Khi nhắc đến “Nghị định 73”, đa số người dùng muốn nói tới Nghị định 73/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024 của Chính phủ về mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Nghị định này có hiệu lực từ 01/7/2024 với mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng và đã hết hiệu lực từ 01/7/2026, được thay bằng Nghị định 161/2026/NĐ-CP (lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng).
Tóm tắt nhanh
- Nghị định 73/2024/NĐ-CP: ban hành 30/6/2024, hiệu lực từ 01/7/2024, thay Nghị định 24/2023/NĐ-CP.
- Nội dung chính: lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng và chế độ tiền thưởng cho người hưởng lương từ ngân sách.
- Hết hiệu lực từ 01/7/2026 theo Điều 6 Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
- Mức lương cơ sở hiện hành (tháng 10/2026): 2.530.000 đồng/tháng, tăng 190.000 đồng.
- Ngoài ra còn nhiều nghị định khác mang số 73 ở các năm khác nhau, bài này giúp bạn phân biệt.
Nghị định 73 là nghị định nào?
Hệ thống văn bản Việt Nam đánh số nghị định theo từng năm, nên mỗi năm đều có một “Nghị định 73” riêng. Trong thực tế tra cứu hiện nay, cụm từ này thường chỉ Nghị định 73/2024/NĐ-CP vì liên quan trực tiếp đến lương của công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, lương hưu, trợ cấp và nhiều khoản tính theo lương cơ sở.
Khi trích dẫn, bạn nên ghi đầy đủ số, năm ban hành và cơ quan ban hành (ví dụ: 73/2024/NĐ-CP) để tránh nhầm với các nghị định cùng số nhưng khác năm, như được nêu ở phần cuối bài.
Nội dung chính của Nghị định 73/2024/NĐ-CP
Chính phủ ban hành Nghị định 73/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024 để quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng. Nghị định có hiệu lực từ 01/7/2024 và thay thế Nghị định 24/2023/NĐ-CP (mức lương cơ sở 1,8 triệu đồng/tháng). Các nội dung đáng chú ý gồm:
Mức lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng
Từ 01/7/2024, mức lương cơ sở là 2,34 triệu đồng/tháng. Đây là mức dùng để tính lương theo hệ số, phụ cấp, và làm căn cứ cho một số khoản đóng, hưởng và chế độ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Việc điều chỉnh mức này do Chính phủ thực hiện sau khi báo cáo Quốc hội, phù hợp với khả năng ngân sách, chỉ số giá tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Chế độ tiền thưởng
Nghị định đưa tiền thưởng vào cơ cấu thu nhập của người hưởng lương từ ngân sách. Quỹ tiền thưởng hằng năm nằm ngoài quỹ khen thưởng theo Luật Thi đua, khen thưởng, được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp) theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của người trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị. Nội dung này thuộc lộ trình cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW.
Bảo lưu phần chênh lệch thu nhập
Đối với cơ quan, đơn vị đang thực hiện cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù, Nghị định quy định bảo lưu phần chênh lệch giữa tiền lương cùng thu nhập tăng thêm của tháng 6/2024 với tiền lương từ 01/7/2024, để bảo đảm quyền lợi của người lao động khi cơ chế đặc thù được sửa đổi hoặc bãi bỏ.
Nghị định 73 còn hiệu lực không, hết hiệu lực khi nào?
Nghị định 73/2024/NĐ-CP không còn hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 161/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/7/2026, quy định mức lương cơ sở mới là 2.530.000 đồng/tháng. Điều khoản thi hành của nghị định mới nêu rõ Nghị định 73/2024/NĐ-CP hết hiệu lực kể từ ngày nghị định mới có hiệu lực.
- 30/6/2024: Chính phủ ban hành Nghị định 73/2024/NĐ-CP.
- 01/7/2024: Nghị định có hiệu lực, lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng.
- 15/5/2026: Ban hành Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
- 01/7/2026: Nghị định 161/2026/NĐ-CP có hiệu lực, Nghị định 73/2024/NĐ-CP hết hiệu lực.
Lưu ý: Hết hiệu lực không có nghĩa là văn bản “biến mất”. Các khoản chi trả, tính toán cho giai đoạn từ 01/7/2024 đến hết 30/6/2026 vẫn được tính theo mức 2,34 triệu đồng. Từ 01/7/2026 trở đi, bạn áp dụng mức 2,53 triệu đồng.
So sánh lương cơ sở: Nghị định 73 và Nghị định 161
| Tiêu chí | Nghị định 73/2024/NĐ-CP | Nghị định 161/2026/NĐ-CP |
|---|---|---|
| Ngày ban hành | 30/6/2024 | 15/5/2026 |
| Hiệu lực | 01/7/2024 đến hết 30/6/2026 | Từ 01/7/2026 |
| Mức lương cơ sở | 2.340.000 đồng/tháng | 2.530.000 đồng/tháng |
| Mức tăng | Thay mức 1,8 triệu đồng của Nghị định 24/2023/NĐ-CP | Tăng 190.000 đồng (khoảng 8,12%) |
| Tình trạng | Hết hiệu lực | Đang áp dụng |
Ví dụ tính lương theo hệ số
Một công chức có hệ số lương 3,66 trước 01/7/2026 nhận lương theo hệ số là 3,66 × 2.340.000 = 8.564.400 đồng/tháng. Từ 01/7/2026, mức này là 3,66 × 2.530.000 = 9.259.800 đồng/tháng, tăng 695.400 đồng (chưa tính phụ cấp, thưởng và các khoản khấu trừ như bảo hiểm, thuế).
Ai thuộc đối tượng áp dụng?
Mức lương cơ sở áp dụng cho người hưởng lương, phụ cấp làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và tổ chức xã hội được nhà nước giao nhiệm vụ, ở trung ương, cấp tỉnh và cấp xã. Nhóm đối tượng gồm:
- Cán bộ, công chức, viên chức;
- Người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động trong các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi điều chỉnh;
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng, công an nhân dân và các lực lượng vũ trang khác.
Thực tế, doanh nghiệp tư nhân không trả lương theo lương cơ sở mà theo thỏa thuận và mức lương tối thiểu vùng. Tuy nhiên, lương cơ sở vẫn tác động gián tiếp đến người lao động ngoài khu vực công thông qua một số chế độ bảo hiểm xã hội.
Lương cơ sở ảnh hưởng đến những khoản nào?
Khi lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu lên 2,53 triệu đồng, nhiều khoản liên quan thay đổi theo, tiêu biểu:
- Lương và phụ cấp của công chức, viên chức, lực lượng vũ trang tính theo hệ số.
- Mức tham chiếu trong bảo hiểm xã hội: mức trần tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong các trường hợp áp dụng giới hạn 20 lần mức tham chiếu là 20 × 2.530.000 = 50.600.000 đồng/tháng. Bạn có thể xem thêm cách tính quyền lợi tại bài cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.
- Lương hưu, trợ cấp: đối tượng đang hưởng được điều chỉnh tăng 8% trên mức hưởng tháng 6/2026; người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng trở xuống được tăng thêm 300.000 đồng/tháng, người trên 3,5 triệu đến dưới 3,8 triệu đồng được điều chỉnh lên 3,8 triệu đồng/tháng.
- Chế độ tiền thưởng đối với người hưởng lương theo phạm vi Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
Lưu ý: Lương cơ sở khác với giảm trừ gia cảnh trong thuế thu nhập cá nhân. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Bạn có thể xem hướng dẫn tra cứu giảm trừ gia cảnh để tránh nhầm hai khái niệm.
Lương cơ sở khác lương tối thiểu vùng
Lương cơ sở dùng cho khu vực công. Lương tối thiểu vùng dùng cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động ở doanh nghiệp và tổ chức theo Bộ luật Lao động. Từ 01/7/2026, mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng, trong khi lương tối thiểu tháng vùng I là 5,31 triệu đồng, vùng II là 4,73 triệu đồng, vùng III là 4,14 triệu đồng. Hai mức này do hai văn bản khác nhau quy định, không thay thế cho nhau. Nếu bạn quan tâm quy định về người lao động nói chung, tham khảo bài về độ tuổi lao động tối thiểu.
Nghị định 73/2010/NĐ-CP và các nghị định số 73 khác
Bên cạnh Nghị định 73/2024/NĐ-CP, cụm “Nghị định 73” còn được tìm kiếm khi người dùng muốn tra cứu Nghị định 73/2010/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Văn bản này là quy định cũ, đã được thay thế qua nhiều lần: trước đây là Nghị định 73/2010/NĐ-CP, sau đó là Nghị định 167/2013/NĐ-CP, rồi Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Hiện nay, lĩnh vực này được điều chỉnh bởi Nghị định 282/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/12/2025).
Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, ví dụ: không đăng ký tạm trú bị phạt 500.000–1.000.000 đồng; sử dụng công cụ hỗ trợ trái phép bị phạt 30–40 triệu đồng; mang dao có tính sát thương cao nơi công cộng bị phạt 1–2 triệu đồng. Để hiểu rõ hơn về nhóm vi phạm này, bạn có thể xem bài về mang vũ khí nào để tự vệ mà không vi phạm pháp luật.
Cảnh báo: Không dùng Nghị định 73/2010/NĐ-CP để xác định mức phạt hiện nay. Văn bản này đã hết hiệu lực từ lâu, mức phạt và hành vi vi phạm đã được quy định lại ở các nghị định sau.
Lưu ý khi tra cứu, trích dẫn văn bản
- Luôn ghi đủ ba yếu tố: số hiệu, năm ban hành, tên cơ quan ban hành. Ví dụ “Nghị định 73/2024/NĐ-CP của Chính phủ”.
- Kiểm tra hiệu lực của văn bản tại thời điểm phát sinh quan hệ pháp luật: tiền lương tháng 5/2026 áp dụng mức cũ, tiền lương tháng 7/2026 áp dụng mức mới.
- Chú ý văn bản hướng dẫn: mỗi bộ, ngành thường có thông tư hướng dẫn cách tính lương theo mức lương cơ sở mới.
- Khi soạn thảo công văn, báo cáo có trích dẫn nghị định, nên tuân thủ thể thức và phong cách ngôn ngữ hành chính để trình bày chính xác, rõ ràng.
Căn cứ pháp lý
- Nghị định số 73/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024 của Chính phủ quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang (hết hiệu lực từ 01/7/2026).
- Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ về mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng (hiệu lực từ 01/7/2026).
- Nghị định số 24/2023/NĐ-CP ngày 14/5/2023 của Chính phủ quy định mức lương cơ sở (đã được thay thế bởi Nghị định 73/2024/NĐ-CP).
- Nghị định số 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội (hiệu lực từ 15/12/2025).
- Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương về cải cách chính sách tiền lương.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 73 quy định về vấn đề gì?
Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Ngoài ra, nghị định số 73 của các năm khác có thể điều chỉnh những lĩnh vực hoàn toàn khác.
Nghị định 73/2024/NĐ-CP hết hiệu lực khi nào?
Nghị định này hết hiệu lực từ ngày 01/7/2026, khi Nghị định 161/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Đến hết ngày 30/6/2026, văn bản vẫn được áp dụng.
Lương cơ sở hiện nay là bao nhiêu?
Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, lương cơ sở từ 01/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng, tăng 190.000 đồng so với mức 2.340.000 đồng trước đó.
Nghị định 73 có áp dụng cho người lao động ở doanh nghiệp không?
Không. Nghị định này áp dụng với người hưởng lương từ ngân sách nhà nước và lực lượng vũ trang. Người lao động ở doanh nghiệp hưởng lương theo hợp đồng lao động và không thấp hơn lương tối thiểu vùng.
Nghị định 73/2010/NĐ-CP còn hiệu lực không?
Không. Nghị định này về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự đã bị thay thế nhiều lần và hiện nay lĩnh vực này áp dụng Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Lương hưu có thay đổi khi lương cơ sở tăng không?
Có. Từ 01/7/2026, đối tượng đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được tăng 8% trên mức hưởng tháng 6/2026, kèm các mức tăng tối thiểu và mức sàn theo quy định.
Tóm lại, Nghị định 73/2024/NĐ-CP đã đóng vai trò nền tảng cho mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng trong hai năm và đã hết hiệu lực từ 01/7/2026. Hiện nay bạn cần áp dụng Nghị định 161/2026/NĐ-CP với mức 2,53 triệu đồng/tháng, đồng thời kiểm tra kỹ năm ban hành để không nhầm với các nghị định số 73 khác.
