Theo Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, ô tô phải bật đèn chiếu sáng phía trước từ 18 giờ hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau, hoặc khi có sương mù, khói, bụi, mưa, thời tiết xấu. Đèn pha (chiếu xa) chỉ được dùng khi không thuộc các trường hợp bắt buộc phải chuyển sang đèn cốt (chiếu gần).
Tóm tắt nhanh
- Khung giờ bắt buộc bật đèn: 18h hôm trước đến 6h hôm sau (trước đây là 19h đến 5h) hoặc khi tầm nhìn bị hạn chế.
- Phải tắt đèn pha, bật đèn cốt khi: gặp người đi bộ qua đường; đi qua khu đông dân cư có đèn đường đang hoạt động; gặp xe ngược chiều (trừ khi có dải phân cách chống chói); chuyển hướng tại nơi đường giao nhau.
- Trong hầm đường bộ phải bật đèn chiếu gần.
- Ô tô không bật đèn đúng quy định bị phạt 800.000 – 1.000.000 đồng; xe máy 200.000 – 400.000 đồng.
Đèn pha, đèn cốt khác nhau thế nào?
Trong văn bản pháp luật, hai loại đèn này được gọi bằng tên khác với cách nói thông thường:
| Cách gọi thường dùng | Tên trong luật | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Đèn pha | Đèn chiếu xa | Chùm sáng đi xa, mạnh, dễ gây chói mắt người đối diện |
| Đèn cốt | Đèn chiếu gần | Chùm sáng thấp, chiếu gần, an toàn khi có người và xe khác xung quanh |
Khi đọc quy định, bạn cần hiểu “bật đèn” theo hai nghĩa: bật đèn chiếu sáng nói chung (bắt buộc theo khung giờ) và chọn chế độ pha hay cốt (tùy hoàn cảnh).
Khung giờ bắt buộc bật đèn ô tô
Khoản 1 Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (hiệu lực từ 01/01/2025) quy định người lái xe phải bật đèn chiếu sáng phía trước trong hai trường hợp:
- Từ 18 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau;
- Bất kể giờ nào, khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa hoặc thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn.
Lưu ý: Trước đây, theo Luật Giao thông đường bộ 2008 và Nghị định 100/2019/NĐ-CP, thời gian bắt buộc bật đèn là 19 giờ đến 5 giờ sáng. Từ 01/01/2025, khung giờ đã được kéo dài thêm 1 tiếng ở mỗi đầu. Nhiều tài xế vẫn quen mốc cũ nên dễ bị phạt khi chạy lúc chập tối hoặc sáng sớm.
Khi nào được bật đèn pha?
Luật không liệt kê “được bật pha khi nào” mà quy định các trường hợp phải tắt đèn pha. Vì vậy, bạn được dùng đèn pha khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau:
- Trời tối hoặc tầm nhìn kém và cần chiếu sáng xa hơn;
- Đoạn đường không thuộc khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động (ví dụ quốc lộ, đường liên tỉnh, đường đèo vắng, đường không có đèn);
- Phía trước không có xe ngược chiều (hoặc giữa hai chiều có dải phân cách có khả năng chống chói);
- Không có người đi bộ qua đường;
- Không đang chuyển hướng tại nơi đường giao nhau.
Ví dụ: Anh Minh lái ô tô trên quốc lộ đoạn qua vùng núi lúc 22 giờ, đường tối, không có đèn đường, không có xe ngược chiều. Anh được bật đèn pha. Khi thấy đèn xe từ phía trước tới, anh phải chuyển ngay sang đèn cốt.
Lưu ý: Luật 2008 từng nghiêm cấm dùng đèn chiếu xa trong đô thị và khu đông dân cư. Quy định hiện hành chi tiết hơn: bạn phải chuyển sang đèn cốt khi đi qua đoạn đường khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động. Nếu đoạn đó đèn đường không sáng, về nguyên tắc luật không buộc phải tắt pha, nhưng bạn vẫn phải tắt khi có người đi bộ, xe ngược chiều hoặc giao lộ.
Các trường hợp phải tắt đèn pha, bật đèn cốt
Khoản 2 Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 yêu cầu người lái xe phải tắt đèn chiếu xa, bật đèn chiếu gần trong 4 trường hợp:
- Trường hợp 1: Khi gặp người đi bộ qua đường.
- Trường hợp 2: Khi đi trên các đoạn đường qua khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động.
- Trường hợp 3: Khi gặp xe đi ngược chiều, trừ trường hợp có dải phân cách có khả năng chống chói.
- Trường hợp 4: Khi chuyển hướng xe tại nơi đường giao nhau.
Ngoài ra, khoản 3 Điều 20 yêu cầu người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng khi làm việc trên đường bộ phải bật sáng đèn cảnh báo màu vàng.
Bật đèn trong hầm và khi thời tiết xấu
Đi trong hầm đường bộ
Khi chạy trong hầm đường bộ, bạn phải bật đèn chiếu gần, kể cả ban ngày. Không bật đèn chiếu xa trong hầm vì dễ gây chói và mất an toàn cho người đối diện.
Sương mù, mưa lớn, bụi mù
Khi tầm nhìn bị hạn chế, bạn phải bật đèn chiếu sáng dù đang là ban ngày. Trong sương mù dày, đèn pha thường phản chiếu ngược vào mắt người lái, nên đèn cốt (kèm đèn sương mù nếu xe có và còn đạt tiêu chuẩn) thường hiệu quả hơn.
Mức phạt lỗi sử dụng đèn sai quy định
Mức phạt hiện hành nằm tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2025), đã được sửa đổi một số nội dung bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026). Các mức dưới đây là mức phạt tiền áp dụng với cá nhân.
| Hành vi | Ô tô | Xe máy |
|---|---|---|
| Không bật hoặc bật không đủ đèn chiếu sáng từ 18h đến 6h hoặc khi thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn | 800.000 – 1.000.000 đồng (điểm g khoản 3 Điều 6) | 200.000 – 400.000 đồng (điểm g khoản 1 Điều 7) |
| Dùng đèn chiếu xa trong trường hợp không được phép (khu đông dân cư có đèn đường, gặp xe ngược chiều…) | 800.000 – 1.000.000 đồng (điểm b khoản 3 Điều 6) | 200.000 – 400.000 đồng |
| Chạy trong hầm đường bộ không bật đèn chiếu gần | 800.000 – 1.000.000 đồng | 600.000 – 800.000 đồng (điểm h khoản 3 Điều 7) |
Cảnh báo: Không bật đèn hoặc dùng đèn pha gây chói mắt là nguyên nhân thường gặp của tai nạn ban đêm. Nếu hành vi vi phạm dẫn đến tai nạn, người lái xe có thể bị xử lý nặng hơn nhiều, thậm chí chịu trách nhiệm hình sự tùy hậu quả. Trước khi nộp phạt, bạn nên đối chiếu biên bản với văn bản hiện hành vì quy định xử phạt giao thông được sửa đổi khá thường xuyên.
Hiện nay, các thông tin kiểm chứng cho thấy Nghị định 238/2026/NĐ-CP tập trung vào các nhóm hành vi khác (như biển số, thiết bị giám sát hành trình), chưa thay đổi các mức phạt về đèn chiếu sáng nêu trên. Dù vậy, bạn nên kiểm tra lại văn bản gốc khi cần áp dụng chính xác.
Ngoài lỗi sử dụng đèn, khi bị dừng xe kiểm tra bạn cũng có thể bị xem xét các lỗi khác như chạy quá tốc độ. Bạn có thể tham khảo thêm bài xe ô tô chạy quá tốc độ từ 10–20 km/h bị phạt bao nhiêu tiền để nắm mức phạt liên quan. Với người điều khiển xe máy, cần lưu ý thêm mức phạt khi không có bằng lái xe máy.
Mẹo dùng đèn đúng luật và an toàn
- Để chế độ đèn tự động (Auto) nếu xe có, nhưng vẫn phải tự kiểm tra: cảm biến có thể chưa bật đèn kịp khi trời chập choạng hoặc mưa nhỏ.
- Chuyển đèn sớm: hạ pha xuống cốt từ khoảng cách đủ xa khi thấy xe ngược chiều, không đợi đến khi hai xe sát nhau.
- Kiểm tra, chỉnh góc chiếu đèn định kỳ. Đèn lắp độ sai tiêu chuẩn hoặc chói quá mức có thể bị xử phạt về điều kiện phương tiện, kể cả khi bạn bật đúng chế độ.
- Dùng đèn khẩn cấp khi dừng, đỗ khẩn cấp hoặc xe gặp sự cố trên đường để báo hiệu cho các xe phía sau.
- Không dùng đèn pha để “ra hiệu” gây hiểu nhầm hoặc đe dọa xe khác, vì dễ gây chói mắt và phát sinh xung đột.
Nếu bạn đang mua xe cũ để đi lại, hãy kiểm tra cả hệ thống đèn và hồ sơ pháp lý, tham khảo bài mua xe máy cũ cần giấy tờ gì theo quy định và cách tính lệ phí trước bạ xe máy để tránh phát sinh rắc rối khi sang tên.
Căn cứ pháp lý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (hiệu lực từ 01/01/2025), Điều 20 (sử dụng đèn) và Điều 26 (quy tắc đi trong hầm đường bộ).
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026).
- Văn bản đã hết hiệu lực, chỉ để đối chiếu: Luật Giao thông đường bộ 2008; Nghị định 100/2019/NĐ-CP.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Mấy giờ phải bật đèn ô tô?
Từ 18 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ ngày hôm sau, và bất kỳ lúc nào có sương mù, khói, bụi, mưa hoặc thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn. Quy định này áp dụng từ 01/01/2025, thay cho mốc 19h–5h trước đây.
Đi trong thành phố có được bật đèn pha không?
Bạn phải bật đèn cốt khi đi qua đoạn đường khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động. Ngoài ra, trong thành phố thường xuyên có người đi bộ, xe ngược chiều và giao lộ nên hầu như không có điều kiện để dùng đèn pha đúng luật.
Gặp xe ngược chiều có bắt buộc tắt đèn pha không?
Có. Bạn phải chuyển sang đèn cốt khi gặp xe đi ngược chiều. Ngoại lệ duy nhất là đoạn đường có dải phân cách có khả năng chống chói giữa hai chiều.
Ban ngày đi trong hầm có phải bật đèn không?
Có. Khi đi trong hầm đường bộ, bạn phải bật đèn chiếu gần dù là ban ngày. Không bật có thể bị phạt 800.000 – 1.000.000 đồng với ô tô.
Xe máy có phải bật đèn ban đêm không?
Có. Người điều khiển xe máy cũng phải bật đèn chiếu sáng trong khung giờ 18h–6h hoặc khi thời tiết xấu. Không bật đèn bị phạt từ 200.000 đến 400.000 đồng.
Quy định cũ 19h–5h còn áp dụng không?
Không. Mốc 19 giờ đến 5 giờ thuộc Luật Giao thông đường bộ 2008 và Nghị định 100/2019/NĐ-CP, đã hết hiệu lực. Hiện nay áp dụng mốc 18 giờ đến 6 giờ.
Tóm lại, bạn phải bật đèn chiếu sáng từ 18h đến 6h sáng hoặc khi tầm nhìn bị hạn chế, nhưng chỉ nên dùng đèn pha ở đoạn đường vắng, tối, không có người đi bộ, xe ngược chiều hay giao lộ. Ở những nơi còn lại, đèn cốt là lựa chọn đúng luật và an toàn hơn cho mọi người.
