Chia cổ tức bằng tiền mặt có làm giảm giá cổ phiếu không? (2026)

Có. Khi công ty chia cổ tức bằng tiền mặt, giá tham chiếu của cổ phiếu vào ngày giao dịch không hưởng quyền bị điều chỉnh giảm đúng bằng số tiền cổ tức trên mỗi cổ phiếu. Lý do là công ty đã chi một phần tiền ra khỏi tài sản của mình. Giá thực tế trong phiên có thể giảm nhiều hơn hoặc ít hơn tùy cung cầu. Cổ tức nhận về còn chịu thuế TNCN 5%.

Chia cổ tức bằng tiền mặt là gì?

Cổ tức là phần lợi nhuận mà công ty cổ phần trả cho cổ đông theo số cổ phần họ nắm giữ. Từ 01/07/2025, Luật số 76/2025/QH15 sửa đổi Luật Doanh nghiệp định nghĩa cổ tức là khoản lợi nhuận sau thuế được trả cho mỗi cổ phần bằng tiền hoặc bằng tài sản khác. Trước đó, Luật Doanh nghiệp 2020 dùng cụm “lợi nhuận ròng” và “tiền mặt”.

Theo Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức có thể được trả bằng tiền mặt, bằng cổ phần của công ty hoặc bằng tài sản khác theo Điều lệ công ty. Nếu trả bằng tiền mặt thì phải dùng Đồng Việt Nam và theo các phương thức thanh toán do pháp luật cho phép.

Với công ty niêm yết, tỷ lệ cổ tức thường được tính trên mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu chứ không tính trên giá thị trường. Ví dụ tỷ lệ 5% nghĩa là mỗi cổ phiếu nhận 500 đồng, dù cổ phiếu đang giao dịch ở mức 22.000 đồng hay 80.000 đồng.

Chia cổ tức bằng tiền mặt có làm giảm giá cổ phiếu không?

Có, ít nhất về mặt kỹ thuật. Vào ngày giao dịch không hưởng quyền, sàn giao dịch điều chỉnh giá tham chiếu giảm tương ứng với giá trị cổ tức. Công thức đơn giản cho trường hợp chỉ chia tiền mặt:

Giá tham chiếu mới = Giá đóng cửa phiên liền trước − Cổ tức tiền mặt trên mỗi cổ phiếu.

Ví dụ: cổ phiếu đóng cửa ở 15.000 đồng, công ty chia 1.000 đồng/cổ phiếu. Giá tham chiếu đầu phiên không hưởng quyền là 14.000 đồng. Nếu công ty còn chia thêm cổ phiếu thưởng hoặc phát hành thêm cho cổ đông hiện hữu thì công thức điều chỉnh phức tạp hơn và chia cho hệ số (1 + tỷ lệ cổ phiếu phát hành thêm).

Vì sao giá phải giảm?

Khi chi tiền cho cổ đông, tài sản và giá trị sổ sách của công ty giảm đúng bằng số tiền đã chi. Thị giá cổ phiếu được điều chỉnh để phản ánh phần giá trị còn lại. Với cổ đông, tổng tài sản về cơ bản không đổi: bạn nhận một khoản tiền nhưng giá cổ phiếu trong tay thấp đi tương ứng.

Giá giao dịch thực tế có giảm đúng bằng cổ tức không?

Không chắc. Mức điều chỉnh chỉ áp dụng cho giá tham chiếu. Trong phiên, giá còn chịu tác động của cung cầu, tâm lý nhà đầu tư và tin tức về công ty nên có thể giảm nhiều hơn, ít hơn hoặc thậm chí tăng trở lại. Nội dung bài mang tính thông tin pháp luật và kiến thức phổ thông, không phải khuyến nghị mua hoặc bán cổ phiếu.

Các mốc thời gian: ngày đăng ký cuối cùng, ngày không hưởng quyền, ngày thanh toán

Với chu kỳ thanh toán T+2 đang áp dụng, người mua cổ phiếu sau 2 ngày làm việc mới thực sự có cổ phiếu trong tài khoản. Vì vậy ngày giao dịch không hưởng quyền là ngày làm việc liền trước ngày đăng ký cuối cùng. Nếu ngày đăng ký cuối cùng rơi vào thứ Hai, ngày không hưởng quyền là thứ Sáu tuần trước (bỏ qua thứ Bảy, Chủ nhật và ngày nghỉ lễ).

Nếu bạn bán cổ phiếu đúng ngày không hưởng quyền, số cổ phiếu đó vẫn được tính vào danh sách chốt nên bạn vẫn nhận cổ tức, còn người mua thì không. Quyền nhận cổ tức không phụ thuộc thời gian nắm giữ: chỉ cần có tên trong danh sách tại ngày đăng ký cuối cùng.

Điều kiện pháp lý để công ty được chia cổ tức bằng tiền

Chia cổ tức không phải là quyền tự do tuyệt đối của công ty. Theo Điều 135 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức cho cổ phần phổ thông được xác định dựa trên lợi nhuận ròng đã thực hiện và lấy từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Công ty chỉ được trả khi đồng thời đáp ứng ba điều kiện:

1. Điều kiện 1: Đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định.
2. Điều kiện 2: Đã trích lập các quỹ của công ty và bù đắp lỗ trước đó theo pháp luật và Điều lệ.
3. Điều kiện 3: Ngay sau khi trả hết cổ tức, công ty vẫn bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác đến hạn.

Cổ tức cho cổ phần ưu đãi được trả theo điều kiện riêng của từng loại cổ phần ưu đãi. Mức cổ tức, hình thức trả (tiền, cổ phần hay tài sản khác) do Đại hội đồng cổ đông quyết định theo đề xuất của Hội đồng quản trị và Điều lệ công ty.

Thời hạn và thủ tục thông báo trả cổ tức

• Thời hạn thanh toán: cổ tức phải được thanh toán đầy đủ trong 06 tháng kể từ ngày kết thúc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên.
• Danh sách cổ đông: Hội đồng quản trị lập danh sách cổ đông được nhận cổ tức, mức cổ tức trên từng cổ phần, thời hạn và hình thức trả, chậm nhất 30 ngày trước mỗi lần trả.
• Thông báo: gửi theo phương thức bảo đảm đến cổ đông theo địa chỉ trong sổ đăng ký cổ đông, chậm nhất 15 ngày trước khi trả. Thông báo ghi rõ số cổ phần, mức cổ tức, tổng số tiền được nhận, thời điểm và phương thức trả.

Đại hội đồng cổ đông thường niên thường họp trong 4 tháng đầu năm, nên cổ tức năm trước thường được chi trả trong năm sau. Với công ty đại chúng, ngày chốt danh sách và ngày chi trả còn được công bố công khai theo quy định về công bố thông tin.

Thuế TNCN khi nhận cổ tức bằng tiền mặt

Cổ tức thuộc nhóm thu nhập từ đầu tư vốn. Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026) và Nghị định 253/2026/NĐ-CP tiếp tục áp dụng thuế suất 5% đối với thu nhập từ đầu tư vốn của cá nhân cư trú, tính trên toàn bộ số cổ tức nhận được theo từng lần phát sinh.

Công thức: Thuế TNCN = Cổ tức nhận được × 5%. Ví dụ bạn nhận 100 triệu đồng cổ tức tiền mặt thì thuế là 5 triệu đồng. Thuế suất này là thuế toàn phần, không trừ chi phí và không áp dụng giảm trừ gia cảnh (mức giảm trừ chỉ dùng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh; xem thêm hướng dẫn mức giảm trừ gia cảnh mới nhất).

Thông thường công ty hoặc đơn vị chi trả khấu trừ 5% tại nguồn trước khi chuyển tiền, nên số bạn nhận là số sau thuế. Để việc khấu trừ, kê khai gắn đúng với bạn, hãy nắm rõ mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành. Từ 01/07/2025 số định danh cá nhân được dùng làm mã số thuế; nếu chưa có thông tin thuế, bạn có thể tham khảo cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.

Cổ tức bằng cổ phiếu thì sao?

Khác với cổ tức tiền mặt, cổ tức trả bằng cổ phiếu thường chưa phát sinh nghĩa vụ nộp thuế ngay lúc nhận; thời điểm xác định thu nhập là khi bạn chuyển nhượng số cổ phiếu đó. Việc chia cổ phiếu cũng không đưa thêm tiền vào công ty và giá cũng bị điều chỉnh giảm theo tỷ lệ chia.

Hậu quả pháp lý khi chia cổ tức sai quy định hoặc chậm trả

Chia cổ tức không đủ điều kiện

Điều 136 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định: nếu trả cổ tức trái Điều 135, cổ đông phải hoàn trả cho công ty số tiền hoặc tài sản đã nhận. Trường hợp cổ đông không hoàn trả được, các thành viên Hội đồng quản trị phải cùng liên đới chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty, trong phạm vi giá trị đã trả mà chưa được hoàn lại.

Công ty chậm hoặc không trả cổ tức

Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông về chia cổ tức tạo cơ sở để cổ đông yêu cầu thanh toán. Hết thời hạn 6 tháng mà chưa được trả, cổ đông có thể gửi văn bản yêu cầu công ty, kiến nghị Ban kiểm soát hoặc kiểm toán nội bộ nếu có, và nếu vẫn không giải quyết được thì khởi kiện hoặc yêu cầu trọng tài theo thỏa thuận tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền (từ 01/07/2025 thay Tòa án cấp huyện). Cần giữ nghị quyết, thông báo trả cổ tức và sao kê tài khoản làm chứng cứ.

Người nhận cổ tức cần lưu ý gì?

• Chỉ nhận tiền qua kênh chính thức: tài khoản chứng khoán, tài khoản ngân hàng đã đăng ký với công ty hoặc công ty chứng khoán.
• Cảnh giác tin nhắn, cuộc gọi tự xưng công ty yêu cầu chuyển phí để nhận cổ tức; đây là dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
• Kiểm tra thông tin cá nhân trên hồ sơ cổ đông (số định danh, địa chỉ) để tránh trả sai người hoặc khấu trừ thuế sai.

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại, chia cổ tức bằng tiền mặt làm giá tham chiếu giảm tương ứng ở ngày không hưởng quyền, còn giá thị trường sau đó do cung cầu quyết định. Về pháp lý, công ty phải đủ điều kiện luật định mới được chia, phải trả trong 6 tháng, và cổ đông cá nhân chịu thuế TNCN 5% trên số tiền nhận. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.