Theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019, khi cha mẹ (kể cả cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ/chồng), vợ hoặc chồng, con đẻ, con nuôi mất, bạn được nghỉ 03 ngày và vẫn hưởng nguyên lương. Khi ông bà nội ngoại hoặc anh chị em ruột mất, bạn được nghỉ 01 ngày không hưởng lương. Cả hai trường hợp bạn đều phải thông báo cho người sử dụng lao động.
Tóm tắt nhanh
- Nghỉ 3 ngày, hưởng nguyên lương: cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của bạn hoặc của vợ/chồng; vợ hoặc chồng; con đẻ, con nuôi mất.
- Nghỉ 1 ngày, không hưởng lương: ông bà nội, ông bà ngoại, anh chị em ruột mất.
- Người thân khác (cô, dì, chú, bác, cháu…): không có quy định riêng, bạn thỏa thuận nghỉ không lương hoặc dùng phép năm.
- Bạn chỉ cần thông báo, không phải chờ công ty “đồng ý”. Công ty không cho nghỉ có thể bị phạt từ 2–5 triệu đồng (tổ chức gấp đôi).
- Thông tin cập nhật tháng 10/2026; Điều 115 Bộ luật Lao động 2019 vẫn là quy định hiện hành.
Bảng tổng hợp số ngày nghỉ khi người thân mất
Bảng dưới đây gom các trường hợp thường gặp nhất để bạn tra nhanh.
| Người mất | Số ngày nghỉ | Lương | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của bạn | 03 ngày | Hưởng nguyên lương | Khoản 1 Điều 115 |
| Cha, mẹ (đẻ hoặc nuôi) của vợ/chồng | 03 ngày | Hưởng nguyên lương | Khoản 1 Điều 115 |
| Vợ hoặc chồng | 03 ngày | Hưởng nguyên lương | Khoản 1 Điều 115 |
| Con đẻ, con nuôi | 03 ngày | Hưởng nguyên lương | Khoản 1 Điều 115 |
| Ông bà nội, ông bà ngoại | 01 ngày | Không hưởng lương | Khoản 2 Điều 115 |
| Anh, chị, em ruột | 01 ngày | Không hưởng lương | Khoản 2 Điều 115 |
| Người thân khác | Thỏa thuận | Thường không lương | Khoản 3 Điều 115 |
Trường hợp nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương
Bố mẹ mất được nghỉ mấy ngày?
Bạn được nghỉ 03 ngày hưởng nguyên lương khi cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi hoặc mẹ nuôi mất. Quyền này áp dụng cả với bố mẹ của vợ hoặc chồng. Ví dụ: chị Lan làm kế toán, mẹ chồng mất. Chị vẫn được nghỉ 3 ngày có lương như khi mẹ ruột mất, chỉ cần báo công ty.
Vợ, chồng, con mất được nghỉ mấy ngày?
Khi vợ hoặc chồng mất, hoặc con đẻ, con nuôi mất, bạn cũng được nghỉ 03 ngày hưởng nguyên lương. Đây là mức nghỉ tối đa mà Bộ luật Lao động bảo đảm cho việc tang. Công ty có thể cho nghỉ nhiều hơn theo nội quy hoặc thỏa ước lao động tập thể, nhưng không được cho nghỉ ít hơn.
Lưu ý: Bộ luật chỉ ghi “03 ngày”, không tách riêng ngày làm việc hay ngày nghỉ hằng tuần. Trên thực tế, nhiều đơn vị tính theo ngày làm việc của bạn. Hãy xem nội quy lao động, thỏa ước hoặc hợp đồng để biết cách tính tại nơi mình làm việc.
Trường hợp nghỉ 1 ngày không hưởng lương
Ông bà nội, ngoại mất được nghỉ mấy ngày?
Khi ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại mất, bạn được nghỉ 01 ngày nhưng không hưởng lương. Bạn vẫn phải thông báo cho người sử dụng lao động. Công ty không được từ chối quyền nghỉ này, dù họ không phải trả lương cho ngày đó.
Anh, chị, em ruột mất được nghỉ mấy ngày?
Anh, chị, em ruột mất cũng thuộc nhóm nghỉ 01 ngày không lương. Cùng nhóm này còn có hai trường hợp ngoài việc tang: cha hoặc mẹ kết hôn, anh chị em ruột kết hôn.
Lưu ý: Nếu công ty có chính sách tốt hơn luật, ví dụ cho nghỉ có lương khi ông bà mất, bạn được hưởng theo chính sách đó. Luật chỉ quy định mức tối thiểu.
Người thân khác mất thì nghỉ thế nào?
Điều 115 không liệt kê cô, dì, chú, bác, cậu, mợ, cháu, họ hàng xa hay bạn bè. Với những trường hợp này, bạn có hai cách:
- Thỏa thuận với người sử dụng lao động để nghỉ không hưởng lương.
- Dùng ngày phép năm nếu bạn còn phép (thường 12–16 ngày/năm tùy điều kiện công việc).
Một số công ty ghi thêm quyền nghỉ có lương cho nhóm này trong nội quy. Bạn nên đọc nội quy trước khi xin nghỉ.
Lưu ý: nghỉ việc riêng hưởng lương theo khoản 1 Điều 115 không bị trừ vào ngày phép năm. Thời gian đó còn được tính là thời gian làm việc để xác định số ngày phép hằng năm.
Thủ tục xin nghỉ khi người thân mất
Luật yêu cầu bạn thông báo cho người sử dụng lao động, không đòi hỏi phải được chấp thuận trước. Bạn làm theo các bước sau:
- Bước 1: Báo ngay cho quản lý trực tiếp hoặc bộ phận nhân sự bằng điện thoại, tin nhắn hoặc email. Nói rõ người mất là ai và bạn dự kiến nghỉ từ ngày nào.
- Bước 2: Làm đơn hoặc thông báo bằng văn bản nếu công ty yêu cầu. Bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản và viết theo phong cách ngôn ngữ hành chính cho gọn, rõ.
- Bước 3: Bàn giao nhanh việc đang dở cho đồng nghiệp nếu có thể.
- Bước 4: Giữ giấy báo tử hoặc giấy chứng tử. Luật không bắt buộc nộp, nhưng công ty có thể đề nghị bạn chứng minh. Nếu cần chứng minh quan hệ với người mất, bạn xem thêm hướng dẫn về giấy xác nhận nhân thân.
Cảnh báo: Tự nghỉ mà không báo gì có thể bị coi là nghỉ không phép. Công ty có thể xử lý kỷ luật theo nội quy lao động, và bạn khó bảo vệ quyền lợi vì chưa làm đúng nghĩa vụ thông báo. Trường hợp quá đột ngột, hãy báo ngay khi có thể và bổ sung văn bản sau.
Muốn nghỉ thêm ngày thì làm sao?
Tang lễ ở xa hoặc nhiều thủ tục thường cần hơn 3 ngày. Bạn có thể:
- Xin nghỉ thêm không hưởng lương theo thỏa thuận với công ty (khoản 3 Điều 115).
- Dùng ngày phép năm còn lại.
- Đề nghị nghỉ bù hoặc điều chỉnh ca làm nếu công ty có chính sách này.
Việc nghỉ thêm cần có thỏa thuận. Nếu hai bên chưa thống nhất mà bạn vẫn tự nghỉ, bạn có nguy cơ bị xử lý kỷ luật. Hãy trao đổi rõ số ngày dự kiến ngay từ lúc báo tin.
Về tiền lương: những ngày nghỉ không hưởng lương không được trả lương, và công ty cũng không tính vào thời gian làm việc thực tế khi xét một số chế độ gắn với thời gian làm việc, ví dụ trợ cấp thôi việc. Nếu bạn quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm xã hội khi nghỉ việc, có thể xem bài cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.
Công ty không cho nghỉ thì xử lý thế nào?
Công ty có bị phạt không?
Có. Người sử dụng lao động không bảo đảm cho bạn nghỉ việc riêng hoặc nghỉ không hưởng lương theo luật sẽ bị xử phạt hành chính. Từ 10/09/2026, việc xử phạt thực hiện theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Theo Điều 24 của nghị định này, mức phạt là 2–5 triệu đồng.
Mức 2–5 triệu đồng là mức áp dụng với cá nhân. Nếu người vi phạm là tổ chức (công ty, doanh nghiệp), mức phạt bằng hai lần, tức 4–10 triệu đồng.
Bạn nên làm gì?
- Bước 1: Gửi thông báo nghỉ bằng văn bản hoặc email, lưu lại bằng chứng bạn đã báo.
- Bước 2: Dẫn Điều 115 Bộ luật Lao động 2019 và đề nghị công ty cho nghỉ đúng luật.
- Bước 3: Nếu bị từ chối hoặc bị trừ lương, bạn có thể khiếu nại tới cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương (hiện nay thuộc ngành nội vụ cấp tỉnh) hoặc đề nghị tổ chức đại diện người lao động tại đơn vị hỗ trợ.
Quy định này áp dụng cho ai?
- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động: áp dụng trực tiếp Điều 115. Bạn có thể xem thêm độ tuổi lao động tối thiểu để biết ai được coi là người lao động.
- Viên chức: Luật Viên chức quy định viên chức được nghỉ việc riêng theo pháp luật lao động. Luật Viên chức 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026 và tiếp tục quy định quyền nghỉ của viên chức.
- Công chức, lực lượng vũ trang: có thể có quy định riêng theo ngành. Bạn nên hỏi bộ phận tổ chức, nhân sự tại cơ quan.
- Người làm việc không có hợp đồng lao động hoặc lao động tự do: không thuộc phạm vi Điều 115, nên việc nghỉ do bạn tự sắp xếp hoặc thỏa thuận với bên thuê.
Lưu ý thời điểm: Bộ luật Lao động 2019 vẫn là bộ luật hiện hành và Điều 115 chưa được sửa. Các dự thảo sửa đổi hiện chủ yếu liên quan đến ngày nghỉ lễ, nên bạn vẫn áp dụng mức nghỉ tang ở trên.
Câu hỏi thường gặp
Ông bà mất được nghỉ mấy ngày có lương không?
Ông bà nội, ông bà ngoại mất, bạn được nghỉ 01 ngày nhưng không hưởng lương theo khoản 2 Điều 115. Bạn phải thông báo cho công ty. Nếu nội quy công ty ưu đãi hơn, bạn được hưởng theo nội quy.
Bố mẹ vợ hoặc bố mẹ chồng mất có được nghỉ 3 ngày không?
Có. Điều 115 áp dụng cả với cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi của vợ hoặc chồng. Bạn được nghỉ 03 ngày hưởng nguyên lương, giống như khi cha mẹ ruột mất.
Nghỉ tang có bị trừ vào ngày phép năm không?
Không. Nghỉ việc riêng hưởng lương theo khoản 1 Điều 115 là quyền riêng, không trừ vào phép năm. Thời gian nghỉ này còn được tính là thời gian làm việc để xét ngày phép. Nếu bạn muốn nghỉ thêm ngoài số ngày luật định, bạn có thể dùng phép năm.
Có phải nộp giấy chứng tử cho công ty không?
Luật không bắt buộc bạn nộp giấy tờ khi nghỉ tang, chỉ yêu cầu thông báo. Tuy vậy, công ty có thể đề nghị bạn cung cấp giấy báo tử hoặc giấy chứng tử để làm hồ sơ. Bạn nên lưu sẵn bản chụp.
Người thân mất mà không báo công ty thì có sao không?
Bạn có nguy cơ bị coi là nghỉ không phép và bị xử lý kỷ luật theo nội quy lao động. Hãy báo ngay khi có thể, kể cả bằng tin nhắn hoặc email, rồi bổ sung đơn sau.
Công ty không cho nghỉ khi người thân mất bị phạt bao nhiêu?
Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/09/2026), mức phạt là 2–5 triệu đồng với cá nhân. Công ty là tổ chức bị phạt gấp đôi, tức 4–10 triệu đồng. Trước ngày này, hành vi tương tự bị xử phạt theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14), Điều 113, Điều 115.
- Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.
- Nghị định 283/2026/NĐ-CP ngày 15/07/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (hiệu lực từ 10/09/2026, thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP).
- Luật Viên chức 2025 (hiệu lực từ 01/07/2026).
Tóm lại, khi cha mẹ, vợ chồng hoặc con mất, bạn nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương. Khi ông bà hoặc anh chị em ruột mất, bạn nghỉ 1 ngày không lương. Các trường hợp khác bạn thỏa thuận với công ty. Điều quan trọng nhất là thông báo đúng cách và lưu lại bằng chứng, để quyền nghỉ của bạn được bảo đảm. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
