Để làm chủ tịch công đoàn cơ sở, bạn phải là đoàn viên công đoàn, đáp ứng tiêu chuẩn do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam hướng dẫn (phẩm chất, năng lực, còn đủ thời gian công tác theo nhiệm kỳ đại hội), được đại hội hoặc ban chấp hành công đoàn bầu bằng phiếu kín và được công đoàn cấp trên công nhận. Người đại diện chủ doanh nghiệp hoặc thủ trưởng cơ quan nhà nước không được kiêm nhiệm chức danh này.
Tóm tắt nhanh
- Chủ tịch công đoàn cơ sở là người đứng đầu ban chấp hành, do đoàn viên bầu, không phải do người sử dụng lao động bổ nhiệm.
- Điều kiện cốt lõi: là đoàn viên, đủ tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn cụ thể, còn thời gian công tác đủ một nhiệm kỳ đại hội (lần đầu ứng cử).
- Người đại diện chủ doanh nghiệp, người được quyền ký hợp đồng lao động, thủ trưởng cơ quan nhà nước không được kiêm nhiệm.
- Bầu bằng phiếu kín; trúng cử khi đạt quá một nửa số phiếu thu về.
- Cán bộ không chuyên trách được dùng 24 giờ làm việc/tháng để làm công tác công đoàn và được bảo đảm việc làm trong nhiệm kỳ (Luật Công đoàn 2024, hiệu lực từ 01/07/2025).
Chủ tịch công đoàn là ai?
Công đoàn cơ sở là tổ chức cơ sở của Công đoàn Việt Nam, tập hợp đoàn viên trong một hoặc một số cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp và được công đoàn cấp trên công nhận. Chủ tịch công đoàn cơ sở là người đứng đầu ban chấp hành, chịu trách nhiệm trước ban chấp hành về tổ chức hoạt động của công đoàn cơ sở.

Ngoài công đoàn cơ sở còn có chủ tịch công đoàn cấp trên cơ sở, chủ tịch Liên đoàn Lao động cấp tỉnh và Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Bài này tập trung vào chức danh phổ biến nhất mà người lao động quan tâm: chủ tịch công đoàn cơ sở. Các chức danh ở cấp trên thường gắn với cán bộ chuyên trách và quy trình nhân sự riêng của tổ chức Công đoàn và cấp ủy.
Lưu ý: Chủ tịch công đoàn thuộc tổ chức Công đoàn, khác với chức danh trong Đoàn Thanh niên. Nếu bạn đang tìm hiểu về Đoàn thanh niên, xem thêm bài cơ quan lãnh đạo cao nhất của chi đoàn.
Điều kiện chung để làm chủ tịch công đoàn
1. Phải là đoàn viên công đoàn
Người ứng cử phải là đoàn viên của công đoàn cơ sở. Người lao động Việt Nam làm việc hợp pháp trong cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp được gia nhập công đoàn. Luật Công đoàn 2024 còn cho phép người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên gia nhập và hoạt động công đoàn tại công đoàn cơ sở.
Một số đối tượng đặc thù không được kết nạp, chẳng hạn người quản lý doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước như chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ tịch hội đồng thành viên, chủ tịch công ty, chủ tịch hội đồng quản trị. Vì không là đoàn viên nên họ cũng không thể ứng cử chủ tịch công đoàn. Bạn có thể xem quyền và nhiệm vụ của đoàn viên tại bài đoàn viên có mấy nhiệm vụ và mấy quyền.
2. Đáp ứng tiêu chuẩn chung
Theo các hướng dẫn nhân sự đại hội của Tổng Liên đoàn (ví dụ Hướng dẫn 28/HD-TLĐ năm 2021), người ứng cử chức danh chủ tịch công đoàn cơ sở cần đạt các tiêu chuẩn chung sau:
- Bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực, nhiệt tình, tâm huyết với hoạt động công đoàn.
- Tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; có uy tín và phương pháp hoạt động.
- Khả năng đoàn kết đoàn viên, người lao động; có tinh thần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ.
- Có tinh thần trách nhiệm, đạo đức, lối sống lành mạnh; không tham nhũng, không bao che tham nhũng, lãng phí.
Ngoài ra, người làm chủ tịch cần nắm vững chính sách, pháp luật về lao động, quyền lợi người lao động và hiểu tình hình sản xuất, kinh doanh của đơn vị mình.
Tiêu chuẩn cụ thể về thời gian công tác và trường hợp ưu tiên
Đây là điều kiện nhiều người bỏ sót nhất:
- Ứng cử lần đầu vào ban chấp hành: còn thời gian công tác đủ một nhiệm kỳ đại hội công đoàn (nhiệm kỳ đại hội các cấp là 5 năm/lần).
- Tái cử: còn thời gian công tác ít nhất đủ một nửa nhiệm kỳ đại hội. Nếu không đủ, công đoàn cấp trên trực tiếp và cấp ủy xem xét, quyết định.
- Cán bộ không chuyên trách: được xem xét theo mức tín nhiệm của đoàn viên khi lấy ý kiến giới thiệu từ dưới lên.
Các hướng dẫn còn nêu trường hợp được ưu tiên giới thiệu bầu chủ tịch công đoàn cơ sở, như cán bộ công đoàn từ tổ phó trở lên đủ tiêu chuẩn, có thời gian làm cán bộ công đoàn từ 3 năm trở lên, hoặc người có thành tích xuất sắc trong lao động, sản xuất hoặc hoạt động công đoàn.
Lưu ý: Tiêu chuẩn chi tiết nằm trong hướng dẫn của Tổng Liên đoàn và có thể được thay thế theo từng kỳ đại hội. Trước khi giới thiệu nhân sự, bạn nên hỏi công đoàn cấp trên trực tiếp để biết văn bản đang áp dụng.
Ai không được kiêm nhiệm chủ tịch công đoàn cơ sở?
Chủ tịch công đoàn đại diện cho người lao động, nên không thể đồng thời đại diện cho người sử dụng lao động. Theo Điều lệ Công đoàn Việt Nam và hướng dẫn thi hành được áp dụng nhiều năm, những người sau không được kiêm nhiệm chức vụ chủ tịch công đoàn cơ sở:
- Người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý là người đại diện chủ doanh nghiệp, hoặc người được quyền ký hợp đồng lao động trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước.
- Tổng giám đốc, giám đốc doanh nghiệp nhà nước.
- Thủ trưởng cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp khu vực nhà nước.
Ví dụ: Chị Lan là trưởng phòng hành chính nhân sự của một công ty cổ phần nhưng không có thẩm quyền ký hợp đồng lao động. Chị chưa thuộc diện bị cấm kiêm nhiệm chỉ vì chức danh trưởng phòng. Ngược lại, nếu giám đốc công ty (người đại diện theo pháp luật) muốn ứng cử chủ tịch công đoàn thì không được chấp nhận.
Cảnh báo: Việc có thuộc diện “được quyền ký hợp đồng lao động” hay không phụ thuộc điều lệ công ty và giấy ủy quyền thực tế. Nếu bạn không chắc, hãy đối chiếu Điều lệ Công đoàn Việt Nam (khóa XIII), hướng dẫn thi hành mới nhất và hỏi công đoàn cấp trên trực tiếp để tránh bị hủy kết quả bầu cử.
Chủ tịch công đoàn được bầu như thế nào?
Chủ tịch công đoàn cơ sở có thể được bầu tại đại hội hoặc hội nghị công đoàn cơ sở theo hướng dẫn của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn. Có hai hình thức phổ biến:
- Ban chấp hành bầu: đại hội bầu ban chấp hành, sau đó ban chấp hành họp phiên đầu tiên bầu các chức danh, trong đó có chủ tịch.
- Đại hội bầu trực tiếp: khi có quá một phần hai số thành viên dự đại hội yêu cầu, đại hội được bầu trực tiếp chủ tịch trong số ủy viên ban chấp hành mới. Đoàn chủ tịch đại hội phải báo cáo công đoàn cấp trên và thực hiện trình tự bầu như bầu ban chấp hành.

- Bước 1: Chuẩn bị nhân sự. Ban chấp hành đương nhiệm lấy ý kiến đoàn viên, xây dựng đề án nhân sự và trao đổi với công đoàn cấp trên trực tiếp.
- Bước 2: Đại hội thông qua cơ cấu, số lượng ủy viên ban chấp hành và danh sách bầu cử. Đoàn viên được ứng cử, đề cử nếu đủ tiêu chuẩn.
- Bước 3: Bầu bằng phiếu kín. Đại hội hợp lệ khi có ít nhất hai phần ba số thành viên được triệu tập tham dự. Người trúng cử phải đạt quá một phần hai số phiếu thu về, lấy từ cao xuống thấp.
- Bước 4: Công đoàn cấp trên trực tiếp công nhận kết quả bầu cử và chức danh chủ tịch.
- Bước 5: Chủ tịch mới nhận bàn giao từ ban chấp hành khóa trước trong vòng 15 ngày và được ký văn bản theo chức danh.
Với công đoàn cơ sở có ít đoàn viên, Điều lệ cho phép chỉ bầu chức danh chủ tịch mà không bầu ban chấp hành. Chi tiết số lượng đoàn viên áp dụng được nêu trong Điều lệ khóa hiện hành.
Nếu bạn cần chuẩn bị phát biểu hoặc ý kiến tại đại hội, tham khảo bài bài tham luận đại hội công đoàn cơ sở.
Quyền lợi và sự bảo đảm đối với chủ tịch công đoàn
Phần lớn chủ tịch công đoàn cơ sở là cán bộ không chuyên trách, tức vừa làm công việc chuyên môn vừa làm công tác công đoàn. Luật Công đoàn 2024 (Luật số 50/2024/QH15, hiệu lực từ 01/07/2025) quy định các bảo đảm chính sau:
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Thời gian làm công tác công đoàn | Chủ tịch, phó chủ tịch công đoàn cơ sở không chuyên trách được dùng 24 giờ làm việc/tháng, do người sử dụng lao động trả lương. Ủy viên ban chấp hành, tổ trưởng, tổ phó được 12 giờ/tháng. |
| Đi họp, tập huấn do công đoàn cấp trên triệu tập | Được nghỉ làm, hưởng lương do người sử dụng lao động trả; thời gian này không tính vào 24 giờ/tháng. Chi phí đi lại, ăn ở do công đoàn chi trả. |
| Hợp đồng hết hạn trong nhiệm kỳ | Được gia hạn hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc đến hết nhiệm kỳ công đoàn. |
| Chấm dứt hợp đồng, sa thải, chuyển việc | Người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng, sa thải, buộc thôi việc hoặc chuyển làm công việc khác nếu không có văn bản thỏa thuận của công đoàn cấp trên trực tiếp (Điều 28). |
| Bị chấm dứt trái pháp luật | Công đoàn yêu cầu cơ quan nhà nước can thiệp hoặc đại diện theo pháp luật khởi kiện ra Tòa án, trừ khi cán bộ công đoàn từ chối. |
Chủ tịch công đoàn cơ sở còn được hưởng phụ cấp theo quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Mức cụ thể phụ thuộc quy mô và loại hình công đoàn cơ sở nên bạn cần hỏi công đoàn cấp trên.
Bạn cũng cần biết: người sử dụng lao động có trách nhiệm bố trí nơi làm việc, phương tiện và điều kiện cần thiết cho công đoàn cùng cấp hoạt động.
Lưu ý: Nếu bạn vừa làm chủ tịch công đoàn vừa muốn nghỉ phép hoặc nghỉ việc riêng, vẫn phải tuân thủ nội quy công ty. Có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản.
Nhiệm vụ chính của chủ tịch công đoàn cơ sở
- Điều hành hoạt động của ban chấp hành, ban thường vụ (nếu có) và chịu trách nhiệm trước ban chấp hành.
- Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ: tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, thiểu số phục tùng đa số.
- Là người đại diện theo pháp luật của ban chấp hành công đoàn cùng cấp.
- Tuyên truyền chính sách, pháp luật; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, người lao động.
- Phối hợp với người sử dụng lao động xây dựng quy chế dân chủ ở cơ sở, thương lượng tập thể, chăm lo đời sống người lao động.
- Quản lý tài chính, tài sản công đoàn đúng quy định; tham gia xây dựng quan hệ lao động hài hòa tại nơi làm việc.
Để biết người lao động có thể tham gia công đoàn từ độ tuổi nào, bạn có thể xem thêm bài độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất.
Câu hỏi thường gặp
Chủ tịch công đoàn cơ sở do ai bổ nhiệm?
Không ai bổ nhiệm theo kiểu hành chính. Chủ tịch do ban chấp hành bầu, hoặc do đại hội bầu trực tiếp khi có quá một nửa thành viên dự đại hội yêu cầu, sau đó được công đoàn cấp trên công nhận.
Giám đốc công ty có được làm chủ tịch công đoàn không?
Không. Người đại diện chủ doanh nghiệp hoặc người được quyền ký hợp đồng lao động trong doanh nghiệp ngoài nhà nước không được kiêm nhiệm chủ tịch công đoàn cơ sở. Tổng giám đốc, giám đốc doanh nghiệp nhà nước và thủ trưởng cơ quan nhà nước cũng vậy.
Nhiệm kỳ của chủ tịch công đoàn là bao lâu?
Nhiệm kỳ đại hội công đoàn các cấp là 5 năm/lần. Công đoàn cơ sở ít đoàn viên hoặc biến động nhiều có thể được công đoàn cấp trên cho tổ chức đại hội ngắn hơn theo hướng dẫn. Nhiệm kỳ chủ tịch gắn với nhiệm kỳ ban chấp hành.
Chủ tịch công đoàn có bị sa thải được không?
Người sử dụng lao động không được đơn phương chấm dứt hợp đồng hay sa thải cán bộ công đoàn không chuyên trách khi chưa có văn bản thỏa thuận của công đoàn cấp trên trực tiếp. Trường hợp trái luật, công đoàn có trách nhiệm bảo vệ, kể cả khởi kiện.
Chủ tịch công đoàn không chuyên trách được nghỉ bao nhiêu giờ để làm việc công đoàn?
Được 24 giờ làm việc trong một tháng và vẫn hưởng lương do người sử dụng lao động trả. Thời gian dự đại hội, hội nghị, tập huấn do công đoàn cấp trên triệu tập được tính riêng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Công đoàn số 50/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025), trong đó có Điều 28 về bảo đảm cho cán bộ công đoàn.
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2025.
- Điều lệ Công đoàn Việt Nam (khóa XIII, nhiệm kỳ 2023–2028) và Hướng dẫn thi hành.
- Các hướng dẫn của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về nhân sự và bầu cử đại hội công đoàn (ví dụ Hướng dẫn 28/HD-TLĐ năm 2021, Hướng dẫn 03/HD-TLĐ năm 2020).
Tóm lại, làm chủ tịch công đoàn cơ sở trước hết là một vai trò do đoàn viên trao: bạn cần là đoàn viên, đủ tiêu chuẩn, còn đủ thời gian công tác, không thuộc nhóm đại diện người sử dụng lao động và được bầu hợp lệ bằng phiếu kín. Luật Công đoàn 2024 cũng tăng cường bảo đảm việc làm cho cán bộ không chuyên trách trong nhiệm kỳ. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.











