Pháp luật hiện hành không quy định bác sĩ thực tập (người đang thực hành 12 tháng để xin giấy phép hành nghề) mặc nhiên được trả lương. Có lương hay không phụ thuộc vào thỏa thuận giữa bạn và cơ sở hướng dẫn thực hành. Nếu hai bên thỏa thuận việc làm có trả công và có quản lý, điều hành, đó là quan hệ lao động. Khi đó bạn có hợp đồng lao động, được hưởng lương và tham gia BHXH bắt buộc.
Tóm tắt nhanh
- “Bác sĩ thực tập” trong đời sống thường chỉ người đã tốt nghiệp bác sĩ, đang thực hành khám bệnh, chữa bệnh 12 tháng để được cấp giấy phép hành nghề.
- Luật không bắt buộc cơ sở phải trả lương cho người thực hành. Hai bên ký hợp đồng thực hành (Mẫu 04 Phụ lục I Nghị định 96/2023/NĐ-CP), trong đó có điều khoản về chi phí.
- Nếu có thỏa thuận trả lương và chịu sự quản lý của cơ sở, bạn nên ký hợp đồng lao động và được đóng BHXH, BHYT, BHTN.
- Sau khi được tuyển dụng vào cơ sở y tế công lập, bác sĩ được xếp lương từ bậc 2 (Nghị quyết 261/2025/QH15, hiệu lực 01/01/2026). Thời gian tập sự (nếu có) hưởng 85% lương bậc 2.
- Sinh viên y khoa đi thực tập lâm sàng là người học, không phải bác sĩ thực hành và thường không có lương.
Bác sĩ thực tập là ai theo pháp luật hiện nay?
Pháp luật không dùng chính thức cụm từ “bác sĩ thực tập”. Trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP, khái niệm tương ứng là người thực hành. Đó là người đã có văn bằng chuyên môn y tế nhưng chưa có giấy phép hành nghề, và đang thực hành tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện làm cơ sở hướng dẫn thực hành.
Trước đây, bác sĩ phải thực hành 18 tháng. Từ 01/01/2024, theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP, thời gian thực hành đối với chức danh bác sĩ được rút xuống còn 12 tháng. Trong đó có 9 tháng thực hành chuyên môn khám bệnh, chữa bệnh và 3 tháng thực hành hồi sức cấp cứu tại bệnh viện. Điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y có thời gian thực hành ngắn hơn (6–9 tháng).
Vì chưa có giấy phép hành nghề, bạn thực hành dưới sự hướng dẫn của người hành nghề tại cơ sở. Bạn chưa phải là bác sĩ được hành nghề độc lập. Điều này ảnh hưởng đến cách xác định quyền lợi tài chính của bạn.
Bác sĩ thực tập có lương không?
Câu trả lời ngắn: không mặc nhiên có. Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP không quy định cơ sở phải trả lương cho người thực hành. Các văn bản này cũng không bắt buộc hai bên phải ký hợp đồng lao động. Nghị định chỉ yêu cầu cơ sở hướng dẫn ký hợp đồng thực hành khám bệnh, chữa bệnh với người thực hành. Ngoài ra, cơ sở phải bảo đảm người thực hành làm việc theo chế độ làm việc của cơ sở.
Trên thực tế có nhiều trường hợp khác nhau:
| Tình huống | Có lương không? | Hợp đồng và BHXH |
|---|---|---|
| Thực hành theo hợp đồng thực hành, hai bên không thỏa thuận trả công | Thường không có lương | Không bắt buộc ký hợp đồng lao động, không thuộc diện BHXH bắt buộc |
| Thực hành nhưng cơ sở trả tiền công, tiền lương, bạn chịu sự quản lý, điều hành, giám sát | Có | Là quan hệ lao động: ký hợp đồng lao động, đóng BHXH bắt buộc |
| Cơ sở chỉ hỗ trợ tiền ăn, đi lại | Đó là khoản hỗ trợ, chưa chắc là lương | Tùy thỏa thuận, thường không coi là quan hệ lao động |
| Cơ sở thu kinh phí thực hành theo thỏa thuận | Không, bạn là bên nộp kinh phí | Ghi rõ trong hợp đồng thực hành |
Khi nào có lương? Theo Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động là thỏa thuận về việc làm có trả lương, có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên. Nếu bạn làm việc đều đặn theo ca, được phân công và được trả tiền công cho công việc đó, quan hệ của bạn với cơ sở có dấu hiệu của quan hệ lao động. Dù bạn gọi là “thực tập” hay “thực hành” thì cũng vậy. Ngược lại, nếu hai bên chỉ thỏa thuận học việc, đào tạo và không có khoản trả công thì bạn không có quyền đòi lương.
Lưu ý: Cơ sở có thể thu kinh phí thực hành theo thỏa thuận. Mẫu hợp đồng thực hành có điều khoản về chi phí giữa hai bên. Vì vậy, trước khi ký hãy đọc kỹ điều khoản này: bạn có được trả tiền, có phải đóng tiền hay không.
Hợp đồng thực hành và hợp đồng lao động khác nhau thế nào?
Hợp đồng thực hành khám bệnh, chữa bệnh
Theo Điều 7 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, quy trình tiếp nhận người thực hành gồm các bước sau.
- Bước 1: Bạn nộp đơn đề nghị thực hành (Mẫu 03 Phụ lục I) kèm bản sao hợp lệ văn bằng chuyên môn cho cơ sở hướng dẫn thực hành mà bạn đăng ký.
- Bước 2: Người đứng đầu hoặc người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của cơ sở xem xét hồ sơ.
- Bước 3: Nếu đồng ý tiếp nhận, cơ sở ký hợp đồng thực hành với bạn theo Mẫu 04 Phụ lục I và gửi danh sách người thực hành lên cơ quan quản lý theo quy định.
- Bước 4: Hết thời gian thực hành, cơ sở xác nhận quá trình thực hành để bạn dùng trong hồ sơ xin giấy phép hành nghề.
Hợp đồng thực hành chủ yếu xác lập nội dung, thời gian, địa điểm thực hành, quyền và nghĩa vụ của hai bên. Nó không mặc nhiên là hợp đồng lao động.
Hợp đồng lao động
Nếu cơ sở muốn trả lương cho bạn trong thời gian thực hành, hai bên nên ký thêm hợp đồng lao động hoặc ghi rõ trong thỏa thuận về lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, bảo hiểm. Người lao động phải đủ tuổi theo quy định; bạn có thể xem thêm độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất. Với bác sĩ đã tốt nghiệp đại học, điều kiện này thường không đặt ra vấn đề.
Cảnh báo: Không nên làm việc nhiều tháng chỉ với thỏa thuận miệng. Nếu có trả công, bạn hãy yêu cầu ghi rõ mức tiền, kỳ trả và loại bảo hiểm bằng văn bản. Đây là căn cứ để bạn giải quyết nếu phát sinh tranh chấp.
Bác sĩ thực tập có đóng BHXH và nộp thuế không?
Bảo hiểm xã hội
Theo Luật BHXH 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), người làm việc theo hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Vì vậy:
- Nếu bạn ký hợp đồng lao động trong thời gian thực hành, cơ sở phải đóng BHXH cho bạn theo quy định. Người lao động đóng 10,5% tiền lương (gồm BHXH, BHYT, BHTN), phần còn lại do cơ sở đóng.
- Nếu bạn chỉ ký hợp đồng thực hành mang tính học việc và không có trả công thì không thuộc diện BHXH bắt buộc tại cơ sở. Bạn vẫn có thể tự đóng BHYT, BHXH tự nguyện nếu muốn.
Mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Từ 01/01/2026, theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, lương tối thiểu tháng là 5.310.000 đồng (vùng I), 4.730.000 đồng (vùng II), 4.140.000 đồng (vùng III) và 3.700.000 đồng (vùng IV). Nếu sau này bạn nghỉ việc và muốn rút BHXH, xem hướng dẫn cách tính BHXH một lần trên VssID.
Thuế thu nhập cá nhân
Nếu có thu nhập từ tiền lương, tiền công thì bạn thuộc diện chịu thuế TNCN. Bạn chỉ phải nộp thuế khi thu nhập tính thuế vượt mức sau khi trừ giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm bắt buộc và các khoản được trừ khác. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ cho bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng; xem chi tiết tại bài mức giảm trừ gia cảnh mới nhất. Với mức thu nhập khi thực hành thường thấp, nhiều người không phát sinh thuế phải nộp. Bạn vẫn cần có mã số thuế cá nhân; từ 01/07/2025 mã này là số định danh cá nhân. Bạn có thể đọc thêm bài mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành và cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
Lương bác sĩ sau thực hành, mới tuyển dụng năm 2026
Nhiều người tìm “bác sĩ thực tập có lương không” thực ra muốn biết mức lương khi bắt đầu đi làm. Sau khi có giấy phép hành nghề và được tuyển dụng vào cơ sở y tế công lập, chính sách mới có lợi hơn trước.
- Xếp lương từ bậc 2: Nghị quyết 261/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026) quy định bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng hàm mặt, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ được xếp lương từ bậc 2 khi tuyển dụng, cho đến khi có quy định mới về tiền lương. Những người đã tuyển dụng và đang hưởng bậc 1 cũng được xếp bậc 2.
- Thời gian tập sự: Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, người phải thực hiện chế độ tập sự hưởng 85% lương bậc 2 của chức danh nghề nghiệp hạng III. Sau khi hết tập sự, họ được bổ nhiệm và xếp lương bậc 2.
- Mức lương cơ sở: Từ 01/07/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng (Nghị định 161/2026/NĐ-CP). Lương viên chức bằng mức lương cơ sở nhân hệ số.
Ví dụ tham khảo: hệ số bậc 2 của bác sĩ hạng III vào khoảng 2,67. Với lương cơ sở 2.530.000 đồng, lương cơ bản vào khoảng 6,75 triệu đồng/tháng, chưa kể phụ cấp. Nếu đang tập sự thì hưởng 85%, tức khoảng 5,74 triệu đồng/tháng. Đây là số ước tính để bạn hình dung. Mức thực nhận còn tùy phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp trực, thu nhập tăng thêm và bị trừ các khoản bảo hiểm. Nếu làm ở cơ sở tư nhân, mức lương do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động, nhưng không được thấp hơn lương tối thiểu vùng.
Lưu ý: Bảng lương trên áp dụng cho bác sĩ đã được tuyển dụng vào đơn vị sự nghiệp công lập. Nó không áp dụng cho người đang thực hành 12 tháng chưa được tuyển dụng.
Sinh viên y khoa thực tập có lương không?
Sinh viên y đa khoa năm cuối đi thực tập lâm sàng tại bệnh viện vẫn đang trong chương trình đào tạo của trường. Họ là người học, chưa tốt nghiệp, chưa phải người thực hành theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Nội dung, thời gian và chi phí thực tập (nếu có) do trường và bệnh viện thỏa thuận theo chương trình đào tạo. Thông thường sinh viên không được trả lương, và có thể phải đóng kinh phí theo quy định của nơi tiếp nhận. Một số nơi có hỗ trợ tiền ăn, tiền đi lại, nhưng đó không phải lương.
Sau khi tốt nghiệp, bạn mới thực hành 12 tháng để xin giấy phép hành nghề. Hai giai đoạn này khác nhau, không nên nhầm lẫn khi hỏi về lương.
Lưu ý để bảo vệ quyền lợi khi thực hành
- Đọc kỹ hợp đồng thực hành: kiểm tra thời gian, địa điểm, nội dung thực hành, khoản kinh phí hoặc thù lao, trang bị bảo hộ và điều kiện chấm dứt hợp đồng.
- Chọn đúng cơ sở: chỉ thực hành tại cơ sở đã được công nhận là cơ sở hướng dẫn thực hành (có thông tin công bố của cơ quan quản lý). Thời gian thực hành ở nơi không đủ điều kiện có thể không được chấp nhận khi xin giấy phép hành nghề.
- Chỉ đăng ký một nơi: tại một thời điểm bạn chỉ ký hợp đồng thực hành với một cơ sở.
- Lưu chứng từ: giữ hợp đồng, bảng chấm công, chứng từ trả tiền, nhất là khi có thỏa thuận trả công.
- Nghỉ phép, tạm dừng: nếu có lý do sức khỏe hoặc bất khả kháng, bạn được tạm dừng thực hành tối đa 12 tháng và được bảo lưu kết quả thực hành trước đó. Khi cần xin nghỉ, bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản.
Khi có tranh chấp về tiền công, bạn có thể thương lượng với cơ sở, đề nghị hòa giải hoặc khiếu nại đến cơ quan quản lý lao động và cơ quan quản lý y tế ở địa phương. Hiện nay chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã, phường). Cơ quan có thẩm quyền là Sở Y tế, Sở Nội vụ hoặc cơ quan lao động cấp tỉnh, tùy vấn đề.
Căn cứ pháp lý
- Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 (số 15/2023/QH15), hiệu lực từ 01/01/2024.
- Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh (Điều 3 về thời gian thực hành; Điều 7 về tổ chức thực hành và hợp đồng thực hành).
- Bộ luật Lao động 2019 (quy định về hợp đồng lao động).
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025).
- Nghị định 293/2025/NĐ-CP về lương tối thiểu từ 01/01/2026.
- Nghị quyết 261/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân (hiệu lực từ 01/01/2026) và hướng dẫn xếp lương của Bộ Y tế.
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Bài viết mang tính tham khảo phổ thông, không thay thế văn bản pháp luật hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
Bác sĩ thực tập có lương không?
Không mặc nhiên có. Pháp luật chỉ yêu cầu ký hợp đồng thực hành, không bắt buộc trả lương. Nếu cơ sở thỏa thuận trả tiền công và bạn làm việc dưới sự quản lý của cơ sở thì bạn được hưởng lương theo hợp đồng lao động.
Bác sĩ thực tập phải thực hành bao lâu?
Theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP, bác sĩ thực hành 12 tháng, gồm 9 tháng khám bệnh, chữa bệnh và 3 tháng hồi sức cấp cứu. Điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y có thời gian ngắn hơn (6–9 tháng).
Bác sĩ thực tập có được đóng bảo hiểm xã hội không?
Có nếu bạn ký hợp đồng lao động và được trả lương, tiền công. Khi đó cơ sở phải đóng BHXH bắt buộc cho bạn. Nếu chỉ thực hành theo hợp đồng thực hành mang tính học việc, không trả công thì không thuộc diện bắt buộc.
Cơ sở có được thu tiền của người thực hành không?
Mẫu hợp đồng thực hành có điều khoản về chi phí, nên hai bên có thể thỏa thuận kinh phí thực hành. Bạn cần đọc kỹ và chỉ ký khi đồng ý các điều khoản. Chi phí phải được ghi rõ, công khai trong hợp đồng.
Lương bác sĩ mới ra trường năm 2026 là bao nhiêu?
Ở cơ sở y tế công lập, bác sĩ mới tuyển dụng được xếp từ bậc 2 theo Nghị quyết 261/2025/QH15. Với lương cơ sở 2.530.000 đồng từ 01/07/2026, lương cơ bản vào khoảng 6,75 triệu đồng/tháng, chưa tính phụ cấp. Người tập sự hưởng 85%.
Sinh viên y khoa thực tập bệnh viện có được trả lương không?
Thông thường không. Sinh viên thực tập là người học theo chương trình của trường. Một số nơi hỗ trợ tiền ăn hoặc đi lại, nhưng đó chưa phải là lương.
Tóm lại, “bác sĩ thực tập” có lương hay không là do thỏa thuận cụ thể, không phải quyền đương nhiên. Hãy phân biệt rõ hợp đồng thực hành (để hoàn thành 12 tháng xin giấy phép hành nghề) với hợp đồng lao động (có lương và bảo hiểm). Làm rõ các nội dung này bằng văn bản trước khi bắt đầu để tránh tranh chấp về sau.
