Đi nghĩa vụ quân sự có được hút thuốc không? Quy định 2026

Về nguyên tắc, khi đi nghĩa vụ quân sự bạn không được hút thuốc trong doanh trại và các khu vực làm việc, sinh hoạt của đơn vị. Pháp luật không cấm người dân hút thuốc nói chung, nhưng quân đội thực hiện cấm hút thuốc lá ở cơ quan, đơn vị. Người vi phạm có thể bị phê bình, xử lý kỷ luật nội bộ và bị phạt hành chính.

Đi nghĩa vụ quân sự có được hút thuốc không?

Câu trả lời thực tế là không. Dù không có điều luật riêng cấm “người đi nghĩa vụ hút thuốc”, bạn vẫn bị ràng buộc bởi ba lớp quy định cùng lúc:

• Luật chung về phòng, chống tác hại của thuốc lá: người hút thuốc có nghĩa vụ không hút tại địa điểm có quy định cấm hút thuốc.
• Quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị: pháp luật yêu cầu người đứng đầu cơ quan, tổ chức đưa quy định không hút thuốc tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ. Quân đội cũng áp dụng yêu cầu này.
• Chỉ thị, mệnh lệnh của chỉ huy: nhiều quân khu, bộ chỉ huy quân sự tỉnh đã ban hành chỉ thị thực hiện “không hút thuốc lá” trong cơ quan, đơn vị.

Luật yêu cầu người đứng đầu cơ quan, tổ chức đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào kế hoạch hằng năm và quy định không hút thuốc tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ. Ví dụ, Quân khu 4 yêu cầu từ ngày 01/7/2021 thực hiện triệt để “Không hút thuốc lá” trong toàn Quân khu, theo đúng quy định của Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Vì vậy, nếu bạn nhập ngũ, hãy xác định ngay từ đầu rằng doanh trại, nhà ăn, phòng ở, nơi học tập, hội trường, khu vực kho tàng đều không phải chỗ để hút thuốc. Cách quản lý chi tiết (ví dụ có khu vực riêng ngoài doanh trại hay không) do từng đơn vị quy định, nhưng xu hướng chung là siết chặt chứ không nới lỏng.

Còn khi được nghỉ phép, ra ngoài quân đội thì sao?

Khi nghỉ phép về nhà hoặc ở ngoài đơn vị, bạn vẫn là quân nhân nhưng không còn ở trong khu vực của đơn vị. Lúc này bạn chỉ cần tuân thủ luật chung: không hút thuốc tại địa điểm cấm (bệnh viện, trường học, phương tiện công cộng, nơi làm việc trong nhà…). Tuy nhiên, hút thuốc khi đang mặc quân phục ở nơi công cộng dễ bị nhắc nhở và ảnh hưởng đến hình ảnh quân nhân, nên đa số đơn vị không khuyến khích. Nếu cần xin nghỉ phép đúng thủ tục, bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản để hình dung cách trình bày đơn.

Vì sao quân đội không cho hút thuốc?

Có bốn lý do chính:

1. Thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Doanh trại vừa là nơi làm việc, vừa là nơi sinh hoạt tập thể, nên khói thuốc ảnh hưởng trực tiếp đến những người xung quanh. Luật ghi nhận công dân có quyền được sống, làm việc trong môi trường không có khói thuốc lá.
2. Phòng cháy, chữa cháy và an toàn kho tàng. Nhiều khu vực trong đơn vị có vũ khí, đạn dược, nhiên liệu. Đây là cơ sở hoặc khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao nên thuộc nhóm địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà và trong khuôn viên.
3. Chủ trương của Bộ Quốc phòng. Chỉ thị số 102/CT-BQP về thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá trong quân đội là cơ sở để các đơn vị xây dựng môi trường “không khói thuốc”.
4. Sức khỏe và thể lực huấn luyện. Chạy, hành quân, tập luyện cường độ cao đòi hỏi tim phổi tốt; hút thuốc làm giảm khả năng chịu tải.

Nhiều đơn vị còn đặt tiêu chí thi đua rất cụ thể. Theo một bài báo của Quân đội nhân dân, người còn hút thuốc không được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và không thuộc đối tượng bình xét biểu dương, khen thưởng. Chỉ huy cũng phải chịu trách nhiệm nếu để tình trạng hút thuốc sai quy định xảy ra trong đơn vị mình.

Hút thuốc có ảnh hưởng khi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự không?

Hiện không có quy định loại trừ công dân chỉ vì có hút thuốc. Điều kiện được xét là bạn đạt tiêu chuẩn sức khỏe (phân loại sức khỏe, thị lực, tim mạch, hô hấp…) theo hướng dẫn của Bộ Quốc phòng. Nếu hút thuốc lâu năm gây ra bệnh về phổi hoặc tim mạch ở mức không đạt thì đó mới là lý do bị loại, chứ không phải bản thân việc hút thuốc.

Tuy nhiên, trong buổi khám cần lưu ý ba điểm:

• Công dân không được uống rượu, bia hoặc dùng chất kích thích khi đi kiểm tra, sơ tuyển, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; các hướng dẫn pháp lý phổ biến hiểu đây gồm cả việc không hút thuốc lá trong buổi khám.
• Phải chấp hành nội quy khu vực khám. Các cơ sở y tế vốn là nơi cấm hút thuốc hoàn toàn, nên hút thuốc trong khuôn viên nơi khám là vi phạm.
• Nên ngừng hút ít nhất vài ngày trước buổi khám để chỉ số huyết áp, nhịp tim, hô hấp ổn định hơn. Đây là lời khuyên sức khỏe, không phải quy định bắt buộc.

Thông tin chung về độ tuổi và thời hạn phục vụ: độ tuổi gọi nhập ngũ là từ 18 đến 25 tuổi, và đến hết 27 tuổi với người được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn; thời hạn phục vụ tại ngũ trong thời bình của hạ sĩ quan, binh sĩ là 24 tháng. Bạn nên chuẩn bị lối sống không thuốc lá cho khoảng thời gian dài này.

Tân binh có được mang thuốc lá vào đơn vị không?

Không nên và thường không được. Hướng dẫn dành cho gia đình khi thăm chiến sĩ mới của báo Quân đội nhân dân nêu rõ: nghiêm cấm mang rượu, bia, đồ uống có cồn, thuốc lá vào đơn vị và cho chiến sĩ sử dụng. Vì vậy:

• Khi lên đường nhập ngũ, đừng mang thuốc lá, bật lửa, gạt tàn trong hành lý.
• Người thân đến thăm không được gửi thuốc lá cho chiến sĩ.
• Căng tin đơn vị thường không bán thuốc lá; một số đơn vị còn cấm để gạt tàn, điếu cày trong khu vực đơn vị.

Hút thuốc trong quân đội bị xử lý thế nào?

Xử phạt hành chính

Mức phạt hiện hành được quy định tại Điều 24 Nghị định 90/2026/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, hiệu lực từ 15/05/2026): phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15-5-2026.

Ngoài ra, người đứng đầu nơi cấm hút thuốc cũng có thể bị phạt nếu không có biển “cấm hút thuốc lá” hoặc không tổ chức thực hiện, kiểm tra việc cấm: mức phạt từ 3.000.000 đến 5.000.000 đồng. Điều này lý giải vì sao chỉ huy các cấp rất nghiêm với việc hút thuốc trong đơn vị.

Xử lý kỷ luật, đánh giá trong nội bộ

Với quân nhân, việc vi phạm thường được xử lý bằng biện pháp trong đơn vị: nhắc nhở, phê bình trước tập thể, kiểm điểm, hạ mức đánh giá, không xét khen thưởng. Tái phạm nhiều lần hoặc gây nguy cơ cháy nổ có thể bị xử lý kỷ luật nặng hơn theo điều lệnh, điều lệ quản lý bộ đội. Nếu phải viết bản kiểm điểm, bạn có thể xem cách trình bày tại bài cách viết bản kiểm điểm.

Thuốc lá điện tử, shisha có được dùng khi đi nghĩa vụ không?

Không. Đây còn nghiêm trọng hơn thuốc lá truyền thống, vì Nghị quyết 173/2024/QH15 thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Như vậy, dù ngoài xã hội hay trong quân đội, việc sử dụng loại sản phẩm này đều không được phép. Về chế tài, tùy hành vi và mức độ, có thể bị xử phạt hành chính từ 1.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng (theo thông tin tổng hợp phổ biến thời điểm cấm có hiệu lực); mức cụ thể áp dụng theo nghị định xử phạt hiện hành tại thời điểm vi phạm.

Tương tự, những chất gây nghiện, gây tác hại như “bóng cười” cũng thuộc nhóm bị cấm. Bạn có thể đọc thêm về vấn đề này tại bài người sử dụng bóng cười có vi phạm không.

Nên bỏ thuốc thế nào trước khi nhập ngũ?

Thực tế từ các đơn vị cho thấy tân binh là nhóm dễ tái nghiện nhất. Một báo cáo của lữ đoàn đăng trên Quân đội nhân dân cho biết người hút thuốc chủ yếu là đoàn viên, thanh niên mới nhập ngũ. Vì vậy bạn nên chuẩn bị từ sớm:

1. Bước 1: Đặt mốc bỏ thuốc ít nhất 1–2 tháng trước ngày nhận lệnh gọi nhập ngũ hoặc trước buổi khám sức khỏe.
2. Bước 2: Giảm dần số điếu mỗi ngày, bỏ hẳn các thời điểm “thói quen” như sau bữa ăn, khi uống cà phê.
3. Bước 3: Thay bằng vận động: chạy bộ, tập thể lực, giúp vừa giảm cơn thèm vừa chuẩn bị thể lực cho huấn luyện.
4. Bước 4: Báo với bạn bè, gia đình để cùng giám sát; tránh nơi có nhiều người hút thuốc.
5. Bước 5: Nếu khó tự bỏ, hãy hỏi cơ sở y tế về tư vấn cai thuốc lá.

Khi vào đơn vị, bạn sẽ được chỉ huy và tổ chức Đoàn hỗ trợ. Đoàn Thanh niên triển khai mô hình “Chi đoàn không khói thuốc lá” ở nhiều đơn vị. Nếu bạn là đoàn viên, có thể tìm hiểu thêm nhiệm vụ và quyền của đoàn viên cũng như cơ quan lãnh đạo cao nhất của chi đoàn để tham gia phong trào hiệu quả.

Ví dụ tình huống

Anh Nam, 19 tuổi, hút khoảng nửa bao thuốc mỗi ngày, nhận giấy gọi khám nghĩa vụ vào tháng 11. Anh ngừng hẳn từ đầu tháng 10, nên buổi khám huyết áp và hô hấp ổn định, đạt sức khỏe loại 2. Khi nhập ngũ, anh không mang thuốc theo, vào đơn vị được chỉ huy phân công cán bộ đoàn hỗ trợ và không bị thèm thuốc quá nặng. Trường hợp ngược lại, nếu anh giấu thuốc trong hành lý và hút lén ở khu vực sau doanh trại, anh có thể bị phê bình, kiểm điểm và ảnh hưởng đến xếp loại thi đua cuối năm.

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại, đi nghĩa vụ quân sự đồng nghĩa với việc bạn phải sống và làm việc trong môi trường không khói thuốc. Hãy chủ động bỏ thuốc từ trước ngày nhập ngũ, không mang thuốc vào đơn vị và tuân thủ quy định của chỉ huy để tránh bị xử lý, đồng thời giữ gìn sức khỏe cho suốt thời gian phục vụ.