Hiện nay pháp luật không còn loại “hợp đồng thời vụ”. Công việc thời vụ phải ký hợp đồng lao động xác định thời hạn. Hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên thì bắt buộc đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Hợp đồng dưới 01 tháng thì không phải đóng, nhưng người sử dụng lao động phải trả thêm một khoản tiền tương ứng.
Tóm tắt nhanh
- Từ 01/07/2025 (Luật BHXH 2024): hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên phải tham gia BHXH bắt buộc, kể cả khi hợp đồng gọi là “thời vụ”, “cộng tác” nhưng thực chất có trả lương và chịu sự quản lý.
- BHYT: bắt buộc với hợp đồng từ đủ 01 tháng (Luật BHYT sửa đổi 2024). BHTN: bắt buộc từ 01/01/2026 theo Luật Việc làm 2025.
- Hợp đồng dưới 01 tháng: không thuộc diện bắt buộc, nhưng chủ sử dụng phải trả thêm tiền theo khoản 3 Điều 168 Bộ luật Lao động 2019.
- Hợp đồng thử việc ký riêng: không đóng BHXH, BHTN.
- Trốn đóng BHXH bị phạt đến 75 triệu đồng (cá nhân), 150 triệu đồng (tổ chức) theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Hợp đồng thời vụ hiện nay là hợp đồng gì?
Trước đây, Bộ luật Lao động 2012 cho phép ký “hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng”. Từ 01/01/2021, Bộ luật Lao động 2019 chỉ còn hai loại hợp đồng:
- Hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
- Hợp đồng lao động xác định thời hạn (tối đa 36 tháng).
Vì vậy, người làm công việc thời vụ thực chất ký hợp đồng lao động xác định thời hạn, thời hạn có thể là 15 ngày, 1 tháng, 3 tháng hay 6 tháng tùy thỏa thuận. Việc đóng bảo hiểm được xác định theo thời hạn thực tế của hợp đồng, không phụ thuộc cách gọi tên là “thời vụ” hay “ngắn hạn”.
Hợp đồng từ đủ 1 tháng: phải đóng những loại bảo hiểm nào?
Đây là điểm thay đổi lớn nhất so với quy định cũ. Trước 01/07/2025, theo Luật BHXH 2014, hợp đồng từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng chỉ phải đóng BHXH (không đóng BHYT, BHTN). Hiện nay mọi hợp đồng từ đủ 01 tháng đều thuộc diện bắt buộc.
| Loại bảo hiểm | Hợp đồng từ đủ 01 tháng | Căn cứ |
|---|---|---|
| BHXH bắt buộc | Phải đóng (từ 01/07/2025) | Điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 |
| BHYT | Phải đóng (từ 01/07/2025) | Luật BHYT sửa đổi 2024 |
| BHTN | Phải đóng (từ 01/01/2026) | Khoản 1 Điều 31 Luật Việc làm 2025 |
Quy định này áp dụng cả với hợp đồng mang tên gọi khác (cộng tác viên, khoán việc, dịch vụ…) nếu nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Lưu ý: Hợp đồng đúng 01 tháng đã thuộc diện bắt buộc, vì luật quy định “từ đủ 01 tháng trở lên”. Chỉ hợp đồng có thời hạn ngắn hơn 01 tháng mới nằm ngoài diện này.
Hợp đồng dưới 1 tháng có phải đóng bảo hiểm không?
Không. Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN bắt buộc. Loại hợp đồng này có thể giao kết bằng lời nói theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019 (trừ một số trường hợp luật quy định phải lập văn bản).
Chủ sử dụng phải trả thêm tiền thay cho bảo hiểm
Theo khoản 3 Điều 168 Bộ luật Lao động 2019, với người lao động không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN, người sử dụng lao động phải chi trả thêm, cùng kỳ trả lương, một khoản tiền tương đương mức đóng của người sử dụng lao động cho các loại bảo hiểm đó. Vì vậy, khoản này bạn cần đối chiếu trong bảng lương hoặc thỏa thuận lương.
Vẫn có quyền lợi khác
- Được trả lương đầy đủ, đúng hạn theo thỏa thuận;
- Được bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc;
- Nếu xảy ra tai nạn lao động, người sử dụng lao động vẫn có trách nhiệm theo pháp luật lao động và an toàn, vệ sinh lao động.
Cảnh báo: Không được chia nhỏ một công việc dài hạn thành nhiều hợp đồng ngắn dưới 01 tháng chỉ để né đóng bảo hiểm. Nếu thực tế bạn làm việc liên tục, ổn định, cơ quan có thẩm quyền có thể xác định bản chất quan hệ lao động để truy thu và xử phạt.
Những trường hợp không phải đóng BHXH
Ngoài hợp đồng dưới 01 tháng, các trường hợp sau có thể không phải đóng hoặc không đóng trong một số tháng nhất định:
- Hợp đồng thử việc ký riêng: thử việc theo hợp đồng riêng không thuộc diện đóng BHXH, BHTN. Nếu nội dung thử việc nằm trong hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng, bạn vẫn phải tham gia ngay từ đầu.
- Tháng không làm việc, không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên: tháng đó không phải đóng BHXH, trừ khi hai bên thỏa thuận vẫn đóng (khoản 3 Điều 33 Luật BHXH 2024).
- Người đang hưởng lương hưu hoặc đã đủ tuổi nghỉ hưu: theo quy định riêng của luật.
- Người giúp việc gia đình: không thuộc đối tượng tham gia BHTN theo Luật Việc làm 2025.
Nếu bạn nghỉ không lương và cần tính lại thời gian đã đóng, có thể tham khảo cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID. Trường hợp cần xin nghỉ, bạn có thể dùng mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản.
Mức đóng và người đóng
Với hợp đồng từ đủ 01 tháng, tiền bảo hiểm được tính trên tiền lương làm căn cứ đóng và do cả hai bên cùng đóng. Mức phổ biến hiện nay như sau:
| Loại | Người lao động | Người sử dụng lao động |
|---|---|---|
| BHXH (hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp) | 8% | 17,5% (gồm 3% ốm đau – thai sản, 14% hưu trí – tử tuất, 0,5% tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp) |
| BHYT | 1,5% | 3% |
| BHTN | 1% | 1% |
Người sử dụng lao động có trách nhiệm đăng ký, trích khoản đóng của người lao động từ tiền lương và nộp cho cơ quan BHXH. Một số trường hợp đặc thù (ví dụ lương theo sản phẩm, khoán trong nông – lâm – ngư – diêm nghiệp) có cách đăng ký riêng.
Lưu ý: Lương nhận về sau khi trừ bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân (nếu có). Mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế 2026, bạn xem tại hướng dẫn mức giảm trừ gia cảnh mới nhất, và nên nắm rõ mã số thuế cá nhân của mình khi làm việc nhiều nơi.
Không đóng bảo hiểm bị xử lý thế nào?
Nếu hợp đồng thuộc diện bắt buộc (từ đủ 01 tháng) mà người sử dụng lao động không đăng ký, không đóng hoặc đóng thiếu, họ có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/09/2026). Cụ thể:
- Trốn đóng BHXH bắt buộc: phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng, tối đa 75 triệu đồng với cá nhân và 150 triệu đồng với tổ chức;
- Chậm đóng: phạt từ 12% đến 15% số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản, tối đa 75 triệu đồng với cá nhân;
- Không đăng ký hoặc đăng ký không đủ số người phải tham gia: phạt theo số lao động vi phạm, từ 5–10 triệu đồng khi dưới 10 người và tăng dần;
- Phải đóng đủ số tiền còn thiếu và nộp thêm tiền lãi chậm đóng theo quy định.
Hành vi nghiêm trọng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự (tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN). Mức phạt tổ chức bằng hai lần mức phạt cá nhân.
Người lao động nên làm gì khi bị né đóng bảo hiểm?
- Bước 1: Kiểm tra thời hạn ghi trong hợp đồng và thực tế làm việc. Giữ lại hợp đồng, bảng lương, tin nhắn giao việc, chấm công.
- Bước 2: Tra cứu quá trình đóng trên ứng dụng VssID hoặc cổng dịch vụ công BHXH để biết đã được báo tăng chưa.
- Bước 3: Yêu cầu đơn vị sử dụng lao động đăng ký tham gia và đóng bù nếu hợp đồng thuộc diện bắt buộc.
- Bước 4: Nếu không được giải quyết, phản ánh với cơ quan BHXH hoặc cơ quan quản lý lao động, hoặc thanh tra lao động cấp tỉnh nơi đơn vị đặt trụ sở.
Lưu ý người lao động phải đủ tuổi theo luật mới được giao kết hợp đồng. Bạn có thể xem thêm độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất.
Ví dụ: Anh Nam ký hợp đồng 20 ngày làm bốc xếp dịp cao điểm, lương 9 triệu đồng. Hợp đồng dưới 01 tháng nên anh không thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc, nhưng công ty phải trả thêm khoản tiền tương đương phần bảo hiểm mà công ty lẽ ra phải đóng. Nếu anh ký hợp đồng 2 tháng thì từ tháng đầu tiên, anh và công ty phải cùng đóng BHXH, BHYT, BHTN.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động 2019 (Điều 14, Điều 20, khoản 3 Điều 168);
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025) và Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn;
- Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024;
- Luật Việc làm số 74/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026);
- Nghị định 283/2026/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (hiệu lực từ 10/09/2026);
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng lao động 1 tháng có phải đóng BHXH không?
Có. Luật BHXH 2024 quy định hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên thuộc diện bắt buộc, nên hợp đồng đúng 01 tháng phải đóng BHXH, BHYT và BHTN.
Lao động thời vụ làm 15 ngày có được đóng bảo hiểm không?
Hợp đồng 15 ngày (dưới 01 tháng) không thuộc diện bắt buộc. Người sử dụng lao động phải trả thêm khoản tiền tương đương mức đóng của họ theo khoản 3 Điều 168 Bộ luật Lao động 2019.
Làm thử việc có phải đóng bảo hiểm không?
Nếu ký hợp đồng thử việc riêng thì không phải đóng BHXH, BHTN. Nếu thử việc ghi trong hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng thì vẫn phải tham gia ngay từ đầu.
Nghỉ không lương cả tháng thì có phải đóng BHXH không?
Nếu trong tháng bạn không làm việc và không hưởng lương từ 14 ngày làm việc trở lên thì tháng đó không phải đóng BHXH, trừ khi hai bên thỏa thuận vẫn đóng.
Công ty không đóng bảo hiểm cho hợp đồng từ 1 tháng bị phạt bao nhiêu?
Tùy hành vi, người sử dụng lao động có thể bị phạt đến 75 triệu đồng (cá nhân) hoặc 150 triệu đồng (tổ chức) theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, đồng thời phải đóng đủ và nộp tiền lãi chậm đóng.
Tóm lại, mốc cần nhớ là 01 tháng: từ đủ 01 tháng thì bắt buộc đóng BHXH, BHYT, BHTN, còn dưới 01 tháng thì không đóng nhưng bạn vẫn được nhận thêm một khoản tiền thay thế. Hãy kiểm tra thời hạn hợp đồng và theo dõi quá trình đóng trên VssID để bảo vệ quyền lợi của mình.
