Theo Điều 21 Luật Trẻ em 2016, trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Nghĩa là không ai được tự ý công bố, tiết lộ, theo dõi hay can thiệp trái phép vào thông tin riêng của trẻ, kể cả khi người đó là người lớn, nhà trường hay cơ quan truyền thông. Vi phạm có thể bị phạt tiền, buộc gỡ thông tin, thậm chí bị xử lý hình sự.
Tóm tắt nhanh
- Trẻ em là người dưới 16 tuổi; quyền riêng tư của các em được ghi nhận trong Hiến pháp, Bộ luật Dân sự và Luật Trẻ em.
- Bí mật đời tư gồm tên, tuổi, hình ảnh, số điện thoại, nơi ở, trường lớp, kết quả học tập, bệnh án, thông tin gia đình…
- Muốn công bố phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ và của trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên.
- Tự ý đăng thông tin, hình ảnh trẻ em có thể bị phạt đến 30 triệu đồng (Nghị định 98/2026/NĐ-CP); trên không gian mạng có thể áp dụng mức cao hơn theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP.
Quyền bí mật đời sống riêng tư của trẻ em là gì?
Đây là quyền được giữ kín và tự quyết định việc chia sẻ những thông tin thuộc đời tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của mình. Luật Trẻ em ghi nhận quyền này tại Điều 21, gồm hai nội dung chính:
- Trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.
- Trẻ em được pháp luật bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác; được bảo vệ trước sự can thiệp trái pháp luật đối với thông tin riêng tư.
Cùng với Luật Trẻ em, quyền này còn có nền tảng ở Hiến pháp 2013 (quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư của mọi người), Bộ luật Dân sự 2015 (quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình) và Công ước của Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em, trong đó Điều 16 yêu cầu không để trẻ em bị can thiệp tùy tiện hay bất hợp pháp vào đời tư, gia đình, nhà cửa, thư tín.
Về độ tuổi, trẻ em là người dưới 16 tuổi. Nếu bạn quan tâm đến nhóm tuổi bắt đầu được làm việc, có thể xem thêm bài độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất.
Vì sao quyền này được coi là bất khả xâm phạm?
“Bất khả xâm phạm” có nghĩa là không ai có quyền xâm phạm nếu pháp luật không cho phép. Với trẻ em, quyền này được bảo vệ chặt hơn so với người lớn vì mấy lý do sau:
- Trẻ chưa đủ khả năng tự bảo vệ. Nhận thức và kỹ năng của trẻ chưa hoàn thiện nên các em dễ bị lợi dụng, dụ dỗ, bắt nạt hoặc bị lừa đảo khi thông tin cá nhân bị lộ.
- Thông tin trên mạng tồn tại rất lâu. Một bức ảnh, một đoạn clip đăng hôm nay có thể bị sao chép, chỉnh sửa và theo trẻ đến khi trưởng thành, ảnh hưởng đến học tập, việc làm, các mối quan hệ.
- Nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. Mọi quyết định liên quan đến trẻ, kể cả của cha mẹ, phải đặt lợi ích của trẻ lên trước, không phải nhu cầu chia sẻ hay tạo nội dung của người lớn.
- Nguy cơ bị xâm hại. Địa chỉ, trường lớp, lịch sinh hoạt bị công khai có thể tạo điều kiện cho đối tượng xấu tiếp cận, theo dõi trẻ.
Lưu ý: Quyền riêng tư của trẻ không phải là quyền “tuyệt đối” theo nghĩa cha mẹ không được biết gì về con. Cha mẹ vẫn có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, quản lý con, nhưng phải làm theo cách phù hợp độ tuổi và vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Trong tố tụng, Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024 (hiệu lực từ 01/01/2026) cũng yêu cầu bảo đảm bí mật đời tư của người dưới 18 tuổi.
Thông tin nào của trẻ em được bảo vệ?
Nghị định 56/2017/NĐ-CP hướng dẫn Luật Trẻ em liệt kê các thông tin thuộc bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em, gồm:
- Tên, tuổi; đặc điểm nhận dạng cá nhân;
- Tình trạng sức khỏe và đời tư ghi trong bệnh án;
- Hình ảnh cá nhân;
- Thông tin về các thành viên trong gia đình, người chăm sóc trẻ;
- Tài sản cá nhân;
- Số điện thoại, địa chỉ thư tín cá nhân;
- Địa chỉ, nơi ở, quê quán;
- Trường, lớp, kết quả học tập và các mối quan hệ xã hội.
Ngoài ra, số định danh cá nhân, thông tin trên thẻ căn cước, tài khoản mạng xã hội của trẻ cũng là dữ liệu cá nhân được bảo vệ theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025. Bạn có thể tham khảo cách tra cứu số thẻ căn cước online để hiểu thêm về loại thông tin định danh này và vì sao không nên chia sẻ tùy tiện.
Khi nào được công bố thông tin về trẻ em?
Luật Trẻ em cấm hành vi công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em mà không được sự đồng ý của trẻ em từ đủ 07 tuổi trở lên và của cha, mẹ, người giám hộ của trẻ. Cụ thể:
| Độ tuổi của trẻ | Ai phải đồng ý |
|---|---|
| Dưới 07 tuổi | Cha, mẹ hoặc người giám hộ/người chăm sóc trẻ |
| Từ đủ 07 tuổi đến dưới 16 tuổi | Đồng thời cả trẻ và cha, mẹ hoặc người giám hộ |
Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên môi trường mạng và cá nhân khi đưa thông tin riêng tư của trẻ lên mạng cũng phải có sự đồng ý này và có trách nhiệm bảo đảm an toàn thông tin của trẻ. Một số trường hợp ngoại lệ chỉ áp dụng khi luật có quy định khác, ví dụ hoạt động của cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.
Tiết lộ thông tin trẻ em bị xử phạt thế nào?
Xử phạt vi phạm hành chính
Từ 16/05/2026, Nghị định 98/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em có hiệu lực, thay thế Nghị định 130/2021/NĐ-CP. Theo Điều 32, người công bố, tiết lộ các thông tin đời tư, bí mật cá nhân của trẻ (tên, tuổi, hình ảnh, bệnh án, nơi ở, trường lớp…) mà không có sự đồng ý theo quy định có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Mức phạt này áp dụng với cá nhân; tổ chức vi phạm bị phạt gấp hai lần. Người vi phạm còn bị buộc thu hồi, xóa, gỡ bỏ thông tin đã đăng.
Nghị định 98/2026 cũng bổ sung chế tài với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ để trục lợi (ví dụ “câu view”, kiếm tiền trên mạng xã hội): mức phạt có thể lên đến 50 triệu đồng, kèm buộc nộp lại lợi bất hợp pháp.
Khi thông tin được đưa lên không gian mạng
Nghị định 330/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 19/08/2026) quy định xử phạt trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Theo Điều 60, việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên nhằm công bố, tiết lộ đời tư mà không có đồng thời sự đồng ý của trẻ và người đại diện theo pháp luật bị phạt 50–100 triệu đồng đối với tổ chức; cá nhân cùng hành vi bị phạt bằng một nửa, tức 25–50 triệu đồng.
Lưu ý: Cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào hành vi cụ thể, nơi đăng tải và tính chất vụ việc để quyết định văn bản áp dụng. Bạn không nên hiểu các mức phạt trên là cộng dồn hay có thể lựa chọn tùy ý.
Trách nhiệm dân sự và hình sự
- Dân sự: người xâm phạm đời tư, danh dự, nhân phẩm của trẻ phải bồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự 2015.
- Hình sự: tùy tính chất, mức độ, hành vi có thể bị xem xét theo Bộ luật Hình sự (sửa đổi 2017, 2025), chẳng hạn các tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, tội làm nhục người khác, tội vu khống, hoặc tội đưa thông tin trái phép lên mạng viễn thông, mạng Internet.
Cha mẹ, nhà trường, báo chí cần lưu ý gì?
Cha mẹ có được đăng ảnh con lên mạng không?
Pháp luật không cấm tuyệt đối, nhưng cha mẹ phải hành xử vì lợi ích tốt nhất của con. Nên tránh đăng ảnh nhạy cảm, ảnh lộ địa chỉ, trường lớp, lịch sinh hoạt; không dùng hình ảnh con để câu tương tác hay kiếm tiền; với trẻ từ đủ 07 tuổi, hãy hỏi ý kiến con trước khi đăng. Nếu con phản đối, bạn nên tôn trọng và gỡ bài.
Nhà trường có được công khai thông tin học sinh không?
Việc công bố điểm số, hạnh kiểm, bản kiểm điểm, hoàn cảnh gia đình của học sinh trên nhóm chung hoặc mạng xã hội nếu chưa được đồng ý có thể xâm phạm đời tư của trẻ. Phụ huynh có thể tham khảo thêm cách viết bản kiểm điểm và mẫu ý kiến của phụ huynh trong bản kiểm điểm để hiểu nội dung nào là việc nội bộ giữa gia đình và nhà trường.
Báo chí và mạng xã hội
Khi đưa tin về vụ việc liên quan đến trẻ (nạn nhân, người vi phạm, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt), cơ quan báo chí và người đăng tải phải che giấu thông tin nhận dạng nếu chưa được đồng ý. Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em (hiện thuộc Bộ Y tế) đã có văn bản nhắc nhở việc một số báo điện tử và trang mạng xã hội vi phạm quy định này.
Cảnh báo: Chia sẻ lại (share) bài đăng chứa hình ảnh, thông tin nhận dạng của trẻ bị xâm hại hoặc bị bạo lực cũng có thể bị coi là tiếp tay phát tán thông tin. Hãy cân nhắc trước khi bấm chia sẻ.
Phải làm gì khi thông tin của trẻ bị xâm phạm?
- Bước 1: Lưu bằng chứng: chụp màn hình, lưu đường dẫn, thời gian đăng, tên tài khoản đăng tải.
- Bước 2: Yêu cầu người đăng gỡ bài; đồng thời báo cáo vi phạm với nền tảng mạng xã hội để xóa nội dung.
- Bước 3: Báo cho nhà trường (nếu vụ việc xảy ra trong trường học) và UBND cấp xã nơi cư trú để được hỗ trợ bảo vệ trẻ.
- Bước 4: Gửi tố giác, kiến nghị đến Công an cấp xã hoặc cơ quan công an có thẩm quyền khi hành vi nghiêm trọng, có dấu hiệu hình sự.
- Bước 5: Chăm sóc tâm lý cho trẻ, tránh để trẻ bị chỉ trích hoặc cô lập; khi cần có thể nhờ sự hỗ trợ của cán bộ làm công tác trẻ em hoặc chuyên gia tâm lý.
Nếu cần tìm hiểu thêm một quyền nền tảng liên quan, bạn có thể đọc bài về quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Căn cứ pháp lý
- Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
- Bộ luật Dân sự 2015.
- Luật Trẻ em 2016 (Văn bản hợp nhất số 108/VBHN-VPQH năm 2025), trong đó có Điều 6 (hành vi bị nghiêm cấm), Điều 21 (quyền bí mật đời sống riêng tư), Điều 54 (bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng).
- Nghị định 56/2017/NĐ-CP hướng dẫn một số điều của Luật Trẻ em.
- Nghị định 98/2026/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em (hiệu lực 16/05/2026).
- Nghị định 330/2026/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân (hiệu lực 19/08/2026).
- Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025); Luật Tư pháp người chưa thành niên 2024.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Theo chương trình lập pháp năm 2026 đang có dự kiến sửa đổi, bổ sung Luật Trẻ em; bạn nên theo dõi văn bản mới khi được ban hành.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về những gì?
Trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình. Trẻ cũng được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín, bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác (Điều 21 Luật Trẻ em).
Đăng ảnh trẻ em lên Facebook mà chưa được đồng ý có bị phạt không?
Có thể. Hình ảnh cá nhân là thông tin đời tư của trẻ. Công bố khi chưa có sự đồng ý của cha mẹ, người giám hộ và của trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên có thể bị phạt đến 30 triệu đồng theo Nghị định 98/2026/NĐ-CP; mức xử phạt trên không gian mạng có thể cao hơn theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP.
Trẻ bao nhiêu tuổi thì phải được hỏi ý kiến trước khi đăng thông tin?
Từ đủ 07 tuổi trở lên, trẻ phải đồng ý cùng với cha mẹ hoặc người giám hộ. Với trẻ dưới 07 tuổi, cần sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ, người chăm sóc trẻ.
Cha mẹ có được đọc tin nhắn, kiểm tra điện thoại của con không?
Cha mẹ có trách nhiệm quản lý, giáo dục con nhưng phải làm phù hợp độ tuổi, vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Pháp luật bảo vệ bí mật thư tín, điện thoại của trẻ nên việc kiểm soát nên minh bạch, trao đổi với con, tránh lạm dụng hoặc để lộ nội dung riêng tư của con cho người khác.
Cơ quan nào xử lý khi thông tin của trẻ bị tiết lộ?
Bạn có thể báo UBND cấp xã, Công an cấp xã hoặc cơ quan công an có thẩm quyền; đồng thời báo cáo nội dung vi phạm cho nền tảng mạng xã hội để gỡ bỏ. Việc xử phạt hành chính thực hiện theo thẩm quyền quy định trong các nghị định xử phạt hiện hành.
Quyền bí mật đời sống riêng tư của trẻ em là bất khả xâm phạm vì trẻ cần được bảo vệ trước nguy cơ bị lợi dụng, bị xâm hại và để lại dấu vết số lâu dài. Trước khi đăng ảnh, chia sẻ thông tin hay đưa tin về một em nhỏ, hãy hỏi ý kiến cha mẹ, người giám hộ và chính trẻ khi trẻ từ đủ 07 tuổi, đồng thời luôn đặt lợi ích tốt nhất của trẻ lên hàng đầu.
