Người làm giao nhận, bán lẻ xăng dầu tại cửa hàng, kho, trạm thuộc nhóm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm (điều kiện lao động loại IV), nên được trả phụ cấp độc hại và bồi dưỡng bằng hiện vật. Mức phụ cấp do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thường lấy mốc tham chiếu 5%–10% so với lương công việc tương đương trong điều kiện bình thường.
Tóm tắt nhanh
- Công việc giao nhận, bán buôn, bán lẻ xăng dầu tại cửa hàng, kho, trạm, bến, bãi được xếp vào nhóm nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Doanh nghiệp ngoài nhà nước: mức phụ cấp do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế trả lương.
- Khung tham chiếu: 5%–10% (nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm) và 7%–15% (đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm).
- Bồi dưỡng bằng hiện vật là chế độ riêng: 13.000 / 20.000 / 26.000 / 32.000 đồng mỗi định suất ngày, không được trả thay bằng tiền.
- Phụ cấp được tính theo thời gian thực tế làm việc, trả cùng kỳ lương hằng tháng.
Nhân viên xăng dầu có được hưởng phụ cấp độc hại không?
Có, nếu công việc của bạn nằm trong Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ quản lý lao động ban hành. Danh mục hiện hành là Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH, được bổ sung bởi Thông tư 19/2023/TT-BLĐTBXH.
Theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam, công việc “giao nhận, bán buôn, bán lẻ xăng, dầu, nhựa đường, các sản phẩm hóa dầu tại cửa hàng, kho, trạm, bến, bãi và trên sông” thuộc ngành thương mại, điều kiện lao động loại IV. Trước đây, nhóm này được xác định theo Quyết định 915/QĐ-BLĐTBXH năm 1996. Danh mục này nay đã được thay bằng các thông tư mới. Cách gọi tên công việc có thể khác nhau giữa các văn bản.
Bạn cần phân biệt hai nhóm đối tượng:
- Người lao động theo hợp đồng ở doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh (đa số nhân viên cây xăng): hưởng phụ cấp theo Bộ luật Lao động 2019, tức theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế của doanh nghiệp.
- Cán bộ, công chức, viên chức: hưởng phụ cấp độc hại, nguy hiểm theo hệ số quy định cho khu vực nhà nước. Trường hợp này hiếm khi gặp ở lĩnh vực bán lẻ xăng dầu.
Lưu ý: Việc có tên trong danh mục chưa đủ để nhận hiện vật bồi dưỡng. Chế độ bồi dưỡng còn đòi hỏi môi trường làm việc có yếu tố nguy hiểm, có hại vượt tiêu chuẩn cho phép. Nội dung này được trình bày ở phần sau.
Mức phụ cấp độc hại xăng dầu là bao nhiêu?
Pháp luật hiện nay không ấn định một con số cố định cho mọi doanh nghiệp. Mức phụ cấp do người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận. Trước đây, Nghị định 49/2013/NĐ-CP yêu cầu lương của công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 5%, và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cao hơn ít nhất 7%. Nghị định này đã hết hiệu lực, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn dùng các tỷ lệ đó làm mốc tham chiếu khi xây dựng quy chế trả lương.
| Đối tượng | Cách xác định mức phụ cấp |
|---|---|
| Doanh nghiệp, hộ kinh doanh ngoài nhà nước (nhân viên cây xăng) | Thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước hoặc quy chế. Nên tham chiếu mốc 5% (nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm) hoặc 7% (đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm) so với lương công việc tương đương trong điều kiện bình thường. |
| Công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu | Khung 5%–10% đối với công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; 7%–15% đối với công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Doanh nghiệp rà soát điều kiện lao động rồi chọn mức trong khung. |
| Cán bộ, công chức, viên chức | Phụ cấp bằng mức lương cơ sở nhân hệ số 0,1; 0,2; 0,3 hoặc 0,4 tùy số yếu tố độc hại, nguy hiểm tại nơi làm việc (Thông tư 07/2005/TT-BNV và các văn bản hướng dẫn của từng ngành). |
Về thực tế thị trường, một số nguồn tuyển dụng cho biết mức trả tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu dao động khoảng 500.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi tháng. Đây chỉ là thông tin tham khảo, không phải mức bắt buộc. Con số cụ thể của bạn nằm trong hợp đồng lao động hoặc quy chế lương của đơn vị.
Cảnh báo: Các bài viết trên mạng thường áp khung 5%–10% và 7%–15% cho mọi doanh nghiệp. Khung này chỉ là quy định bắt buộc với công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu. Với doanh nghiệp tư nhân, bạn nên đối chiếu hợp đồng lao động và quy chế lương đang áp dụng.
Cách tính phụ cấp độc hại: ví dụ cụ thể
Nguyên tắc tính theo thời gian thực tế
Theo hướng dẫn áp dụng cho khu vực nhà nước, phụ cấp tính theo thời gian thực tế làm việc tại nơi có yếu tố độc hại, nguy hiểm. Làm dưới 4 giờ trong ngày thì tính nửa ngày. Làm từ 4 giờ trở lên thì tính cả ngày. Phụ cấp được trả cùng kỳ lương hằng tháng. Nhiều doanh nghiệp tư nhân áp dụng cùng nguyên tắc này trong quy chế lương.
Ví dụ tình huống
Anh Minh làm nhân viên bán hàng tại cây xăng của một công ty cổ phần. Lương của vị trí bán hàng tương đương ở cửa hàng tiện lợi (điều kiện bình thường) là 8.000.000 đồng/tháng. Hợp đồng lao động ghi phụ cấp độc hại bằng 5% mức lương này.
- Phụ cấp độc hại: 8.000.000 × 5% = 400.000 đồng/tháng.
- Nếu tháng đó anh Minh nghỉ 2 ngày không lương, phụ cấp có thể được tính giảm theo số ngày làm thực tế, nếu quy chế lương của công ty quy định như vậy.
Số liệu trên chỉ minh họa cách tính. Mức cụ thể phụ thuộc vào thỏa thuận của từng đơn vị.
Phụ cấp độc hại khác gì bồi dưỡng bằng hiện vật?
Hai khoản này độc lập với nhau. Người lao động có thể được hưởng cả hai khi đủ điều kiện.
| Tiêu chí | Phụ cấp độc hại | Bồi dưỡng bằng hiện vật |
|---|---|---|
| Bản chất | Khoản tiền cộng thêm vào lương, bù đắp tổn hại sức khỏe | Hiện vật (thực phẩm, sữa, nước giải khát…) để ngăn ngừa bệnh tật |
| Hình thức | Trả bằng tiền, cùng kỳ lương | Tổ chức trong ca, ngày làm việc; không được trả bằng tiền, không đưa vào lương thay cho hiện vật |
| Mức | Theo thỏa thuận hoặc khung tham chiếu | 13.000 / 20.000 / 26.000 / 32.000 đồng mỗi định suất ngày |
| Văn bản | Bộ luật Lao động 2019 và văn bản về tiền lương | Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH (hiệu lực từ 01/03/2023) |
Điều kiện hưởng bồi dưỡng bằng hiện vật
Theo Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH, bạn cần đủ cả hai điều kiện:
- Điều kiện 1: Làm nghề, công việc thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Điều kiện 2: Đang làm việc trong môi trường có ít nhất một yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại không bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh cho phép của Bộ Y tế, hoặc tiếp xúc nguồn gây bệnh truyền nhiễm theo tiêu chí của thông tư. Việc xác định này do tổ chức đủ điều kiện quan trắc môi trường lao động thực hiện.
Nếu làm từ 50% thời giờ làm việc bình thường trở lên trong ngày, bạn được cả định suất. Nếu làm dưới 50%, bạn được nửa định suất. Khi làm thêm giờ, định suất tăng tương ứng với số giờ làm thêm. Người sử dụng lao động phải lập danh sách cấp phát có chữ ký nhận của người lao động. Mức cụ thể cho từng nghề nằm trong phụ lục của thông tư.
Với người không làm nghề thuộc danh mục nhưng có yếu tố nguy hiểm, có hại, thông tư khuyến khích doanh nghiệp xem xét bồi dưỡng ở mức 1 (13.000 đồng). Đây là khuyến khích, không bắt buộc.
Lưu ý: Luật An toàn, vệ sinh lao động 2025 đã được ban hành ngày 11/06/2025 và có hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Luật năm 2015. Các thông tư về danh mục nghề độc hại và bồi dưỡng hiện vật vẫn được nhiều nguồn chính thống dẫn là văn bản hướng dẫn đang áp dụng. Khi cần quyết định cụ thể, bạn nên đối chiếu với văn bản mới nhất do Bộ Nội vụ (cơ quan tiếp nhận chức năng quản lý lao động) ban hành.
Phụ cấp độc hại có chịu thuế TNCN, có đóng BHXH không?
Thuế thu nhập cá nhân
Phụ cấp độc hại, nguy hiểm về nguyên tắc nằm trong thu nhập từ tiền lương, tiền công. Theo cách hướng dẫn phổ biến, phần phụ cấp trong mức nhà nước quy định được loại khỏi thu nhập chịu thuế, còn phần chi vượt mức đó sẽ bị tính vào thu nhập chịu thuế. Nếu doanh nghiệp tự đặt phụ cấp độc hại cho vị trí không nằm trong danh mục nghề độc hại, toàn bộ khoản này có thể bị tính thuế như tiền lương.
Từ 01/07/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn (Nghị định 253/2026, Thông tư 87/2026) bắt đầu áp dụng. Bạn nên hỏi bộ phận kế toán của đơn vị về cách khấu trừ cụ thể. Mức giảm trừ gia cảnh mới được tổng hợp trong bài mức giảm trừ gia cảnh mới nhất. Nếu cần tra cứu hoặc đăng ký mã số thuế, bạn xem thêm hướng dẫn về mã số thuế cá nhân.
Bảo hiểm xã hội
Với cán bộ, công chức, viên chức, phụ cấp độc hại, nguy hiểm theo hệ số của nhà nước không dùng để tính đóng, hưởng bảo hiểm xã hội. Với người lao động ở doanh nghiệp, việc khoản phụ cấp có tính vào tiền lương đóng BHXH hay không phụ thuộc cách ghi trong hợp đồng lao động và hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Khoản này ảnh hưởng đến mức hưởng chế độ về sau. Nếu bạn rút BHXH một lần, mức hưởng được tính từ toàn bộ quá trình đóng. Xem thêm cách tính BHXH một lần trên VssID.
Ngoài ra, thời gian làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo danh mục có thể được xét khi tính điều kiện nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn bình thường. Điều kiện chi tiết (số năm làm nghề, tuổi) thay đổi theo Luật BHXH. Bạn nên đối chiếu thời gian công tác được ghi trong sổ BHXH với danh mục hiện hành.
Doanh nghiệp không trả phụ cấp thì làm gì?
- Bước 1: Kiểm tra hợp đồng lao động, phụ lục, thỏa ước lao động tập thể, quy chế trả lương và bảng lương hằng tháng để xem phụ cấp độc hại có được ghi nhận không.
- Bước 2: Gửi đề nghị bằng văn bản cho người sử dụng lao động, yêu cầu giải thích cách tính và thời điểm chi trả. Bạn nên giữ bản sao văn bản.
- Bước 3: Nếu có công đoàn cơ sở, nhờ đại diện công đoàn đối thoại. Bạn cũng có thể đề nghị hòa giải viên lao động hoặc cơ quan quản lý lao động ở địa phương.
- Bước 4: Nếu vẫn không giải quyết được, bạn có thể gửi đơn đề nghị cơ quan quản lý lao động cấp tỉnh kiểm tra hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực theo thẩm quyền.
Trong trường hợp bạn muốn nghỉ để nghỉ ngơi hoặc khám sức khỏe định kỳ, tham khảo thêm mẫu tại bài đơn xin nghỉ phép đơn giản.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động 2019 (quy định về tiền lương, phụ cấp lương);
- Luật An toàn, vệ sinh lao động 2025 (ban hành ngày 11/06/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026);
- Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH về Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; Thông tư 19/2023/TT-BLĐTBXH bổ sung danh mục;
- Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH về bồi dưỡng bằng hiện vật (hiệu lực từ 01/03/2023);
- Thông tư 07/2005/TT-BNV về phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với cán bộ, công chức, viên chức;
- Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026) và văn bản hướng dẫn;
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực 01/07/2025).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Nhân viên cây xăng có bắt buộc được trả phụ cấp độc hại không?
Công việc bán lẻ xăng dầu thuộc nhóm nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Người lao động hưởng phụ cấp độc hại theo thỏa thuận trong hợp đồng và quy chế của doanh nghiệp. Pháp luật hiện không ấn định một mức duy nhất cho doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Phụ cấp độc hại xăng dầu thường là bao nhiêu phần trăm lương?
Khung tham chiếu là 5%–10% với công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và 7%–15% với công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Khung này bắt buộc đối với công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu. Doanh nghiệp khác tham chiếu theo mốc 5% và 7%.
Có thể nhận tiền thay cho hiện vật bồi dưỡng không?
Không. Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH quy định bồi dưỡng bằng hiện vật không được trả bằng tiền và không được trả vào lương thay cho hiện vật. Việc này phải thực hiện ngay trong ca, ngày làm việc.
Mức bồi dưỡng bằng hiện vật hiện nay là bao nhiêu?
Có bốn mức theo định suất ngày: 13.000, 20.000, 26.000 và 32.000 đồng. Mức áp dụng cho từng nghề được ghi trong phụ lục của Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH. Nếu làm dưới 50% thời giờ làm việc bình thường, bạn chỉ được nửa định suất.
Phụ cấp độc hại có tính thuế thu nhập cá nhân không?
Phần phụ cấp trong mức quy định thường được loại khỏi thu nhập chịu thuế. Phần chi vượt mức đó bị tính thuế như tiền lương. Từ 01/07/2026, bạn nên đối chiếu với Luật Thuế TNCN mới và văn bản hướng dẫn mà kế toán đơn vị đang áp dụng.
Tóm lại, nhân viên giao nhận, bán lẻ xăng dầu thuộc nhóm công việc có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Bạn được hưởng phụ cấp độc hại theo hợp đồng lao động và bồi dưỡng bằng hiện vật khi đủ điều kiện. Hãy kiểm tra hợp đồng, bảng lương và việc quan trắc môi trường lao động tại nơi làm việc để biết quyền lợi của mình. Nếu cần xác định độ tuổi tham gia lao động, bạn xem thêm bài về độ tuổi lao động tối thiểu.
