Quân phục công an (trang phục Công an nhân dân) gồm lễ phục, trang phục thường dùng xuân hè và thu đông, trang phục nghiệp vụ, chuyên dùng kèm Công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu. Mẫu, màu và cách sử dụng do Nghị định 160/2007/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 29/2016/NĐ-CP) quy định. Người không phải công an mặc, mua bán trái phép bị xử phạt và tịch thu.
Tóm tắt nhanh
- Trang phục CAND được cấp phát cho sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ, chỉ dùng khi làm nhiệm vụ và trong dịp theo quy định.
- Lễ phục sĩ quan màu be hồng, mũ kêpi, cúc vàng, cành tùng vàng ở ve áo.
- Trang phục thường dùng có phù hiệu nền đỏ gắn Công an hiệu; cấp hiệu thể hiện cấp bậc hàm.
- Cấm sản xuất, làm giả, tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép trang phục, Công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu CAND.
- Xử phạt hiện hành theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (thay Nghị định 144/2021 từ 15/12/2025); giả danh công an để lừa đảo có thể bị truy cứu hình sự.
Trang phục Công an nhân dân gồm những loại nào?
Trong cách gọi thông thường, nhiều người dùng từ “quân phục công an”. Cách gọi đúng trong văn bản pháp luật là trang phục của lực lượng Công an nhân dân. Luật Công an nhân dân 2018 giao Chính phủ quy định cờ truyền thống, Công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu, trang phục; Bộ Công an hướng dẫn chi tiết việc cấp phát, sử dụng.
| Nhóm trang phục | Dùng khi nào | Đặc điểm chính |
|---|---|---|
| Lễ phục (xuân hè, thu đông) | Lễ kỷ niệm, mít tinh, hội nghị trọng thể, nghi lễ theo quy định | Màu be hồng, mũ kêpi, cúc vàng, cành tùng ở ve áo |
| Trang phục thường dùng (xuân hè, thu đông) | Công tác hằng ngày tại trụ sở, khi tiếp dân, làm nhiệm vụ thông thường | Tông màu xanh lá cây đặc trưng, phù hiệu nền đỏ gắn Công an hiệu |
| Trang phục nghiệp vụ | Lực lượng làm nhiệm vụ đặc thù như cảnh sát giao thông, cảnh sát trật tự, cảnh sát cơ động | Ví dụ: CSGT áo màu vàng đặc trưng; có thêm biển hiệu, số hiệu, phụ kiện phản quang |
| Trang phục chuyên dùng | Chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, huấn luyện, chiến đấu, đặc nhiệm… | Thiết kế theo yêu cầu bảo hộ, chiến thuật |
| Trang phục học viên, chiến sĩ nghĩa vụ | Học tập, huấn luyện, công tác | Kiểu dáng tương tự, cấp hiệu theo đối tượng |
Lễ phục Công an nhân dân
Theo Nghị định 160/2007/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 29/2016/NĐ-CP (hiệu lực từ 06/06/2016), lễ phục của sĩ quan có các đặc điểm:
- Màu sắc: mũ, áo, quần lễ phục xuân hè và thu đông màu be hồng.
- Mũ kêpi: quai tết màu vàng; mũ của cấp tướng có cành tùng màu vàng ở lưỡi trai.
- Lễ phục xuân hè: áo cộc tay, kiểu cổ bẻ chữ K; áo nam có bốn túi, áo nữ hai túi; có dây chiến thắng dưới cấp hiệu vai phải.
- Lễ phục thu đông: áo dài tay có lót, mặc với sơ mi trắng dài tay và cà vạt màu đen.
- Cúc áo: màu vàng; cúc của cấp tướng có hình Quốc huy dập nổi, cấp tá, cấp úy có hình ngôi sao giữa hai bông lúa và chữ “CA”.
- Giày, bít tất: giày da thấp cổ màu đen.
- Ve áo: sĩ quan đeo cành tùng đơn màu vàng; cấp tướng có thêm ngôi sao năm cánh màu vàng.
Trang phục thường dùng, nghiệp vụ và chuyên dùng
Trang phục thường dùng là bộ quần áo cán bộ, chiến sĩ mặc phổ biến nhất khi làm việc tại trụ sở, đi công tác, tiếp công dân. Bộ xuân hè gọn nhẹ, phù hợp thời tiết nóng; bộ thu đông dài tay, dày hơn, dùng ở miền Bắc vào mùa lạnh hoặc theo lệnh chuyển đổi trang phục của cấp có thẩm quyền.
Một số lực lượng có trang phục nghiệp vụ riêng để người dân dễ nhận biết. Cảnh sát giao thông dùng áo màu vàng, mũ có biểu tượng riêng, khi tuần tra thường mặc thêm áo phản quang. Cảnh sát cơ động, đặc nhiệm, cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ có trang phục chuyên dùng phục vụ huấn luyện, chiến đấu, bảo hộ lao động.
Lưu ý: Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở (thay cho công an xã bán chuyên trách, bảo vệ dân phố trước đây, theo luật có hiệu lực từ 01/07/2024) không phải là Công an nhân dân. Lực lượng này có mẫu trang phục, biển hiệu riêng do Bộ Công an quy định.
Công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu
Công an hiệu
Công an hiệu hình tròn, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh trên nền đỏ, xung quanh là bông lúa vàng, phía dưới có hình nửa bánh xe và chữ “CA”. Công an hiệu gắn trên mũ và trên phù hiệu ve áo (kích thước nhỏ hơn).
Cấp hiệu
Cấp hiệu đeo trên vai áo, thể hiện cấp bậc hàm theo Luật Công an nhân dân:
| Nhóm | Các bậc |
|---|---|
| Sĩ quan cấp tướng | Thiếu tướng, Trung tướng, Thượng tướng, Đại tướng |
| Sĩ quan cấp tá | Thiếu tá, Trung tá, Thượng tá, Đại tá |
| Sĩ quan cấp úy | Thiếu úy, Trung úy, Thượng úy, Đại úy |
| Hạ sĩ quan | Hạ sĩ, Trung sĩ, Thượng sĩ |
| Chiến sĩ nghĩa vụ | Binh nhì, Binh nhất |
Số sao trên cấp hiệu (từ 1 đến 4) cho biết bậc trong mỗi nhóm; cấp tá và cấp úy phân biệt bằng số vạch. Học viên, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật có cấp hiệu riêng.
Phù hiệu
Phù hiệu là cặp ve áo nền màu đỏ gắn Công an hiệu, đeo trên trang phục thường dùng; phù hiệu của cấp tướng có viền vàng. Trên lễ phục, sĩ quan đeo cành tùng ở ve áo thay cho phù hiệu thường dùng.
Nguyên tắc sử dụng trang phục của cán bộ, chiến sĩ
- Mặc đúng loại trang phục theo thời gian, địa điểm, nhiệm vụ; đồng bộ mũ, áo, quần, giày, cấp hiệu, phù hiệu.
- Không mặc lẫn trang phục CAND với trang phục dân sự; không cho người khác mượn, sử dụng.
- Khi thôi phục vụ, nghỉ hưu, xuất ngũ, việc giữ hoặc thu hồi trang phục, cấp hiệu thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Công an. Người đã ra khỏi ngành không được tiếp tục sử dụng trang phục như cán bộ đương chức.
- Vi phạm quy định về trang phục bị xử lý kỷ luật theo điều lệnh CAND.
Người dân mặc, mua bán quân phục công an bị xử lý thế nào?
Pháp luật nghiêm cấm sản xuất, làm giả, tàng trữ, trao đổi, mua bán, sử dụng trái phép trang phục, Công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu của lực lượng CAND. Tùy tính chất, người vi phạm bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Xử phạt hành chính
Hiện nay, hành vi này bị xử phạt theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội (ban hành 30/10/2025, hiệu lực từ 15/12/2025, thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP). Ngoài phạt tiền, tang vật bị tịch thu; người mua bán, sản xuất còn phải nộp lại số lợi bất hợp pháp; người nước ngoài có thể bị trục xuất.
Nghị định 282/2025/NĐ-CP phân hóa mức phạt theo hành vi: tàng trữ, sử dụng trái phép bị phạt nhẹ hơn; mua bán, trao đổi trái phép bị phạt nặng hơn; sản xuất trái phép, làm giả trang phục, Công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu bị phạt ở mức cao nhất trong nhóm. Khi cần con số cụ thể, bạn đối chiếu nguyên văn Nghị định 282/2025/NĐ-CP. Tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi cá nhân.
Thực tế, công an nhiều địa phương đã xử phạt người rao bán đồ “nhái” trang phục công an trên mạng xã hội, hoặc người mặc đồ công an quay video “câu like”. Mặc với mục đích diễn xuất trong phim, chương trình nghệ thuật phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định.
Trách nhiệm hình sự
- Tội giả mạo chức vụ, cấp bậc, vị trí công tác (Điều 339 Bộ luật Hình sự): mặc trang phục, xưng là công an để thực hiện hành vi trái pháp luật nhưng không nhằm chiếm đoạt tài sản; hình phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
- Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174): giả danh công an để chiếm đoạt tiền, tài sản; mức hình phạt tùy giá trị tài sản và tình tiết.
Cảnh báo: Thủ đoạn mặc trang phục công an gọi video, yêu cầu chuyển tiền “phục vụ điều tra” rất phổ biến. Cơ quan công an không làm việc, không yêu cầu chuyển tiền hay cung cấp mã OTP qua điện thoại, mạng xã hội.
Cách nhận biết công an thật khi làm việc
- Bước 1: Quan sát trang phục đồng bộ: mũ có Công an hiệu, phù hiệu ve áo, cấp hiệu, biển tên/số hiệu (với lực lượng có quy định).
- Bước 2: Đề nghị xuất trình giấy chứng nhận Công an nhân dân hoặc giấy tờ công tác khi làm việc trực tiếp.
- Bước 3: Với giấy mời, giấy triệu tập, đến trực tiếp trụ sở công an ghi trên giấy, không làm việc tại quán xá hay qua mạng.
- Bước 4: Nghi ngờ giả danh, gọi số khẩn cấp 113 hoặc đến công an xã, phường gần nhất để xác minh.
Bạn cũng nên biết quyền của mình khi bị kiểm tra, tạm giữ qua bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân. Lưu ý thêm: người dân cũng không được tự trang bị công cụ hỗ trợ dành cho lực lượng vũ trang, xem mang vũ khí tự vệ có vi phạm pháp luật không và bình xịt hơi cay có bị cấm không.
Căn cứ pháp lý
- Luật Công an nhân dân 2018 và các luật sửa đổi, bổ sung.
- Nghị định 160/2007/NĐ-CP quy định cờ truyền thống, Công an hiệu, cấp hiệu, phù hiệu và trang phục của lực lượng CAND.
- Nghị định 29/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 160/2007/NĐ-CP.
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội (thay Nghị định 144/2021/NĐ-CP).
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017, 2025): Điều 174, Điều 339.
- Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở 2023.
Câu hỏi thường gặp
Quân phục công an màu gì?
Lễ phục sĩ quan màu be hồng. Trang phục thường dùng mang tông xanh lá cây, phù hiệu nền đỏ. Một số lực lượng như cảnh sát giao thông có trang phục nghiệp vụ màu riêng để dễ nhận biết.
Mua quần áo công an về mặc chơi có bị phạt không?
Có. Sử dụng, tàng trữ trái phép trang phục CAND là vi phạm hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, bị phạt tiền và tịch thu tang vật. Nếu lợi dụng để giả danh, có thể bị truy cứu hình sự.
Bán đồ công an trên mạng có vi phạm không?
Có. Mua bán, trao đổi trái phép trang phục, cấp hiệu, phù hiệu CAND bị xử phạt nặng hơn hành vi sử dụng, kèm tịch thu và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Công an nghỉ hưu có được mặc trang phục không?
Việc sử dụng trang phục của người đã thôi phục vụ thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Công an, thường chỉ trong dịp lễ, sự kiện theo quy định. Không được dùng trang phục để làm việc như cán bộ đương chức.
Lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở có phải công an không?
Không. Đây là lực lượng quần chúng hỗ trợ công an cấp xã, có trang phục, biển hiệu riêng. Họ không có cấp bậc hàm như Công an nhân dân.
Trang phục Công an nhân dân là biểu tượng của lực lượng, được quản lý chặt chẽ về mẫu mã và cách sử dụng. Người dân nắm được các đặc điểm cơ bản sẽ dễ nhận diện công an thật, tránh bị lừa và tránh vi phạm khi mua, mặc trang phục này. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
