Sau khi ly hôn, bạn có thể đổi họ cho con từ họ cha sang họ mẹ (hoặc ngược lại) bằng thủ tục thay đổi hộ tịch tại UBND cấp xã. Điều kiện quan trọng nhất là cả cha và mẹ đều đồng ý; nếu con từ đủ 9 tuổi thì con cũng phải đồng ý. Thời gian giải quyết thông thường khoảng 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Tóm tắt nhanh
- Ly hôn không tự động cho phép người nuôi con đổi họ cho con. Cha và mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ ngang nhau đối với con.
- Con dưới 18 tuổi: cần sự đồng ý của cả cha và mẹ, thể hiện rõ trong tờ khai. Con từ đủ 9 tuổi: phải có thêm sự đồng ý của chính con.
- Nơi nộp hồ sơ: UBND xã, phường, đặc khu (cấp xã) theo mô hình chính quyền 2 cấp từ 01/07/2025.
- Hồ sơ chính: tờ khai theo mẫu, giấy khai sinh bản chính, giấy tờ tùy thân của cha, mẹ.
- Cha không đồng ý: cơ quan hộ tịch không giải quyết; người mẹ cần tính đến việc nhờ Tòa án giải quyết.
Sau ly hôn có được đổi họ cho con không?
Có. Bộ luật Dân sự 2015 cho phép yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại. Quy định này không đòi hỏi cha mẹ phải đang ly hôn hay còn chung sống; ly hôn chỉ là hoàn cảnh phổ biến khiến người mẹ (hoặc người cha) muốn thống nhất họ với con.

Tuy nhiên, bản án hoặc quyết định công nhận thuận tình ly hôn chỉ giải quyết quan hệ hôn nhân, quyền nuôi con, cấp dưỡng và tài sản. Bản án không tự thay đổi họ trong giấy khai sinh. Muốn đổi họ, bạn phải làm thủ tục đăng ký thay đổi hộ tịch riêng.
Lưu ý: Việc thay đổi họ không làm thay đổi hay chấm dứt quyền, nghĩa vụ đã phát sinh theo họ cũ. Người cha vẫn phải cấp dưỡng, và con vẫn giữ quyền thừa kế, quyền nhân thân đối với cha như trước.
Nếu bạn chưa ly hôn hoặc đang cân nhắc ly hôn, có thể tham khảo thủ tục ly hôn cần giấy tờ gì và nộp ở đâu hoặc điều kiện ly hôn đơn phương để nắm quy trình trước khi tính đến chuyện đổi họ cho con.
Những trường hợp được thay đổi họ
Pháp luật không cho phép đổi họ tùy ý. Với con sau ly hôn, các trường hợp thường gặp là:
- Đổi từ họ cha sang họ mẹ: phổ biến nhất, thường do mẹ trực tiếp nuôi con.
- Đổi từ họ mẹ sang họ cha: áp dụng tương tự, khi cha là người nuôi con hoặc hai bên thỏa thuận.
- Con được nhận làm con nuôi: đổi sang họ của cha nuôi, mẹ nuôi theo yêu cầu của người nhận nuôi.
- Con thôi làm con nuôi: lấy lại họ theo cha đẻ hoặc mẹ đẻ.
Cảnh báo: Mẹ tái hôn không có nghĩa là được đổi họ của con theo họ cha dượng. Muốn con mang họ cha dượng, hai bên phải làm thủ tục nhận con nuôi hợp pháp, trong đó cần có sự đồng ý của cha đẻ theo quy định về nuôi con nuôi.
Ai phải đồng ý khi đổi họ cho con?
Theo Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hộ tịch, việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha, mẹ và thể hiện rõ trong tờ khai. Với người từ đủ 9 tuổi trở lên, phải có thêm sự đồng ý của chính người đó.
| Độ tuổi của con | Cha, mẹ đồng ý | Con đồng ý |
|---|---|---|
| Dưới 9 tuổi | Bắt buộc (cả cha và mẹ) | Không bắt buộc |
| Từ đủ 9 đến dưới 18 tuổi | Bắt buộc (cả cha và mẹ) | Bắt buộc |
| Từ đủ 18 tuổi | Không cần | Tự yêu cầu |
Ví dụ: Chị Lan nuôi bé Minh (10 tuổi) sau ly hôn và muốn đổi họ con từ họ Nguyễn sang họ Trần của mình. Chồng cũ đồng ý. Khi nộp hồ sơ, cả hai vợ chồng cũ phải ký xác nhận trong tờ khai, đồng thời bé Minh phải thể hiện ý kiến đồng ý vì đã đủ 9 tuổi. Nếu thiếu một trong ba sự đồng ý này, cơ quan hộ tịch có thể từ chối.
Hồ sơ đổi họ cho con gồm những gì?
Hồ sơ thường gồm:
- Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung thông tin hộ tịch, xác định lại dân tộc theo mẫu ban hành kèm Thông tư 04/2020/TT-BTP (kiểm tra mẫu hiện hành tại bộ phận một cửa hoặc Cổng dịch vụ công). Trong tờ khai phải ghi rõ ý kiến đồng ý của cha, mẹ và của con (nếu từ đủ 9 tuổi).
- Bản chính Giấy khai sinh của con.
- Giấy tờ tùy thân của người nộp hồ sơ: thẻ căn cước, CCCD còn hạn hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID.
- Giấy tờ liên quan: bản án, quyết định ly hôn (nếu cơ quan hộ tịch yêu cầu để đối chiếu thông tin).
- Văn bản đồng ý của người cha (hoặc mẹ), nếu người này không đến ký trực tiếp trong tờ khai. Nhiều nơi yêu cầu văn bản này có chứng thực chữ ký.
Từ 01/11/2025, theo Nghị định 280/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 23/2015/NĐ-CP, việc chứng thực chữ ký không phụ thuộc nơi cư trú. Nếu chồng cũ ở tỉnh khác, anh ấy có thể chứng thực chữ ký tại UBND cấp xã nơi mình đang ở. Bạn có thể xem thêm cách chứng thực giấy tờ tại hướng dẫn chứng thực giấy tờ ở đâu theo quy định hiện hành.
MẪU VĂN BẢN ĐỒNG Ý ĐỔI HỌ CHO CON (THAM KHẢO)
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
VĂN BẢN ĐỒNG Ý THAY ĐỔI HỌ CHO CON
Kính gửi: Ủy ban nhân dân xã/phường/đặc khu ……………………………
Tôi là: ……………………………… Sinh ngày: ……/……/………
Giấy tờ tùy thân (căn cước/CCCD) số: ……………… cấp ngày ……/……/……… tại ………………
Nơi cư trú: …………………………………………………………
Quan hệ với người có yêu cầu thay đổi họ: là cha đẻ / mẹ đẻ của cháu: ………………………………, sinh ngày ……/……/………, theo Giấy khai sinh số ………… do UBND ………… cấp ngày ……/……/………
Tôi đồng ý thay đổi họ cho con từ họ “……………” sang họ “……………” theo yêu cầu của cha / mẹ của cháu là ông/bà ………………………………
Tôi cam đoan việc đồng ý hoàn toàn tự nguyện, thông tin trên là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về cam đoan này.
……, ngày ….. tháng ….. năm ……
Người đồng ý
(Ký, ghi rõ họ tên)
Mẫu trên chỉ có tính tham khảo. Nếu cha hoặc mẹ ký trực tiếp ngay trong tờ khai tại bộ phận một cửa, nhiều nơi không yêu cầu thêm văn bản riêng.
Các bước thực hiện và nơi nộp hồ sơ
Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh – xã) và không còn cấp huyện. Theo Nghị định 120/2025/NĐ-CP, các nhiệm vụ hộ tịch trước đây của UBND, Phòng Tư pháp cấp huyện được chuyển cho UBND cấp xã. Vì vậy, bạn nộp hồ sơ tại UBND xã, phường, đặc khu, kể cả với trường hợp trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện.

- Bước 1: Thống nhất với bên còn lại. Trao đổi và có văn bản hoặc chữ ký đồng ý của cha, mẹ. Hỏi ý kiến con nếu từ đủ 9 tuổi.
- Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ. Điền tờ khai, chuẩn bị giấy khai sinh bản chính và giấy tờ tùy thân.
- Bước 3: Nộp hồ sơ. Nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa của UBND cấp xã nơi cư trú hoặc nơi đã đăng ký khai sinh cho con. Địa phương nào đã triển khai thì có thể nộp qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Cấp xã có thể giải quyết hồ sơ hộ tịch ngay cả khi người yêu cầu không thường trú tại đó.
- Bước 4: Cơ quan hộ tịch kiểm tra, giải quyết. Thời hạn thường là 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, có thể kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc nếu cần xác minh.
- Bước 5: Nhận kết quả. Công chức tư pháp – hộ tịch ghi nội dung thay đổi vào Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh, đồng thời cập nhật Cơ sở dữ liệu hộ tịch. Bạn nhận trích lục hộ tịch và nộp lệ phí theo mức do Hội đồng nhân dân tỉnh quy định (thường rất thấp, một số địa phương miễn theo đối tượng).
Cha không đồng ý hoặc không liên lạc được thì sao?
Đây là tình huống nhiều người mẹ gặp sau ly hôn, nhất là khi người cha bỏ đi, không cấp dưỡng hoặc không hợp tác.
Cha không đồng ý đổi họ
Khi thiếu sự đồng ý của một bên cha hoặc mẹ, cơ quan hộ tịch không thể giải quyết hồ sơ thay đổi họ cho con dưới 18 tuổi. Bạn không thể tự ký thay chồng cũ, và cũng không thể lấy lý do “con ở với mẹ” để bỏ qua ý kiến của cha. Trong trường hợp này, người mẹ có thể đề nghị Tòa án giải quyết (từ 01/07/2025 là Tòa án nhân dân khu vực). Tòa án sẽ xem xét chủ yếu dựa trên lợi ích tốt nhất của con, nên bạn cần có chứng cứ thuyết phục. Kết quả không chắc chắn và thường kéo dài hơn thủ tục hành chính.
Cha mất tích, đã chết hoặc không thể xác định nơi ở
Nếu cha đã chết, hoặc đã có quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích hoặc tuyên bố chết, hãy đem theo giấy tờ chứng minh (giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa án) để cơ quan hộ tịch xem xét. Nếu chỉ là “cha bỏ đi, không liên lạc”, bạn vẫn nên hỏi cụ thể UBND cấp xã về giấy tờ cần bổ sung, vì quy định không cho phép bỏ qua ý kiến của cha chỉ vì ông không liên lạc.
Lưu ý: Không nên mua, nhờ làm hộ giấy tờ “đồng ý” hay ký thay người cha. Giả mạo chữ ký, giấy tờ để làm thủ tục hộ tịch là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí xử lý hình sự tùy mức độ.
Sau khi đổi họ cần cập nhật giấy tờ nào?
Khi nhận trích lục thay đổi hộ tịch, bạn nên rà soát và cập nhật những giấy tờ gắn với họ tên của con:
- Thẻ căn cước và dữ liệu định danh điện tử VNeID. Nếu con chưa có thẻ, bạn có thể tham khảo hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online.
- Thẻ bảo hiểm y tế, sổ bảo hiểm xã hội (nếu có).
- Học bạ, hồ sơ trường học, sổ tiêm chủng.
- Hộ chiếu, tài khoản ngân hàng, hợp đồng bảo hiểm.
Nếu thông tin cư trú của con thay đổi cùng lúc, bạn cũng có thể xem cách đăng ký tạm trú online để làm thủ tục thuận tiện hơn.
Thông tin cũ như “sổ hộ khẩu” hiện không còn giá trị từ 01/01/2023 theo Luật Cư trú 2020. Thông tin cư trú nay được quản lý bằng dữ liệu điện tử, nên bạn không cần xin xác nhận trong sổ hộ hộ khẩu như hướng dẫn cũ.
Luật Hộ tịch 2026 có làm thay đổi thủ tục không?
Quốc hội đã thông qua Luật Hộ tịch 2026 (Luật số 03/2026/QH16) ngày 23/4/2026, có hiệu lực từ 01/3/2027 và thay thế Luật Hộ tịch 2014. Đến thời điểm tháng 10/2026, Luật Hộ tịch 2014 vẫn là căn cứ áp dụng. Luật mới theo hướng đơn giản hóa thủ tục, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú và đẩy mạnh giải quyết trực tuyến. Sau ngày 01/3/2027, bạn nên kiểm tra lại hồ sơ, mẫu tờ khai và thời hạn giải quyết theo văn bản hướng dẫn mới trước khi nộp.
Câu hỏi thường gặp
Mẹ nuôi con sau ly hôn có tự đổi họ cho con được không?
Không. Dù mẹ trực tiếp nuôi con, việc đổi họ cho con dưới 18 tuổi vẫn cần sự đồng ý của cả cha và mẹ. Nếu con từ đủ 9 tuổi, con cũng phải đồng ý.
Đổi họ cho con sang họ mẹ cần giấy tờ gì?
Bạn cần tờ khai thay đổi hộ tịch theo mẫu, giấy khai sinh bản chính của con, giấy tờ tùy thân của người nộp hồ sơ và văn bản hoặc chữ ký đồng ý của người cha. Có thể cần thêm bản án ly hôn nếu cơ quan hộ tịch yêu cầu đối chiếu.
Đổi họ cho con nộp hồ sơ ở đâu hiện nay?
Từ 01/07/2025, bạn nộp tại UBND cấp xã (xã, phường, đặc khu) vì không còn cấp huyện. Thủ tục có thể nộp tại nơi cư trú hoặc nơi đã đăng ký khai sinh cho con.
Đổi họ cho con mất bao lâu và hết bao nhiêu tiền?
Thời hạn thông thường là 03 ngày làm việc, có thể kéo dài thêm không quá 03 ngày nếu cần xác minh. Lệ phí do Hội đồng nhân dân tỉnh quy định và thường chỉ ở mức thấp.
Con đã trên 18 tuổi có tự đổi họ được không?
Có. Người từ đủ 18 tuổi tự làm thủ tục thay đổi họ khi thuộc trường hợp luật cho phép, không cần cha mẹ đồng ý. Thủ tục vẫn thực hiện tại UBND cấp xã.
Sau khi đổi họ, cha có còn phải cấp dưỡng cho con không?
Có. Việc đổi họ không làm chấm dứt quyền và nghĩa vụ giữa cha, mẹ và con, kể cả nghĩa vụ cấp dưỡng sau ly hôn.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Dân sự 2015 (quy định về quyền thay đổi họ).
- Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
- Luật Hộ tịch 2014 (số 60/2014/QH13) – áp dụng đến hết ngày 28/02/2027.
- Luật Hộ tịch 2026 (số 03/2026/QH16) – hiệu lực từ 01/3/2027.
- Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hộ tịch.
- Thông tư 04/2020/TT-BTP hướng dẫn đăng ký và quản lý hộ tịch.
- Nghị định 120/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực của Bộ Tư pháp.
- Nghị định 23/2015/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 280/2025/NĐ-CP về chứng thực.
Đổi họ cho con sau ly hôn là thủ tục hành chính đơn giản nếu cha mẹ thống nhất, nhưng sẽ phức tạp khi thiếu sự đồng ý của một bên. Bạn nên bàn bạc với người còn lại, hỏi ý kiến con khi con đủ 9 tuổi và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi nộp tại UBND cấp xã. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.











