Theo Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đoàn viên có 3 nhiệm vụ và 3 quyền. Ba nhiệm vụ gồm: phấn đấu, học tập vì lý tưởng của Đảng và Bác Hồ; gương mẫu chấp hành chủ trương, pháp luật, điều lệ và sinh hoạt, đóng đoàn phí đầy đủ; liên hệ mật thiết với thanh niên. Ba quyền gồm: được Đoàn bảo vệ quyền lợi hợp pháp; được ứng cử, đề cử, bầu cử; được thông tin, thảo luận, phê bình, biểu quyết, bảo lưu ý kiến.
Tóm tắt nhanh
- Nhiệm vụ của đoàn viên được quy định tại Điều 2, quyền của đoàn viên tại Điều 3 Điều lệ Đoàn (khóa XII) – mỗi điều có 3 nội dung.
- Thanh niên Việt Nam từ 16 đến 30 tuổi đủ điều kiện thì được xem xét kết nạp vào Đoàn.
- Đoàn viên quá 30 tuổi được tổ chức trưởng thành Đoàn; nếu có nguyện vọng có thể tiếp tục sinh hoạt nhưng không quá 35 tuổi.
- Bỏ sinh hoạt hoặc không đóng đoàn phí 3 tháng trong năm mà không có lý do chính đáng có thể bị xóa tên.
- Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII (24–25/6/2026) đã thông qua Điều lệ Đoàn sửa đổi, bổ sung; cần đối chiếu văn bản chính thức khi Trung ương Đoàn phát hành.
Đoàn viên là ai? Điều kiện trở thành đoàn viên
Đoàn viên là thanh niên Việt Nam đã được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh – tổ chức chính trị – xã hội của thanh niên Việt Nam, đội dự bị tin cậy của Đảng. Đoàn viên sinh hoạt tại một chi đoàn cụ thể (ở trường học, cơ quan, doanh nghiệp, lực lượng vũ trang hoặc nơi cư trú).
Ai được kết nạp vào Đoàn?
Theo Điều 1 Điều lệ Đoàn, thanh niên Việt Nam từ 16 đến 30 tuổi được xem xét kết nạp nếu đáp ứng các tiêu chí:
- Tích cực học tập, lao động, bảo vệ Tổ quốc;
- Được giáo dục, tìm hiểu về Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, tán thành Điều lệ Đoàn;
- Tự nguyện hoạt động trong một tổ chức cơ sở của Đoàn;
- Có lý lịch rõ ràng.
Thủ tục kết nạp đoàn viên tóm tắt
- Bước 1: Người vào Đoàn viết đơn tự nguyện và báo cáo lý lịch của bản thân.
- Bước 2: Được một đoàn viên đã sinh hoạt ít nhất 3 tháng giới thiệu (hoặc tập thể chi hội, chi đội nơi người đó sinh hoạt giới thiệu).
- Bước 3: Hội nghị chi đoàn xét, đề nghị kết nạp; phải được quá nửa số đoàn viên có mặt tán thành.
- Bước 4: Đoàn cấp trên trực tiếp ra quyết định kết nạp; chi đoàn tổ chức lễ kết nạp. Việc xét kết nạp làm với từng người.
Sau khi trở thành đoàn viên, bạn được cấp thẻ đoàn viên, có sổ đoàn viên và chịu sự quản lý của tổ chức cơ sở Đoàn. Nếu đang tìm hiểu cơ cấu tổ chức ở cấp chi đoàn, bạn có thể đọc thêm bài cơ quan lãnh đạo cao nhất của chi đoàn là gì.
Đoàn viên có mấy nhiệm vụ?
Điều 2 Điều lệ Đoàn quy định đoàn viên có 3 nhiệm vụ. Có thể diễn giải ngắn gọn như sau:
| STT | Nhóm nhiệm vụ | Nội dung chính |
|---|---|---|
| 1 | Phấn đấu vì lý tưởng | Luôn phấn đấu vì lý tưởng của Đảng và Bác Hồ; tích cực học tập, lao động, rèn luyện, tham gia hoạt động xã hội, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. |
| 2 | Gương mẫu, chấp hành | Gương mẫu chấp hành và vận động thanh thiếu nhi thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Điều lệ và nghị quyết của Đoàn; tuyên truyền về Đoàn; tham gia sinh hoạt và đóng đoàn phí theo quy định. |
| 3 | Gắn bó với thanh niên | Liên hệ mật thiết với thanh niên; tham gia xây dựng Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; giúp đỡ thanh niên, đội viên phấn đấu trở thành đoàn viên. |
Nhiệm vụ 1: Học tập, rèn luyện, phấn đấu theo lý tưởng
Đây là nhiệm vụ nền tảng. Với học sinh, sinh viên, nhiệm vụ này thể hiện qua kết quả học tập, ý thức kỷ luật và tham gia phong trào tình nguyện. Với đoàn viên đang đi làm, đó là hoàn thành tốt công việc chuyên môn, học hỏi nâng cao tay nghề, tham gia các công trình thanh niên.
Nhiệm vụ 2: Gương mẫu chấp hành, sinh hoạt và đóng đoàn phí
Đoàn viên phải tự mình chấp hành pháp luật trước, sau đó mới vận động người khác. Nhiệm vụ này cũng bao gồm các nghĩa vụ “hành chính” của tổ chức: dự sinh hoạt chi đoàn đầy đủ và đóng đoàn phí đúng hạn. Đây là căn cứ quan trọng khi đánh giá, xếp loại đoàn viên cuối năm.
Nhiệm vụ 3: Liên hệ mật thiết với thanh niên
Đoàn viên là “hạt nhân” trong tập thể thanh niên: tham gia xây dựng các tổ chức Hội, Đội, giúp đỡ bạn bè, đội viên phấn đấu vào Đoàn. Ví dụ: một đoàn viên lớp 11 nhận kèm cặp hai đội viên lớp dưới, giới thiệu họ tham gia lớp cảm tình Đoàn chính là thực hiện nhiệm vụ này.
Đoàn viên có mấy quyền?
Điều 3 Điều lệ Đoàn quy định đoàn viên có 3 quyền:
| STT | Quyền | Ví dụ thực tế |
|---|---|---|
| 1 | Yêu cầu tổ chức Đoàn đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình; được tổ chức Đoàn giúp đỡ, tạo điều kiện học tập, rèn luyện, phấn đấu trưởng thành. | Đoàn viên bị đối xử không công bằng trong tập thể có thể đề nghị Ban Chấp hành chi đoàn xem xét, phản ánh với cấp có thẩm quyền. |
| 2 | Ứng cử, đề cử và bầu cử cơ quan lãnh đạo các cấp của Đoàn theo quy định. | Tự ứng cử vào Ban Chấp hành chi đoàn tại đại hội chi đoàn; bỏ phiếu bầu Bí thư, Phó Bí thư. |
| 3 | Được thông tin, thảo luận, chất vấn, phê bình, biểu quyết công việc của Đoàn; đề xuất ý kiến và được bảo lưu ý kiến trong tổ chức Đoàn; được tham gia sinh hoạt Đoàn nơi cư trú. | Góp ý kế hoạch hoạt động, bảo lưu ý kiến khác khi biểu quyết; đăng ký sinh hoạt tạm thời ở chi đoàn khu dân cư khi về quê dài ngày. |
Lưu ý: Một số tài liệu tách nhỏ các quyền thành 5–6 ý (bảo vệ quyền lợi, được giúp đỡ, ứng cử, bầu cử, thảo luận, bảo lưu ý kiến…). Khi làm bài kiểm tra, trắc nghiệm hoặc thi tìm hiểu, đáp án đúng theo cấu trúc Điều lệ là 3 quyền và 3 nhiệm vụ.
Mối quan hệ giữa quyền và nhiệm vụ của đoàn viên
Quyền và nhiệm vụ của đoàn viên gắn bó với nhau, giống như mối quan hệ giữa quyền và nghĩa vụ của công dân. Đoàn viên được tổ chức bảo vệ, tạo điều kiện phát triển, đồng thời phải đóng góp lại cho tổ chức và cộng đồng.
- Quyền dân chủ đi kèm trách nhiệm chấp hành: đoàn viên được thảo luận, bảo lưu ý kiến, nhưng khi nghị quyết đã được thông qua thì vẫn phải thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ.
- Quyền được bảo vệ đi kèm nghĩa vụ gương mẫu: tổ chức Đoàn bảo vệ quyền lợi chính đáng của đoàn viên, không bảo vệ hành vi vi phạm pháp luật.
- Quyền bầu cử, ứng cử đi kèm nghĩa vụ sinh hoạt: đoàn viên bị xóa tên, khai trừ thì không còn các quyền này.
Ngoài tư cách đoàn viên, người trẻ còn có các quyền và nghĩa vụ công dân theo Hiến pháp, ví dụ quyền bất khả xâm phạm về thân thể, quyền học tập, quyền lao động… Điều lệ Đoàn là quy định nội bộ của tổ chức, không thay thế pháp luật nhà nước.
Tuổi đoàn, trưởng thành Đoàn và xóa tên đoàn viên
Đoàn viên quá 30 tuổi thì sao?
Theo Điều 4 Điều lệ Đoàn, đoàn viên quá 30 tuổi được chi đoàn tổ chức trưởng thành Đoàn. Nếu có nguyện vọng tiếp tục sinh hoạt, chi đoàn xem xét cho tiếp tục sinh hoạt nhưng không quá 35 tuổi. Đoàn viên quá 30 tuổi đang giữ chức vụ trong Ban Chấp hành hoặc công tác chuyên trách Đoàn thì vẫn tiếp tục sinh hoạt Đoàn.
Khi nào đoàn viên bị xóa tên?
Đoàn viên bỏ sinh hoạt hoặc không đóng đoàn phí 3 tháng trong một năm mà không có lý do chính đáng thì chi đoàn đề nghị xóa tên trong danh sách đoàn viên và báo cáo đoàn cấp trên trực tiếp. Xóa tên khác kỷ luật khai trừ: xóa tên là hệ quả của việc không thực hiện nhiệm vụ cơ bản, không phải hình thức kỷ luật.
Đoàn viên đi làm, chuyển trường thì sinh hoạt ở đâu?
Khi chuyển nơi học tập, công tác, đoàn viên làm thủ tục chuyển sinh hoạt Đoàn để tiếp tục sinh hoạt ở chi đoàn mới. Từ 01/7/2025, khi chính quyền địa phương tổ chức theo mô hình 2 cấp, tổ chức Đoàn ở địa phương cũng được sắp xếp lại theo cấp tỉnh và cấp xã; đoàn viên ở khu dân cư sinh hoạt tại tổ chức Đoàn của xã, phường, đặc khu nơi cư trú.
Đoàn viên vi phạm bị kỷ luật thế nào?
Khi vi phạm Điều lệ, nghị quyết của Đoàn hoặc vi phạm pháp luật, đoàn viên có thể bị kỷ luật với các hình thức: khiển trách, cảnh cáo, khai trừ.
- Việc kỷ luật do hội nghị chi đoàn xem xét, biểu quyết, cần quá nửa số đoàn viên có mặt tán thành.
- Hình thức cảnh cáo trở lên do đoàn cấp trên trực tiếp quyết định.
- Đoàn viên bị kỷ luật có quyền khiếu nại lên cấp trên trong thời hạn 30 ngày, nhưng trong thời gian chờ giải quyết vẫn phải chấp hành quyết định.
Trước khi xem xét kỷ luật, đoàn viên thường được yêu cầu viết bản tự kiểm điểm. Cách trình bày bản kiểm điểm có thể tham khảo bài cách viết bản kiểm điểm và điều chỉnh nội dung cho phù hợp.
Cảnh báo: Đoàn viên bị xử lý hình sự hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng thường sẽ bị xem xét kỷ luật trong tổ chức Đoàn, ảnh hưởng đến việc xét kết nạp Đảng, khen thưởng và hồ sơ cá nhân.
Điều lệ Đoàn năm 2026 có gì thay đổi?
Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026–2031, diễn ra ngày 24–25/6/2026 tại Hà Nội và đã thông qua Điều lệ Đoàn sửa đổi, bổ sung. Nguyên tắc sửa đổi được công bố là: cập nhật quy định hiện hành của Đảng, Nhà nước; kế thừa các nội dung còn phù hợp của Điều lệ khóa XII; chỉ sửa, bổ sung những vấn đề thực tiễn đặt ra hoặc chưa được quy định.
Nội dung về nhiệm vụ và quyền của đoàn viên trong bài này được trình bày theo Điều lệ khóa XII (Đại hội XII, năm 2022). Khi Trung ương Đoàn phát hành toàn văn Điều lệ khóa XIII và hướng dẫn thi hành, bạn nên đối chiếu lại số điều, cách diễn đạt – đặc biệt nếu đang ôn thi tìm hiểu Điều lệ hoặc soạn tài liệu sinh hoạt chi đoàn.
Ngoài ra, từ năm 2025 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị – xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam theo chủ trương sắp xếp hệ thống chính trị; quy định về Mặt trận và thanh niên cũng đã được sửa đổi tương ứng.
Căn cứ pháp lý
- Điều lệ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII thông qua năm 2022).
- Điều lệ Đoàn sửa đổi, bổ sung được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII thông qua ngày 25/6/2026.
- Luật Thanh niên 2020 (đã được sửa đổi năm 2025).
- Hướng dẫn thực hiện Điều lệ Đoàn của Ban Bí thư Trung ương Đoàn.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Đoàn viên có mấy nhiệm vụ và mấy quyền?
Theo Điều lệ Đoàn, đoàn viên có 3 nhiệm vụ (Điều 2) và 3 quyền (Điều 3). Nhiệm vụ xoay quanh phấn đấu vì lý tưởng, gương mẫu chấp hành – sinh hoạt – đóng đoàn phí, gắn bó với thanh niên; quyền gồm được bảo vệ, được bầu cử – ứng cử, được tham gia thảo luận và bảo lưu ý kiến.
Bao nhiêu tuổi thì được vào Đoàn?
Thanh niên Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi, tán thành Điều lệ Đoàn, tự nguyện hoạt động trong tổ chức cơ sở Đoàn và có lý lịch rõ ràng thì được xem xét kết nạp.
Không đóng đoàn phí có bị xóa tên không?
Có thể. Nếu đoàn viên không đóng đoàn phí hoặc bỏ sinh hoạt 3 tháng trong năm mà không có lý do chính đáng, chi đoàn có thể đề nghị xóa tên và báo cáo đoàn cấp trên.
Đoàn viên có quyền từ chối nhiệm vụ được giao không?
Đoàn viên được thảo luận, đề xuất và bảo lưu ý kiến, nhưng khi tổ chức đã biểu quyết thông qua thì phải chấp hành. Nếu có lý do chính đáng (sức khỏe, học tập…), đoàn viên nên trình bày với Ban Chấp hành chi đoàn để được xem xét.
Đoàn viên quá 30 tuổi có phải ra khỏi Đoàn không?
Đoàn viên quá 30 tuổi được tổ chức trưởng thành Đoàn. Nếu có nguyện vọng, chi đoàn có thể cho tiếp tục sinh hoạt nhưng không quá 35 tuổi; người đang giữ chức vụ trong Ban Chấp hành hoặc làm công tác Đoàn chuyên trách vẫn tiếp tục sinh hoạt.
Tóm lại, câu trả lời cho “đoàn viên có mấy quyền” là 3 quyền, đi kèm 3 nhiệm vụ theo Điều lệ Đoàn. Nắm rõ hai nhóm nội dung này giúp đoàn viên sinh hoạt đúng quy định, bảo vệ được quyền lợi của mình và hoàn thành tốt các bài thi tìm hiểu về Đoàn.
