Nghị quyết 57-NQ/TW: nội dung chính, mục tiêu và hiệu lực 2026

Nghị quyết 57-NQ/TW là nghị quyết của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22/12/2024, về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định đây là đột phá quan trọng hàng đầu, đặt mục tiêu kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP vào năm 2030 và tối thiểu 50% GDP vào năm 2045. Văn bản có hiệu lực chỉ đạo từ ngày ban hành.

Nghị quyết 57 là gì?

Khi nhắc “Nghị quyết 57”, hầu hết tài liệu và báo chí hiện nay hiểu là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nghị quyết khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yếu tố quyết định, là điều kiện tiên quyết để đất nước phát triển giàu mạnh trong kỷ nguyên mới. Mục tiêu chung là đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Nghị quyết nhấn mạnh ba trụ cột gắn với nhau: khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm, chủ thể, nguồn lực và động lực của quá trình này, chứ không chỉ riêng cơ quan nhà nước hay viện nghiên cứu.

Các quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 57

Nghị quyết xác định năm quan điểm lớn. Những điểm đáng chú ý nhất:

• Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu.
• Phải huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp và Nhân dân.
• Thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là nội dung trọng tâm, trong đó thể chế là điều kiện tiên quyết, cần đi trước một bước.
• Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật: vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, loại bỏ tư duy “không quản được thì cấm”.
• Bảo đảm chủ quyền, an ninh mạng và an toàn thông tin xuyên suốt quá trình phát triển.

Tinh thần “chấp nhận rủi ro” thể hiện ở việc cho phép thử nghiệm có kiểm soát (cơ chế sandbox) với công nghệ mới, kể cả khi pháp luật chưa có quy định cụ thể.

Mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn 2045

Mục tiêu đến năm 2030

• Tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng; thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về đổi mới sáng tạo.
• Quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng trên 55%.
• Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt tối thiểu 50% tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu.
• Tỷ lệ người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến trên 80%; giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%.
• Chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt 2% GDP, trong đó nguồn xã hội hơn 60%; bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tăng dần theo yêu cầu phát triển.
• Nhân lực nghiên cứu, phát triển công nghệ đạt 12 người trên một vạn dân; có 40–50 tổ chức khoa học và công nghệ được xếp hạng khu vực và thế giới.
• Phủ sóng 5G toàn quốc; hạ tầng số dung lượng lớn, băng thông rộng; hoàn thành đô thị thông minh ở các thành phố trực thuộc Trung ương và một số tỉnh, thành phố đủ điều kiện.
• Chỉ số phát triển con người (HDI) duy trì trên 0,7.

Tầm nhìn đến năm 2045

• Quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP.
• Việt Nam thuộc nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
• Có ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến.

Nhiệm vụ, giải pháp chính

Nghị quyết nêu bảy nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Có thể tóm lược thành các hướng sau:

1. Thống nhất nhận thức, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu: giao nhiệm vụ cụ thể, lượng hóa bằng chỉ tiêu, đo lường và công khai kết quả định kỳ.
2. Hoàn thiện thể chế: sửa đổi đồng bộ pháp luật về khoa học, công nghệ, đầu tư, đầu tư công, mua sắm công, ngân sách nhà nước, tài sản công, sở hữu trí tuệ, thuế… để tháo gỡ điểm nghẽn; có cơ chế thử nghiệm và chấp nhận rủi ro.
3. Phát triển hạ tầng số và dữ liệu: hạ tầng hiện đại, hợp tác công tư trong đó nguồn lực nhà nước là chủ yếu; phát triển dữ liệu như một nguồn lực quan trọng.
4. Phát triển nhân lực, nhân tài: đào tạo nhân lực chất lượng cao ở các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng; chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.
5. Làm chủ công nghệ chiến lược: trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn, công nghệ lượng tử…
6. Tăng nguồn lực tài chính: bố trí tối thiểu 3% tổng chi ngân sách hằng năm; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, đầu tư mạo hiểm.
7. Thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và hợp tác quốc tế: Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; liên kết Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp.

Nghị quyết cũng giao Ban cán sự đảng Chính phủ xây dựng chương trình hành động và phối hợp với Đảng đoàn Quốc hội thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách, cơ bản hoàn thành trong năm 2025. Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do Tổng Bí thư trực tiếp làm Trưởng ban.

Nghị quyết 57 có hiệu lực từ khi nào?

Nghị quyết 57-NQ/TW là văn bản của Đảng, không phải văn bản quy phạm pháp luật như luật hay nghị định. Vì vậy, văn bản này không có “ngày hết hiệu lực” theo cách thông thường. Nghị quyết có giá trị chỉ đạo từ ngày ban hành 22/12/2024 và được thực hiện theo các mốc 2030, 2045.

Để quy định trong nghị quyết đến được với đời sống, Quốc hội, Chính phủ phải ban hành luật, nghị quyết, nghị định, thông tư cụ thể. Chính các văn bản này mới có hiệu lực pháp luật bắt buộc với cơ quan, tổ chức, cá nhân (xem mục dưới).

Các văn bản đã cụ thể hóa Nghị quyết 57

Luật Chuyển đổi số 2025 cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm như truy cập, can thiệp trái phép vào hệ thống số, thu thập, mua bán, khai thác dữ liệu số trái pháp luật, hoặc lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, trục lợi.

Kết quả triển khai đến tháng 10/2026

Ngày 01/07/2026, Ban Chỉ đạo Trung trương đã tổ chức hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết 57. Theo báo cáo gần đây, Chính phủ đã hoàn thành khoảng 66,1% nhiệm vụ được giao, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, tài chính, đầu tư và chuyển đổi số. Một số khó khăn vẫn được nêu ra như giải ngân kinh phí còn chậm và thiếu nhân lực chất lượng cao ở các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng.

Nghị quyết 57 tác động gì đến người dân và doanh nghiệp?

Dù là nghị quyết về chiến lược, tác động của Nghị quyết 57 đã thể hiện ở nhiều thủ tục hằng ngày:

• Dịch vụ công trực tuyến: nhiều thủ tục hành chính làm trên môi trường điện tử. Ví dụ bạn có thể đăng ký tạm trú online hoặc đăng ký làm thẻ căn cước online thay vì đến trực tiếp ngay từ bước đầu.
• Thuế và tài chính số: cá nhân có thể tự đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng và kê khai người phụ thuộc trên hệ thống điện tử; xem thêm hướng dẫn tra cứu người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh.
• Thanh toán không dùng tiền mặt: mục tiêu 80% giao dịch đến năm 2030 thúc đẩy ví điện tử, QR, hóa đơn điện tử.
• Dữ liệu cá nhân: chuyển đổi số đi cùng yêu cầu bảo vệ dữ liệu. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2026) thay thế Nghị định 13/2023.
• Doanh nghiệp, nhà nghiên cứu: được hưởng cơ chế thử nghiệm, ưu đãi, hỗ trợ tài chính và được bảo vệ khi rủi ro hợp lý trong nghiên cứu; doanh nghiệp công nghệ được khuyến khích đầu tư AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây.

Lưu ý khi tra cứu, trích dẫn Nghị quyết 57

• Ghi đúng số hiệu: 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024, cơ quan ban hành là Bộ Chính trị. Không ghi là nghị quyết của Quốc hội hay Chính phủ.
• Khi cần văn bản có giá trị áp dụng với người dân, doanh nghiệp, hãy tra các luật, nghị định, thông tư cụ thể hóa nghị quyết, vì chính các văn bản này quy định quyền, nghĩa vụ.
• Các chỉ tiêu (30% GDP, 3% ngân sách, 80% dịch vụ công trực tuyến…) là mục tiêu phấn đấu đến 2030, không phải nghĩa vụ pháp lý với từng cá nhân.
• Khi viết bài thu hoạch, tham luận hay văn bản hành chính có trích dẫn nghị quyết, nên dùng văn phong hành chính chuẩn; có thể tham khảo phong cách ngôn ngữ hành chính.
• Các số liệu thực hiện (tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ, quy mô kinh tế số) thay đổi theo từng báo cáo; cần đối chiếu số liệu mới nhất từ cơ quan có thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại, Nghị quyết 57-NQ/TW là định hướng chiến lược của Đảng, được cụ thể hóa bằng hệ thống luật, nghị quyết và nghị định từ năm 2025 đến nay. Khi cần áp dụng vào một việc cụ thể như thủ tục hành chính, thuế, dữ liệu cá nhân, bạn nên tra đúng văn bản pháp luật hiện hành chứ không chỉ dựa vào nghị quyết.