Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người đi xe máy phải bật đèn chiếu sáng phía trước từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau, hoặc khi sương mù, mưa, bụi làm hạn chế tầm nhìn. Bạn phải tắt đèn pha, chuyển sang đèn cốt khi gặp người đi bộ qua đường, đi qua khu đông dân cư có đèn đường, gặp xe ngược chiều hoặc chuyển hướng ở nơi giao nhau. Vi phạm bị phạt 200.000–400.000 đồng.
Tóm tắt nhanh
- Phải bật đèn chiếu sáng phía trước từ 18h hôm trước đến 6h hôm sau và khi thời tiết xấu (trước đây là 19h–5h theo Luật Giao thông đường bộ 2008).
- Phải tắt đèn pha, bật đèn cốt trong 4 trường hợp: người đi bộ qua đường, khu đông dân cư có chiếu sáng, xe ngược chiều (trừ dải phân cách chống chói), chuyển hướng tại nơi giao nhau.
- Bật pha sai quy định: phạt 200.000–400.000 đồng. Không bật đèn đúng giờ: phạt 200.000–400.000 đồng.
- Xe không có đèn chiếu sáng gần, xa: phạt 400.000–600.000 đồng. Đèn không đúng tiêu chuẩn thiết kế cũng có thể bị phạt ở mức này.
- Độ đèn không bị cấm tuyệt đối, nhưng phải đúng màu sáng (trắng hoặc vàng nhạt), không gây chói và không làm thay đổi kết cấu, đặc tính của xe.
Đèn pha và đèn cốt xe máy khác nhau thế nào?
Đèn chiếu sáng phía trước của xe máy thường có hai chế độ. Đèn pha (đèn chiếu xa) có chùm sáng hướng cao, đi xa, giúp bạn nhìn thấy biển báo và chướng ngại vật từ xa. Đèn cốt (đèn chiếu gần) có chùm sáng thấp và tỏa rộng hơn, dùng để quan sát đoạn đường ngay trước xe mà không làm chói người đối diện.
Điều kiện kỹ thuật cơ bản là xe phải có đủ đèn chiếu sáng gần và xa còn hoạt động. Ngoài đèn phía trước, xe còn có đèn hậu màu đỏ, đèn phanh và đèn báo rẽ (xi nhan). Nếu chỉ một trong hai chế độ pha/cốt còn sáng, bạn nên thay bóng hoặc sửa công tắc trước khi chạy xe ban đêm.
Khi nào xe máy phải bật đèn chiếu sáng?
Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (hiệu lực từ 01/01/2025) quy định người điều khiển phương tiện phải bật đèn chiếu sáng phía trước trong các trường hợp:
- Từ 18 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau;
- Khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa hoặc thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn.
Khung giờ này đã thay đổi so với trước. Luật Giao thông đường bộ 2008 và Nghị định 100/2019/NĐ-CP từng quy định bật đèn từ 19 giờ đến 5 giờ sáng. Nếu bạn đọc tài liệu cũ, hãy hiểu rằng khung giờ hiện nay dài hơn.
Ngoài ra, khi chạy trong hầm đường bộ, xe máy phải sử dụng đèn chiếu gần. Không bật đèn chiếu gần trong hầm bị phạt 600.000–800.000 đồng.
Khi nào phải tắt đèn pha, bật đèn cốt?
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người điều khiển xe phải tắt đèn chiếu xa, bật đèn chiếu gần trong 4 trường hợp sau:
- Khi gặp người đi bộ qua đường.
- Khi đi trên đoạn đường qua khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động.
- Khi gặp xe đi ngược chiều, trừ trường hợp có dải phân cách có khả năng chống chói.
- Khi chuyển hướng xe tại nơi đường giao nhau.
Xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ theo quy định là trường hợp ngoại lệ.
Lưu ý: Đoạn đường có đèn đường đang sáng thì dù không đông người, bạn vẫn nên dùng đèn cốt. Khi đường vắng, không có đèn đường, không có xe ngược chiều, bạn có thể dùng đèn pha để nhìn xa hơn. Hãy tắt pha ngay khi có xe hoặc người đi bộ xuất hiện phía trước.
Ví dụ: Anh Nam chạy xe máy lúc 21 giờ trên quốc lộ có dải phân cách giữa là hàng rào thấp, không chống chói. Anh để đèn pha khi xe ô tô đi ngược chiều lướt qua. Cảnh sát giao thông có thể lập biên bản vì hành vi sử dụng đèn chiếu xa khi gặp xe đi ngược chiều. Nếu dải phân cách là loại có khả năng chống chói thì anh không bị coi là vi phạm.
Bảng mức phạt các lỗi về đèn xe máy
Mức phạt đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (xe máy) hiện nay chủ yếu theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/01/2025. Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/08/2026) sửa đổi một số điều của Nghị định 168. Theo nội dung đã công bố, các sửa đổi tập trung vào thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô, thẩm quyền xử phạt và mức phạt người từ 16 đến dưới 18 tuổi lái mô tô, không điều chỉnh các lỗi đèn nêu dưới đây.
| Hành vi | Mức phạt | Căn cứ |
|---|---|---|
| Không sử dụng đèn chiếu sáng từ 18h đến 6h hôm sau hoặc khi sương mù, mưa, bụi, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn | 200.000–400.000 đồng | Điều 7 Nghị định 168/2024 |
| Sử dụng đèn chiếu xa khi gặp người đi bộ qua đường, qua khu dân cư có đèn đường, gặp xe ngược chiều (trừ dải phân cách chống chói) hoặc chuyển hướng tại nơi giao nhau | 200.000–400.000 đồng | Điều 7 Nghị định 168/2024 |
| Chạy trong hầm đường bộ không sử dụng đèn chiếu sáng gần | 600.000–800.000 đồng | Điều 7 Nghị định 168/2024 |
| Điều khiển xe không có đèn chiếu sáng gần, xa; xe có đèn chiếu sáng không đúng tiêu chuẩn thiết kế; lắp đèn chiếu sáng về phía sau xe | 400.000–600.000 đồng | Điều 14 Nghị định 168/2024 |
| Chủ xe cá nhân cho độ đèn làm thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước, đặc tính của xe | 4–6 triệu đồng (tổ chức: 8–12 triệu đồng) | Điều 32 Nghị định 168/2024 |
| Vi phạm lỗi bật đèn pha sai quy định mà gây tai nạn giao thông | 10–14 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe | Điều 7 Nghị định 168/2024 |
Lưu ý: Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ là 01 năm. Ngoài tiền phạt, xe vi phạm có thể bị buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu. Bạn nên đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất khi cần trích dẫn điểm, khoản cụ thể.
Nếu bạn còn vi phạm đồng thời lỗi khác, ví dụ không có giấy phép lái xe, mức xử phạt sẽ được cộng riêng. Tham khảo thêm mức phạt không có bằng lái xe máy.
Độ đèn pha xe máy, gắn đèn trợ sáng có bị phạt không?
Pháp luật hiện hành không cấm tuyệt đối việc thay đèn hoặc gắn thêm đèn. Tuy nhiên, bạn có thể bị phạt nếu việc độ đèn rơi vào một trong các trường hợp sau.
Đèn không đúng tiêu chuẩn thiết kế
Xe lắp đèn chiếu sáng không đúng tiêu chuẩn thiết kế của xe có thể bị phạt 400.000–600.000 đồng. Các biểu hiện thường gặp là ánh sáng quá chói, đổi màu sang xanh, đỏ, đèn chớp nháy, hoặc chùm sáng không có đường cắt rõ ràng nên làm chói người đối diện.
Làm thay đổi kết cấu, đặc tính của xe
Nếu việc lắp đèn trợ sáng, đèn bi cầu hoặc cụm đèn khác kéo theo cắt, hàn, đổi khung, thay đổi hình dáng, kích thước hoặc đặc tính kỹ thuật của xe, chủ xe cá nhân có thể bị phạt 4–6 triệu đồng.
Lắp đèn chiếu về phía sau
Lắp đèn chiếu sáng hướng về phía sau xe là hành vi bị xử phạt. Ánh sáng mạnh từ phía sau gây ảnh hưởng đến tầm nhìn của người đi sau.
Cảnh báo: Dù đèn mới sáng hơn, nếu lắp tùy tiện, không đúng kiểu loại hoặc không chỉnh góc chiếu, bạn vẫn có thể bị lập biên bản. Đèn trợ sáng chỉ nên dùng ở nơi vắng, không có xe ngược chiều. Khi vào khu dân cư hoặc gặp xe ngược chiều, bạn cần tắt đèn trợ sáng.
Nếu bạn mua xe cũ và thấy đèn đã bị độ, nên kiểm tra kỹ hiện trạng xe trước khi sang tên. Xem thêm giấy tờ cần có khi mua xe máy cũ và mẫu giấy bán xe máy cá nhân.
Tiêu chuẩn kỹ thuật cơ bản của đèn pha
- Màu ánh sáng: đèn chiếu sáng phía trước phải phát ra ánh sáng màu trắng hoặc vàng nhạt. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đèn chiếu sáng phía trước của phương tiện cơ giới đường bộ (Thông tư 07/2024/TT-BGTVT) cũng yêu cầu màu trắng hoặc vàng chọn lọc.
- Vị trí lắp: đèn phải lắp ở phía trước xe, ánh sáng không được ảnh hưởng đến người lái qua gương chiếu hậu hoặc bề mặt phản quang khác.
- Chùm sáng: đèn cốt phải có đường cắt sáng rõ để không rọi lên cao vào mắt người đối diện. Đèn pha phải có cường độ, góc chiếu đúng thiết kế.
- Tình trạng đèn: thấu kính, gương phản xạ không mờ, nứt; đèn chiếu sáng hoạt động ổn định, không chập chờn.
Với xe máy thông thường, bạn nên ưu tiên thay bóng đúng loại, đúng công suất, do chính hãng hoặc đơn vị uy tín cung cấp. Tránh tự đấu thêm dây điện làm quá tải hệ thống điện của xe.
Cách dùng đèn pha xe máy đúng luật và an toàn
- Bước 1: Kiểm tra đèn trước khi đi. Bật đủ hai chế độ pha – cốt, quan sát xem cả hai có sáng ổn định không. Chiếu vào tường cách 2–3 mét để xem chùm sáng.
- Bước 2: Bật đèn từ 18 giờ, hoặc sớm hơn khi trời mưa, sương mù, nhiều bụi.
- Bước 3: Dùng đèn cốt trong phố, khu đông dân cư có đèn đường và tại nơi giao nhau.
- Bước 4: Chỉ dùng đèn pha ở đoạn đường vắng, tối. Chuyển sang cốt ngay khi thấy xe ngược chiều hoặc người đi bộ.
- Bước 5: Khi có xe phía trước, hãy giữ khoảng cách và dùng đèn cốt để không làm chói người lái xe đi trước qua gương.
Giữ tốc độ phù hợp cũng quan trọng không kém. Chạy quá tốc độ khi trời tối làm tăng nguy cơ tai nạn. Bạn có thể xem thêm mức phạt vi phạm tốc độ từ 10 đến 20 km/h.
Nếu cần nộp phí khi đăng ký xe sau khi mua, bạn có thể tham khảo cách tính lệ phí trước bạ xe máy.
Căn cứ pháp lý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Điều 20 về sử dụng đèn chiếu sáng).
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP ngày 26/06/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026).
- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đèn chiếu sáng phía trước của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (Thông tư 07/2024/TT-BGTVT).
- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xe mô tô, xe gắn máy (QCVN 14:2015/BGTVT).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Đi xe máy ban ngày có phải bật đèn pha không?
Không bắt buộc bật đèn vào ban ngày nếu thời tiết tốt. Bạn chỉ bắt buộc bật đèn từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau hoặc khi sương mù, mưa, bụi làm hạn chế tầm nhìn. Nếu xe tự bật đèn khi nổ máy thì nên để chế độ đèn cốt.
Bật đèn pha trong thành phố có bị phạt không?
Có, nếu bạn đang đi trên đoạn đường qua khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động. Mức phạt là 200.000–400.000 đồng đối với xe máy. Khi đó bạn phải dùng đèn cốt.
Bật đèn pha khi gặp xe ngược chiều phạt bao nhiêu?
Người đi xe máy bị phạt 200.000–400.000 đồng, trừ trường hợp đường có dải phân cách có khả năng chống chói. Nếu hành vi này gây tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên 10–14 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Không bật đèn xe máy buổi tối phạt bao nhiêu?
Không sử dụng đèn chiếu sáng từ 18 giờ đến 6 giờ hôm sau hoặc khi thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn bị phạt 200.000–400.000 đồng. Mức này cao hơn mức 100.000–200.000 đồng trước đây theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP.
Độ đèn LED, đèn bi cầu cho xe máy có bị phạt không?
Không phải cứ thay đèn là bị phạt. Bạn có thể bị phạt 400.000–600.000 đồng nếu đèn không đúng tiêu chuẩn thiết kế, hoặc 4–6 triệu đồng nếu việc độ làm thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước, đặc tính xe. Ánh sáng phải là màu trắng hoặc vàng nhạt, không chói và không chớp nháy.
Xe máy hỏng đèn pha, chỉ còn đèn cốt thì có sao không?
Xe phải có đủ cả đèn chiếu sáng gần và xa mới đảm bảo điều kiện tham gia giao thông. Xe không có đèn chiếu sáng gần, xa có thể bị phạt 400.000–600.000 đồng. Bạn nên sửa đèn ngay, nhất là khi phải đi vào ban đêm.
Tóm lại, quy định về đèn pha xe máy khá đơn giản: bật đèn từ 18 giờ đến 6 giờ sáng, dùng đèn cốt ở nơi đông người và khi gặp xe ngược chiều, đồng thời giữ đèn đúng chuẩn của xe. Giữ đúng các nguyên tắc này, bạn vừa tránh bị phạt vừa giảm nguy cơ tai nạn khi đi đường tối.
