Thuế GTGT được khấu trừ là số thuế giá trị gia tăng đầu vào mà doanh nghiệp đã trả khi mua hàng hóa, dịch vụ và được trừ vào số thuế GTGT đầu ra khi bán hàng. Để được khấu trừ, khoản mua phải phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT, có hóa đơn hợp pháp và, nếu từ 5 triệu đồng trở lên, phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Tóm tắt nhanh
- Công thức: thuế GTGT phải nộp = thuế đầu ra − thuế đầu vào được khấu trừ (áp dụng cho phương pháp khấu trừ).
- Điều kiện chính: hóa đơn GTGT hợp pháp (hoặc chứng từ nộp thuế khâu nhập khẩu) và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế).
- Ngưỡng 5 triệu áp dụng từ 01/07/2025, thay cho ngưỡng 20 triệu đồng trước đây.
- Hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động không chịu thuế GTGT hoặc nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp thì không được khấu trừ.
- Thuế đầu vào không được khấu trừ có thể được tính vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản cố định theo quy định.
Thuế GTGT được khấu trừ là gì?
Thuế GTGT là loại thuế gián thu, tính trên phần giá trị tăng thêm ở mỗi khâu từ sản xuất đến tiêu dùng. Khi doanh nghiệp mua hàng, trên hóa đơn của người bán có ghi một khoản thuế GTGT. Đó là thuế GTGT đầu vào. Khi doanh nghiệp bán hàng, khoản thuế ghi trên hóa đơn bán ra là thuế GTGT đầu ra.
Phần thuế đầu vào hợp lệ được trừ đi khỏi thuế đầu ra gọi là thuế GTGT được khấu trừ. Nhờ cơ chế này, doanh nghiệp chỉ nộp thuế trên phần giá trị tăng thêm do mình tạo ra, không bị tính thuế chồng lên nhau.
Cơ chế khấu trừ chỉ áp dụng với người nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Người nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp (tính theo tỷ lệ trên doanh thu) không có khoản thuế đầu vào được khấu trừ.
Công thức tính và ví dụ
Số thuế GTGT phải nộp = Số thuế GTGT đầu ra − Số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
Ví dụ 1: Phải nộp thuế
Một công ty trong tháng bán hàng có thuế GTGT đầu ra 150 triệu đồng. Thuế GTGT đầu vào của các hóa đơn đủ điều kiện là 100 triệu đồng. Số thuế phải nộp là 150 − 100 = 50 triệu đồng.
Ví dụ 2: Đầu vào lớn hơn đầu ra
Một công ty mới đầu tư máy móc nên thuế đầu vào được khấu trừ là 120 triệu đồng, trong khi thuế đầu ra chỉ 90 triệu đồng. Công ty không phải nộp thuế kỳ đó. Phần chênh lệch 30 triệu đồng được chuyển sang kỳ sau để tiếp tục khấu trừ. Trường hợp đủ điều kiện theo Luật Thuế GTGT, doanh nghiệp có thể làm thủ tục đề nghị hoàn thuế.
Lưu ý: Thuế suất phổ thông là 10%. Chính phủ đang áp dụng chính sách giảm 2% thuế GTGT cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ đến hết 31/12/2026 theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Hãy đối chiếu từng hóa đơn để biết thuế suất thực tế đã ghi.
Điều kiện để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Từ 01/07/2025, Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 thay thế Luật Thuế GTGT 2008. Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết việc thi hành. Theo đó, cơ sở kinh doanh được khấu trừ thuế đầu vào khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Điều kiện 1: Có hóa đơn giá trị gia tăng hợp pháp của hàng hóa, dịch vụ mua vào. Với hàng nhập khẩu, thay bằng chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu. Hóa đơn phải đúng quy định hiện hành về hóa đơn, chứng từ (hóa đơn điện tử, có mã số thuế người mua đúng).
- Điều kiện 2: Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế), trừ một số trường hợp đặc thù do Chính phủ quy định.
- Điều kiện 3: Hàng hóa, dịch vụ mua vào dùng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.
- Điều kiện bổ sung với hàng xuất khẩu: Ngoài các điều kiện trên, cần có thêm hợp đồng, tờ khai hải quan và các hồ sơ theo hướng dẫn của Chính phủ.
Thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng
Đây là điểm thay đổi được nhiều kế toán quan tâm nhất. Trước 01/07/2025, hàng hóa, dịch vụ mua từng lần dưới 20 triệu đồng không cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vẫn được khấu trừ. Nay ngưỡng này hạ xuống 5 triệu đồng.
| Tình huống | Có được khấu trừ không? |
|---|---|
| Hóa đơn dưới 5 triệu đồng, trả tiền mặt, đủ điều kiện khác | Được khấu trừ |
| Hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên (đã gồm thuế), trả tiền mặt | Không được khấu trừ |
| Hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên, chuyển khoản ngân hàng, thẻ, ví điện tử… | Được khấu trừ |
| Mua nhiều lần trong ngày từ cùng một người bán, mỗi lần dưới 5 triệu nhưng tổng từ 5 triệu trở lên | Chỉ được khấu trừ nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt |
| Mua trả chậm, trả góp, chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng | Vẫn được khấu trừ; đến hạn mà chưa thanh toán không dùng tiền mặt thì phải điều chỉnh giảm thuế đầu vào ở kỳ phát sinh nghĩa vụ thanh toán |
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt gồm các hình thức như chuyển khoản, ủy nhiệm chi, thẻ ngân hàng, ví điện tử, thanh toán bù trừ… theo quy định về thanh toán không dùng tiền mặt tại Nghị định 52/2024/NĐ-CP. Một số trường hợp đặc thù, ví dụ cá nhân trong doanh nghiệp thanh toán hộ rồi được hoàn lại theo quy chế nội bộ, cũng được Nghị định 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn riêng.
Cảnh báo: Chứng từ thanh toán phải khớp với hóa đơn về người mua, người bán và số tiền. Nếu hóa đơn xuất cho công ty nhưng thanh toán từ tài khoản cá nhân không đúng quy định, cơ quan thuế có thể loại khoản khấu trừ khi kiểm tra.
Các trường hợp không được khấu trừ
- Hóa đơn không hợp pháp: hóa đơn sai thông tin người mua, hóa đơn mua bán không có thật, hóa đơn của người bán không còn hoạt động hợp lệ. Đây còn là hành vi bị nghiêm cấm và có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu gian lận.
- Hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (trừ trường hợp đặc thù).
- Hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động không chịu thuế GTGT: cơ sở kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế thì không được khấu trừ, không được hoàn thuế đầu vào, trừ trường hợp áp dụng thuế suất 0% theo Luật.
- Cơ sở nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp.
- Ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống (trừ ô tô dùng kinh doanh vận tải, du lịch, khách sạn…): phần giá trị vượt 1,6 tỷ đồng mỗi xe không được khấu trừ thuế đầu vào theo hướng dẫn hiện hành.
- Hàng hóa, dịch vụ không dùng cho sản xuất, kinh doanh: ví dụ mua sắm cho mục đích cá nhân của chủ doanh nghiệp.
Nếu bạn là cá nhân mua hàng tiêu dùng thì không phát sinh khái niệm khấu trừ. Cá nhân kinh doanh cần xem thêm hướng dẫn về mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ để lập chứng từ đúng quy định.
Mua hàng dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế
Khi một khoản thuế đầu vào (kể cả tài sản cố định) dùng chung cho cả hoạt động chịu thuế và không chịu thuế GTGT, cơ sở kinh doanh chỉ được khấu trừ phần dùng cho hoạt động chịu thuế. Doanh nghiệp phải hạch toán riêng. Nếu không hạch toán riêng được, số thuế được khấu trừ xác định theo tỷ lệ giữa doanh thu chịu thuế (cùng khoản doanh thu không phải kê khai, tính nộp thuế) và tổng doanh thu bán ra theo hướng dẫn của Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Nghị định này đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2026/NĐ-CP, nên doanh nghiệp cần kiểm tra phiên bản hợp nhất khi áp dụng.
Thuế đầu vào không được khấu trừ xử lý thế nào?
Số thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ không bị bỏ đi. Cơ sở kinh doanh được tính khoản này vào chi phí khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp, hoặc tính vào nguyên giá tài sản cố định, tùy trường hợp. Tuy vậy, khoản chi phí đó vẫn phải thỏa mãn điều kiện chi phí được trừ theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, trong đó có yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Lưu ý thực tế khi kê khai
- Kiểm tra hóa đơn trước khi kê khai: đối chiếu mã số thuế, tên, địa chỉ người mua trên hóa đơn điện tử. Người nộp thuế cần nắm rõ quy định về mã số thuế để kê khai chính xác. Từ 01/07/2025, mã số thuế của cá nhân là số định danh cá nhân.
- Lưu đủ bộ hồ sơ: hợp đồng, hóa đơn, biên bản giao nhận, chứng từ ngân hàng. Khi cơ quan thuế kiểm tra, đây là căn cứ chứng minh khoản khấu trừ.
- Hóa đơn từ 01/07/2026: việc lập, quản lý hóa đơn thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Hóa đơn đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng theo quy định mới.
- Kê khai đúng kỳ: hóa đơn phát sinh kỳ nào thì kê khai kỳ đó. Trường hợp sai sót, cần kê khai bổ sung theo Luật Quản lý thuế hiện hành.
- Cá nhân kinh doanh: nếu chưa có mã số thuế, bạn có thể tham khảo cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng. Khoản thuế thu nhập cá nhân của người lao động là một nghĩa vụ khác, liên quan đến mức giảm trừ gia cảnh, không thuộc cơ chế khấu trừ GTGT.
Lưu ý: Quy định về thuế GTGT thường xuyên được sửa đổi, bổ sung. Nội dung bài viết mang tính phổ biến pháp luật, không thay thế văn bản chính thức và hướng dẫn của cơ quan thuế. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025), sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026).
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế GTGT, sửa đổi bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2026/NĐ-CP.
- Thông tư 69/2025/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT.
- Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt.
- Nghị định 174/2025/NĐ-CP về giảm thuế GTGT.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ (hiệu lực từ 01/07/2026).
Câu hỏi thường gặp
Mua hàng dưới 5 triệu đồng trả tiền mặt có được khấu trừ thuế GTGT không?
Được, nếu hóa đơn có tổng giá trị dưới 5 triệu đồng (đã gồm thuế) và đáp ứng các điều kiện khác. Tuy nhiên, nếu mua nhiều lần trong cùng ngày từ một người bán mà tổng từ 5 triệu đồng trở lên thì phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Ngưỡng 5 triệu đồng tính trước hay sau thuế?
Ngưỡng 5 triệu đồng tính trên giá trị hàng hóa, dịch vụ đã bao gồm thuế GTGT. Ví dụ hóa đơn giá chưa thuế 4,8 triệu đồng, thuế 10% là 0,48 triệu, tổng 5,28 triệu đồng thì phải thanh toán không dùng tiền mặt.
Thuế GTGT đầu vào lớn hơn đầu ra thì xử lý thế nào?
Phần chênh lệch được chuyển sang kỳ sau để tiếp tục khấu trừ. Trường hợp đủ điều kiện hoàn thuế theo Luật Thuế GTGT, doanh nghiệp có thể đề nghị cơ quan thuế hoàn số thuế đó.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có được khấu trừ thuế GTGT không?
Chỉ người nộp thuế theo phương pháp khấu trừ mới được khấu trừ thuế đầu vào. Người nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu thì không có cơ chế này.
Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ có hạch toán vào chi phí được không?
Có thể, khoản này được tính vào chi phí tính thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc nguyên giá tài sản cố định, nhưng phải đáp ứng điều kiện của khoản chi phí được trừ theo quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Thuế GTGT được khấu trừ khác gì thuế GTGT được hoàn?
Khấu trừ là việc trừ thuế đầu vào vào thuế đầu ra ngay trong kỳ kê khai. Hoàn thuế là việc Nhà nước trả lại bằng tiền phần thuế đầu vào chưa khấu trừ hết khi doanh nghiệp thuộc các trường hợp được hoàn theo luật.
Tóm lại, thuế GTGT được khấu trừ giúp doanh nghiệp chỉ nộp thuế trên phần giá trị tăng thêm. Để giữ quyền khấu trừ, bạn cần bảo đảm hóa đơn hợp pháp, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho các khoản từ 5 triệu đồng trở lên và mục đích sử dụng thuộc hoạt động chịu thuế GTGT.
