Pháp luật không có một văn bản riêng về “cho thuê mặt bằng kinh doanh ăn uống”. Điều kiện được ghép từ ba nhóm quy định: chủ nhà phải có quyền cho thuê hợp pháp và lập hợp đồng bằng văn bản; người thuê phải đăng ký kinh doanh và bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy; hai bên đều phải thực hiện nghĩa vụ thuế.
Tóm tắt nhanh
- Chủ nhà cần giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng và mặt bằng được phép dùng để kinh doanh.
- Hợp đồng thuê nên lập bằng văn bản; công chứng không bắt buộc nhưng giúp hạn chế tranh chấp.
- Người thuê mở quán ăn phải đăng ký kinh doanh, đáp ứng điều kiện an toàn thực phẩm và PCCC.
- Từ năm 2026, cá nhân cho thuê mặt bằng có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
Điều kiện đối với bên cho thuê mặt bằng
Bên cho thuê không cần “giấy phép cho thuê” riêng nếu chỉ cho thuê nhà, cửa hàng của mình ở quy mô nhỏ, không thường xuyên. Tuy vậy, để hợp đồng có hiệu lực và không bị tranh chấp, chủ nhà cần đáp ứng các điều kiện sau.

Có quyền cho thuê hợp pháp
Bạn phải là chủ sở hữu, hoặc người được chủ sở hữu ủy quyền hợp pháp, hoặc người có quyền cho thuê lại theo hợp đồng thuê gốc. Giấy tờ thường được yêu cầu là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (hoặc giấy tờ thay thế hợp lệ). Theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023, trước khi ký hợp đồng, bên cho thuê phải cung cấp đầy đủ thông tin và giấy tờ pháp lý của công trình cho bên thuê.
Mặt bằng được phép dùng để kinh doanh
- Nhà phố, ki-ốt, cửa hàng thương mại: thường dùng để kinh doanh được, nhưng cần kiểm tra mục đích sử dụng đất và quy hoạch.
- Căn hộ chung cư thiết kế để ở: không được dùng làm quán ăn. Chỉ phần diện tích thương mại, dịch vụ theo thiết kế mới được kinh doanh.
- Nhà trong khu dân cư, hẻm nhỏ: cần xem điều lệ khu dân cư, quy định về tiếng ồn, khói bếp, giờ hoạt động và chỗ để xe.
Không có tranh chấp, không bị hạn chế giao dịch
Mặt bằng đang tranh chấp quyền sở hữu, đang bị kê biên hoặc đang thế chấp mà ngân hàng không đồng ý cho thuê sẽ làm hợp đồng dễ bị vô hiệu hoặc bị đòi lại mặt bằng giữa chừng. Bạn nên kiểm tra rõ trước khi nhận cọc.
Kinh doanh bất động sản chuyên nghiệp thì phải lập doanh nghiệp
Cá nhân cho thuê một vài mặt bằng của mình, nhỏ lẻ, không thường xuyên thì không bắt buộc thành lập doanh nghiệp. Nếu kinh doanh bất động sản với quy mô lớn, thường xuyên (ví dụ gom nhiều mặt bằng để cho thuê), bạn phải tuân thủ điều kiện về hình thức, phạm vi kinh doanh theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023.
Điều kiện đối với bên thuê để mở quán ăn, cà phê
Kinh doanh dịch vụ ăn uống là ngành nghề phải bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm. Người thuê mặt bằng cần chuẩn bị các việc sau.

- Bước 1 – Xác định hình thức kinh doanh: mở hộ kinh doanh hoặc thành lập doanh nghiệp. Hộ kinh doanh đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt địa điểm kinh doanh theo mô hình chính quyền hai cấp hiện nay.
- Bước 2 – Kiểm tra mặt bằng: bếp, khu chế biến, nhà vệ sinh, nguồn nước, thoát nước, lối thoát hiểm có đáp ứng được mô hình quán hay không.
- Bước 3 – Hoàn thiện điều kiện an toàn thực phẩm: cơ sở vật chất, dụng cụ, người trực tiếp chế biến được tập huấn và khám sức khỏe.
- Bước 4 – Bảo đảm PCCC và môi trường: bình chữa cháy, hệ thống điện, bếp gas, xử lý khói, rác và nước thải phù hợp quy mô.
- Bước 5 – Đăng ký thuế và hóa đơn: kê khai doanh thu, sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định hiện hành.
Nếu quán có bán rượu, bia, thuốc lá hoặc kết hợp karaoke, trò chơi, bạn cần đối chiếu thêm điều kiện của từng ngành nghề đó; không nên mặc định cứ có giấy phép quán ăn là đủ.
Lưu ý: Người trực tiếp chế biến, phục vụ thực phẩm phải được khám sức khỏe thật tại cơ sở y tế. Bạn không được dùng giấy khám sức khỏe không qua khám; xem thêm bài mua giấy khám sức khỏe có được không để biết hậu quả pháp lý.
Khi thuê nhân viên phục vụ, bạn cũng cần nắm độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất để không sử dụng lao động chưa đủ tuổi.
Quy định an toàn thực phẩm hiện hành
Đây là phần dễ nhầm nhất trong năm 2026, vì có hai nghị định cùng được nhắc tới.
- Nghị định 46/2026/NĐ-CP (ban hành 26/01/2026) quy định chi tiết thi hành Luật An toàn thực phẩm, nhưng đã bị tạm ngưng hiệu lực. Nghị quyết 15/2026/NQ-CP ngày 06/04/2026 của Chính phủ kéo dài việc tạm ngưng cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn mới có hiệu lực.
- Trong thời gian tạm ngưng, Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan tiếp tục được áp dụng.
Theo khung đang áp dụng, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống (nhà hàng, quán ăn, quán cà phê có chế biến, bếp ăn tập thể) phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, trừ các nhóm được miễn như kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, thức ăn đường phố hay thực phẩm bao gói sẵn. Dù được miễn cấp giấy, cơ sở vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về an toàn thực phẩm.
Điều kiện cơ bản đối với cơ sở ăn uống
- Bếp bố trí để không nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và thực phẩm đã chế biến.
- Có đủ nước đạt quy chuẩn kỹ thuật phục vụ chế biến, kinh doanh.
- Có dụng cụ thu gom, chứa rác thải hợp vệ sinh; cống rãnh thông thoát, không ứ đọng.
- Nhà ăn thoáng, đủ ánh sáng, có biện pháp ngăn côn trùng và động vật gây hại.
- Có dụng cụ, đồ chứa riêng cho thực phẩm sống và thực phẩm chín; dụng cụ ăn uống làm bằng vật liệu an toàn, rửa sạch, giữ khô.
- Thực phẩm bày bán để trong tủ kính hoặc thiết bị bảo quản hợp vệ sinh, đặt trên bàn hoặc giá cao hơn mặt đất.
Cảnh báo: Mặt bằng cho thuê nên có điều kiện cơ sở vật chất tối thiểu (nguồn nước, thoát nước, vị trí bếp) trước khi bên thuê ký hợp đồng. Nếu mặt bằng không thể đạt điều kiện an toàn thực phẩm, bên thuê có thể không xin được giấy chứng nhận và tranh chấp về tiền cọc là rất dễ xảy ra.
Hợp đồng thuê mặt bằng: nội dung và công chứng
Hợp đồng thuê tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê sử dụng trong một thời hạn và bên thuê phải trả tiền thuê (Điều 472 Bộ luật Dân sự 2015). Với mặt bằng kinh doanh, bạn nên lập văn bản có các nội dung sau:
- Thông tin hai bên, giấy tờ tùy thân, thông tin người đại diện hoặc người được ủy quyền.
- Địa chỉ, diện tích, hiện trạng, giấy tờ pháp lý và danh mục trang thiết bị bàn giao kèm theo.
- Mục đích thuê: ghi rõ kinh doanh ăn uống, để bên cho thuê không có căn cứ đòi lại vì “sử dụng sai mục đích”.
- Thời hạn thuê, thời điểm bàn giao, thời gian miễn tiền thuê (nếu có) để sửa chữa, lắp đặt.
- Giá thuê, kỳ thanh toán, tiền đặt cọc, giá đã hay chưa bao gồm thuế, điện, nước, phí quản lý.
- Quyền sửa chữa, cải tạo bếp, hút khói, bảng hiệu; cách xử lý tài sản đã đầu tư khi hết hạn.
- Trách nhiệm PCCC, an toàn thực phẩm, môi trường, tiếng ồn.
- Điều kiện đơn phương chấm dứt, phạt vi phạm, giải quyết tranh chấp.
Đặt cọc thuê mặt bằng
Khoản đặt cọc bảo đảm việc giao kết, thực hiện hợp đồng. Nếu bên nhận cọc từ chối giao kết hoặc thực hiện, họ thường phải trả lại tiền cọc và một khoản tương đương giá trị cọc, trừ khi các bên có thỏa thuận khác (Bộ luật Dân sự 2015). Hãy ghi rõ vào biên nhận cọc: số tiền, mặt bằng, thời hạn ký hợp đồng chính thức.
Hợp đồng thuê mặt bằng có bắt buộc công chứng không?
Pháp luật không bắt buộc công chứng, chứng thực hợp đồng thuê nhà, mặt bằng, trừ trường hợp các bên có nhu cầu. Hợp đồng chỉ cần lập thành văn bản và có chữ ký các bên. Tuy nhiên, hợp đồng thuê dài hạn, giá trị lớn nên được công chứng để tăng giá trị chứng cứ. Hợp đồng nhiều trang cũng nên ký nháy từng trang hoặc đóng dấu giáp lai khi bên thuê là doanh nghiệp.
Khi nào chủ nhà được đơn phương chấm dứt hợp đồng?
Đối với hợp đồng thuộc phạm vi Luật Kinh doanh bất động sản 2023, bên cho thuê có quyền đơn phương chấm dứt khi bên thuê có một trong các hành vi: chậm trả tiền thuê từ 03 tháng trở lên so với thời điểm ghi trong hợp đồng mà không được đồng ý; sử dụng không đúng mục đích thuê; cố ý gây hư hỏng nghiêm trọng; hoặc tự ý sửa chữa, cải tạo, cho thuê lại khi không có thỏa thuận hoặc không được đồng ý bằng văn bản. Vì vậy, nếu bạn định sửa bếp hoặc cho thuê lại một phần, hãy ghi rõ trong hợp đồng ngay từ đầu.
Thuế khi cho thuê mặt bằng năm 2026
Từ năm 2026, hộ, cá nhân cho thuê bất động sản (nhà, mặt bằng, cửa hàng, nhà xưởng, kho bãi) có doanh thu cho thuê trong năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN (trước đây ngưỡng là 100 triệu đồng/năm). Căn cứ chính là Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Luật sửa đổi Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15.
| Doanh thu cho thuê/năm | Nghĩa vụ thuế TNCN |
|---|---|
| Từ 500 triệu đồng trở xuống | Không phải nộp (vẫn cần theo dõi doanh thu, kê khai trung thực) |
| Trên 500 triệu đồng | 5% x (doanh thu – 500 triệu đồng) |
Ví dụ 1: Chủ nhà cho thuê mặt bằng 30 triệu đồng/tháng, doanh thu năm 360 triệu đồng, chưa vượt ngưỡng nên không phải nộp thuế GTGT và TNCN.
Ví dụ 2: Giá thuê 60 triệu đồng/tháng cả năm, doanh thu 720 triệu đồng. Thuế TNCN = (720 – 500) triệu x 5% = 11 triệu đồng. Ngoài ra, doanh thu vượt ngưỡng nên còn phát sinh thuế GTGT; các hướng dẫn hiện có về cách tính GTGT cho trường hợp này chưa thống nhất giữa các nguồn, bạn nên đối chiếu hướng dẫn mới nhất của cơ quan thuế.
Lưu ý: Doanh thu để so sánh ngưỡng là tổng doanh thu cả năm dương lịch. Nếu bạn cho thuê nhiều tài sản hoặc có thêm hoạt động kinh doanh khác, hãy cộng đủ doanh thu theo hướng dẫn của cơ quan thuế. Cá nhân kê khai bằng số định danh cá nhân; xem bài mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành hoặc cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng nếu cần.
Ai chịu thuế: chủ nhà hay người thuê?
Người nộp thuế theo luật là bên có doanh thu cho thuê. Tuy nhiên hai bên có thể thỏa thuận ai gánh khoản thuế này về mặt kinh tế; điều khoản đó phải ghi rõ trong hợp đồng, kèm câu “giá thuê đã bao gồm” hoặc “chưa bao gồm” thuế để tránh cãi nhau về sau.
Hóa đơn và chứng từ tiền thuê
Việc lập hóa đơn khi cho thuê thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/07/2026). Người thuê là doanh nghiệp thường cần hóa đơn, chứng từ để hạch toán chi phí; bạn có thể tham khảo mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ để hiểu các yếu tố cơ bản của một hóa đơn.
Lệ phí môn bài đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã được bãi bỏ từ năm 2026 theo hướng dẫn của cơ quan thuế được báo chí phản ánh; bạn nên kiểm tra lại tại cơ quan thuế quản lý để chắc chắn với trường hợp của mình.
Rủi ro thường gặp và cách phòng tránh
- Chủ nhà không phải chủ sở hữu thật: đối chiếu giấy chứng nhận, giấy tờ tùy thân và văn bản ủy quyền (nếu có).
- Mặt bằng không đủ điều kiện làm bếp: khảo sát nguồn nước, thoát nước, ống hút khói, công suất điện trước khi cọc.
- Bị yêu cầu dừng kinh doanh vì ồn, khói: thỏa thuận rõ giờ hoạt động và biện pháp xử lý khói, mùi.
- Tranh chấp tiền cọc: ghi rõ điều kiện hoàn cọc, mất cọc trong hợp đồng và biên nhận.
- Tăng giá thuê đột ngột: ghi lộ trình điều chỉnh giá, mức tăng tối đa mỗi năm.
- Không tiếp tục thuê khi hết hạn: ghi quyền ưu tiên thuê tiếp và thời hạn báo trước.
Câu hỏi thường gặp
Cho thuê mặt bằng kinh doanh ăn uống có cần giấy phép không?
Chủ nhà cho thuê nhỏ lẻ không cần giấy phép riêng, nhưng phải có quyền cho thuê hợp pháp. Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm và các giấy tờ kinh doanh là nghĩa vụ của bên thuê khi mở quán.
Ai phải xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm: chủ nhà hay người thuê?
Người trực tiếp kinh doanh dịch vụ ăn uống, tức bên thuê, là chủ cơ sở và chịu trách nhiệm xin giấy (nếu thuộc diện phải cấp). Chủ nhà chỉ chịu trách nhiệm nếu hai bên cam kết hỗ trợ điều kiện mặt bằng trong hợp đồng.
Hợp đồng thuê mặt bằng không công chứng có giá trị không?
Có. Hợp đồng thuê nhà, mặt bằng không bắt buộc công chứng, chỉ cần lập bằng văn bản và các bên tự nguyện ký. Công chứng giúp tăng giá trị chứng cứ khi có tranh chấp.
Cho thuê mặt bằng 30 triệu đồng/tháng có phải nộp thuế không?
Doanh thu cả năm là 360 triệu đồng, chưa vượt ngưỡng 500 triệu đồng nên theo quy định áp dụng từ năm 2026, bạn không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Nếu tăng giá hoặc có thêm tài sản cho thuê khiến tổng doanh thu vượt ngưỡng thì phải nộp thuế.
Hiện nay áp dụng Nghị định 15/2018 hay Nghị định 46/2026 về an toàn thực phẩm?
Nghị định 46/2026/NĐ-CP đang bị tạm ngưng hiệu lực theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP, nên Nghị định 15/2018/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn tiếp tục được áp dụng cho đến khi có Luật An toàn thực phẩm sửa đổi và nghị định mới.
Người thuê có được tự sửa bếp, lắp hút khói không?
Chỉ nên làm khi hợp đồng cho phép hoặc chủ nhà đồng ý bằng văn bản. Tự ý cải tạo khi chưa được đồng ý có thể là căn cứ để chủ nhà chấm dứt hợp đồng.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Dân sự 2015 (hợp đồng thuê tài sản, đặt cọc).
- Luật Kinh doanh bất động sản 2023.
- Luật Nhà ở 2023; Luật Đất đai 2024; Luật Công chứng 2024.
- Luật An toàn thực phẩm 2010; Nghị định 15/2018/NĐ-CP; Nghị định 46/2026/NĐ-CP (tạm ngưng theo Nghị quyết 15/2026/NQ-CP).
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024.
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15; Luật sửa đổi Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.
Tóm lại, cho thuê mặt bằng ăn uống an toàn khi chủ nhà có quyền cho thuê rõ ràng, mặt bằng đủ điều kiện làm bếp và hợp đồng ghi chi tiết mục đích, tiền cọc, thuế và quyền sửa chữa. Bên thuê cần hoàn tất đăng ký kinh doanh, điều kiện an toàn thực phẩm và PCCC trước khi mở cửa. Các mức thuế và quy định trên được cập nhật đến tháng 10/2026; trước khi ký, bạn nên đối chiếu văn bản mới nhất.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.











