Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người điều khiển giao thông có 3 hiệu lệnh bằng tay chính: tay phải giơ thẳng đứng (mọi hướng dừng lại); một hoặc hai tay dang ngang (phía trước và phía sau dừng, hai bên được đi); tay phải giơ về phía trước (phía sau và bên phải dừng, phía trước được rẽ phải, bên trái được đi mọi hướng). Hiệu lệnh này được ưu tiên cao hơn đèn tín hiệu và biển báo.
Tóm tắt nhanh
- Hiệu lệnh của người điều khiển giao thông nằm ở vị trí ưu tiên số 1 trong hệ thống báo hiệu đường bộ, trên cả đèn tín hiệu và biển báo.
- Người điều khiển giao thông gồm Cảnh sát giao thông và người được giao nhiệm vụ hướng dẫn giao thông trên đường bộ.
- Ba hiệu lệnh bằng tay chính được ghi trong Luật; ngoài ra còn các tín hiệu bổ sung như đưa tay lên xuống để báo đi chậm.
- Không chấp hành hiệu lệnh: ô tô bị phạt 18–20 triệu đồng, xe mô tô, xe gắn máy 4–6 triệu đồng, kèm trừ 4 điểm giấy phép lái xe (theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP).
Người điều khiển giao thông là ai?
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Luật số 36/2024/QH15) giải thích: người điều khiển giao thông đường bộ bao gồm Cảnh sát giao thông và người được giao nhiệm vụ hướng dẫn giao thông trên đường bộ. Nhóm thứ hai thường là lực lượng được phân công hướng dẫn tại nơi thi công, nơi ùn tắc, bến phà hoặc điểm giao cắt đường bộ với đường sắt.
Do đó, hiệu lệnh bằng tay không chỉ có ở ngã tư có đèn. Bất kỳ ai đang thực hiện đúng nhiệm vụ hướng dẫn giao thông theo phân công đều có hiệu lệnh buộc bạn phải chấp hành.
5 hiệu lệnh của CSGT bạn cần nhớ
Ba hiệu lệnh đầu tiên được quy định trực tiếp tại khoản 3 Điều 11 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (áp dụng từ 01/01/2025). Hai hiệu lệnh còn lại là tín hiệu bổ sung quen thuộc, từng được hướng dẫn trong quy chuẩn báo hiệu đường bộ; nếu gặp trên đường, bạn vẫn nên làm theo chỉ dẫn trực tiếp của người điều khiển.
1. Tay phải giơ thẳng đứng
Báo hiệu cho người tham gia giao thông ở tất cả các hướng phải dừng lại. Đây là hiệu lệnh hay gặp nhất khi CSGT cần dừng toàn bộ dòng xe để nhường đường cho đoàn xe ưu tiên hoặc xử lý tình huống đột xuất.
2. Một tay hoặc hai tay dang ngang
Người ở phía trước và phía sau người điều khiển giao thông phải dừng lại. Người ở phía bên phải và bên trái người điều khiển được đi.
3. Tay phải giơ về phía trước
- Người ở phía sau và bên phải người điều khiển: phải dừng lại.
- Người ở phía trước người điều khiển: được rẽ phải.
- Người ở phía bên trái người điều khiển: được đi tất cả các hướng.
- Người đi bộ qua đường: phải đi sau lưng người điều khiển giao thông.
4. Bàn tay đưa lên, xuống ở ngang thắt lưng
Tín hiệu này báo cho người ở bên trái hoặc bên phải người điều khiển đi chậm lại. Thường gặp ở đoạn đường đông, gần khu vực xử lý sự cố hoặc nơi có người đi bộ qua đường.
5. Bàn tay giơ thẳng đứng vuông góc với mặt đất
Người ở bên trái hoặc bên phải (tùy bàn tay người điều khiển giơ) phải dừng lại. Khác với hiệu lệnh số 1 (dừng mọi hướng), tín hiệu này chỉ áp dụng cho phía bên tay được giơ.
| Hiệu lệnh | Phải dừng | Được đi |
|---|---|---|
| Tay phải giơ thẳng đứng | Tất cả các hướng | Không hướng nào |
| Một hoặc hai tay dang ngang | Phía trước và phía sau | Bên phải và bên trái |
| Tay phải giơ về phía trước | Phía sau và bên phải | Phía trước (chỉ rẽ phải); bên trái (mọi hướng) |
| Tay đưa lên, xuống ngang thắt lưng | Không dừng, đi chậm lại (bên trái/bên phải) | Đi với tốc độ chậm |
| Bàn tay giơ thẳng vuông góc mặt đất | Phía bên tay được giơ (trái hoặc phải) | Các hướng còn lại theo chỉ dẫn |
Lưu ý: Cách dễ nhớ là xác định bạn đang đứng ở hướng nào so với người điều khiển (trước – sau – trái – phải), không phải theo hướng bạn đang chạy. “Phía trước” là hướng người điều khiển đang quay mặt về.
Hiệu lệnh CSGT và đèn tín hiệu: nghe theo cái nào?
Khoản 2 Điều 11 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người tham gia giao thông phải chấp hành báo hiệu đường bộ theo thứ tự ưu tiên từ trên xuống dưới:
- Hiệu lệnh của người điều khiển giao thông;
- Tín hiệu đèn giao thông;
- Biển báo hiệu đường bộ;
- Vạch kẻ đường và các dấu hiệu khác trên mặt đường;
- Cọc tiêu, tường bảo vệ, rào chắn, đinh phản quang, tiêu phản quang, cột Km, cọc H;
- Thiết bị âm thanh báo hiệu đường bộ.
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 41:2024/BGTVT (hiệu lực từ 01/01/2025) cũng giữ nguyên thứ tự này. Vì vậy, nếu đèn đang xanh nhưng CSGT giơ tay ra hiệu dừng, bạn phải dừng. Ngược lại, đèn đỏ nhưng CSGT cho phép đi thì bạn đi theo hiệu lệnh.
Với xe ưu tiên (xe cứu thương, cứu hỏa, công an làm nhiệm vụ khẩn cấp…), quy chuẩn cho phép đi không phụ thuộc tín hiệu đèn nhưng vẫn phải tuân theo hiệu lệnh của người điều khiển giao thông.
Tình huống thực tế thường gặp
Tình huống 1. Anh Nam đi xe máy đến ngã tư, đèn xanh cho hướng của anh. CSGT đứng giữa giao lộ giơ một tay dang ngang về hai bên, mặt hướng vuông góc với đường anh đang đi. Anh Nam đang ở phía bên trái hoặc phải của CSGT nên được đi. Nếu CSGT quay người sao cho anh Nam ở phía trước hoặc sau, anh phải dừng dù đèn vẫn xanh.
Tình huống 2. Chị Lan đi bộ qua đường thì CSGT giơ tay phải về phía trước. Với hiệu lệnh này, người đi bộ phải đi sau lưng người điều khiển, không băng qua phía trước mặt.
Tình huống 3. Tài xế ô tô thấy CSGT giơ tay thẳng đứng nhưng cho rằng còn kịp qua vạch dừng nên tăng ga. Đây là hành vi không chấp hành hiệu lệnh, có thể bị xử phạt nặng hơn nhiều so với vượt đèn đỏ thông thường về mặt trải nghiệm thực tế, vì mức phạt tiền tương đương nhưng dễ kéo theo vi phạm khác (không dừng xe khi có tín hiệu, gây nguy hiểm cho người thi hành công vụ).
Mức phạt khi không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông
Hành vi “không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển giao thông hoặc người kiểm soát giao thông” bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2025). Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026) chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168; khi áp dụng thực tế bạn nên đối chiếu lại điều khoản tương ứng trong văn bản hợp nhất để chắc chắn.
| Phương tiện | Không chấp hành hiệu lệnh | Gây tai nạn giao thông |
|---|---|---|
| Ô tô và các loại xe tương tự (Điều 6) | 18.000.000 – 20.000.000 đồng; trừ 4 điểm GPLX | 20.000.000 – 22.000.000 đồng; trừ 10 điểm GPLX |
| Xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự (Điều 7) | 4.000.000 – 6.000.000 đồng; trừ 4 điểm GPLX | Áp dụng mức phạt tại khoản 10 Điều 7 (từ 10.000.000 – 14.000.000 đồng) |
Cảnh báo: Nếu không chấp hành hiệu lệnh mà gây tai nạn dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (Điều 260 Bộ luật Hình sự). Hành vi xúc phạm, đe dọa, cản trở hoặc chống đối người thi hành công vụ về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông cũng nằm trong nhóm hành vi bị nghiêm cấm.
Ngoài ra, nếu bạn lái xe mà không có giấy phép lái xe hoặc vi phạm kèm theo lỗi khác, mức xử phạt sẽ cộng dồn theo từng hành vi. Bạn có thể tham khảo thêm bài mức phạt không có bằng lái xe máy và mức phạt ô tô chạy quá tốc độ từ 10–20 km/h.
Khi CSGT ra hiệu dừng xe kiểm tra
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người điều khiển phương tiện có trách nhiệm chấp hành hiệu lệnh dừng phương tiện, yêu cầu kiểm tra, kiểm soát của lực lượng tuần tra, kiểm soát. Nếu người điều khiển không chấp hành tín hiệu dừng và bỏ chạy, người thi hành công vụ được thực hiện quyền truy đuổi để ngăn chặn và xử lý vi phạm.
- Bước 1: Quan sát tín hiệu, giảm tốc độ và bật tín hiệu báo rẽ phải.
- Bước 2: Đưa xe vào vị trí dừng an toàn, sát lề phải, không cản trở giao thông.
- Bước 3: Giữ bình tĩnh, xuất trình giấy tờ khi được yêu cầu; hỏi rõ lỗi và yêu cầu lập biên bản nếu bạn bị xử phạt.
- Bước 4: Không xúc phạm, cản trở hay bỏ chạy; mọi khiếu nại thực hiện bằng văn bản theo đúng thủ tục.
Để nhận biết lực lượng làm nhiệm vụ, bạn có thể xem thêm quy định về trang phục Công an nhân dân. Nếu bị lập biên bản về giấy tờ xe, bạn nên chuẩn bị sẵn hồ sơ, đặc biệt khi mới nhận xe cũ: xem thêm giấy tờ cần có khi mua xe máy cũ.
Căn cứ pháp lý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2025) – khoản 10 Điều 2, Điều 9, Điều 11.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026).
- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ (Thông tư 51/2024/TT-BGTVT).
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung) – Điều 260.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
CSGT giơ tay thẳng đứng có nghĩa là gì?
Tay phải giơ thẳng đứng báo hiệu cho người tham gia giao thông ở tất cả các hướng phải dừng lại. Bạn phải dừng trước vạch dừng hoặc vị trí an toàn, không được cố vượt qua.
Hai tay dang ngang của CSGT thì ai được đi?
Người ở phía trước và phía sau CSGT phải dừng lại. Người ở phía bên phải và bên trái CSGT được đi. Quy định này cũng áp dụng khi CSGT chỉ dang một tay.
Đèn xanh nhưng CSGT ra hiệu dừng thì phải làm sao?
Bạn phải dừng. Hiệu lệnh của người điều khiển giao thông được ưu tiên cao hơn tín hiệu đèn giao thông, biển báo và vạch kẻ đường theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Không chấp hành hiệu lệnh của CSGT bị phạt bao nhiêu?
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, ô tô bị phạt 18–20 triệu đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe; xe mô tô, xe gắn máy bị phạt 4–6 triệu đồng và cũng bị trừ 4 điểm. Nếu gây tai nạn, mức phạt và số điểm trừ cao hơn.
Người được giao hướng dẫn giao thông có quyền ra hiệu lệnh không?
Có. Luật xác định người điều khiển giao thông gồm Cảnh sát giao thông và người được giao nhiệm vụ hướng dẫn giao thông trên đường bộ, nên hiệu lệnh của họ khi làm nhiệm vụ cũng phải được chấp hành.
Quy định hiệu lệnh hiện nay khác gì trước năm 2025?
Trước 01/01/2025, hiệu lệnh được quy định theo Luật Giao thông đường bộ 2008. Nội dung ba hiệu lệnh bằng tay cơ bản về cơ bản được giữ nguyên, nhưng nay nằm trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và mức xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP thay cho Nghị định 100/2019/NĐ-CP.
Nắm chắc ba hiệu lệnh bằng tay chính và nguyên tắc “hiệu lệnh của người điều khiển giao thông đứng trên hết” giúp bạn xử lý đúng khi gặp CSGT hoặc người hướng dẫn giao thông ở giao lộ, nơi ùn tắc hay khu vực thi công, đồng thời tránh những mức phạt nặng và điểm trừ giấy phép lái xe không đáng có.
