Hạng chức danh nghề nghiệp là thứ bậc của viên chức trong cùng một ngành, từ hạng I (cao nhất) đến hạng IV hoặc V, gắn với tiêu chuẩn chuyên môn và hệ số lương. Từ 01/07/2026, Luật Viên chức 2025 không còn quy định “hạng” này. Viên chức được quản lý theo vị trí việc làm và xếp lương theo bậc nghề nghiệp từ bậc 1 đến bậc 5.
Tóm tắt nhanh
- Trước 01/07/2026: viên chức có chức danh nghề nghiệp chia theo hạng I, II, III, IV (và hạng V ở một số ngành), mỗi hạng có tiêu chuẩn và nhóm lương riêng.
- Từ 01/07/2026: Luật Viên chức số 129/2025/QH15 có hiệu lực, thay Luật Viên chức 2010. Luật không có quy định về chức danh nghề nghiệp, hạng và xét thăng hạng.
- Thay thế bằng: bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm, gồm 5 bậc (Nghị định 232/2026/NĐ-CP).
- Thủ tục xét thăng hạng đã bị Bộ Nội vụ công bố bãi bỏ từ 22/07/2026.
- Hạng cũ vẫn là căn cứ để quy đổi sang bậc mới, nên bạn vẫn cần hiểu khái niệm này.
Hạng chức danh nghề nghiệp là gì?
Chức danh nghề nghiệp là tên gọi thể hiện trình độ và năng lực chuyên môn của viên chức trong một lĩnh vực, ví dụ giáo viên, bác sĩ, kỹ sư, biên tập viên, phóng viên. Mỗi chức danh được chia thành các hạng. Hạng càng cao thì nhiệm vụ càng phức tạp, yêu cầu về trình độ, thời gian công tác và thành tích càng lớn.
Tiêu chuẩn của từng chức danh do bộ, ngành quản lý chuyên ngành ban hành bằng thông tư, thường gồm: tên chức danh, nhiệm vụ, tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng và năng lực chuyên môn. Mỗi chức danh có một mã số riêng, ví dụ giáo viên mầm non hạng III có mã số V.07.02.26.
Cần phân biệt: công chức được xếp theo ngạch (chuyên viên, chuyên viên chính, chuyên viên cao cấp…), còn viên chức làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập mới dùng khái niệm chức danh nghề nghiệp và hạng.
Các hạng chức danh nghề nghiệp viên chức trước đây
Theo quy định của Luật Viên chức 2010 và Nghị định 115/2020/NĐ-CP (nay đã hết hiệu lực), chức danh nghề nghiệp được chia thành các hạng từ I đến IV, và một số ngành còn có hạng V. Hệ số lương gắn với hạng thay đổi theo từng ngành, nhưng nhìn chung như sau:
| Hạng cũ | Mức độ | Nhóm lương thường gặp |
|---|---|---|
| Hạng I | Cao cấp, chuyên môn cao nhất ngành | Viên chức loại A3 |
| Hạng II | Chính, đảm nhiệm công việc phức tạp | Viên chức loại A2 |
| Hạng III | Mức phổ biến của viên chức có trình độ đại học | Viên chức loại A1 |
| Hạng IV | Trình độ trung cấp, công việc đơn giản hơn | Viên chức loại B (hoặc A0 tùy ngành) |
Lưu ý: nhóm lương trong bảng chỉ mang tính tham khảo. Một số ngành, như giáo viên, được điều chỉnh riêng nên hạng III có thể xếp ở nhóm A0 chứ không phải A1. Bạn cần xem quyết định xếp lương của mình để biết chính xác.
Từ 01/07/2026: không còn hạng, chuyển sang bậc nghề nghiệp
Luật Viên chức số 129/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/07/2026. Từ thời điểm này, Luật Viên chức 2010 (sửa đổi năm 2019) hết hiệu lực. Luật chuyển cách quản lý viên chức sang vị trí việc làm: tuyển dụng, bố trí, đánh giá, bổ nhiệm, đào tạo và chế độ chính sách đều lấy vị trí việc làm làm căn cứ chính.
Theo hướng dẫn của cơ quan quản lý, Luật mới không còn quy định chức danh nghề nghiệp, hạng chức danh nghề nghiệp, cũng không có việc xét thăng hạng. Hai văn bản hướng dẫn quan trọng là:
- Nghị định 232/2026/NĐ-CP (ngày 26/06/2026) về vị trí việc làm viên chức, quy định bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm.
- Nghị định 259/2026/NĐ-CP (ngày 30/06/2026) về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức. Nghị định này thay Nghị định 115/2020/NĐ-CP và Nghị định 85/2023/NĐ-CP.
Bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm là gì?
Bậc nghề nghiệp thể hiện khả năng thực hiện nhiệm vụ của viên chức trong cùng một vị trí việc làm. Bậc được xác định theo độ phức tạp của công việc, yêu cầu về kết quả và sản phẩm đầu ra, phạm vi trách nhiệm và mức độ ảnh hưởng chuyên môn. Có 5 bậc, bậc 1 thấp nhất, bậc 5 cao nhất. Bậc của từng vị trí việc làm được quy định thống nhất cả nước trong phụ lục của Nghị định 232/2026/NĐ-CP.
Đơn vị sự nghiệp công lập tự xác định số bậc áp dụng cho từng vị trí trong đơn vị, nhưng không vượt quá số bậc nhà nước đã quy định. Viên chức được bố trí vào bậc nào thì xếp lương theo bậc đó. Việc đổi bậc không làm thay đổi vị trí việc làm đang đảm nhiệm.
Bảng quy đổi từ hạng cũ sang bậc mới
Khi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt vị trí việc làm, viên chức được chuyển từ chức danh nghề nghiệp đang giữ sang bậc nghề nghiệp. Việc chuyển dựa vào nhóm lương viên chức đang xếp, không xét lại thời gian công tác, trình độ hay thành tích. Cụ thể theo Nghị định 232/2026/NĐ-CP:
| Đang xếp lương | Chuyển vào | Cách xếp lương |
|---|---|---|
| Viên chức loại B | Bậc 1 | Giữ bậc, hệ số đang hưởng |
| Viên chức loại A0 | Bậc 2 | Giữ bậc, hệ số đang hưởng |
| Viên chức loại A1 | Bậc 3 | Giữ bậc, hệ số đang hưởng |
| Viên chức loại A2 (A2.1, A2.2) | Bậc 4 | Áp dụng lương loại A2.1; nhóm A2.2 có cách xếp riêng |
| Viên chức loại A3 (A3.1, A3.2) | Bậc 5 | Có cách xếp riêng theo từng nhóm |
Nói đơn giản, người từng là “viên chức hạng III” thường nằm ở bậc 3 (nếu xếp lương loại A1), còn hạng II và hạng I tương ứng bậc 4, bậc 5. Riêng ngành giáo dục, cách chuyển có hướng dẫn riêng và có thể khác bảng trên, nên giáo viên cần đối chiếu văn bản của ngành.
Lưu ý: trong thời gian chưa áp dụng chế độ tiền lương mới, viên chức tiếp tục hưởng hệ số lương hiện tại. Đơn vị sự nghiệp công lập phải phê duyệt vị trí việc làm theo Nghị định 232/2026/NĐ-CP chậm nhất đến ngày 01/07/2027 để thay các quyết định cũ.
Xét thăng hạng hiện nay ra sao?
Quyết định 874/QĐ-BNV của Bộ Nội vụ, có hiệu lực từ 22/07/2026, công bố bãi bỏ 3 thủ tục hành chính nội bộ về chức danh nghề nghiệp: bổ nhiệm vào chức danh và xếp lương sau tập sự, xét chuyển chức danh, và xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp. Như vậy, bạn không còn “thi hoặc xét thăng hạng” theo cách cũ.
Thay vào đó, viên chức thay đổi bậc nghề nghiệp theo Nghị định 259/2026/NĐ-CP. Bậc có thể được nâng khi đáp ứng điều kiện về năng lực, kết quả đánh giá và yêu cầu của vị trí việc làm. Ngược lại, viên chức có thể bị hạ bậc nếu không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Trường hợp đã xét thăng hạng trước 01/07/2026
- Nếu đã đạt kết quả xét thăng hạng trước 01/07/2026 nhưng chưa có quyết định bổ nhiệm, cấp có thẩm quyền ra quyết định bổ nhiệm và xếp lương, hiệu lực tính từ 30/06/2026, hưởng lương mới từ 01/07/2026.
- Nếu đề án tổ chức xét thăng hạng đã được phê duyệt trước ngày nghị định có hiệu lực, đơn vị được tiếp tục thực hiện trong 03 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Thời hạn này đã kết thúc vào đầu tháng 10/2026.
- Viên chức đạt kết quả được xếp lương theo hạng dự xét, sau đó chuyển sang bậc nghề nghiệp theo quy định chuyển tiếp.
Tình huống thực tế
Tình huống 1. Chị Lan là kỹ sư hạng III tại một đơn vị sự nghiệp công lập, xếp lương viên chức loại A1. Sau khi đơn vị phê duyệt vị trí việc làm mới, chị được chuyển vào bậc 3 của vị trí tương ứng, giữ nguyên bậc và hệ số lương đang hưởng. Chị không phải nộp hồ sơ thăng hạng như trước.
Tình huống 2. Anh Hùng trúng tuyển viên chức năm 2026 và đang tập sự. Theo quy định chuyển tiếp của Luật Viên chức 2025, người đang tập sự theo luật cũ được xếp lương tương ứng với vị trí việc làm tuyển dụng, không còn thủ tục bổ nhiệm chức danh sau tập sự.
Khi tính lương, thuế thu nhập hoặc bảo hiểm, bạn có thể xem thêm hướng dẫn về mức giảm trừ gia cảnh mới nhất và cách tính bảo hiểm xã hội một lần trên VssID.
Lưu ý khi dùng hồ sơ, văn bằng ghi hạng cũ
- Quyết định bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, mã số chức danh và hạng ghi trong hồ sơ cũ vẫn là căn cứ để đơn vị chuyển sang bậc nghề nghiệp. Bạn nên giữ lại các quyết định này.
- Khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định chuyển bậc, đó có thể là một quyết định chung cho cả đơn vị hoặc quyết định riêng cho từng viên chức.
- Trong hồ sơ, đơn từ nội bộ, hãy ghi đúng vị trí việc làm và bậc nghề nghiệp mới khi đã có quyết định. Bạn có thể tham khảo phong cách ngôn ngữ hành chính để trình bày văn bản đúng chuẩn.
- Nghỉ phép, nghỉ việc riêng hoặc các thủ tục nội bộ khác vẫn thực hiện theo quy chế của đơn vị. Mẫu tham khảo có tại bài mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản.
- Muốn biết điều kiện về tuổi khi bắt đầu tham gia quan hệ lao động, bạn xem bài độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất.
Cảnh báo: nhiều bài viết, tài liệu ôn thi trên mạng vẫn dùng khái niệm hạng I, II, III theo Nghị định 115/2020/NĐ-CP. Văn bản này đã hết hiệu lực từ 01/07/2026. Bạn cần đối chiếu với Luật Viên chức 2025 và các nghị định mới trước khi áp dụng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Viên chức số 129/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 232/2026/NĐ-CP ngày 26/06/2026 quy định về vị trí việc làm viên chức.
- Nghị định 259/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức.
- Quyết định 874/QĐ-BNV của Bộ Nội vụ (hiệu lực từ 22/07/2026) về thủ tục hành chính nội bộ lĩnh vực viên chức.
- Luật Viên chức số 58/2010/QH12, sửa đổi bởi Luật số 52/2019/QH14 (hết hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 115/2020/NĐ-CP và Nghị định 85/2023/NĐ-CP (hết hiệu lực từ 01/07/2026).
- Các thông tư của bộ, ngành về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp (áp dụng trước đây, nay đối chiếu khi chuyển tiếp).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Hạng chức danh nghề nghiệp viên chức có những hạng nào?
Trước 01/07/2026, chức danh nghề nghiệp được chia thành hạng I, II, III, IV và hạng V ở một số ngành. Từ ngày này, Luật Viên chức 2025 không còn quy định hạng. Viên chức được xếp theo bậc nghề nghiệp từ bậc 1 đến bậc 5 của vị trí việc làm.
Viên chức hạng III hiện nay tương ứng bậc mấy?
Người xếp lương viên chức loại A1 được chuyển vào bậc 3 của vị trí việc làm, giữ nguyên hệ số lương đang hưởng. Một số ngành như giáo dục có hướng dẫn riêng, nên bạn cần đối chiếu quyết định của cơ quan quản lý.
Còn thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp được không?
Thủ tục xét thăng hạng đã bị bãi bỏ từ 22/07/2026 theo Quyết định 874/QĐ-BNV. Chỉ còn xử lý các trường hợp chuyển tiếp, như đã đạt kết quả xét thăng hạng trước 01/07/2026. Sau đó, việc nâng bậc thực hiện theo Nghị định 259/2026/NĐ-CP.
Viên chức đã có hạng cũ thì lương có bị giảm không?
Việc chuyển từ hạng cũ sang bậc mới căn cứ vào nhóm lương đang hưởng. Nhóm B, A0, A1 tiếp tục xếp theo bậc và hệ số lương đang hưởng. Tuy nhiên, về sau viên chức có thể thay đổi bậc cả lên và xuống, tùy năng lực và yêu cầu nhiệm vụ.
Hạng chức danh nghề nghiệp có áp dụng cho công chức không?
Không. Công chức được xếp theo ngạch, như chuyên viên, chuyên viên chính, chuyên viên cao cấp. Khái niệm hạng chức danh nghề nghiệp trước đây chỉ dùng cho viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập.
Tóm lại, hạng chức danh nghề nghiệp là cách phân hạng viên chức đã dùng nhiều năm nhưng không còn là căn cứ quản lý từ 01/07/2026. Hạng cũ chỉ còn vai trò làm cơ sở quy đổi sang bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm. Bạn nên giữ các quyết định cũ và theo dõi quyết định phê duyệt vị trí việc làm của đơn vị mình để biết mình thuộc bậc nào.
