Hiện nay không còn một thông tư riêng về “hóa đơn bán lẻ”. Việc bán lẻ cho người tiêu dùng được điều chỉnh bởi Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/07/2026). Hóa đơn bán lẻ thường là hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, gồm thông tin người bán, tên hàng hóa, đơn giá, số lượng và giá thanh toán.
Tóm tắt nhanh
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP từ 01/07/2026.
- Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết, thay thế Thông tư 32/2025/TT-BTC.
- Hóa đơn từ máy tính tiền tối thiểu có: tên, địa chỉ, mã số thuế người bán; tên hàng hóa, đơn giá, số lượng; giá thanh toán.
- Thông tin người mua chỉ ghi khi khách yêu cầu. Nếu khách không cung cấp, hóa đơn có thể ghi “Bán cho người tiêu dùng”.
- Hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng từ 01/07/2026.
Hóa đơn bán lẻ là gì và có thông tư riêng không?
“Hóa đơn bán lẻ” là cách gọi thông dụng cho chứng từ lập khi bán hàng, cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng tại cửa hàng, siêu thị, quán ăn, nhà thuốc… Pháp luật thuế hiện hành không đặt tên “hóa đơn bán lẻ” như một loại hóa đơn độc lập. Về bản chất, đó là hóa đơn bán hàng hoặc hóa đơn giá trị gia tăng được lập theo hình thức điện tử.
Trước đây, nhiều người tìm “thông tư hóa đơn bán lẻ” vì hóa đơn giấy do cơ quan thuế bán hoặc doanh nghiệp tự in được quản lý theo các nghị định, thông tư cũ. Hiện nay, nội dung này nằm trong khung pháp lý về hóa đơn điện tử, nên bạn cần tra đúng văn bản mới thay vì các thông tư đã hết hiệu lực.
Văn bản hiện hành về hóa đơn bán lẻ
Nghị định 254/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 30/06/2026, hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, có hiệu lực từ 01/07/2026. Cùng ngày, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC để hướng dẫn thực hiện.
| Nội dung | Trước đây | Hiện nay (từ 01/07/2026) |
|---|---|---|
| Văn bản chính | Nghị định 123/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP | Nghị định 254/2026/NĐ-CP |
| Thông tư hướng dẫn | Thông tư 78/2021/TT-BTC, Thông tư 32/2025/TT-BTC | Thông tư 91/2026/TT-BTC |
| Hóa đơn đặt in của cơ quan thuế | Còn được sử dụng theo lộ trình | Hết giá trị sử dụng |
| Hộ kinh doanh bán lẻ | Theo ngưỡng doanh thu và lộ trình | Doanh thu năm trên 1 tỷ đồng hoặc thuộc diện bắt buộc thì dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc từ máy tính tiền |
Hóa đơn bán lẻ gồm những nội dung gì?
Điều 10 Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định nội dung chung của hóa đơn. Một hóa đơn điện tử thông thường thể hiện:
- Tên hóa đơn, ký hiệu hóa đơn, ký hiệu mẫu số hóa đơn và số hóa đơn.
- Tên, địa chỉ, mã số thuế của người bán.
- Tên, địa chỉ, mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua (nếu có).
- Tên hàng hóa, dịch vụ, đơn vị tính, số lượng, đơn giá.
- Thành tiền chưa thuế, thuế suất và tiền thuế giá trị gia tăng, tổng tiền thanh toán.
- Chữ ký số của người bán; chữ ký số của người mua không nhất thiết phải có, trừ khi hai bên thỏa thuận.
- Thời điểm lập hóa đơn theo định dạng ngày, tháng, năm; mã của cơ quan thuế nếu là hóa đơn có mã.
Nghị định và Phụ lục kèm theo cũng nêu một số trường hợp hóa đơn điện tử không nhất thiết có đủ mọi nội dung nói trên.
Điểm mới về thông tin người mua và địa điểm kinh doanh
- Người mua không cung cấp thông tin: theo Thông tư 91/2026/TT-BTC, hóa đơn thể hiện rõ nội dung “Bán cho người tiêu dùng”.
- Tên, địa chỉ quá dài: người bán được viết tắt một số từ thông dụng như “Phường” thành “P”, “Thành phố” thành “TP”.
- Hộ kinh doanh có nhiều cửa hàng: hóa đơn phải thể hiện tên, mã và địa chỉ địa điểm kinh doanh.
- Kinh doanh xăng dầu: ghi mã và địa chỉ địa điểm kinh doanh do cơ quan có thẩm quyền cấp cho từng cửa hàng.
Lưu ý: Địa chỉ trên hóa đơn cần theo đơn vị hành chính hiện hành (tỉnh – xã/phường, không còn cấp huyện). Khi địa chỉ kinh doanh thay đổi, người bán nên cập nhật thông tin đăng ký thuế để hóa đơn không bị tạm ngừng sử dụng.
Nội dung hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền
Đây là dạng hóa đơn bán lẻ phổ biến nhất. Theo khoản 4 Điều 10 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế gồm:
- Người bán: tên, địa chỉ, mã số thuế.
- Người mua (nếu người mua yêu cầu): tên, địa chỉ, mã số thuế hoặc số định danh cá nhân hoặc số điện thoại.
- Hàng hóa, dịch vụ: tên, đơn giá, số lượng, giá thanh toán.
- Thuế GTGT: với tổ chức kinh tế nộp thuế theo phương pháp khấu trừ, phải ghi giá chưa thuế, thuế suất, tiền thuế và tổng tiền thanh toán có thuế.
Hóa đơn này phải nhận biết được là hóa đơn in từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu, và không bắt buộc có chữ ký số. Ký hiệu hóa đơn có chữ “M” để phân biệt với loại khác. Khoản chi mua hàng bằng loại hóa đơn này vẫn được coi là có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp khi xác định nghĩa vụ thuế.
Bạn có thể xem cách trình bày cụ thể trong bài mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ.
Ai phải dùng hóa đơn từ máy tính tiền?
Theo điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng thì dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, trừ bán lẻ ô tô, mô tô, xe máy và các động cơ khác. Việc bán xe có đăng ký quyền sở hữu vẫn phải lập hóa đơn theo quy định riêng; bạn có thể tham khảo thêm về lệ phí trước bạ xe máy khi mua bán xe.
Có hai điểm cần phân biệt:
- Đã đăng ký hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã: không bắt buộc đăng ký thêm hóa đơn từ máy tính tiền.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: doanh thu năm trên 1 tỷ đồng, hoặc bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, thuộc diện bắt buộc dùng hóa đơn điện tử. Hộ không thuộc diện bắt buộc vẫn có thể đăng ký sử dụng tự nguyện.
Điều 7 của Nghị định cũng liệt kê các trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử (ví dụ hộ kinh doanh thuộc diện lập bảng kê thu mua, hoặc có thu nhập từ cho thuê bất động sản). Hộ kinh doanh cần đối chiếu từng trường hợp với cơ quan thuế quản lý. Để thực hiện thủ tục này, hộ kinh doanh cần có mã số thuế; từ 01/07/2025 cá nhân dùng số định danh cá nhân làm mã số thuế. Nếu chưa có, xem thêm hướng dẫn đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
Cảnh báo: Không lập hóa đơn khi bán hàng, hoặc lập sai, lập không đúng thời điểm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn theo quy định xử phạt hiện hành. Không nên tự mua, tự in hóa đơn không đúng quy định hay sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
Hóa đơn giấy, hóa đơn cũ còn dùng được không?
Hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng từ 01/07/2026 và phải được xử lý (tiêu hủy) theo quy trình. Từ ngày này, người bán lập hóa đơn điện tử theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Biên lai giấy được tiếp tục dùng đến hết 31/12/2026.
Nghị định chỉ áp dụng cho giao dịch phát sinh từ thời điểm hiệu lực. Giao dịch trước 01/07/2026 vẫn xử lý theo quy định tại thời điểm phát sinh. Nếu hóa đơn giấy đã lập có sai sót, người bán cần xử lý theo hướng dẫn: hóa đơn chưa giao cho người mua thì gạch chéo các liên, lưu giữ số hóa đơn sai và lập hóa đơn mới.
Khi cần xác nhận chứng từ nội bộ, ví dụ lập biên bản hoặc xác nhận trên hồ sơ, bạn có thể tham khảo cách đóng dấu giáp lai.
Quyền của người mua và xử lý khi không được xuất hóa đơn
- Người mua có quyền yêu cầu người bán lập và giao hóa đơn; nếu cần kê khai chi phí thì cung cấp đầy đủ thông tin để ghi trên hóa đơn.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP bổ sung cơ chế khen thưởng người tiêu dùng tố giác hành vi không lập, không giao hóa đơn điện tử khi bán hàng, cung cấp dịch vụ, nếu đáp ứng điều kiện quy định (mức thưởng tối đa được nêu là 10 triệu đồng).
- Hóa đơn có sai sót về thông tin thì hai bên xử lý theo hướng dẫn tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC (điều chỉnh, thay thế hoặc lập hóa đơn mới tùy trường hợp).
Ví dụ tình huống thực tế
Tình huống 1: Chị Lan mở cửa hàng tạp hóa với doanh thu năm khoảng 600 triệu đồng. Doanh thu này chưa vượt ngưỡng 1 tỷ đồng nên chị chưa thuộc diện bắt buộc theo ngưỡng doanh thu, nhưng chị cần đối chiếu với cơ quan thuế quản lý và có thể đăng ký dùng hóa đơn từ máy tính tiền để thuận tiện khi khách yêu cầu.
Tình huống 2: Anh Minh có hai cửa hàng thuốc lá và đồ uống, doanh thu trên 1 tỷ đồng. Anh phải dùng hóa đơn điện tử, và hóa đơn của từng cửa hàng phải thể hiện tên, mã, địa chỉ địa điểm kinh doanh tương ứng.
Tình huống 3: Khách mua hàng tại siêu thị không cung cấp tên và số định danh. Hóa đơn vẫn hợp lệ nếu thể hiện nội dung “Bán cho người tiêu dùng”. Nếu khách là doanh nghiệp cần kê khai chi phí, người bán ghi đầy đủ tên, địa chỉ, mã số thuế của khách.
Căn cứ pháp lý
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 của Chính phủ về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Thông tư 91/2026/TT-BTC ngày 30/06/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
- Các văn bản hết hiệu lực khi áp dụng quy định mới: Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP, Thông tư 32/2025/TT-BTC.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Quy định có thể tiếp tục được sửa đổi, bạn nên đối chiếu văn bản gốc khi áp dụng.
Câu hỏi thường gặp
Hóa đơn bán lẻ có bắt buộc ghi thông tin người mua không?
Không bắt buộc với hóa đơn từ máy tính tiền. Thông tin người mua chỉ ghi khi khách yêu cầu. Nếu khách không cung cấp, hóa đơn có thể ghi “Bán cho người tiêu dùng” theo hướng dẫn tại Thông tư 91/2026/TT-BTC.
Hóa đơn từ máy tính tiền có cần chữ ký số không?
Không bắt buộc. Theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hóa đơn này phải nhận biết được là hóa đơn in từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải xuất hóa đơn không?
Nếu không thuộc diện bắt buộc theo doanh thu hay loại hình kinh doanh thì không bắt buộc theo ngưỡng này, nhưng được đăng ký sử dụng tự nguyện. Bạn nên xác nhận với cơ quan thuế quản lý vì còn phụ thuộc ngành nghề và hình thức bán hàng.
Hóa đơn bán lẻ giấy mua từ cơ quan thuế còn dùng được không?
Hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng từ 01/07/2026. Bạn cần chuyển sang hóa đơn điện tử theo quy định mới.
Bán lẻ xe máy có dùng hóa đơn từ máy tính tiền không?
Không. Quy định về máy tính tiền loại trừ bán lẻ ô tô, mô tô, xe máy và các động cơ khác. Việc lập hóa đơn khi bán các loại xe này theo quy định riêng, thường có thêm nội dung như số khung, số máy.
Nghị định 123/2020/NĐ-CP còn áp dụng không?
Từ 01/07/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Nghị định 123/2020 chỉ còn dùng để tra cứu cho giao dịch phát sinh trước thời điểm này.
Tóm lại, hóa đơn bán lẻ hiện nay được điều chỉnh bởi Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC. Người bán cần xác định mình thuộc diện dùng loại hóa đơn nào, ghi đủ nội dung bắt buộc và cập nhật thông tin đăng ký thuế. Người mua nên giữ hóa đơn để đối chiếu giao dịch và thực hiện quyền khi cần.
