Bộ luật Hình sự không có điều luật riêng mang tên “tội bắt cóc trẻ em”. Tùy mục đích, người bắt cóc trẻ em dưới 16 tuổi bị xử về tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi (Điều 153, phạt tù 3–15 năm), tội mua bán người dưới 16 tuổi (Điều 151, phạt tù 7 năm đến 20 năm hoặc chung thân) hoặc tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 169, phạt tù 2–20 năm hoặc chung thân).
Tóm tắt nhanh
- Trẻ em theo pháp luật Việt Nam là người dưới 16 tuổi; nạn nhân là trẻ em luôn là tình tiết nghiêm trọng hơn.
- Bắt cóc để giữ trẻ làm của riêng, giao cho người khác giữ: Điều 153, khung cao nhất 15 năm tù.
- Bắt cóc để bán, trao đổi, lấy tiền, bóc lột: Điều 151, khung cao nhất tù chung thân.
- Bắt cóc trẻ để đòi tiền chuộc: Điều 169, bắt cóc người dưới 16 tuổi thuộc khung 5–12 năm tù trở lên.
- Gây thương tích, làm chết trẻ sẽ bị xử thêm hoặc bị tăng khung, có thể bị xử tội giết người (Điều 123).
- Thông tin cập nhật tháng 10/2026: BLHS 2015 (sửa đổi 2017, 2025) vẫn đang áp dụng.
Bắt cóc trẻ em bị xử tội gì?
Trong đời sống, “bắt cóc trẻ em” là cách gọi chung cho việc đưa trẻ đi khỏi sự quản lý của cha mẹ, người giám hộ bằng vũ lực, đe dọa, lừa dối hoặc dụ dỗ. Khi truy cứu trách nhiệm hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định mục đích thật sự của người phạm tội. Mục đích khác nhau thì tội danh và khung hình phạt khác nhau.

| Mục đích bắt cóc trẻ em | Tội danh | Mức phạt tù (khung cơ bản đến cao nhất) |
|---|---|---|
| Chiếm giữ trẻ, giao người khác chiếm giữ | Chiếm đoạt người dưới 16 tuổi (Điều 153) | 3–7 năm; cao nhất 10–15 năm |
| Bán, trao đổi, nhận tiền, bóc lột, lấy bộ phận cơ thể | Mua bán người dưới 16 tuổi (Điều 151) | 7–12 năm; cao nhất 18–20 năm hoặc chung thân |
| Bắt làm con tin để đòi tiền, tài sản | Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 169) | 2–7 năm; nạn nhân dưới 16 tuổi: từ 5–12 năm; cao nhất 15–20 năm hoặc chung thân |
| Giết trẻ sau hoặc trong quá trình bắt cóc | Giết người (Điều 123) | Có thể tới chung thân hoặc tử hình |
Tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi (Điều 153)
Đây là tội danh gần nhất với nghĩa “bắt cóc trẻ em” trong dân gian. Hành vi là dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác để chiếm giữ hoặc giao cho người khác chiếm giữ người dưới 16 tuổi. Thủ đoạn khác có thể là lừa dối, rủ rê, dụ dỗ hoặc lợi dụng lúc trẻ không có người trông nom.
Khung hình phạt theo Điều 153
- Khoản 1: phạt tù từ 3 năm đến 7 năm.
- Khoản 2: phạt tù từ 5 năm đến 10 năm, nếu có tổ chức, lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc nghề nghiệp, đối với người mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng, đối với 2–5 người, phạm tội từ 2 lần trở lên, hoặc gây thương tích, tổn hại sức khỏe với tỷ lệ tổn thương từ 31% đến 60%.
- Khoản 3: phạt tù từ 10 năm đến 15 năm, nếu có tính chất chuyên nghiệp, đối với 6 người trở lên hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như tổn hại sức khỏe nặng.
- Hình phạt bổ sung: có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.
Lưu ý: Tội này không đòi hỏi người phạm tội phải có mục đích bán trẻ hay đòi tiền. Chỉ cần có hành vi chiếm giữ trẻ dưới 16 tuổi trái pháp luật là đã có thể cấu thành tội phạm.
Tội mua bán người dưới 16 tuổi (Điều 151)
Nếu việc bắt cóc nhằm bán trẻ hoặc trao đổi lấy tiền, tài sản, bóc lột sức lao động, bóc lột tình dục hay lấy bộ phận cơ thể, người phạm tội bị xử theo Điều 151. Các hành vi gồm chuyển giao, tiếp nhận, tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp trẻ em để thực hiện mục đích trên. Cả người bán lẫn người mua đều có thể bị truy cứu.
- Khoản 1: phạt tù từ 7 năm đến 12 năm.
- Khoản 2: phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, nếu lợi dụng chức vụ, quyền hạn, lợi dụng hoạt động cho, nhận con nuôi, phạm tội đối với 2–5 người, đưa nạn nhân ra khỏi biên giới, phạm tội từ 2 lần trở lên hoặc vì động cơ đê hèn.
- Khoản 3: phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân, nếu có tổ chức, chuyên nghiệp, đã lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân, làm nạn nhân chết hoặc tự sát, đối với 6 người trở lên hoặc tái phạm nguy hiểm.
- Hình phạt bổ sung: phạt tiền từ 50 triệu đến 200 triệu đồng, quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 1 năm đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Riêng hành vi mua bán hoặc chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người còn có thể bị xử thêm theo điều luật chuyên biệt của Bộ luật Hình sự về tội này.
Bắt cóc trẻ em đòi tiền chuộc (Điều 169)
Người bắt cóc người khác làm con tin nhằm chiếm đoạt tài sản bị xử theo Điều 169, dù nạn nhân là người lớn hay trẻ em. Nếu nạn nhân là người dưới 16 tuổi, đây là tình tiết định khung tăng nặng.
- Khoản 1: phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.
- Khoản 2: phạt tù từ 5 năm đến 12 năm, nếu có tổ chức, chuyên nghiệp, dùng vũ khí hoặc thủ đoạn nguy hiểm, đối với người dưới 16 tuổi, đối với 2 người trở lên, chiếm đoạt tài sản từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng, v.v.
- Khoản 3: phạt tù từ 10 năm đến 18 năm, nếu chiếm đoạt tài sản từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng hoặc gây thương tích ở mức nghiêm trọng.
- Khoản 4: phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân, nếu chiếm đoạt tài sản từ 500 triệu đồng trở lên, làm chết người hoặc gây thương tích rất nặng.
- Chuẩn bị phạm tội: phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.
- Hình phạt bổ sung: phạt tiền từ 10 triệu đến 100 triệu đồng, quản chế, cấm cư trú từ 1 năm đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Cảnh báo: Chỉ cần bắt trẻ làm con tin với mục đích đòi tiền là đã đủ yếu tố của tội này. Ngay cả khi gia đình chưa giao tiền, người phạm tội vẫn bị truy cứu và việc chuẩn bị phạm tội cũng bị xử lý hình sự.
Các tội danh liên quan khác
Ngoài ba tội chính ở trên, hành vi bắt cóc trẻ em còn có thể kéo theo:
- Tội giết người (Điều 123): nếu người phạm tội giết trẻ em. Giết người dưới 16 tuổi là tình tiết định khung tăng nặng. Hình phạt có thể là chung thân hoặc tử hình.
- Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (Điều 157): khi giam giữ trẻ nhưng không có mục đích như các tội trên.
- Các tội xâm phạm tình dục, cố ý gây thương tích, hành hạ: nếu trong quá trình giữ trẻ có thêm hành vi này, người phạm tội bị xét xử về nhiều tội (cộng hình phạt).
- Đồng phạm, che giấu tội phạm: người giúp sức, vận chuyển, cho ở nhờ hoặc che giấu hành vi phạm tội có thể bị xử theo vai trò của mình.
Về nguyên tắc, mọi người đều có quyền không bị xâm phạm thân thể và tự do cá nhân. Bạn có thể tham khảo thêm bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân để hiểu nền tảng hiến định của các quy định này.
Bao nhiêu tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự?
Theo Bộ luật Hình sự, người từ đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ chịu trách nhiệm hình sự về tội rất nghiêm trọng, tội đặc biệt nghiêm trọng. Với tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản, người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ bị truy cứu nếu phạm tội thuộc khoản 2, 3 hoặc 4 Điều 169. Người dưới 14 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng cha mẹ, người giám hộ vẫn có thể phải chịu trách nhiệm dân sự và các biện pháp giáo dục theo luật.
Ví dụ tình huống thực tế
Tình huống 1. Anh A dụ một bé 5 tuổi đang chơi trước cổng nhà lên xe, đưa về giữ trong nhà trọ rồi gọi điện cho cha mẹ bé đòi 100 triệu đồng. Hành vi này là bắt cóc người khác làm con tin nhằm chiếm đoạt tài sản, nạn nhân dưới 16 tuổi nên A có thể bị xử theo khoản 2 Điều 169, mức phạt tù từ 5 năm đến 12 năm.
Tình huống 2. Chị B lừa một bé sơ sinh từ người quen rồi chuyển giao cho người khác để nhận một khoản tiền. Đây là hành vi mua bán người dưới 16 tuổi, khung cơ bản từ 7 năm đến 12 năm tù. Người nhận trẻ cũng có thể bị xử lý nếu biết rõ nguồn gốc trẻ.
Tình huống 3. Một người đàn ông nuôi dưỡng ý định lấy con của người khác nên lừa, đưa đứa trẻ đi và giữ lại. Hành vi này có thể bị xử theo Điều 153, kể cả khi không có tiền bạc nào được trao đổi.
Lưu ý: Tranh chấp quyền nuôi con giữa cha mẹ sau ly hôn là quan hệ dân sự – hôn nhân gia đình, thường được giải quyết qua thỏa thuận hoặc tòa án. Việc xác định có tội hay không phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Bạn có thể xem thêm điều kiện và thủ tục tại bài ly hôn đơn phương cần những điều kiện gì để biết cách giải quyết việc nuôi con đúng pháp luật.
Phát hiện trẻ bị bắt cóc phải làm gì?

- Bước 1: Báo ngay cho Công an gần nhất hoặc gọi 113. Cung cấp đặc điểm của trẻ, thời gian, địa điểm, phương tiện, đặc điểm đối tượng.
- Bước 2: Có thể liên hệ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để được hỗ trợ, kết nối và tư vấn.
- Bước 3: Giữ nguyên tin nhắn, cuộc gọi, ghi âm, hình ảnh camera liên quan để cung cấp cho cơ quan điều tra.
- Bước 4: Không tự ý giao tiền, không tự mình truy đuổi hay gây nguy hiểm cho trẻ. Phối hợp theo hướng dẫn của cơ quan Công an.
Với phòng ngừa, cha mẹ nên dạy trẻ không đi theo người lạ, không nhận quà từ người lạ, thuộc số điện thoại người thân. Về công cụ tự vệ, bạn cần nắm quy định tại mang vũ khí nào để tự vệ mà không vi phạm pháp luật và bình xịt hơi cay tự vệ có bị cấm không, vì việc tự trang bị công cụ hỗ trợ trái phép có thể bị xử phạt.
Ngoài ra, việc sử dụng trẻ em làm việc trái quy định cũng là hành vi xâm hại trẻ em; bạn có thể xem bài độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất để phân biệt.
Cập nhật 10/2026: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (Luật 86/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/07/2025, chủ yếu bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh và sửa đổi một số điều khác. Bộ luật Hình sự (sửa đổi) mới đang được Quốc hội xem xét. Trong khi chưa có luật mới hiệu lực, các khung hình phạt nêu trên vẫn là quy định đang áp dụng. Nếu bộ luật mới được thông qua, số điều và khung hình phạt có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra lại văn bản mới.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và năm 2025 (Điều 12, 123, 151, 153, 157, 169 và các điều liên quan).
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 86/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2025).
- Luật Trẻ em 2016 (trẻ em là người dưới 16 tuổi).
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (tố giác, tin báo về tội phạm).
Câu hỏi thường gặp
Bắt cóc trẻ em bị phạt tối đa bao nhiêu năm tù?
Tùy tội danh. Điều 153 tối đa 15 năm tù. Điều 169 và Điều 151 có khung tối đa là 20 năm tù hoặc tù chung thân. Nếu giết trẻ, người phạm tội còn có thể bị xử theo Điều 123 với hình phạt cao nhất là tử hình.
Bắt cóc trẻ em chưa kịp bán hoặc đòi tiền có bị xử lý không?
Có. Hành vi chiếm giữ trẻ đã có thể cấu thành tội theo Điều 153. Với Điều 169, việc chuẩn bị phạm tội cũng bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Việc chưa đạt được mục đích chỉ là tình tiết để cân nhắc mức hình phạt cụ thể.
Người từ 14 đến dưới 16 tuổi bắt cóc trẻ em có bị truy cứu không?
Có thể. Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng. Với Điều 169, chỉ bị truy cứu nếu phạm tội thuộc khoản 2, 3 hoặc 4.
Cha mẹ tự đưa con đi mà không báo cho người còn lại có phải bắt cóc không?
Thông thường đây là tranh chấp quyền nuôi con, giải quyết theo pháp luật hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên nếu có hành vi dùng vũ lực, lừa dối hoặc nhằm mục đích trái pháp luật, cơ quan chức năng sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể.
Người mua trẻ bị bắt cóc có bị xử lý hình sự không?
Có. Điều 151 xử cả hành vi tiếp nhận người dưới 16 tuổi để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác. Người mua biết rõ trẻ bị mua bán, bắt cóc có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Phát hiện trẻ bị bắt cóc nên gọi số nào?
Bạn gọi 113 để báo Công an ngay lập tức. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 cũng tiếp nhận thông tin, hỗ trợ trẻ em bị xâm hại.
Bắt cóc trẻ em là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến quyền được bảo vệ của trẻ, bị xử lý rất nặng theo Bộ luật Hình sự. Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào mục đích, thủ đoạn, hậu quả và số nạn nhân. Khi phát hiện dấu hiệu bắt cóc, bạn nên báo ngay cho cơ quan Công an để bảo đảm an toàn cho trẻ.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.











