Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy chở người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm (hoặc đội nhưng không cài quai đúng quy cách) bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Người ngồi sau cũng bị phạt riêng cùng mức. Chỉ ba trường hợp được loại trừ: chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi và áp giải người vi phạm pháp luật.
Tóm tắt nhanh
- Người lái chở người không đội mũ: phạt 400.000–600.000 đồng (điểm i khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP).
- Người được chở không đội mũ: phạt riêng 400.000–600.000 đồng (điểm b khoản 5 Điều 12).
- Cả hai cùng vi phạm: mỗi người bị lập biên bản và nộp phạt riêng, tổng mức có thể lên tới 1,2 triệu đồng (người lái bị hai lỗi nếu bản thân cũng không đội mũ).
- Được loại trừ: chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/08/2026) sửa nhiều điểm của Nghị định 168 nhưng mức phạt lỗi mũ bảo hiểm vẫn giữ nguyên.
Chở người không đội mũ bảo hiểm bị phạt bao nhiêu?
Hiện nay, hành vi này được điều chỉnh bởi Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2025). Theo điểm i khoản 2 Điều 7, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng khi chở người ngồi trên xe không đội “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” hoặc đội nhưng không cài quai đúng quy cách.
Với xe đạp máy, quy định cũng áp dụng tương tự và cùng khung phạt.
| Đối tượng | Hành vi | Mức phạt |
|---|---|---|
| Người lái xe máy | Không đội mũ bảo hiểm hoặc không cài quai đúng quy cách | 400.000–600.000 đồng |
| Người lái xe máy | Chở người ngồi sau không đội mũ (hoặc không cài quai) | 400.000–600.000 đồng |
| Người ngồi sau | Không đội mũ hoặc không cài quai đúng quy cách | 400.000–600.000 đồng |
Lưu ý: Nghị định 238/2026/NĐ-CP ngày 26/06/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP và có hiệu lực từ 15/08/2026. Các nội dung sửa đổi chủ yếu liên quan đến vận tải, thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô và thẩm quyền xử phạt. Mức phạt lỗi mũ bảo hiểm vẫn áp dụng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Ví dụ tình huống
Anh A chở vợ đi chợ bằng xe máy. Anh đội mũ đúng quy cách, nhưng chị vợ không đội mũ. Cảnh sát giao thông có thể xử phạt anh A về lỗi chở người không đội mũ bảo hiểm và xử phạt chị về lỗi của người được chở. Hai người nhận hai quyết định xử phạt riêng, mỗi người từ 400.000 đến 600.000 đồng.
Người ngồi sau không đội mũ có bị phạt không?
Có. Theo điểm b khoản 5 Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người được chở trên xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự bị phạt 400.000–600.000 đồng nếu không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ không cài quai đúng quy cách khi đi trên đường bộ.
Người chở và người được chở là hai chủ thể vi phạm khác nhau, nên bị xử phạt độc lập. Nếu cả hai cùng không đội mũ, người lái bị phạt hai hành vi (không đội mũ và chở người không đội mũ), người ngồi sau bị phạt một hành vi. Tổng tiền phạt của cả xe có thể lên tới khoảng 1,2 triệu đồng ở mức thấp nhất của các khung cộng lại là 1,2 triệu (3 lỗi × 400.000) và ở mức cao nhất là 1,8 triệu đồng (3 lỗi × 600.000), tùy quyết định của người có thẩm quyền.
Lưu ý: Nhiều tài liệu chỉ tính tổng “800.000–1.200.000 đồng” cho trường hợp hai người cùng không đội mũ. Thực tế, cách tính phụ thuộc vào việc người có thẩm quyền lập biên bản mấy hành vi đối với từng người. Bạn nên đọc kỹ biên bản và quyết định xử phạt để biết chính xác từng khoản tiền.
Những trường hợp không bị xử phạt
Khi chở người ngồi sau không đội mũ, người lái xe không bị xử phạt lỗi “chở người không đội mũ bảo hiểm” trong các trường hợp:
- Chở người bệnh đi cấp cứu;
- Chở trẻ em dưới 6 tuổi;
- Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật.
Các trường hợp loại trừ này nằm trong chính điều khoản xử phạt, nên bạn cần chứng minh được hoàn cảnh thực tế (ví dụ đang đưa người bệnh đến cơ sở y tế). Nếu không, người có thẩm quyền vẫn có thể xử lý như vi phạm thông thường.
Cảnh báo: Không bị phạt không có nghĩa là an toàn. Trẻ em dưới 6 tuổi khi ngồi xe máy vẫn nên được đội mũ bảo hiểm có kích cỡ phù hợp. Va chạm nhỏ cũng có thể gây chấn thương sọ não rất nặng.
Chở trẻ em và người chưa thành niên
Đây là tình huống nhiều phụ huynh thắc mắc:
- Trẻ dưới 6 tuổi: người lái không bị phạt lỗi chở người không đội mũ.
- Trẻ từ đủ 6 tuổi trở lên: phải đội mũ bảo hiểm. Nếu không, người lái vẫn bị phạt vì chở người không đội mũ.
- Bản thân trẻ vi phạm: theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, người dưới 14 tuổi không bị xử phạt hành chính; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chịu hình thức xử phạt nhẹ hơn người thành niên. Người từ đủ 16 tuổi trở lên tự chịu trách nhiệm về lỗi của mình.
Như vậy, khi chở con từ 6 tuổi trở lên, cha mẹ là người chịu hậu quả pháp lý chính nếu con không đội mũ.
Đội mũ nhưng không cài quai, đội sai loại mũ
Pháp luật không chỉ phạt hành vi “không đội mũ”. Đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai đúng quy cách cũng bị xử lý với cùng khung 400.000–600.000 đồng, cả với người lái lẫn người ngồi sau.
Mũ phải là loại dành cho người đi mô tô, xe máy. Mũ bảo hộ lao động, mũ thời trang, mũ xe đạp thể thao không đáp ứng yêu cầu này. Kiểu mũ che nửa đầu, che cả đầu và tai, hay che cả đầu, tai và hàm đều có thể phù hợp nếu đạt tiêu chuẩn của mũ cho người đi mô tô, xe máy. Bạn nên chọn mũ có tem chứng nhận hợp quy và kiểm tra quai, lớp lót định kỳ.
So với Nghị định 100/2019 trước đây
Trước ngày 01/01/2025, lỗi này bị xử phạt theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP với mức từ 200.000 đến 300.000 đồng. Hiện nay Nghị định 100/2019/NĐ-CP đã được thay thế bằng Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt tăng gấp đôi lên 400.000–600.000 đồng. Nếu bạn còn nhớ con số cũ, hãy dùng mức mới khi tính toán.
Về nguyên tắc áp dụng, hành vi vi phạm xảy ra và kết thúc trước khi văn bản mới có hiệu lực thì xử phạt theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm vi phạm. Thời hiệu xử phạt hành chính với lỗi này là 01 năm.
Ai có thẩm quyền xử phạt, nộp phạt thế nào?
Lực lượng Cảnh sát giao thông và Công an nhân dân có thẩm quyền xử phạt theo phân cấp. Từ 15/08/2026, theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã được phạt tiền đến 37,5 triệu đồng với vi phạm giao thông đường bộ, và địa phương hiện chỉ còn hai cấp (tỉnh – xã).
- Bước 1: Dừng xe khi có tín hiệu, xuất trình giấy tờ theo yêu cầu (giấy phép lái xe, đăng ký xe, bảo hiểm trách nhiệm dân sự).
- Bước 2: Đọc kỹ biên bản vi phạm, kiểm tra thông tin người vi phạm, hành vi và điều khoản áp dụng trước khi ký.
- Bước 3: Nhận quyết định xử phạt và nộp tiền theo hướng dẫn (qua ngân hàng, Cổng dịch vụ công hoặc kho bạc, tùy địa phương).
Nếu đồng thời bị phát hiện các lỗi khác như không có giấy phép lái xe, bạn có thể bị xử phạt nhiều hành vi trong cùng lần kiểm tra. Bạn có thể tham khảo thêm mức phạt không có bằng lái xe máy để chủ động hơn. Với người điều khiển ô tô, bài về vi phạm tốc độ từ 10 đến 20km/h giúp bạn nắm các lỗi phổ biến khác.
Nếu bạn vừa mua xe máy cũ, hãy chuẩn bị đầy đủ giấy tờ mua bán xe máy cũ và giấy bán xe giữa cá nhân để tránh rắc rối khi bị kiểm tra.
Căn cứ pháp lý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (Điều 7, Điều 12).
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP ngày 26/06/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026).
- Luật Xử lý vi phạm hành chính (về đối tượng bị xử phạt và thời hiệu).
- Nghị định 100/2019/NĐ-CP (đã hết hiệu lực, chỉ nêu để so sánh).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Chở người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm phạt bao nhiêu?
Người lái xe bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Ngoài ra, người ngồi sau cũng bị phạt riêng cùng khung 400.000–600.000 đồng.
Chở trẻ em dưới 6 tuổi không đội mũ bảo hiểm có bị phạt không?
Không bị phạt lỗi chở người không đội mũ vì đây là trường hợp loại trừ trong quy định. Tuy vậy, bạn vẫn nên cho trẻ đội mũ phù hợp để bảo vệ an toàn.
Đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai có bị phạt không?
Có. Đội mũ không cài quai đúng quy cách bị coi tương đương không đội mũ và cùng khung phạt 400.000–600.000 đồng, áp dụng với cả người lái và người ngồi sau.
Chở người không đội mũ bảo hiểm có bị trừ điểm hay tước bằng lái không?
Quy định về mũ bảo hiểm chủ yếu là phạt tiền. Bạn nên đối chiếu quyết định xử phạt cụ thể để biết có áp dụng thêm hình thức nào khác hay không, vì mỗi lần kiểm tra có thể kèm các lỗi khác như không có giấy phép lái xe.
Nghị định 238/2026 có tăng mức phạt không đội mũ bảo hiểm không?
Không. Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/08/2026 sửa đổi nhiều quy định khác, còn mức phạt lỗi mũ bảo hiểm vẫn là 400.000–600.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Người ngồi sau trên 16 tuổi tự nộp phạt hay người lái nộp thay?
Người ngồi sau từ đủ 16 tuổi trở lên là người vi phạm độc lập nên tự chịu trách nhiệm nộp phạt phần của mình, còn người lái nộp phần lỗi chở người không đội mũ.
Tóm lại, chở người không đội mũ bảo hiểm bị phạt 400.000–600.000 đồng, người ngồi sau cũng bị phạt riêng, và chỉ ba trường hợp đặc biệt được loại trừ. Đội mũ đạt chuẩn, cài quai chắc chắn cho cả người lái và người ngồi sau vừa tránh bị xử phạt vừa bảo vệ an toàn cho chính bạn.
