Bị lừa chuyển tiền vào tài khoản vẫn có thể lấy lại được, nhưng khả năng phụ thuộc vào tốc độ phản ứng của bạn. Việc cần làm ngay là báo ngân hàng để tra soát giao dịch, lưu chứng cứ và trình báo công an để cơ quan điều tra yêu cầu phong tỏa tài khoản nhận tiền. Ngân hàng không tự ý lấy lại tiền từ tài khoản người khác.
Tóm tắt nhanh
- Thời gian là yếu tố quyết định: tiền còn nằm trong tài khoản nhận thì mới có cơ hội phong tỏa và thu hồi.
- Thứ tự nên làm: báo ngân hàng, lưu chứng cứ, trình báo công an (trực tiếp hoặc qua VNeID), theo dõi vụ việc.
- Hành vi lừa đảo chiếm đoạt từ 2 triệu đồng trở lên có thể bị truy cứu theo Điều 174 Bộ luật Hình sự; dưới 2 triệu vẫn có thể bị xử lý trong một số trường hợp luật định.
- Không có mức tiền tối thiểu để bạn trình báo; số tiền nhỏ vẫn nên báo.
- Cảnh giác với những người tự xưng “hỗ trợ lấy lại tiền” và đòi phí: đó thường là chiêu lừa lần hai.
Bị lừa chuyển khoản có lấy lại được không?
Có thể, nhưng không được bảo đảm. Kết quả phụ thuộc vào ba yếu tố: bạn báo sớm đến đâu, tiền đã bị chuyển tiếp qua bao nhiêu tài khoản, và cơ quan điều tra xác định được đối tượng hay không.
Kẻ lừa đảo thường chia nhỏ tiền, chuyển qua nhiều tài khoản trung gian rồi rút ngay. Nếu bạn báo khi tiền còn nằm trong tài khoản, cơ quan công an có thể làm việc với ngân hàng để phong tỏa. Đã có những vụ việc công an tỉnh tiếp nhận đơn tố giác, phối hợp ngân hàng tra soát và phong tỏa kịp thời, thu hồi được hàng trăm triệu đồng trả cho người bị hại.
Khi tiền đã bị rút hết, việc thu hồi khó hơn nhiều. Lúc này mục tiêu là xác minh đối tượng, xử lý hình sự và buộc bồi thường bằng tài sản của họ (nếu có). Vì vậy, đừng chờ “xem có ai trả lại không” mà hãy hành động ngay.
Lưu ý: Ngân hàng chỉ phong tỏa tài khoản của người khác khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Bạn không thể tự yêu cầu ngân hàng “rút ngược” tiền từ tài khoản của người nhận. Việc bạn báo ngân hàng nhằm tra soát giao dịch, cảnh báo tài khoản nghi vấn và lấy xác nhận giao dịch phục vụ hồ sơ.
Việc cần làm ngay khi phát hiện bị lừa
Hãy làm lần lượt các bước dưới đây, càng gần thời điểm chuyển tiền càng tốt.
- Bước 1 – Dừng mọi giao dịch tiếp theo: Không chuyển thêm tiền “để được hoàn lại”, “để mở khóa”, “để chứng minh trong sạch”. Đây là kịch bản quen thuộc để moi thêm tiền. Cơ quan công an không yêu cầu bạn chuyển tiền để chứng minh vô tội.
- Bước 2 – Báo ngay cho ngân hàng của bạn: Liên hệ tổng đài hoặc chi nhánh nơi bạn chuyển tiền, cho biết bạn nghi bị lừa, cung cấp thời gian, số tiền, số tài khoản và tên người nhận. Đề nghị tra soát giao dịch và hỗ trợ cảnh báo tài khoản nhận tiền. Nếu lộ mật khẩu hoặc mã OTP, hãy khóa ứng dụng và đổi thông tin bảo mật.
- Bước 3 – Lưu chứng cứ: Chụp màn hình, sao kê, ghi âm, lưu đường link (xem mục dưới). Không xóa tin nhắn, không chặn hay gỡ cuộc trò chuyện.
- Bước 4 – Trình báo công an: Nộp đơn tố giác hoặc báo tin trực tiếp, hoặc gửi qua ứng dụng VNeID. Nêu rõ số tài khoản nhận tiền để công an kịp yêu cầu phong tỏa.
- Bước 5 – Báo nền tảng liên quan: Nếu lừa đảo diễn ra trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hoặc ứng dụng nhắn tin, hãy báo cáo tài khoản vi phạm để nền tảng khóa, tránh người khác tiếp tục bị hại.
- Bước 6 – Theo dõi vụ việc: Giữ giấy biên nhận, tên cán bộ thụ lý và hỏi kết quả theo thời hạn luật định.
Chứng cứ cần thu thập và giữ nguyên
Hồ sơ càng rõ, công an càng nhanh xác minh. Bạn nên gom vào một thư mục riêng (bản sao lưu trên máy tính hoặc đám mây) những tài liệu sau:
- Biên lai, sao kê hoặc tin nhắn xác nhận giao dịch: ngày giờ, số tiền, tên và số tài khoản nhận, nội dung chuyển khoản.
- Toàn bộ tin nhắn, cuộc gọi, bản ghi âm, email với đối tượng; ảnh chụp màn hình có hiển thị rõ tên tài khoản, số điện thoại, đường link.
- Thông tin quảng cáo, bài đăng, trang web, ứng dụng, nhóm chat mà đối tượng dùng để dụ dỗ.
- Hợp đồng, giấy vay, giấy cam kết, hóa đơn nếu có. Với giao dịch vay mượn, một mẫu giấy ghi nợ viết tay đầy đủ thông tin sẽ là chứng cứ hữu ích; với giao dịch mua bán nhỏ lẻ, hóa đơn bán lẻ hợp lệ giúp chứng minh nội dung giao dịch.
- Giấy tờ tùy thân của bạn và, nếu biết, thông tin nhân thân của đối tượng.
Lưu ý: Chứng cứ điện tử cần giữ ở dạng gốc, có thể truy xuất lại. Ảnh chụp màn hình nên kèm theo đường dẫn hoặc thông tin tài khoản để cơ quan điều tra đối chiếu.
Trình báo lừa đảo qua mạng ở đâu, bao lâu có kết quả?
Cơ quan tiếp nhận
Bạn có thể trình báo tại Công an xã, phường nơi cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc; cơ quan điều tra Công an cấp tỉnh (thường là bộ phận an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao). Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã), không còn cấp huyện, nên bạn không cần tìm “công an quận/huyện” như trước. Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm ghi nhận và chuyển đến nơi có thẩm quyền nếu vụ việc không thuộc phạm vi của mình.
Không có quy định mức thiệt hại tối thiểu để bạn được quyền trình báo. Mức thiệt hại chỉ ảnh hưởng đến việc có truy cứu hình sự hay không.
Tố giác qua VNeID
Nếu bạn không thể đến trực tiếp, có thể gửi phản ánh, tố giác bằng ứng dụng VNeID với tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Cách làm chung gồm:
- Bước 1: Đăng nhập VNeID bằng tài khoản mức độ 2.
- Bước 2: Vào mục dịch vụ khác, chọn chức năng kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự hoặc tố giác tội phạm.
- Bước 3: Tạo yêu cầu mới, mô tả thời điểm, thủ đoạn, số tiền, số tài khoản và đính kèm chứng cứ.
- Bước 4: Xác nhận chịu trách nhiệm về nội dung báo tin rồi gửi; theo dõi trạng thái xử lý trong ứng dụng.
Chưa có tài khoản định danh điện tử? Bạn có thể tham khảo hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online và cách đăng ký tạm trú online, vì cả hai đều thực hiện trên nền tảng này.
Thời hạn giải quyết tố giác
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra, xác minh và ra quyết định (khởi tố, không khởi tố hoặc tạm đình chỉ) trong 20 ngày kể từ khi nhận tố giác, tin báo. Vụ việc phức tạp hoặc phải xác minh ở nhiều nơi có thể kéo dài đến 2 tháng, và có thể gia hạn thêm theo quy định (có sự chấp thuận của Viện kiểm sát), tổng cộng tối đa khoảng 4 tháng. Nếu bị chậm trễ hoặc không được thông báo kết quả, bạn có quyền khiếu nại hoặc đề nghị Viện kiểm sát kiểm sát hoạt động tố tụng.
Kẻ lừa đảo bị xử lý thế nào?
Hành vi dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản bị xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025). Khi dùng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để chiếm đoạt, cơ quan tiến hành tố tụng còn có thể xem xét áp dụng Điều 290 của Bộ luật này. Dưới đây là khung hình phạt theo Điều 174:
| Khung | Giá trị / tình tiết | Hình phạt chính |
|---|---|---|
| Khoản 1 | Từ 2 triệu đến dưới 50 triệu đồng; hoặc dưới 2 triệu nhưng đã bị xử phạt hành chính/kết án về hành vi chiếm đoạt mà còn vi phạm, hoặc có tình tiết luật định khác | Cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc tù từ 6 tháng đến 3 năm |
| Khoản 2 | Từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng; có tổ chức; chuyên nghiệp; lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức; dùng thủ đoạn xảo quyệt… | Tù từ 2 năm đến 7 năm |
| Khoản 3 | Từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng; lợi dụng thiên tai, dịch bệnh… | Tù từ 7 năm đến 15 năm |
| Khoản 4 | Từ 500 triệu đồng trở lên; lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp… | Tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân |
Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2025 (hiệu lực từ 01/07/2025) không thay đổi các khung hình phạt của Điều 174.
Các hướng đòi lại tiền hợp pháp
Đòi tiền trong vụ án hình sự
Khi vụ án được khởi tố, bạn là bị hại và có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại, đề nghị cơ quan điều tra kê biên, phong tỏa tài sản của bị can để bảo đảm thi hành án. Tài sản thu giữ từ đối tượng liên quan đến số tiền bị chiếm đoạt có thể được trả lại cho bạn theo quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng hoặc bản án có hiệu lực.
Khởi kiện dân sự
Nếu cơ quan công an xác định không có dấu hiệu tội phạm (ví dụ tranh chấp vay mượn thông thường, người vay có ý định trả nhưng mất khả năng), bạn vẫn có thể khởi kiện dân sự yêu cầu hoàn trả khoản tiền theo quy định về hợp đồng vay tài sản hoặc hoàn trả tài sản chiếm hữu, sử dụng không có căn cứ pháp luật. Từ 01/07/2025, vụ việc này thuộc thẩm quyền Tòa án nhân dân khu vực. Án phí thực hiện theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Chứng cứ về giao dịch chuyển khoản và thỏa thuận là yếu tố then chốt, nên bạn cần giữ đầy đủ như phần trên.
Trường hợp chuyển nhầm tài khoản
Nếu bạn chuyển nhầm (không phải bị lừa), hãy báo ngay cho ngân hàng để được hỗ trợ liên hệ người nhận. Người nhận có nghĩa vụ hoàn trả. Khi đã được yêu cầu trả lại mà cố tình không trả, hành vi này có thể bị xem xét xử lý, trường hợp nghiêm trọng có thể liên quan đến tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 176 Bộ luật Hình sự).
Mua bán xe, đất, hàng hóa bằng giấy tay
Nhiều vụ lừa chuyển tiền đặt cọc xuất phát từ giao dịch mua bán xe, đất. Giấy tờ đầy đủ ngay từ đầu giúp bạn có căn cứ đòi lại tiền. Bạn có thể tham khảo mẫu giấy bán xe máy cá nhân và cách làm giấy tờ mua bán đất viết tay để biết nội dung nào cần có và hạn chế rủi ro.
Cảnh giác bị lừa lần hai và rủi ro khi cho mượn tài khoản
Cảnh báo: Sau khi bị lừa, nhiều nạn nhân bị đối tượng khác tiếp cận, tự xưng là “chuyên gia”, “cán bộ” hoặc “dịch vụ” hỗ trợ lấy lại tiền, yêu cầu đặt cọc, nộp phí hoặc cung cấp mã OTP. Cơ quan công an đã nhiều lần cảnh báo thủ đoạn này. Việc tiếp nhận tố giác và phong tỏa tài khoản là nhiệm vụ của cơ quan nhà nước, không thu phí để “đảm bảo lấy lại tiền”.
Ở chiều ngược lại, nhiều người bị cuốn vào vụ việc chỉ vì cho thuê, cho mượn hoặc bán tài khoản ngân hàng để nhận tiền công. Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 09/02/2026), mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán hoặc mua, bán thông tin tài khoản với số lượng từ 1 đến dưới 10 tài khoản, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, bị phạt từ 100 đến 150 triệu đồng; từ 10 tài khoản trở lên, mức phạt cao hơn (150 đến 200 triệu đồng). Tài khoản còn có thể bị phong tỏa, và nếu tiếp tay cho hành vi lừa đảo, chủ tài khoản có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Cách phòng tránh bị lừa chuyển khoản
- Không chuyển tiền cho người lạ khi chưa xác minh bằng kênh chính thức, kể cả khi họ tự xưng là công an, ngân hàng, nhân viên thuế hoặc đơn vị vận chuyển.
- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN; không cài ứng dụng hoặc bấm vào đường link lạ.
- Cảnh giác với lời mời đầu tư, việc làm online hứa lãi cao, nhiệm vụ “làm nhiệm vụ nhận hoa hồng”.
- Kiểm tra tên chủ tài khoản hiển thị trước khi xác nhận chuyển khoản.
- Giao dịch có giá trị lớn nên lập văn bản, giữ chứng từ và ưu tiên gặp mặt trực tiếp, xác minh nhân thân. Bạn có thể tham khảo mục mẫu giấy ghi nợ khi cho vay.
Ví dụ tình huống: chị M. nhận cuộc gọi từ người tự xưng nhân viên giao hàng, yêu cầu chuyển 3 triệu đồng “phí hoàn đơn” rồi mới được nhận lại tiền. Chị chuyển, sau đó đối tượng chặn liên lạc. Cách xử lý đúng là báo ngân hàng ngay trong ngày, chụp lại tin nhắn, số điện thoại, số tài khoản nhận, rồi nộp đơn trình báo. Dù số tiền không lớn, thông tin của chị giúp công an liên kết với nhiều nạn nhân khác và truy vết đường dây.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025): Điều 174, Điều 176, Điều 290.
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015: quy định về tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm (trong đó có Điều 147).
- Bộ luật Dân sự 2015: quy định về hợp đồng vay tài sản, hoàn trả tài sản chiếm hữu không có căn cứ pháp luật.
- Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi, bổ sung 2022).
- Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt.
- Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng (hiệu lực 09/02/2026).
- Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến của cơ quan có thẩm quyền trong từng vụ việc cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Bị lừa bao nhiêu tiền thì báo công an được?
Pháp luật không quy định mức tiền tối thiểu để bạn trình báo. Dù số tiền nhỏ, bạn vẫn có quyền tố giác. Việc có khởi tố hình sự hay không phụ thuộc vào giá trị chiếm đoạt và các tình tiết khác theo Điều 174.
Ngân hàng có tự lấy lại tiền cho tôi được không?
Không. Ngân hàng không được tự ý rút tiền từ tài khoản của người khác để trả cho bạn. Ngân hàng chỉ phong tỏa tài khoản khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, như cơ quan điều tra.
Chuyển khoản xong mới biết bị lừa, bao lâu thì hết hy vọng?
Không có mốc cố định, nhưng báo càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vài giờ đầu. Dù đã quá lâu, bạn vẫn nên trình báo để cơ quan điều tra xử lý đối tượng và truy tìm tài sản bồi thường.
Trình báo công an online có hợp lệ không?
Có. Bạn có thể gửi phản ánh, tố giác qua ứng dụng VNeID với tài khoản định danh mức độ 2. Sau khi gửi, bạn theo dõi trạng thái xử lý trong ứng dụng và có thể được cơ quan công an mời làm việc bổ sung.
Nếu công an không khởi tố thì tôi làm gì?
Bạn có thể khiếu nại quyết định không khởi tố hoặc khởi kiện dân sự tại Tòa án nhân dân khu vực để đòi lại tiền, nếu có chứng cứ về giao dịch. Hãy giữ nguyên toàn bộ chứng từ và tin nhắn.
Có nên trả tiền cho dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa” không?
Không. Đây thường là thủ đoạn lừa lần hai. Cơ quan nhà nước không thu phí để đảm bảo thu hồi tiền. Hãy chỉ làm việc qua ngân hàng và cơ quan công an chính thức.
Tóm lại, cách lấy lại tiền khi bị lừa đảo trên mạng hiệu quả nhất là báo ngân hàng, giữ chứng cứ và trình báo công an càng sớm càng tốt, đồng thời không chuyển thêm tiền cho bất kỳ ai tự nhận có thể “lấy lại giúp”. Có tiền thu hồi được hay không còn tùy từng vụ việc, nhưng báo sớm và đầy đủ chứng cứ luôn là điều kiện tiên quyết.
