Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện) không đội mũ bảo hiểm, hoặc đội nhưng không cài quai đúng quy cách, bị phạt tiền từ 400.000 đến 600.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Người ngồi sau không đội mũ cũng bị phạt cùng mức. Người lái chở người không đội mũ bị phạt thêm một lỗi riêng.
Tóm tắt nhanh
- Mức phạt: 400.000 – 600.000 đồng cho mỗi người vi phạm.
- “Đội mũ nhưng không cài quai” bị coi như không đội mũ.
- Hai người cùng không đội mũ: người lái bị phạt 2 lỗi (của mình và lỗi chở người), người ngồi sau bị phạt 1 lỗi.
- Xe đạp điện (xe đạp máy) cũng bị phạt cùng mức.
- Không phạt khi chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi, áp giải người vi phạm pháp luật.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/08/2026) sửa Nghị định 168 ở nhiều nội dung khác, nhưng không đổi mức phạt lỗi mũ bảo hiểm.
Không đội mũ bảo hiểm phạt bao nhiêu?
Theo điểm h khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự không đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” khi tham gia giao thông trên đường bộ bị phạt 400.000 – 600.000 đồng. Nghị định này có hiệu lực từ 01/01/2025 và thay thế Nghị định 100/2019 cùng Nghị định 123/2021.
Bảng dưới đây tổng hợp các tình huống phổ biến:
| Đối tượng | Hành vi | Mức phạt |
|---|---|---|
| Người điều khiển xe máy | Không đội mũ hoặc cài quai sai quy cách | 400.000 – 600.000 đồng |
| Người điều khiển xe máy | Chở người ngồi sau không đội mũ hoặc không cài quai (trừ trường hợp ngoại lệ) | 400.000 – 600.000 đồng |
| Người ngồi sau xe máy | Không đội mũ hoặc cài quai sai quy cách | 400.000 – 600.000 đồng |
| Người lái xe đạp điện | Không đội mũ hoặc chở người không đội mũ | 400.000 – 600.000 đồng |
Khung phạt này giữ nguyên trong năm 2026. Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 168 chủ yếu ở các nội dung như thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô và thiết bị giám sát hành trình, không thay đổi quy định về mũ bảo hiểm.
Đội mũ nhưng không cài quai có bị phạt không?
Có. Pháp luật yêu cầu đội mũ và cài quai đúng quy cách. Nếu bạn đội mũ nhưng để quai lủng lẳng hoặc cài lỏng, lực lượng chức năng vẫn có thể xử lý như lỗi không đội mũ, với mức phạt 400.000 – 600.000 đồng.
Lưu ý: Cài quai đúng cách là quai ôm sát cằm, khóa chắc, không để mũ bật khỏi đầu khi va chạm. Đây cũng là điều giúp mũ thật sự bảo vệ bạn khi có tai nạn.
Người ngồi sau không đội mũ bị phạt thế nào?
Lỗi này có hai chiều xử phạt:
- Người lái xe: bị phạt 400.000 – 600.000 đồng về hành vi chở người ngồi trên xe không đội mũ hoặc không cài quai đúng quy cách (điểm i khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP).
- Người ngồi sau: bị phạt 400.000 – 600.000 đồng về lỗi không đội mũ của chính mình.
Ví dụ: Anh Minh chở vợ đi chợ, cả hai không đội mũ. Anh Minh có thể bị lập hai lỗi (không đội mũ và chở người không đội mũ), tổng mức phạt từ 800.000 đến 1.200.000 đồng. Vợ anh bị phạt riêng một lỗi. Mỗi người chịu trách nhiệm nộp phạt phần của mình, nếu người ngồi sau đã đủ tuổi chịu xử phạt.
Xe đạp điện, xe máy điện không đội mũ phạt bao nhiêu?
Cần phân biệt hai loại phương tiện:
- Xe máy điện (thuộc nhóm xe mô tô, xe gắn máy): áp dụng như xe máy thông thường, phạt 400.000 – 600.000 đồng.
- Xe đạp điện (gọi là “xe đạp máy” trong văn bản): theo điểm d, đ khoản 4 Điều 9 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người lái không đội mũ, hoặc chở người không đội mũ, cũng bị phạt 400.000 – 600.000 đồng.
Như vậy, đi xe đạp điện không còn là “vùng được miễn” như nhiều người vẫn nghĩ. Học sinh đi xe đạp điện đến trường cũng phải đội mũ bảo hiểm.
Những trường hợp không bị phạt
Khi chở người ngồi sau, bạn không bị phạt lỗi “chở người không đội mũ” nếu người đó thuộc một trong các trường hợp sau:
- Người bệnh đang được chở đi cấp cứu;
- Trẻ em dưới 06 tuổi;
- Người bị áp giải do có hành vi vi phạm pháp luật.
Cảnh báo: Pháp luật không phạt trẻ dưới 6 tuổi, nhưng điều đó không có nghĩa là an toàn. Bạn nên dùng mũ chuyên dụng cho trẻ nhỏ và hạn chế chở trẻ bằng xe máy trên đoạn đường dài hoặc đường đông xe.
Từ 6 tuổi trở lên, trẻ ngồi sau xe máy phải đội mũ bảo hiểm như người lớn.
Trẻ em, người chưa thành niên vi phạm xử lý ra sao?
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, người dưới 14 tuổi không bị xử phạt vi phạm hành chính. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ bị xử phạt khi vi phạm do cố ý, có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền theo mức giảm. Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị phạt tiền, nhưng với người chưa đủ 18 tuổi, mức phạt tối đa không quá một nửa mức dành cho người thành niên.
Trên thực tế, khi học sinh dưới 16 tuổi vi phạm, cơ quan chức năng thường lập biên bản, thông báo cho cha mẹ hoặc người giám hộ để phối hợp giáo dục. Nếu em chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện mà cha mẹ giao xe, người giao xe còn có thể bị xử phạt riêng về hành vi này.
Nghị định 238/2026/NĐ-CP đã chỉnh lại quy định về độ tuổi điều khiển xe mô tô ở một số điều khoản, nên nếu bạn đang tìm hiểu về người điều khiển dưới 18 tuổi, hãy đọc thêm bài không có bằng lái xe máy phạt bao nhiêu để nắm các lỗi đi kèm.
Có bị tước bằng lái, giữ xe không?
- Tước giấy phép lái xe: lỗi không đội mũ bảo hiểm chỉ bị phạt tiền, không có hình thức tước bằng lái.
- Trừ điểm GPLX: lỗi này không nằm trong nhóm hành vi bị trừ điểm theo quy định hiện hành.
- Tạm giữ giấy tờ: theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, người có thẩm quyền có thể tạm giữ giấy tờ liên quan đến phương tiện để bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt. Bạn sẽ được trả lại khi chấp hành xong.
- Nộp phạt: bạn nhận quyết định xử phạt và nộp tiền theo hướng dẫn trong quyết định, có thể nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
Nếu đang chuẩn bị mua xe hoặc làm thủ tục sang tên, bạn có thể tham khảo thêm giấy tờ khi mua xe máy cũ và cách tính lệ phí trước bạ xe máy để chuẩn bị đầy đủ giấy tờ khi ra đường.
Mũ thế nào được coi là đúng quy cách?
Văn bản xử phạt dùng cụm từ “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy”. Vì vậy, các loại mũ sau thường không được tính là đạt yêu cầu:
- Mũ bảo hộ lao động, mũ công trình;
- Mũ dành cho người đi xe đạp, trượt patin, thể thao;
- Mũ lưỡi trai, nón vải, mũ đồ chơi, mũ nhựa mỏng không có khả năng hấp thụ va đập.
Mũ cần đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy, thường có tem hợp quy ở mặt trong hoặc trên mũ. Quai mũ phải còn nguyên, không đứt, không bị cắt.
Lưu ý: Nếu bạn lái ô tô thì không áp dụng quy định về mũ bảo hiểm, nhưng có các lỗi khác như vượt tốc độ hoặc không thắt dây an toàn. Bạn có thể xem thêm bài ô tô chạy quá tốc độ từ 10–20 km/h phạt bao nhiêu.
Căn cứ pháp lý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024;
- Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020);
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (Điều 7, Điều 9);
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai phạt bao nhiêu?
Phạt 400.000 – 600.000 đồng, bằng mức phạt không đội mũ. Hành vi đội mũ không cài quai đúng quy cách được xem là chưa đội mũ đúng luật.
Hai người đi xe máy không đội mũ bị phạt tổng cộng bao nhiêu?
Người lái có thể bị phạt 2 lỗi, tổng 800.000 – 1.200.000 đồng. Người ngồi sau bị phạt thêm 400.000 – 600.000 đồng cho lỗi của mình.
Không đội mũ bảo hiểm có bị tước bằng lái hoặc trừ điểm không?
Không. Đây là lỗi chỉ bị phạt tiền, không bị tước giấy phép lái xe và không nằm trong nhóm bị trừ điểm GPLX. Tuy nhiên, giấy tờ xe có thể bị tạm giữ để bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt.
Trẻ em ngồi sau xe máy có phải đội mũ không?
Trẻ dưới 6 tuổi không bị phạt nếu không đội mũ, nhưng nên đội mũ chuyên dụng cho an toàn. Trẻ từ 6 tuổi trở lên bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm.
Đi xe đạp điện có phải đội mũ bảo hiểm không?
Có. Người lái xe đạp điện (xe đạp máy) không đội mũ, hoặc chở người không đội mũ, bị phạt 400.000 – 600.000 đồng theo Điều 9 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Năm 2026 mức phạt lỗi mũ bảo hiểm có tăng không?
Không. Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/08/2026 không thay đổi mức phạt lỗi này, vẫn là 400.000 – 600.000 đồng.
Tóm lại, đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn và cài quai chắc chắn là yêu cầu bắt buộc với cả người lái và người ngồi sau, trừ vài trường hợp ngoại lệ rất hẹp. Mức phạt 400.000 – 600.000 đồng cho mỗi lỗi dễ cộng dồn nhanh, nên thói quen đội mũ đúng cách vừa giúp bạn tránh bị xử phạt, vừa giảm nguy cơ chấn thương khi có sự cố.
