Quy trình cho thôi bí thư chi bộ gồm bốn bước chính. Người đang giữ chức làm đơn nêu rõ lý do gửi chi bộ. Chi bộ (hoặc chi ủy) họp xem xét và đề nghị lên cấp ủy cấp trên trực tiếp. Cấp ủy cấp trên xem xét, ra quyết định. Cuối cùng, chi bộ công bố quyết định và bổ sung bí thư mới. Riêng trường hợp nghỉ hưu hoặc chuyển công tác thì thôi tham gia cấp ủy theo quyết định, không cần làm đơn.
Tóm tắt nhanh
- Bí thư chi bộ xin thôi chức vụ thì làm đơn, chi bộ xem xét rồi đề nghị lên cấp ủy cấp trên trực tiếp quyết định.
- Nghỉ hưu, chuyển công tác sang đơn vị khác hoặc thôi việc: thôi tham gia cấp ủy từ thời điểm quyết định có hiệu lực.
- Chi bộ khuyết bí thư: cấp ủy cấp trên xem xét, chỉ định theo đề nghị của chi bộ (Quy định 20-QĐ/TW năm 2026).
- Trường hợp miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý: áp dụng Quy định 377-QĐ/TW (thay Quy định 41-QĐ/TW).
Cho thôi bí thư chi bộ khác gì miễn nhiệm, từ chức?
Trong công tác đảng, bạn sẽ gặp ba cách nói gần nhau: xin thôi (xin rút khỏi cấp ủy), từ chức và miễn nhiệm. Mỗi cách có căn cứ và người quyết định khác nhau.
- Xin thôi giữ chức bí thư chi bộ / xin rút khỏi cấp ủy: người đang giữ chức chủ động làm đơn vì lý do sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, thay đổi công việc… Cấp ủy xem xét, đề nghị lên cấp ủy cấp trên trực tiếp quyết định.
- Từ chức: cán bộ tự nguyện xin thôi giữ chức vụ khi chưa hết nhiệm kỳ và được cấp có thẩm quyền chấp thuận. Thường gắn với việc năng lực hạn chế, không còn đủ uy tín hoặc để cơ quan, đơn vị xảy ra sai phạm.
- Miễn nhiệm: cấp có thẩm quyền quyết định cho thôi giữ chức khi cán bộ không đáp ứng yêu cầu công việc, uy tín giảm sút hoặc có vi phạm nhưng chưa đến mức cách chức. Miễn nhiệm không phải hình thức kỷ luật.
Bài viết tập trung vào trường hợp phổ biến nhất: bí thư chi bộ tự làm đơn xin thôi. Trường hợp miễn nhiệm do vi phạm hoặc do cấp trên yêu cầu sẽ có thêm các căn cứ riêng.
Ai có thẩm quyền cho thôi bí thư chi bộ?
Theo Điều lệ Đảng, cấp ủy viên xin rút khỏi cấp ủy thì cấp ủy xem xét, đề nghị lên cấp ủy cấp trên trực tiếp quyết định. Với chi bộ, cấp trên trực tiếp thường là đảng ủy cơ sở (nay chủ yếu là đảng ủy xã, phường, đặc khu hoặc đảng ủy cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp). Chi bộ trực thuộc đảng bộ bộ phận thì đề nghị đi qua đảng ủy bộ phận; việc quyết định thuộc đảng ủy cơ sở.
- Chi bộ có chi ủy (từ 9 đảng viên chính thức trở lên): bí thư được bầu trong số chi ủy viên, nên chi ủy xem xét trước, sau đó đề nghị cấp trên.
- Chi bộ không có chi ủy (dưới 9 đảng viên chính thức): bí thư do chi bộ bầu trực tiếp, nên hội nghị chi bộ xem xét đơn.
Lưu ý: Chi bộ họp xem xét đơn chỉ là bước đề nghị. Quyết định cho thôi thuộc cấp ủy cấp trên trực tiếp. Vì vậy, chi bộ có biểu quyết không đồng ý cũng không thay thế được việc báo cáo đầy đủ ý kiến lên cấp trên; cấp trên vẫn là nơi cân nhắc, quyết định cuối cùng.
Quy trình cho thôi bí thư chi bộ từng bước
Văn bản hướng dẫn của mỗi đảng bộ có thể quy định chi tiết khác nhau về biểu mẫu và thời gian. Về nguyên tắc chung, quy trình diễn ra như sau.
- Bước 1 – Làm đơn: bí thư chi bộ viết đơn xin thôi giữ chức vụ, nêu rõ lý do và thời điểm đề nghị thôi, gửi chi ủy hoặc chi bộ. Có thể kèm giấy tờ chứng minh (giấy xác nhận sức khỏe, quyết định điều động…).
- Bước 2 – Chi ủy, chi bộ họp xem xét: phó bí thư hoặc chi ủy viên được phân công chủ trì phần này. Hội nghị nghe người làm đơn trình bày, thảo luận, biểu quyết. Biên bản ghi rõ số đảng viên có mặt, kết quả biểu quyết và ý kiến thảo luận.
- Bước 3 – Đề nghị lên cấp ủy cấp trên: chi bộ lập văn bản đề nghị, gửi kèm đơn và biên bản họp lên cấp ủy cấp trên trực tiếp. Nếu chi bộ đồng thời đề xuất người thay thế thì nêu rõ trong văn bản.
- Bước 4 – Cấp ủy cấp trên xem xét, quyết định: ban thường vụ hoặc cấp ủy cấp trên xem xét, trao đổi với người xin thôi nếu cần, rồi ra quyết định cho thôi hoặc trả lời bằng văn bản nếu chưa đồng ý.
- Bước 5 – Công bố, bàn giao: chi bộ họp công bố quyết định. Người thôi giữ chức bàn giao sổ sách, tài liệu, con dấu (nếu có) và công việc đang làm cho người được giao phụ trách.
Cảnh báo: Chưa có quyết định của cấp có thẩm quyền thì bạn vẫn đang giữ chức bí thư chi bộ và phải tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Không tự ý bỏ họp, bỏ sinh hoạt vì đã nộp đơn.
Hồ sơ và thời hạn giải quyết
Hồ sơ gồm những gì?
| Thành phần | Ghi chú |
|---|---|
| Đơn xin thôi giữ chức vụ bí thư chi bộ | Ghi rõ lý do, có chữ ký của người làm đơn |
| Biên bản hội nghị chi ủy, chi bộ | Có kết quả biểu quyết, ý kiến thảo luận |
| Văn bản đề nghị của chi bộ | Gửi cấp ủy cấp trên trực tiếp |
| Giấy tờ liên quan (nếu có) | Giấy xác nhận sức khỏe, quyết định nghỉ hưu, chuyển công tác… |
Với việc xin từ chức, miễn nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý, hồ sơ theo quy định của Bộ Chính trị gồm tờ trình của cơ quan tham mưu về công tác cán bộ và đơn xin từ chức (nếu là từ chức).
Bao lâu thì có quyết định?
Quy định về miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ nêu mốc thời gian như sau: khi có đủ căn cứ, chậm nhất 10 ngày làm việc thì cấp ủy, tập thể lãnh đạo hoặc cơ quan tham mưu trao đổi với cán bộ và đề xuất cấp có thẩm quyền. Cấp có thẩm quyền quyết định trong 10 ngày làm việc, có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày làm việc nếu có lý do khách quan. Đây là mốc tham khảo hữu ích cho việc xin thôi của bí thư chi bộ, nhưng thời hạn cụ thể vẫn nên hỏi cấp ủy cấp trên theo hướng dẫn của đảng bộ mình.
Lưu ý: Trước đây, nội dung này nằm trong Quy định 41-QĐ/TW ngày 03/11/2021. Ngày 08/10/2025, Ban Chấp hành Trung trương ban hành Quy định 377-QĐ/TW về phân cấp quản lý cán bộ, quy hoạch, bổ nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm… và thay thế Quy định 41-QĐ/TW. Khi tra cứu, hãy ưu tiên văn bản mới.
Nghỉ hưu, chuyển công tác có phải xin thôi không?
Không. Cấp ủy viên (trong đó có bí thư chi bộ là chi ủy viên) thôi tham gia cấp ủy đương nhiệm theo các mốc sau:
- Có quyết định nghỉ hưu: thôi từ thời điểm nghỉ hưu để hưởng bảo hiểm xã hội ghi trong thông báo hoặc quyết định nghỉ hưu.
- Có quyết định thôi làm công tác quản lý hoặc thôi việc: thôi từ thời điểm quyết định có hiệu lực.
- Chuyển công tác sang đảng bộ khác: thôi tham gia cấp ủy của đảng bộ cũ kể từ khi quyết định chuyển công tác có hiệu lực.
Ví dụ: Anh H là trưởng phòng và là bí thư chi bộ cơ quan. Cơ quan có quyết định điều động anh sang đơn vị thuộc đảng bộ khác, hiệu lực từ ngày 01/11. Từ ngày 01/11, anh đương nhiên thôi tham gia cấp ủy chi bộ cũ; chi bộ chỉ cần báo cáo cấp trên để xem xét bổ sung người thay, không phải làm quy trình xin thôi.
Sau khi thôi: bổ sung bí thư chi bộ mới thế nào?
Theo Quy định 20-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về thi hành Điều lệ Đảng (thay Quy định 294-QĐ/TW), cách bổ sung như sau:
- Chi bộ khuyết, thiếu bí thư, phó bí thư hoặc chi ủy viên: cấp ủy cấp trên trực tiếp xem xét, chỉ định theo đề nghị của chi bộ.
- Chi bộ khuyết, thiếu cả bí thư, phó bí thư và chi ủy viên: cấp ủy cấp trên trực tiếp xem xét, chỉ định.
- Trường hợp cần thiết: cấp ủy cấp trên có thể chỉ định đảng viên là người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ chức giữ chức bí thư chi bộ của đơn vị đó.
Quy định 20-QĐ/TW còn thống nhất nhiệm kỳ chi bộ trực thuộc là 5 năm, áp dụng từ nhiệm kỳ 2025–2030. Các chi bộ đã đại hội nhiệm kỳ 2025–2027 phải rà soát, kiện toàn bí thư, phó bí thư, chi ủy viên để bảo đảm tính liên tục trong lãnh đạo.
Mẫu đơn xin thôi giữ chức vụ bí thư chi bộ
Hiện chưa có mẫu đơn thống nhất toàn quốc cho trường hợp này. Bạn có thể tham khảo nội dung dưới đây và điều chỉnh theo hướng dẫn của đảng ủy cấp trên. Khi soạn, nên giữ giọng văn nghiêm túc, ngắn gọn, đúng thể thức (xem thêm phong cách ngôn ngữ hành chính).
ĐƠN XIN THÔI GIỮ CHỨC VỤ BÍ THƯ CHI BỘ
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
……., ngày … tháng … năm ……
Kính gửi: – Chi bộ ……………………………
– Đảng ủy ……………………………
Tôi tên là: …………………… Sinh ngày: …/…/……
Ngày vào Đảng: …/…/…… Ngày chính thức: …/…/……
Chức vụ đảng, chính quyền hiện nay: bí thư chi bộ …………………… (nhiệm kỳ ……–……)
Nơi công tác: ……………………………
Căn cứ Điều lệ Đảng và các quy định hiện hành, tôi làm đơn này xin được thôi giữ chức vụ bí thư chi bộ ……………………, kể từ ngày …/…/…… .
Lý do: ……………………………………………………………………
Tôi cam kết bàn giao đầy đủ công việc, tài liệu và tiếp tục thực hiện nhiệm vụ đảng viên theo quy định. Kính mong chi bộ, Đảng ủy xem xét, quyết định.
Xin trân trọng cảm ơn!
Người làm đơn
(ký, ghi rõ họ tên)
Lưu ý khi điền đơn
- Nêu lý do cụ thể, trung thực, có thể kèm giấy tờ chứng minh.
- Ghi đúng tên chi bộ, tên đảng ủy cấp trên theo tên đơn vị hiện hành, nhất là sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025.
- Đề nghị thời điểm thôi hợp lý để chi bộ kịp chuẩn bị nhân sự thay thế.
Câu hỏi thường gặp
Chi bộ biểu quyết không đồng ý thì bí thư có được thôi không?
Chi bộ chỉ có quyền xem xét và đề nghị. Quyết định cho thôi thuộc cấp ủy cấp trên trực tiếp. Nếu chi bộ không đồng ý, ý kiến đó được báo cáo lên cấp trên cùng với đơn của bạn để cấp trên cân nhắc, quyết định.
Bí thư chi bộ nghỉ hưu có phải làm đơn xin thôi không?
Không. Khi có quyết định nghỉ hưu, bạn thôi tham gia cấp ủy từ thời điểm nghỉ hưu ghi trong thông báo hoặc quyết định nghỉ hưu. Chi bộ chỉ cần làm thủ tục đề nghị bổ sung nhân sự.
Ai quyết định bổ sung bí thư chi bộ khi bí thư thôi chức?
Theo Quy định 20-QĐ/TW năm 2026, cấp ủy cấp trên trực tiếp xem xét, chỉ định bí thư, phó bí thư, chi ủy viên bị khuyết theo đề nghị của chi bộ. Nếu khuyết toàn bộ thì cấp ủy cấp trên tự xem xét, chỉ định.
Từ chức và miễn nhiệm bí thư chi bộ khác nhau thế nào?
Từ chức là cán bộ tự nguyện xin thôi và được chấp thuận. Miễn nhiệm là cấp có thẩm quyền quyết định cho thôi chức do không đáp ứng yêu cầu, uy tín giảm sút hoặc có vi phạm chưa đến mức cách chức. Miễn nhiệm không phải hình thức kỷ luật.
Sau khi thôi bí thư chi bộ vẫn là đảng viên chứ?
Có. Thôi giữ chức bí thư chỉ chấm dứt chức vụ trong chi bộ. Bạn vẫn là đảng viên, tiếp tục sinh hoạt đảng và thực hiện nhiệm vụ đảng viên như bình thường.
Quy trình này có áp dụng cho bí thư chi đoàn không?
Không. Tổ chức Đoàn thực hiện theo Điều lệ Đoàn và hướng dẫn của Trung ương Đoàn. Bạn có thể tham khảo thêm cơ quan lãnh đạo cao nhất của chi đoàn và quyền, nhiệm vụ của đoàn viên.
Lưu ý: Nếu việc xin thôi liên quan đến sai phạm hoặc kỷ luật, cán bộ thường phải viết bản kiểm điểm theo yêu cầu của tổ chức. Bạn có thể xem cách trình bày tại bài cách viết bản kiểm điểm.
Căn cứ pháp lý
- Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (quy định về cấp ủy viên xin rút khỏi cấp ủy, thôi tham gia cấp ủy).
- Quy định số 20-QĐ/TW ngày 08/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng (thay thế Quy định 294-QĐ/TW).
- Hướng dẫn 01-HD/TW năm 2026 của Ban Bí thư về thi hành Điều lệ Đảng (thay thế Hướng dẫn 06-HD/TW ngày 09/6/2025).
- Quy định 377-QĐ/TW ngày 08/10/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về phân cấp quản lý cán bộ, quy hoạch, bổ nhiệm, cho thôi giữ chức vụ, từ chức, miễn nhiệm.
- Quy định 41-QĐ/TW ngày 03/11/2021 của Bộ Chính trị về miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ (đã được thay thế).
Tóm lại, bí thư chi bộ muốn thôi giữ chức cần làm đơn, để chi bộ xem xét và đề nghị lên cấp ủy cấp trên trực tiếp quyết định. Trường hợp nghỉ hưu hoặc chuyển công tác thì thôi theo hiệu lực của quyết định. Sau đó, cấp ủy cấp trên chỉ định hoặc chi bộ bổ sung bí thư mới để hoạt động không bị gián đoạn. Thông tin cập nhật tháng 10/2026; khi thực hiện, bạn nên đối chiếu thêm hướng dẫn của đảng ủy cấp trên nơi mình sinh hoạt.
