Phí môi giới nhà đất: quy định, mức hoa hồng và thuế 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Phí môi giới nhà đất: quy định, mức hoa hồng và thuế 2026

Pháp luật hiện hành không quy định mức trần hay mức cố định cho phí môi giới nhà đất. Theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023, thù lao và hoa hồng môi giới do các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng. Thù lao có thể được trả dù giao dịch không thành, còn hoa hồng thường chỉ phát sinh khi hai bên ký hợp đồng mua bán, chuyển nhượng hoặc cho thuê.

Tóm tắt nhanh

  • Không có khung giá nhà nước: mức phí môi giới nhà đất do bên thuê dịch vụ và bên môi giới thỏa thuận.
  • Có hai loại khoản thu: thù lao (không phụ thuộc kết quả giao dịch) và hoa hồng (khi ký được hợp đồng).
  • Từ 01/01/2025, cá nhân không được môi giới “tự do”: phải có chứng chỉ hành nghề và làm việc trong doanh nghiệp môi giới hoặc sàn giao dịch bất động sản.
  • Nghị định 339/2026/NĐ-CP (hiệu lực 26/8/2026) phạt cá nhân môi giới không có chứng chỉ từ 40 đến 60 triệu đồng.
  • Khoản hoa hồng là thu nhập chịu nghĩa vụ thuế; cách tính phụ thuộc người nhận là doanh nghiệp hay cá nhân làm việc cho doanh nghiệp.

Phí môi giới nhà đất là gì? Gồm những khoản nào?

Môi giới bất động sản là việc làm trung gian cho các bên trong mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại hoặc cho thuê mua bất động sản. Khoản tiền người môi giới nhận được cho công việc này thường gọi chung là phí môi giới. Về mặt pháp lý, luật chia thành hai nhóm:

Tóm tắt nhanh: Phí môi giới nhà đất: quy định, mức hoa hồng và thuế 2026
Tóm tắt nhanh – Phí môi giới nhà đất: quy định, mức hoa hồng và thuế 2026
  • Thù lao môi giới: khoản trả cho công việc tìm kiếm, kết nối, cung cấp thông tin, dẫn khách xem nhà. Khoản này có thể được thỏa thuận trả kể cả khi hai bên mua bán cuối cùng không ký hợp đồng.
  • Hoa hồng môi giới: khoản thường tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị giao dịch, chỉ được hưởng khi khách hàng ký hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, cho thuê.

Trong thực tế, nhiều người gọi chung cả hai là “hoa hồng”. Để tránh tranh chấp, hợp đồng môi giới nên ghi rõ khoản nào là thù lao, khoản nào là hoa hồng và điều kiện được hưởng.

Pháp luật quy định thế nào về thù lao, hoa hồng môi giới?

Trước đây, thù lao và hoa hồng môi giới được quy định ở Điều 64 và Điều 65 Luật Kinh doanh bất động sản 2014. Hiện nay, nội dung này nằm tại Điều 63 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (hiệu lực từ 01/8/2024). Những điểm chính:

  • Cá nhân hành nghề môi giới nhận thù lao, hoa hồng từ doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản hoặc doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản nơi mình làm việc.
  • Mức thù lao, hoa hồng do cá nhân môi giới và doanh nghiệp thỏa thuận với nhau.
  • Doanh nghiệp môi giới được quyền thu phí dịch vụ của khách hàng theo thỏa thuận của các bên.

Như vậy có hai tầng quan hệ cần phân biệt: (1) khách hàng trả phí cho doanh nghiệp môi giới; (2) doanh nghiệp chia thù lao, hoa hồng cho cá nhân môi giới của mình. Mức ở cả hai tầng đều do thỏa thuận, luật không đặt khung tối thiểu hay tối đa.

Phí môi giới nhà đất bao nhiêu là hợp lý?

Vì không có mức trần, con số cụ thể phụ thuộc loại giao dịch, giá trị bất động sản, mức độ khó và uy tín của đơn vị môi giới. Theo thông lệ thị trường (không phải quy định bắt buộc), bạn có thể gặp các cách tính sau:

Loại giao dịch Cách tính thường gặp Ghi chú
Mua bán, chuyển nhượng Tỷ lệ % trên giá trị giao dịch thành công Tỷ lệ thường thấp hơn khi giá trị giao dịch lớn; nên chốt bằng văn bản
Cho thuê Một khoản tương đương một phần hoặc một tháng tiền thuê Có thể tính theo thời hạn hợp đồng thuê
Dịch vụ tìm kiếm, tư vấn Thù lao cố định theo vụ việc Trả dù giao dịch có thành công hay không nếu hợp đồng quy định

Lưu ý: các tỷ lệ phần trăm bạn nghe trên thị trường chỉ là mức tham khảo. Mọi mức phí đều có thể thương lượng và chỉ có giá trị ràng buộc khi được ghi trong hợp đồng môi giới.

Ví dụ: anh Nam muốn bán căn nhà và ký hợp đồng môi giới với một công ty, thỏa thuận hoa hồng theo tỷ lệ phần trăm trên giá bán thực tế, chỉ trả khi hợp đồng chuyển nhượng được ký. Nếu khách hàng do chính anh Nam tìm được mà hợp đồng không quy định môi giới độc quyền, việc có phải trả hoa hồng hay không phụ thuộc vào nội dung đã ký. Vì vậy cần ghi rõ phạm vi, thời hạn và điều kiện độc quyền (nếu có).

Ai là người trả phí môi giới?

Luật không quy định bên bán hay bên mua phải trả. Người trả là bên ký hợp đồng thuê dịch vụ môi giới. Có thể là bên bán, bên mua, bên cho thuê, bên thuê hoặc mỗi bên trả một phần, tùy thỏa thuận. Thông lệ phổ biến là bên bán, bên cho thuê (người nhờ môi giới đăng tin, tìm khách) chịu phí. Tuy nhiên, bên mua vẫn có thể phải trả nếu chính họ nhờ môi giới tìm nhà.

Điều quan trọng là thỏa thuận phải minh bạch trước khi dẫn khách xem nhà. Người môi giới không được tự ý thu thêm khoản ngoài hợp đồng.

Điều kiện để được thu phí môi giới hợp pháp

Đây là thay đổi lớn mà nhiều người làm nghề cần nắm:

  • Tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản phải thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản. Doanh nghiệp phải có quy chế hoạt động, có tối thiểu một cá nhân có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật.
  • Từ 01/01/2025, cá nhân hành nghề môi giới không được hoạt động tự do. Họ phải có chứng chỉ hành nghề và làm việc trong doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch hoặc doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản.

Cảnh báo: nếu bạn đang nhờ một người “môi giới tự do” không thuộc doanh nghiệp nào, hãy cân nhắc rủi ro. Người đó có thể vi phạm điều kiện hành nghề, còn bạn khó đòi quyền lợi khi xảy ra tranh chấp về thông tin, tiền đặt cọc hoặc phí.

Cũng cần phân biệt người môi giới với việc chủ sở hữu tự giới thiệu tài sản của mình. Một người bán nhà của chính mình không phải là hoạt động môi giới.

Thuế đối với thu nhập từ môi giới

Hoa hồng, thù lao môi giới là thu nhập phải kê khai thuế. Cách tính phụ thuộc người nhận:

Doanh nghiệp môi giới

Doanh nghiệp xuất hóa đơn cho khách hàng, kê khai thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, dịch vụ môi giới bất động sản áp dụng thuế suất GTGT phổ thông 10% và không nằm trong danh mục được giảm 2% theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Bạn nên kiểm tra lại văn bản hiện hành tại thời điểm xuất hóa đơn, vì chính sách giảm thuế có thời hạn. Về lập hóa đơn, bạn có thể xem thêm mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ.

Cá nhân môi giới làm việc cho doanh nghiệp

Vì cá nhân phải hành nghề trong doanh nghiệp, thu nhập thường được trả theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng hợp tác, cộng tác. Tùy hình thức hợp đồng, doanh nghiệp sẽ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân khi chi trả hoặc cá nhân tự quyết toán. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc; chi tiết xem bài mức giảm trừ gia cảnh mới nhất.

Để khai thuế, cá nhân cần có mã số thuế. Từ 01/07/2025, số định danh cá nhân được dùng làm mã số thuế; bạn xem thêm tại quy định về mã số thuế cá nhân và cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.

Lưu ý: chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã thay đổi từ 01/01/2026 (bỏ thuế khoán, nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP). Tuy nhiên, môi giới bất động sản là ngành phải hoạt động qua doanh nghiệp, nên không nên mặc định áp dụng nguyên chính sách của hộ kinh doanh cho hoạt động này. Hãy hỏi cơ quan thuế hoặc doanh nghiệp chi trả để áp dụng đúng.

Mức xử phạt các vi phạm khi môi giới

Từ ngày 26/8/2026, việc xử phạt vi phạm hành chính trong kinh doanh bất động sản thực hiện theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP. Điều 73 quy định các mức đáng chú ý sau:

Đối tượng và hành vi Mức phạt
Cá nhân hành nghề môi giới không có chứng chỉ hành nghề; hoặc có chứng chỉ nhưng không làm việc trong doanh nghiệp môi giới/sàn giao dịch 40 – 60 triệu đồng
Doanh nghiệp môi giới không báo cáo theo quy định; không có quy chế hoạt động; không có ít nhất 1 cá nhân có chứng chỉ; không đủ cơ sở vật chất, kỹ thuật 60 – 80 triệu đồng
Doanh nghiệp môi giới vi phạm một số hành vi khác (ví dụ cung cấp thông tin không đầy đủ, không trung thực) Có thể đến 160 triệu đồng, kèm biện pháp khắc phục hậu quả
Tổ chức kinh doanh dịch vụ môi giới mà không thành lập doanh nghiệp theo quy định Mức phạt cao hơn theo khung riêng của Nghị định

Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ môi giới từ 3 đến 6 tháng với một số hành vi. Trước đây, việc thu các loại phí kinh doanh dịch vụ bất động sản không đúng quy định bị xử phạt theo Nghị định 16/2022/NĐ-CP. Hiện bạn nên đối chiếu quy định tương ứng trong Nghị định 339/2026/NĐ-CP khi cần xác định chính xác mức phạt cho từng hành vi thu phí sai.

Nếu người môi giới còn lừa dối để chiếm đoạt tiền đặt cọc hoặc tiền giao dịch, hành vi có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự (ví dụ các tội xâm phạm sở hữu), không chỉ dừng ở xử phạt hành chính.

Lưu ý khi thuê môi giới để mua bán nhà đất

Lưu ý khi thuê môi giới để mua bán nhà đất (5 bước) – Phí môi giới nhà đất: quy định, mức hoa hồng và thuế 2026
Sơ đồ: Lưu ý khi thuê môi giới để mua bán nhà đất
  1. Bước 1: Kiểm tra tư cách. Hỏi tên doanh nghiệp, người môi giới có chứng chỉ hành nghề không, và có làm việc tại doanh nghiệp đó không.
  2. Bước 2: Ký hợp đồng môi giới bằng văn bản. Ghi rõ thù lao, hoa hồng, thời điểm được hưởng, thời hạn, có độc quyền hay không.
  3. Bước 3: Thỏa thuận ai trả phí và trả khi nào (khi đặt cọc, khi ký hợp đồng chuyển nhượng hay khi sang tên xong).
  4. Bước 4: Không giao tiền đặt cọc cho cá nhân môi giới nếu không có giấy tờ rõ ràng. Thanh toán qua tài khoản ngân hàng và giữ chứng từ.
  5. Bước 5: Lập hợp đồng mua bán, đặt cọc đầy đủ; tham khảo thêm cách lập giấy tờ mua bán đất theo quy định để tránh rủi ro pháp lý.

Phí môi giới chỉ là khoản chi cho dịch vụ trung gian. Nó không thay thế các nghĩa vụ khác của giao dịch như công chứng, thuế, lệ phí và đăng ký biến động đất đai, do bạn hoặc các bên liên quan thực hiện.

Câu hỏi thường gặp

Pháp luật có quy định mức trần phí môi giới nhà đất không?

Không. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 quy định mức thù lao, hoa hồng do các bên thỏa thuận. Bạn nên ghi rõ mức phí, cách tính và điều kiện được hưởng trong hợp đồng môi giới.

Môi giới nhận hoa hồng khi nào?

Hoa hồng thường được hưởng khi khách hàng ký hợp đồng mua bán, chuyển nhượng hoặc cho thuê bất động sản. Còn thù lao có thể được trả không phụ thuộc kết quả giao dịch nếu hai bên đã thỏa thuận như vậy.

Phí môi giới do bên bán hay bên mua trả?

Luật không chỉ định bên nào. Người ký hợp đồng thuê môi giới sẽ là người trả, hoặc hai bên chia nhau theo thỏa thuận. Trên thực tế bên bán, bên cho thuê thường là người chịu phí.

Cá nhân làm môi giới bất động sản có được hoạt động tự do không?

Không. Từ 01/01/2025, cá nhân phải có chứng chỉ hành nghề và làm việc trong doanh nghiệp sàn giao dịch hoặc doanh nghiệp môi giới bất động sản. Vi phạm có thể bị phạt từ 40 đến 60 triệu đồng theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP.

Thu nhập từ phí môi giới có phải nộp thuế không?

Có. Doanh nghiệp môi giới kê khai GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp. Cá nhân nhận thù lao, hoa hồng từ doanh nghiệp chịu thuế thu nhập cá nhân theo hình thức hợp đồng. Bạn nên hỏi doanh nghiệp chi trả hoặc cơ quan thuế để áp dụng đúng cách khấu trừ và quyết toán.

Môi giới thu thêm khoản ngoài hợp đồng thì sao?

Bạn có quyền từ chối khoản phí không có trong thỏa thuận. Thu các loại phí không đúng quy định là hành vi vi phạm và có thể bị xử phạt hành chính, buộc trả lại khoản đã thu. Hãy giữ hợp đồng, tin nhắn, chứng từ thanh toán để làm bằng chứng.

Tóm lại, phí môi giới nhà đất là khoản do các bên tự thỏa thuận, không có khung giá nhà nước, nhưng người môi giới phải đáp ứng điều kiện chứng chỉ và hoạt động trong doanh nghiệp. Bạn nên ký hợp đồng môi giới bằng văn bản, thanh toán minh bạch và chú ý nghĩa vụ thuế để vừa bảo vệ quyền lợi vừa tránh vi phạm.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →