Cán sự là ngạch công chức dành cho người thực thi các nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể theo yêu cầu của vị trí việc làm trong cơ quan nhà nước. Ngạch cán sự có mã số 01.004, nằm dưới ngạch chuyên viên và trên ngạch nhân viên, hưởng bảng lương công chức loại A0 với hệ số từ 2,10 đến 4,89.
Tóm tắt nhanh
- Cán sự là một trong 6 ngạch công chức theo Luật Cán bộ, công chức 2025: đứng thứ 5 từ cao xuống thấp.
- Mã ngạch cán sự chuyên ngành hành chính: 01.004; xếp lương công chức loại A0, hệ số 2,10 – 4,89.
- Từ 01/07/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng, nên lương cán sự bậc 1 là 5.313.000 đồng (chưa gồm phụ cấp).
- Không còn thi nâng ngạch: việc lên ngạch chuyên viên phụ thuộc vào vị trí việc làm được bố trí.
Cán sự là gì?
Trong tiếng Việt, “cán sự” là cách gọi người làm công tác chuyên trách giúp việc ở một cấp, một bộ phận, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ở mức cơ bản. Trong pháp luật về công chức, cán sự là tên một ngạch công chức. Ngạch là tên gọi thể hiện thứ bậc về chuyên môn, nghiệp vụ của công chức.
Nói đơn giản, công chức ngạch cán sự là người trực tiếp làm các công việc nghiệp vụ cụ thể: soạn thảo, tiếp nhận hồ sơ, theo dõi, tổng hợp số liệu, lưu trữ… dưới sự phân công của chuyên viên hoặc lãnh đạo bộ phận. Đây thường là bậc khởi đầu của người có trình độ cao đẳng khi vào làm công chức.
Ngạch cán sự nằm ở đâu trong hệ thống ngạch công chức?
Theo Luật Cán bộ, công chức 2025 (Luật số 80/2025/QH15), ngạch công chức gồm các ngạch từ cao xuống thấp như bảng dưới. Mã số ngạch ở cột bên phải là mã của công chức chuyên ngành hành chính theo Thông tư 02/2021/TT-BNV.
| Thứ tự | Ngạch công chức | Mã ngạch hành chính |
|---|---|---|
| 1 | Chuyên gia cao cấp | — |
| 2 | Chuyên viên cao cấp và tương đương | 01.001 |
| 3 | Chuyên viên chính và tương đương | 01.002 |
| 4 | Chuyên viên và tương đương | 01.003 |
| 5 | Cán sự và tương đương | 01.004 |
| 6 | Nhân viên | 01.005 |
Cách phân ngạch này phản ánh bản chất của bộ máy nhà nước là tổ chức theo vị trí việc làm và thứ bậc chuyên môn. Nếu muốn hiểu rộng hơn về nền tảng này, bạn có thể đọc thêm bài bản chất của nhà nước là gì.
Chức trách, nhiệm vụ và tiêu chuẩn của ngạch cán sự
Chức trách
Thông tư 02/2021/TT-BNV xác định cán sự là công chức thực thi các nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể theo yêu cầu của vị trí việc làm trong cơ quan, tổ chức hành chính. Thông tư viết theo mô hình cũ (“từ cấp huyện trở lên”). Hiện nay không còn cấp huyện, và công chức được quản lý thống nhất từ Trung ương đến cấp xã. Vì vậy, ngạch cán sự có thể gặp ở cơ quan cấp tỉnh, cấp xã và các cơ quan trung ương.
Nhiệm vụ chính
- Tham gia thực hiện hoặc hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ quản lý của cơ quan, tổ chức.
- Nắm vững trình tự, thủ tục nghiệp vụ hành chính của đơn vị nơi công tác.
- Sử dụng thành thạo thiết bị văn phòng và trang thiết bị phục vụ công việc.
Tiêu chuẩn về trình độ
Theo Thông tư 02/2021/TT-BNV, ngạch cán sự yêu cầu bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên, ngành hoặc chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực công tác. Điều này khớp với việc cán sự áp dụng bảng lương loại A0, vốn dành cho trình độ cao đẳng. Ngạch nhân viên ở bậc thấp hơn yêu cầu từ trung cấp.
Ngoài bằng cấp, công chức còn phải đáp ứng tiêu chuẩn chung về phẩm chất chính trị, đạo đức, chấp hành pháp luật, kỷ luật và nội quy cơ quan. Nếu bạn cần soạn văn bản trong công việc, hãy xem bài phong cách ngôn ngữ hành chính là gì.
Lưu ý: Ngạch cán sự còn có các ngạch chuyên ngành tương đương (kế toán, thuế, hải quan, thị trường…), mỗi ngạch có thông tư tiêu chuẩn riêng. Khi xét tiêu chuẩn cụ thể, bạn nên đối chiếu thông tư của chuyên ngành đó và bản mô tả vị trí việc làm của cơ quan.
Hệ số lương và mức lương cán sự năm 2026
Ngạch cán sự (mã 01.004) hưởng bảng lương công chức loại A0 theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP, hệ số từ 2,10 (bậc 1) đến 4,89 (bậc 10). Công thức tính: lương = hệ số × lương cơ sở + phụ cấp (nếu có).
Nghị định 161/2026/NĐ-CP ban hành ngày 15/05/2026 quy định lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026 (trước đó là 2.340.000 đồng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP). Bảng dưới đây tính theo mức mới, chưa gồm phụ cấp và chưa trừ các khoản đóng bảo hiểm.
| Bậc | Hệ số | Lương từ 01/07/2026 (đồng/tháng) |
|---|---|---|
| 1 | 2,10 | 5.313.000 |
| 2 | 2,41 | 6.097.300 |
| 3 | 2,72 | 6.881.600 |
| 4 | 3,03 | 7.665.900 |
| 5 | 3,34 | 8.450.200 |
| 6 | 3,65 | 9.234.500 |
| 7 | 3,96 | 10.018.800 |
| 8 | 4,27 | 10.803.100 |
| 9 | 4,58 | 11.587.400 |
| 10 | 4,89 | 12.371.700 |
Ví dụ: Chị Lan tốt nghiệp cao đẳng, được tuyển vào vị trí cán sự ở một phường, xếp bậc 1, hệ số 2,10. Lương cơ bản là 2,10 × 2.530.000 = 5.313.000 đồng/tháng. Nếu có thêm phụ cấp (ví dụ phụ cấp chức vụ hoặc phụ cấp khu vực), chị cộng vào theo quy định.
Mức lương này cũng là cơ sở đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Khi nghỉ việc và muốn nhận một lần, bạn có thể tham khảo cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.
Lưu ý: Việc cải cách bảng lương mới theo Nghị quyết 27-NQ/TW chưa thay thế hệ số tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP. Khi có bảng lương mới, mức lương và hệ số có thể thay đổi, bạn cần theo dõi văn bản hướng dẫn.
Từ cán sự lên chuyên viên: không còn thi nâng ngạch
Trước đây, công chức muốn lên ngạch cao hơn phải thi hoặc xét nâng ngạch theo Luật Cán bộ, công chức 2008. Luật Cán bộ, công chức 2025 và Nghị định 170/2025/NĐ-CP đã bỏ thi nâng ngạch. Hiện nay, công chức được xếp ngạch tương ứng với vị trí việc làm mà mình được bố trí.
Điều này có nghĩa là:
- Có bằng đại học chưa tự động được chuyển từ cán sự lên chuyên viên (mã 01.003). Điều quyết định là bạn có được bố trí vào vị trí việc làm xếp ngạch chuyên viên hay không.
- Khi bố trí vào vị trí có ngạch cao hơn ngạch đang giữ, công chức phải đáp ứng điều kiện do Nghị định 170/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 300/2026/NĐ-CP) quy định, trong đó có yêu cầu được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm liền kề trước. Cơ quan sử dụng công chức phải xây dựng phương án thay đổi vị trí việc làm và báo cáo cấp có thẩm quyền.
- Nghị định 361/2025/NĐ-CP (ngày 31/12/2025) hướng dẫn vị trí việc làm công chức và tỷ lệ ngạch. Các cơ quan phải hoàn thành việc bố trí vào vị trí việc làm và xếp ngạch tương ứng chậm nhất ngày 01/07/2027.
Cảnh báo: Không có cơ chế “chạy ngạch” bằng chứng chỉ hay bằng cấp đơn thuần. Mọi quyết định xếp ngạch phải do cơ quan có thẩm quyền thực hiện dựa trên vị trí việc làm, bản mô tả công việc và khung năng lực. Hồ sơ, văn bằng không đúng quy định có thể bị xử lý theo pháp luật.
Ngạch cán sự và tương đương gồm những ngạch nào?
Ngoài cán sự (01.004) của chuyên ngành hành chính, “cán sự và tương đương” còn gồm các ngạch có thứ bậc chuyên môn tương đương ở các chuyên ngành khác, thường đặt tên là “viên… trung cấp” hoặc “viên… sơ cấp/trung cấp”. Một số ví dụ theo các thông tư chuyên ngành:
| Ngạch | Mã số |
|---|---|
| Cán sự (hành chính) | 01.004 |
| Kế toán viên trung cấp | 06.032 |
| Kiểm tra viên trung cấp thuế | 06.039 |
| Kiểm tra viên trung cấp hải quan | 08.052 |
| Kiểm soát viên trung cấp thị trường | 21.190 |
Tên gọi và mã số chuyên ngành có thể được sửa đổi khi bộ, ngành ban hành văn bản mới, nên bạn cần kiểm tra thông tư hiện hành của lĩnh vực mình công tác.
Cán sự còn mang những nghĩa nào khác?
Ngoài nghĩa là ngạch công chức, từ “cán sự” còn xuất hiện trong đời sống học đường và tổ chức: “cán sự lớp”, “cán sự bộ môn” là học sinh, sinh viên được giao phụ trách một mảng công việc của lớp. Đây là cách gọi thông thường, không phải ngạch công chức và không gắn với lương hay bổ nhiệm theo Luật Cán bộ, công chức.
Công chức cán sự cũng như mọi người lao động khác phải đáp ứng điều kiện về tuổi và năng lực khi tham gia làm việc, bạn có thể xem thêm độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất. Khi cần nghỉ phép trong quá trình làm việc, mẫu đơn tham khảo có tại bài mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản.
Căn cứ pháp lý
- Luật Cán bộ, công chức 2025 (Luật số 80/2025/QH15) – quy định ngạch công chức và việc xếp ngạch theo vị trí việc làm.
- Nghị định 170/2025/NĐ-CP về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 300/2026/NĐ-CP.
- Nghị định 361/2025/NĐ-CP về vị trí việc làm của công chức.
- Thông tư 02/2021/TT-BNV quy định mã số, tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ và xếp lương các ngạch công chức chuyên ngành hành chính, văn thư (được sửa đổi, bổ sung một phần bởi Thông tư 06/2022/TT-BNV).
- Nghị định 204/2004/NĐ-CP về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng (hiệu lực từ 01/07/2026).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Mã ngạch cán sự là gì?
Mã ngạch cán sự chuyên ngành hành chính là 01.004. Các ngạch cán sự và tương đương ở chuyên ngành khác có mã riêng, ví dụ kế toán viên trung cấp mã 06.032.
Cán sự cần bằng cấp gì?
Theo Thông tư 02/2021/TT-BNV, ngạch cán sự yêu cầu bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên, ngành phù hợp với lĩnh vực công tác. Vị trí cụ thể có thể kèm yêu cầu riêng theo bản mô tả vị trí việc làm của cơ quan.
Lương cán sự bậc 1 năm 2026 là bao nhiêu?
Hệ số bậc 1 là 2,10. Với lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026, lương bậc 1 là 5.313.000 đồng/tháng, chưa tính phụ cấp.
Cán sự có được lên chuyên viên không?
Có thể, nhưng không qua thi nâng ngạch. Công chức phải được bố trí vào vị trí việc làm xếp ngạch chuyên viên và đáp ứng điều kiện theo Nghị định 170/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 300/2026/NĐ-CP). Việc này do cơ quan sử dụng, quản lý công chức quyết định.
Cán sự khác chuyên viên ở điểm nào?
Cán sự thực thi nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể và hỗ trợ triển khai công việc. Chuyên viên ở ngạch cao hơn, thường yêu cầu trình độ đại học, tham mưu, đề xuất và thực hiện nhiệm vụ phức tạp hơn. Chuyên viên hưởng lương loại A1, hệ số khởi điểm 2,34.
Công chức cấp xã có thể giữ ngạch cán sự không?
Có. Luật Cán bộ, công chức 2025 quản lý thống nhất công chức từ Trung ương đến cấp xã, nên công chức chuyên môn ở xã, phường vẫn được xếp ngạch, trong đó có cán sự, theo vị trí việc làm.
Tóm lại, cán sự là ngạch công chức thực thi nghiệp vụ cụ thể, mã 01.004, hưởng lương A0 hệ số 2,10 – 4,89. Từ khi Luật Cán bộ, công chức 2025 có hiệu lực, ngạch được xếp theo vị trí việc làm thay cho thi nâng ngạch, và mức lương tính trên lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026.
