Khi thuế GTGT đầu ra nhỏ hơn thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, doanh nghiệp không phải nộp thuế GTGT của kỳ đó. Phần chênh lệch được ghi nhận là số thuế còn được khấu trừ và chuyển sang kỳ tiếp theo để tiếp tục trừ. Chỉ khi thuộc các trường hợp luật quy định (như xuất khẩu, dự án đầu tư…) và đạt điều kiện về số tiền thì mới được xét hoàn thuế bằng tiền.
Tóm tắt nhanh
- Số thuế GTGT phải nộp theo phương pháp khấu trừ = thuế đầu ra − thuế đầu vào được khấu trừ. Kết quả âm nghĩa là kỳ đó không phải nộp.
- Mặc định, phần đầu vào chưa trừ hết được kết chuyển sang tháng/quý sau (chỉ tiêu [43] kỳ này chuyển thành chỉ tiêu [22] kỳ sau trên tờ khai 01/GTGT).
- Muốn nhận lại tiền, phải thuộc trường hợp hoàn thuế tại Điều 15 Luật Thuế GTGT 2024; các ngưỡng phổ biến là từ 300 triệu đồng trở lên.
- Đầu vào chỉ được khấu trừ khi có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt (từ 5 triệu đồng).
Đầu ra nhỏ hơn đầu vào nghĩa là gì?
Thuế GTGT đầu ra là tổng số thuế ghi trên các hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ trong kỳ. Thuế GTGT đầu vào là số thuế ghi trên hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế. Theo phương pháp khấu trừ, bạn lấy đầu ra trừ đi đầu vào được khấu trừ để biết số phải nộp.
Nếu kết quả là số âm, tức đầu ra nhỏ hơn đầu vào, thì kỳ đó bạn không phát sinh số thuế phải nộp. Tình huống này hay gặp ở doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp đang mua sắm lớn (nguyên vật liệu, tài sản cố định), doanh nghiệp có doanh thu mùa vụ hoặc bán hàng chịu thuế suất thấp hơn thuế suất của hàng mua vào.
Cách xử lý mặc định: khấu trừ chuyển kỳ sau
Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025) và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, thuế đầu vào phát sinh trong tháng, quý nào thì được kê khai, khấu trừ khi xác định số thuế phải nộp của tháng, quý đó. Phần chưa khấu trừ hết được khấu trừ vào tháng, quý tiếp theo.
- Bước 1: Tổng hợp thuế đầu ra từ toàn bộ hóa đơn bán ra trong kỳ.
- Bước 2: Tổng hợp thuế đầu vào hợp lệ được khấu trừ, cộng với số thuế còn được khấu trừ của kỳ trước chuyển sang.
- Bước 3: So sánh. Nếu đầu vào lớn hơn đầu ra, tờ khai không có số phải nộp.
- Bước 4: Ghi số chênh lệch vào chỉ tiêu [43] “Thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau”.
- Bước 5: Sang kỳ sau, lấy đúng số ở chỉ tiêu [43] kỳ trước điền vào chỉ tiêu [22].
Số thuế chuyển kỳ sau không bị “mất đi” chỉ vì sau nhiều kỳ chưa trừ hết. Tuy nhiên, bạn vẫn phải giữ đủ hóa đơn, chứng từ vì cơ quan thuế có thể kiểm tra tính hợp lệ của số thuế đang được chuyển.
Ví dụ minh họa bằng số
Công ty A kê khai theo tháng, nộp thuế theo phương pháp khấu trừ, không có số dư từ kỳ trước.
| Kỳ | Thuế đầu ra | Thuế đầu vào được khấu trừ | Kỳ trước chuyển sang | Kết quả |
|---|---|---|---|---|
| Tháng 8/2026 | 80 triệu | 100 triệu | 0 | Không phải nộp; còn được khấu trừ 20 triệu |
| Tháng 9/2026 | 150 triệu | 90 triệu | 20 triệu | Phải nộp 150 − 90 − 20 = 40 triệu |
Ở tháng 8, 20 triệu đồng được ghi vào chỉ tiêu [43]. Sang tháng 9, số này xuất hiện ở chỉ tiêu [22] và được trừ tiếp vào thuế đầu ra.
Khi nào được hoàn thuế thay vì chuyển kỳ sau?
Điều quan trọng: đầu vào lớn hơn đầu ra không đồng nghĩa với được hoàn thuế. Luật Thuế GTGT 2024 (Điều 15) chỉ cho hoàn trong một số trường hợp cụ thể. Các trường hợp thường gặp:
| Trường hợp | Điều kiện chính |
|---|---|
| Có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu | Thuế đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên trong tháng, quý; trừ hàng nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác |
| Dự án đầu tư | Sau khi bù trừ, thuế đầu vào của dự án chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên (theo các điều kiện của Nghị định 181/2025/NĐ-CP) |
| Chỉ sản xuất, cung cấp hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5% | Thuế đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên sau 12 tháng liên tục hoặc 4 quý liên tục |
| Giải thể, phá sản | Có số thuế nộp thừa hoặc thuế đầu vào chưa khấu trừ hết |
| Các trường hợp khác | Người nước ngoài mang hàng xuất cảnh, chương trình ODA không hoàn lại, miễn trừ ngoại giao, điều ước quốc tế, quyết định của cơ quan có thẩm quyền |
Lưu ý: Quy định cũ cho hoàn thuế khi đầu vào chưa trừ hết trong 3 tháng liên tục, hoặc khi chuyển đổi sở hữu, sáp nhập, chia, tách, đã không còn như trước từ 01/07/2025. Hiện nay, trường hợp doanh nghiệp kinh doanh bình thường (không thuộc các nhóm ở bảng trên) chủ yếu chỉ được kết chuyển số thuế sang kỳ sau.
Cảnh báo: Nếu đã kê khai đề nghị hoàn thuế trên tờ khai thì không được kết chuyển luôn số thuế đã đề nghị hoàn vào kỳ sau để khấu trừ. Làm cả hai là kê khai trùng, dễ bị truy thu và xử phạt.
Thủ tục, hồ sơ, thời hạn giải quyết hoàn thuế thực hiện theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn. Từ kỳ tính thuế tháng 7/2026 (hoặc quý 3/2026), hồ sơ khai thuế GTGT áp dụng mẫu theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, trong đó có phụ lục thông tin đề nghị hoàn thuế. Phần mềm khai thuế có thể được nâng cấp dần, nên bạn cần theo dõi thông báo của cơ quan thuế về mẫu đang dùng trên hệ thống.
Điều kiện để thuế đầu vào được khấu trừ
Muốn số thuế đầu vào được tính vào phần “còn được khấu trừ”, bạn cần đáp ứng các điều kiện theo Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024 và hướng dẫn tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP:
- Hàng hóa, dịch vụ mua vào dùng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT. Đầu vào dùng cho hoạt động không chịu thuế thì không được khấu trừ, trừ trường hợp luật quy định.
- Có hóa đơn hợp pháp (hoặc chứng từ nộp thuế hàng nhập khẩu) đúng quy định. Xem thêm mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ để biết hóa đơn cần có những nội dung nào.
- Hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế GTGT) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Giao dịch dưới ngưỡng này có thể thanh toán tiền mặt nếu đáp ứng các điều kiện khác.
- Không thuộc các trường hợp bị cấm khấu trừ, hoàn thuế (như sử dụng hóa đơn, chứng từ từ hành vi bị cấm theo Luật).
Nếu doanh nghiệp vừa có hoạt động chịu thuế vừa không chịu thuế, thuế đầu vào dùng chung phải phân bổ theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế. Bạn nên rà kỹ phần này trước khi chốt số chuyển kỳ sau.
Hạch toán và kê khai trên tờ khai 01/GTGT
Hạch toán cuối kỳ
Theo cách làm phổ biến của kế toán doanh nghiệp, khi thuế đầu ra nhỏ hơn thuế đầu vào được khấu trừ, kế toán kết chuyển toàn bộ số thuế đầu ra (ghi Nợ TK 3331, ghi Có TK 133). Số dư Nợ TK 133 còn lại chính là số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, khớp với chỉ tiêu [43] trên tờ khai. Tên và cách dùng tài khoản có thể khác tùy chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng, bạn nên đối chiếu với hướng dẫn hiện hành.
Kê khai trên tờ khai
- Chỉ tiêu [22]: thuế GTGT còn được khấu trừ kỳ trước chuyển sang, bằng chỉ tiêu [43] của tờ khai chính thức kỳ liền trước.
- Chỉ tiêu [43]: thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, xác định bằng [41] − [42]. Chỉ tiêu [42] là số đề nghị hoàn (nếu có).
- Khi tờ khai bổ sung làm thay đổi số chuyển kỳ sau, bạn xử lý chênh lệch ở kỳ phát hiện sai sót theo hướng dẫn về khai bổ sung, không tự sửa chỉ tiêu [22] của kỳ hiện tại cho khớp.
Lưu ý: Thông tư 89/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/07/2026) thay thế Thông tư 80/2021/TT-BTC và điều chỉnh một số chỉ tiêu trên mẫu 01/GTGT. Với kỳ tính thuế từ tháng 7/2026 hoặc quý 3/2026, bạn kiểm tra lại cách đánh số, công thức của mẫu mới trước khi nộp.
Sai sót thường gặp cần tránh
- Chỉ tiêu [22] không khớp [43] kỳ trước: dễ bị hệ thống báo lỗi hoặc cơ quan thuế yêu cầu giải trình.
- Kê khai thiếu hóa đơn đầu vào kỳ trước: bổ sung ở kỳ phát hiện nếu việc này chỉ làm thay đổi số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau; nếu làm giảm số phải nộp của kỳ trước, bạn cần khai bổ sung theo hướng dẫn.
- Khấu trừ hóa đơn không đủ điều kiện: hóa đơn sai thông tin, người bán chưa kê khai, hoặc thiếu chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Nhầm “được chuyển kỳ sau” với “được hoàn”: chỉ nộp hồ sơ hoàn khi thuộc đúng trường hợp và đủ ngưỡng.
- Đầu vào lớn kéo dài nhưng doanh thu thấp: cần lưu đủ hợp đồng, chứng từ để chứng minh hoạt động kinh doanh thực tế khi bị kiểm tra.
Cũng như thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân có những quy tắc riêng về mã số và giảm trừ. Bạn có thể xem thêm mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành, cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng và mức giảm trừ gia cảnh mới nhất.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025), các Điều 11, 14, 15.
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng.
- Thông tư 69/2025/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT và Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
- Thông tư 89/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/07/2026) về hồ sơ khai thuế, trong đó có tờ khai 01/GTGT.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Thuế GTGT đầu ra nhỏ hơn đầu vào có phải nộp thuế không?
Không. Kỳ đó bạn không có số thuế GTGT phải nộp. Phần đầu vào chưa trừ hết được ghi vào chỉ tiêu [43] và khấu trừ tiếp ở tháng hoặc quý sau.
Đầu vào lớn hơn đầu ra liên tục thì có được hoàn thuế không?
Không tự động. Bạn chỉ được xét hoàn nếu thuộc trường hợp tại Điều 15 Luật Thuế GTGT 2024, ví dụ xuất khẩu, dự án đầu tư hoặc chỉ bán hàng chịu thuế suất 5%, và đạt các ngưỡng như từ 300 triệu đồng. Nếu không, số thuế tiếp tục được chuyển kỳ sau.
Số thuế GTGT chuyển kỳ sau có thời hạn khấu trừ không?
Quy định về khấu trừ nêu phần chưa khấu trừ hết được khấu trừ vào kỳ tiếp theo. Bạn vẫn phải bảo đảm hóa đơn, chứng từ hợp lệ và giữ hồ sơ để giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
Chỉ tiêu 22 và chỉ tiêu 43 trên tờ khai 01/GTGT khác nhau thế nào?
Chỉ tiêu [43] là số thuế còn được khấu trừ chuyển sang kỳ sau, tính ở cuối kỳ này. Chỉ tiêu [22] là số đó khi chuyển vào kỳ kế tiếp. Hai số phải khớp giữa các kỳ liền kề.
Hộ, cá nhân kinh doanh có áp dụng khấu trừ đầu vào không?
Người nộp thuế tính theo tỷ lệ % trên doanh thu không áp dụng cơ chế đầu ra trừ đầu vào. Quy định khấu trừ và chuyển kỳ sau trong bài này dành cho người nộp thuế theo phương pháp khấu trừ.
Tóm lại, khi thuế GTGT đầu ra nhỏ hơn đầu vào, bạn không phải nộp thuế kỳ đó và chuyển phần chênh lệch sang kỳ sau. Việc hoàn thuế chỉ áp dụng trong những trường hợp luật liệt kê và phải đủ điều kiện về số tiền, hồ sơ. Hãy kê khai khớp giữa chỉ tiêu [43] và [22], giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán để số thuế chuyển kỳ sau luôn được chấp nhận.
