Công ty không được tự ý trừ lương của nhân viên. Theo Điều 102 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của công ty. Mỗi tháng chỉ được trừ tối đa 30% tiền lương thực trả sau khi đã nộp bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Trừ lương để “phạt” đi trễ, nghỉ không phép hay không đạt KPI là trái luật.
Tóm tắt nhanh
- Chỉ được khấu trừ lương để bồi thường thiệt hại tài sản theo Điều 129 Bộ luật Lao động 2019.
- Mức trừ mỗi tháng không quá 30% lương thực trả (sau khi trừ BHXH, BHYT, BHTN, thuế TNCN).
- Người lao động có quyền được biết lý do bị khấu trừ.
- Cấm phạt tiền, cắt lương thay cho xử lý kỷ luật lao động.
- Khấu trừ sai quy định bị phạt hành chính theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/9/2026), thay Nghị định 12/2022/NĐ-CP, và phải hoàn trả tiền lương kèm tiền lãi.
Khi nào công ty được trừ lương của nhân viên?
Khoản 1 Điều 102 Bộ luật Lao động 2019 quy định người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của doanh nghiệp, theo Điều 129 của Bộ luật này. Đây là trường hợp khấu trừ duy nhất mà luật cho phép.

Điều 129 chia việc bồi thường thành các tình huống chính:
- Gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất, giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu: người lao động bồi thường tối đa 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hằng tháng.
- Gây thiệt hại nghiêm trọng do sơ suất, làm mất tài sản được giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức: bồi thường theo nội quy lao động hoặc hợp đồng trách nhiệm (nếu có), theo quy định của pháp luật.
- Thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm… (bất khả kháng): người lao động không phải bồi thường.
Lưu ý: Muốn khấu trừ, công ty phải có căn cứ rõ ràng: nội quy lao động đã đăng ký và công bố, biên bản xác định thiệt hại, giá trị thiệt hại, lỗi của người lao động. Người lao động có quyền được biết lý do khấu trừ tiền lương của mình.
Mức trừ lương tối đa mỗi tháng là bao nhiêu?
Khoản 3 Điều 102 quy định mức khấu trừ hằng tháng không được quá 30% tiền lương thực trả hằng tháng của người lao động, sau khi đã trích nộp bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Công ty cũng không được trừ một lần hết cả tháng lương mà phải trừ dần theo từng tháng.
Ví dụ: Anh Nam lương 12 triệu đồng/tháng, làm vỡ máy móc do sơ suất và phải bồi thường. Giả sử tiền lương đóng bảo hiểm bắt buộc là 12 triệu đồng và phần người lao động đóng là 10,5% (1,26 triệu đồng); thu nhập chưa vượt mức giảm trừ gia cảnh nên không phát sinh thuế TNCN. Lương thực trả là khoảng 10,74 triệu đồng. Mức khấu trừ tối đa mỗi tháng là 30% của số đó, tức khoảng 3,22 triệu đồng. Khoản bồi thường còn lại tiếp tục được trừ ở các tháng sau.
Thuế TNCN phụ thuộc mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế 2026, bạn có thể xem thêm tại bài mức giảm trừ gia cảnh mới nhất.
Những trường hợp trừ lương trái luật
Ngoài việc bồi thường thiệt hại tài sản theo đúng thủ tục, mọi hình thức “trừ lương” khác đều thiếu cơ sở pháp lý. Thực tế thường gặp:
Trừ lương vì đi làm muộn, về sớm, vi phạm nội quy
Bộ luật Lao động 2019 cấm người sử dụng lao động áp dụng hình thức phạt tiền hoặc cắt lương thay cho xử lý kỷ luật lao động. Các hình thức kỷ luật hợp pháp gồm khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng, cách chức và sa thải, và phải theo trình tự, thủ tục luật định.
Trừ lương vì không đạt KPI, doanh số
Nếu lương, thưởng, phụ cấp đã thỏa thuận trong hợp đồng hoặc quy chế lương thưởng thì công ty phải trả đủ. Chỉ tiêu KPI chỉ ảnh hưởng đến phần lương, thưởng biến đổi khi quy chế đã công bố công khai trước đó có quy định rõ ràng. Việc “trừ” một phần lương cố định vì không đạt chỉ tiêu là khấu trừ trái luật.
Trừ lương để buộc nhân viên mua hàng, dùng dịch vụ
Ép buộc người lao động chi tiêu lương vào việc mua hàng hóa, dịch vụ do công ty hoặc đơn vị khác chỉ định là hành vi vi phạm và bị xử phạt hành chính.
Trừ lương khi nghỉ việc không báo trước
Nếu người lao động tự ý nghỉ không báo trước, công ty có thể có quyền yêu cầu bồi thường theo Bộ luật Lao động, nhưng không được tự động giữ lại hay trừ lương nếu không theo đúng trình tự. Hai bên cần đối chiếu nghĩa vụ thực tế, và khi bất đồng thì giải quyết theo thủ tục tranh chấp lao động.
Cảnh báo: Việc người lao động “đồng ý” bằng lời hoặc ký nội quy có điều khoản phạt tiền không làm cho khoản trừ đó hợp pháp. Điều khoản trái luật không có hiệu lực, người lao động vẫn có quyền đòi lại tiền lương.
Các khoản trừ vào lương không phải “khấu trừ” để phạt
Bảng lương hằng tháng có thể có các khoản trừ mà bạn không nên nhầm với việc bị phạt:
| Khoản | Bản chất | Ghi chú |
|---|---|---|
| BHXH, BHYT, BHTN phần người lao động đóng | Nghĩa vụ đóng bảo hiểm bắt buộc theo luật | Phải được ghi rõ trên bảng lương; liên quan quyền lợi sau này, ví dụ rút BHXH một lần |
| Thuế thu nhập cá nhân | Nghĩa vụ thuế, công ty khấu trừ tại nguồn | Chỉ phát sinh khi thu nhập tính thuế vượt mức giảm trừ |
| Đoàn phí công đoàn | Đóng góp của đoàn viên theo điều lệ và quy định | Chỉ áp dụng với người là thành viên tổ chức đại diện người lao động |
| Ngày không đi làm, không hưởng lương | Không phát sinh nghĩa vụ trả lương cho ngày không làm việc | Cần thỏa thuận hoặc quy định rõ, ví dụ đơn xin nghỉ phép |
Khoản “không trả lương cho thời gian không làm việc” khác với khoản “trừ lương để phạt”. Công ty có thể tính lương theo thời gian làm việc thực tế, nhưng không được trừ thêm một khoản tiền mang tính phạt đối với cùng hành vi.
Công ty trừ lương sai bị phạt bao nhiêu?
Trước đây hành vi này bị xử phạt theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Từ ngày 10/9/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Hành vi “khấu trừ tiền lương của người lao động không đúng quy định của pháp luật” nằm trong nhóm vi phạm quy định về tiền lương tại Điều 23 của Nghị định này, chung nhóm với trả lương không đúng hạn, hạn chế quyền tự quyết chi tiêu lương, ép mua hàng hóa, dịch vụ.
Mức phạt đối với cá nhân tính theo số người lao động bị vi phạm:
| Số người lao động bị vi phạm | Phạt cá nhân | Phạt tổ chức (gấp 2 lần) |
|---|---|---|
| Từ 01 đến 10 người | 5 – 10 triệu đồng | 10 – 20 triệu đồng |
| Từ 11 đến 50 người | 10 – 20 triệu đồng | 20 – 40 triệu đồng |
| Từ 51 đến 100 người | 20 – 30 triệu đồng | 40 – 60 triệu đồng |
| Từ 101 đến 300 người | 30 – 40 triệu đồng | 60 – 80 triệu đồng |
| Từ 301 người trở lên | 40 – 50 triệu đồng | 80 – 100 triệu đồng |
Ngoài tiền phạt, công ty bị buộc trả đủ khoản tiền lương đã khấu trừ trái quy định, kèm khoản tiền lãi tính theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước tại thời điểm xử phạt. Hành vi xảy ra trước 10/9/2026 nhưng vẫn đang tiếp diễn sau thời điểm này thì áp dụng Nghị định mới.
Lưu ý: Mức phạt trên là mức theo số người lao động bị vi phạm; trong Nghị định mức phạt đối với tổ chức gấp 02 lần cá nhân. Thời hiệu xử phạt vi phạm về lao động, bảo hiểm xã hội là 01 năm.
Bị trừ lương trái luật: bạn nên làm gì?

- Bước 1: Lưu lại bằng chứng. Giữ bảng lương, hợp đồng lao động, nội quy, quy chế lương thưởng, tin nhắn hoặc email thông báo khoản trừ, sao kê tài khoản nhận lương.
- Bước 2: Yêu cầu công ty giải thích bằng văn bản. Hỏi rõ căn cứ, số tiền, thời điểm, cách tính khoản bị trừ. Bạn có quyền được biết lý do khấu trừ.
- Bước 3: Đề nghị hoàn trả. Gửi đề nghị bằng văn bản hoặc email đến bộ phận nhân sự, người đại diện theo pháp luật và nếu có thì tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
- Bước 4: Hòa giải, khiếu nại. Có thể đề nghị hòa giải viên lao động hoặc phản ánh với cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương (cấp tỉnh). Từ khi chính quyền địa phương hai cấp hoạt động, bạn nên hỏi cơ quan nội vụ cấp tỉnh hoặc bộ phận tiếp nhận tại UBND cấp xã để được hướng dẫn nơi nộp.
- Bước 5: Khởi kiện. Nếu không thỏa thuận được, bạn có thể gửi đơn đến Tòa án nhân dân khu vực nơi công ty đặt trụ sở hoặc nơi bạn làm việc theo quy định tố tụng. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp về tiền lương thường là 01 năm kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.
Nếu bạn đang ở độ tuổi mới đi làm, hãy xem thêm độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất để nắm quyền lợi cơ bản của người lao động.
Lưu ý cho người lao động: Nếu bạn thật sự làm hỏng tài sản của công ty, việc bồi thường vẫn là nghĩa vụ hợp pháp, nhưng chỉ theo đúng mức, quy trình và tỷ lệ khấu trừ tối đa đã nêu ở trên. Khi bị xử lý kỷ luật hoặc yêu cầu bồi thường, bạn có quyền giải trình và có người đại diện tham gia theo quy định.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14): quy định về khấu trừ tiền lương (Điều 102), bồi thường thiệt hại (Điều 129), kỷ luật lao động.
- Nghị định 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (hiệu lực từ 10/9/2026).
- Nghị định 12/2022/NĐ-CP (hết hiệu lực từ 10/9/2026, thay bởi Nghị định 283/2026/NĐ-CP).
- Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Công ty trừ lương khi nhân viên đi làm muộn có đúng luật không?
Không nếu đó là khoản phạt tiền. Luật cấm phạt tiền, cắt lương thay xử lý kỷ luật. Đi muộn lặp lại có thể bị xử lý kỷ luật theo nội quy lao động và trình tự luật định, còn lương vẫn được tính theo thời gian làm việc thực tế đã thỏa thuận.
Công ty có được trừ lương tạm ứng không?
Khoản tạm ứng là tiền lương người lao động đã nhận trước, thường được đối trừ khi quyết toán lương theo thỏa thuận. Đây là việc tính toán lương thực nhận chứ không phải khoản phạt. Công ty nên ghi rõ trên bảng lương và hai bên cần thống nhất cách hoàn trả.
Mức trừ lương tối đa mỗi tháng là bao nhiêu?
Không quá 30% tiền lương thực trả hằng tháng sau khi trừ BHXH, BHYT, BHTN và thuế TNCN. Mức này áp dụng khi khấu trừ để bồi thường thiệt hại tài sản.
Nhân viên làm mất tài sản công ty thì có phải bồi thường không?
Có thể phải bồi thường theo nội quy lao động hoặc hợp đồng trách nhiệm và quy định của pháp luật, tùy mức độ lỗi và giá trị thiệt hại. Thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất, giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu thì bồi thường tối đa 03 tháng lương. Trường hợp bất khả kháng thì không phải bồi thường.
Công ty trừ lương sai bị phạt bao nhiêu?
Từ 10/9/2026, theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, cá nhân bị phạt từ 5 đến 50 triệu đồng tùy số người lao động bị vi phạm, tổ chức bị phạt gấp 2 lần. Công ty còn phải trả đủ lương đã trừ kèm tiền lãi.
Thời hiệu đòi lại tiền lương bị trừ trái luật là bao lâu?
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp lao động cá nhân về tiền lương thường là 01 năm kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm. Bạn nên gửi yêu cầu sớm và lưu chứng cứ.
Tóm lại, luật chỉ cho phép trừ lương để bồi thường thiệt hại tài sản, có căn cứ rõ ràng và không quá 30% lương thực trả mỗi tháng. Mọi khoản “phạt” bằng cách trừ lương đều trái quy định, và từ 10/9/2026 doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP. Nếu bị trừ lương, bạn nên lưu chứng cứ, yêu cầu giải trình bằng văn bản rồi mới tính đến hòa giải hoặc khởi kiện.











