Hợp đồng giảng dạy là thỏa thuận giữa cơ sở giáo dục, trung tâm đào tạo hoặc đơn vị tổ chức khóa học với người giảng dạy về công việc dạy, thời lượng, thù lao và trách nhiệm hai bên. Tùy mức độ quản lý, phụ thuộc của người dạy, hợp đồng này được ký dưới dạng hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ theo Bộ luật Dân sự.
Tóm tắt nhanh
- Không có một “loại hợp đồng giảng dạy” riêng: bản chất công việc quyết định đây là hợp đồng lao động hay hợp đồng dịch vụ.
- Có việc làm, có lương, chịu sự quản lý, giám sát của đơn vị thì phải ký hợp đồng lao động; dạy theo giờ, theo khóa, tự chủ về cách thức thì thường là hợp đồng dịch vụ.
- Từ 01/09/2026, Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT hướng dẫn riêng về nhà giáo thỉnh giảng và nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu.
- Thù lao dạy theo hợp đồng dịch vụ vẫn chịu thuế TNCN; khấu trừ tại nguồn 10% khi đủ điều kiện theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP.
Hợp đồng giảng dạy là gì?
Pháp luật không định nghĩa riêng “hợp đồng giảng dạy”. Đây là cách gọi thông dụng cho các thỏa thuận mà một bên (cá nhân giảng viên, giáo viên, gia sư, chuyên gia) thực hiện việc giảng dạy cho bên kia (trường, trung tâm, doanh nghiệp, đơn vị tổ chức khóa học) để nhận tiền lương hoặc thù lao.

Trong thực tế, bạn thường gặp các tên gọi: hợp đồng giảng viên, hợp đồng dạy học, hợp đồng thỉnh giảng, hợp đồng dịch vụ giảng dạy, hợp đồng đào tạo nội bộ. Tên gọi chỉ để nhận diện. Điều quyết định quyền và nghĩa vụ là nội dung và bản chất của quan hệ.
Từ 01/01/2026, Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 có hiệu lực, xác lập địa vị pháp lý của nhà giáo ở cả cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập. Vì vậy, khi soạn hay ký hợp đồng giảng dạy tại cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, hai bên cần đối chiếu thêm luật này và các văn bản hướng dẫn.
Hợp đồng lao động hay hợp đồng dịch vụ?
Đây là câu hỏi quan trọng nhất, vì nó quyết định thuế, bảo hiểm, chế độ nghỉ và cách chấm dứt hợp đồng.
| Tiêu chí | Hợp đồng lao động | Hợp đồng dịch vụ giảng dạy |
|---|---|---|
| Căn cứ | Bộ luật Lao động 2019 | Bộ luật Dân sự 2015 |
| Quản lý, điều hành | Người dạy chịu sự quản lý, giám sát của đơn vị (lịch, nội quy, đánh giá) | Người dạy tự chủ phương pháp, chỉ phải đạt kết quả theo thỏa thuận |
| Khoản chi trả | Tiền lương | Thù lao theo giờ, buổi, khóa |
| Bảo hiểm xã hội bắt buộc | Có, nếu thuộc đối tượng theo Luật BHXH 2024 | Không |
| Thuế TNCN | Tính theo biểu lũy tiến, có giảm trừ gia cảnh hằng tháng (hợp đồng từ 3 tháng) | Thường khấu trừ 10% tại nguồn khi đủ điều kiện, quyết toán lại sau |
| Chấm dứt hợp đồng | Theo quy định về chấm dứt, báo trước, trợ cấp | Theo thỏa thuận và quy định dân sự |
Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT cũng đi theo hướng này: nếu hoạt động giảng dạy có đủ yếu tố việc làm, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của cơ sở giáo dục thì phải ký hợp đồng lao động. Việc xác định loại hợp đồng dựa vào tính chất công việc, mức độ quản lý, thời gian làm việc và mức độ phụ thuộc của người dạy.
Cảnh báo: Ký “hợp đồng dịch vụ” nhưng thực tế bạn làm việc như nhân viên (chấm công, bị giao chỉ tiêu, chịu kỷ luật) có thể bị xác định là quan hệ lao động. Khi đó đơn vị phải thực hiện nghĩa vụ của người sử dụng lao động, trong đó có đóng bảo hiểm xã hội.
Ví dụ: chị Lan là giáo viên tiếng Anh, được trung tâm xếp lịch cố định 5 buổi mỗi tuần, chịu sự giám sát của quản lý chuyên môn và nhận lương tháng. Đây là dấu hiệu của hợp đồng lao động. Còn anh Minh là chuyên gia được mời dạy một chuyên đề 12 buổi cho doanh nghiệp, tự soạn giáo trình và nhận thù lao theo buổi, thường phù hợp với hợp đồng dịch vụ.
Nếu ký hợp đồng lao động, bạn cũng cần đáp ứng điều kiện về tuổi; xem thêm bài độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất.
Nội dung cần có trong hợp đồng giảng dạy
Dù là hợp đồng lao động hay dịch vụ, một hợp đồng giảng dạy rõ ràng nên có các nhóm nội dung sau:

- Thông tin các bên: tên, địa chỉ, người đại diện của đơn vị; họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân, địa chỉ liên hệ, trình độ, chứng chỉ của người dạy. Cách ghi nơi cấp giấy tờ tùy thân có thể xem tại bài cách ghi nơi cấp căn cước công dân trong hồ sơ.
- Nội dung giảng dạy: môn học, chuyên đề, đối tượng học viên, địa điểm, hình thức (trực tiếp hoặc trực tuyến), chương trình, giáo trình.
- Thời gian, số giờ: thời hạn hợp đồng, lịch dạy, số giờ chuẩn, cách tính giờ dạy bù, dạy thay, giờ vượt định mức.
- Thù lao hoặc tiền lương: đơn giá theo giờ/buổi/khóa, kỳ thanh toán, phương thức thanh toán, trách nhiệm nộp thuế và các khoản khấu trừ.
- Quyền và nghĩa vụ: chất lượng giảng dạy, nội quy, bảo mật tài liệu, cơ sở vật chất, hỗ trợ học liệu, đánh giá kết quả.
- Quyền sở hữu trí tuệ: bài giảng, học liệu, video do ai sở hữu, ai được sử dụng, có được ghi hình hay không.
- Chấm dứt, vi phạm, giải quyết tranh chấp: điều kiện đơn phương chấm dứt, thời hạn báo trước, phạt vi phạm (nếu có), bồi thường, tòa án có thẩm quyền.
Lưu ý: Hợp đồng lao động phải có các nội dung chủ yếu theo Bộ luật Lao động 2019 (công việc, địa điểm, thời hạn, tiền lương, thời giờ làm việc, bảo hiểm…). Hợp đồng dịch vụ thì do hai bên tự thỏa thuận nhưng không được trái luật và đạo đức xã hội.
Hợp đồng thỉnh giảng theo quy định mới
Thỉnh giảng là gì?
Thỉnh giảng là việc cơ sở giáo dục mời người có trình độ, kinh nghiệm đến giảng dạy theo nhu cầu, không thay thế đội ngũ nhà giáo cơ hữu. Từ ngày 01/09/2026, Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.
Những điểm cần nhớ
- Hợp đồng thỉnh giảng có thể là hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ, tùy tính chất công việc.
- Với cán bộ, công chức, hoạt động thỉnh giảng chỉ được thực hiện qua hợp đồng dịch vụ, không ký hợp đồng lao động. Trước khi ký, cần có sự đồng ý bằng văn bản của người đứng đầu cơ quan, đơn vị nơi họ công tác.
- Với viên chức và người lao động ở đơn vị sự nghiệp, tổ chức, doanh nghiệp, việc ký hợp đồng thỉnh giảng theo pháp luật lao động hoặc pháp luật dân sự, nhưng không được ảnh hưởng đến nhiệm vụ tại nơi đang công tác.
- Tổng số giờ thỉnh giảng của một nhà giáo trong năm học không được vượt định mức giờ giảng và giờ làm thêm của nhà giáo cơ hữu cùng nhiệm vụ.
- Tiền lương, thù lao và quyền lợi khác do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng, đồng thời tuân thủ pháp luật; việc khấu trừ, nộp thuế thu nhập cá nhân thực hiện theo pháp luật về thuế.
- Nhà giáo thỉnh giảng là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn phải tuân thủ pháp luật về lao động đối với người nước ngoài.
Nếu bạn là giáo viên, giảng viên đang trong biên chế hoặc có hợp đồng làm việc với một trường, hãy kiểm tra quy chế của đơn vị trước khi nhận dạy ở nơi khác để tránh vi phạm nghĩa vụ công vụ, nghĩa vụ viên chức.
Thuế TNCN và bảo hiểm xã hội
Thuế thu nhập cá nhân
Thù lao giảng dạy là thu nhập chịu thuế TNCN, bất kể hợp đồng có tên là dịch vụ, cộng tác hay khoán việc. Cách tính phụ thuộc loại hợp đồng:
- Hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên: khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần, được trừ giảm trừ gia cảnh. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Chi tiết xem bài hướng dẫn giảm trừ gia cảnh mới nhất.
- Không ký hợp đồng lao động hoặc ký dưới 03 tháng (gồm hợp đồng dịch vụ): theo hướng dẫn tại khoản 2 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, đơn vị chi trả khấu trừ 10% khi mỗi lần chi trả từ 05 triệu đồng; dưới mức này chỉ khấu trừ khi cá nhân yêu cầu.
Khoản 10% là thuế tạm khấu trừ. Khi quyết toán, bạn tính lại theo tổng thu nhập cả năm và các khoản giảm trừ; nếu nộp thừa thì được hoàn hoặc bù trừ. Hãy giữ chứng từ khấu trừ do đơn vị cấp. Người dạy cần có mã số thuế cá nhân; từ 01/07/2025 mã số thuế của cá nhân là số định danh cá nhân. Bạn có thể xem thêm quy định về mã số thuế cá nhân và cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
Lưu ý: Ngưỡng và thủ tục khấu trừ có thể được hướng dẫn chi tiết hoặc điều chỉnh bởi văn bản mới. Trước khi ký, hãy hỏi bộ phận kế toán của đơn vị về cách khấu trừ đang áp dụng.
Bảo hiểm xã hội
Người giảng dạy ký hợp đồng lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), nếu thỏa điều kiện về loại hợp đồng và thời hạn. Hợp đồng dịch vụ không làm phát sinh nghĩa vụ này, nhưng bạn vẫn có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Khi nghỉ việc và cần rút bảo hiểm, bạn có thể tham khảo cách tính bảo hiểm xã hội một lần trên VssID.
Mẫu hợp đồng giảng dạy tham khảo
Mẫu dưới đây dùng cho trường hợp hợp đồng dịch vụ giảng dạy giữa đơn vị tổ chức khóa học và cá nhân giảng viên. Bạn thay các nội dung trong ngoặc vuông bằng thông tin thực tế và điều chỉnh theo thỏa thuận.
MẪU HỢP ĐỒNG GIẢNG DẠY (HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ)
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
HỢP ĐỒNG GIẢNG DẠY
Số: [……]/HĐGD
Hôm nay, ngày [..] tháng [..] năm [….], tại [địa điểm], chúng tôi gồm:
BÊN A (Bên thuê giảng dạy): [Tên đơn vị]
Địa chỉ: [……]
Mã số thuế: [……]
Người đại diện: [Họ tên] – Chức vụ: [……]
Tài khoản: [Số tài khoản – Ngân hàng]
BÊN B (Bên giảng dạy): Ông/Bà [Họ và tên]
Sinh ngày: [../../….]
Số định danh cá nhân/CCCD: [……], cấp ngày [../../….], nơi cấp: [……]
Địa chỉ liên hệ: [……]
Mã số thuế cá nhân: [……]
Trình độ chuyên môn/chứng chỉ: [……]
Tài khoản: [Số tài khoản – Ngân hàng]
Căn cứ Bộ luật Dân sự năm 2015 và nhu cầu, khả năng của hai bên, hai bên thỏa thuận ký hợp đồng với các điều khoản sau:
Điều 1. Nội dung công việc
Bên B nhận giảng dạy môn/chuyên đề: [……] cho đối tượng: [……] tại [địa điểm/hình thức trực tuyến], theo chương trình, kế hoạch do hai bên thống nhất (Phụ lục đính kèm nếu có).
Điều 2. Thời gian và lịch giảng dạy
2.1. Thời hạn hợp đồng: từ ngày [../../….] đến ngày [../../….].
2.2. Tổng số giờ/buổi giảng dạy: [……]. Lịch dạy cụ thể: [……].
2.3. Việc đổi lịch, dạy bù, dạy thay do hai bên thống nhất bằng văn bản hoặc tin nhắn xác nhận (email/ứng dụng đã thỏa thuận).
Điều 3. Thù lao và thanh toán
3.1. Thù lao: [……] đồng/giờ (buổi/khóa). Tổng thù lao dự kiến: [……] đồng.
3.2. Thanh toán: [một lần/theo từng đợt] bằng [chuyển khoản/tiền mặt], trong vòng [..] ngày kể từ ngày nghiệm thu [buổi dạy/khóa học].
3.3. Thù lao [đã/chưa] bao gồm thuế. Bên A có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thu nhập cá nhân của Bên B theo quy định của pháp luật và cấp chứng từ khấu trừ khi Bên B yêu cầu.
Điều 4. Quyền và nghĩa vụ của Bên A
a) Cung cấp thông tin về học viên, cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ giảng dạy.
b) Thanh toán đầy đủ, đúng hạn thù lao cho Bên B.
c) Không can thiệp vào phương pháp giảng dạy hợp pháp của Bên B; được quyền đánh giá chất lượng theo tiêu chí đã thỏa thuận.
Điều 5. Quyền và nghĩa vụ của Bên B
a) Giảng dạy đúng nội dung, thời lượng, bảo đảm chất lượng theo thỏa thuận.
b) Tuân thủ quy định an toàn, nội quy nơi giảng dạy; giữ gìn đạo đức nhà giáo, không làm các việc pháp luật cấm.
c) Bảo mật thông tin, dữ liệu cá nhân của học viên và tài liệu của Bên A.
d) Nhận thù lao đầy đủ, đúng hạn; được cung cấp điều kiện cần thiết để giảng dạy.
Điều 6. Quyền sở hữu trí tuệ
Bài giảng, học liệu do Bên B tạo ra thuộc quyền sở hữu của [Bên B/Bên A]. Bên A [được/không được] ghi hình, sử dụng lại bài giảng cho mục đích [……] và phải [thỏa thuận thêm thù lao/ghi tên tác giả].
Điều 7. Chấm dứt hợp đồng
7.1. Hợp đồng chấm dứt khi hết thời hạn, hoàn thành công việc hoặc hai bên thỏa thuận chấm dứt.
7.2. Mỗi bên có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng khi bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ, với điều kiện thông báo bằng văn bản trước [..] ngày.
7.3. Bên chấm dứt trái thỏa thuận phải bồi thường thiệt hại thực tế phát sinh.
Điều 8. Vi phạm và giải quyết tranh chấp
8.1. Bên vi phạm nghĩa vụ phải khắc phục và chịu trách nhiệm theo thỏa thuận [phạt vi phạm: …% giá trị phần nghĩa vụ vi phạm, nếu có].
8.2. Tranh chấp được giải quyết bằng thương lượng; nếu không thành, một bên có quyền khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Điều 9. Điều khoản chung
Hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày ký. Mọi sửa đổi, bổ sung phải lập thành văn bản và có chữ ký của hai bên. Hợp đồng được lập thành [02] bản có giá trị pháp lý như nhau, mỗi bên giữ [01] bản.
ĐẠI DIỆN BÊN A (Ký, ghi rõ họ tên, đóng dấu nếu có) BÊN B (Ký, ghi rõ họ tên)
Hướng dẫn điền nhanh
- Ghi đúng thông tin giấy tờ tùy thân và mã số thuế để đơn vị kê khai thuế chính xác.
- Ghi cụ thể số giờ, đơn giá, mốc nghiệm thu để tránh tranh cãi khi thanh toán.
- Nếu thực chất là quan hệ lao động (lương tháng, lịch cố định, chịu quản lý), hãy dùng mẫu hợp đồng lao động thay vì hợp đồng dịch vụ.
- Dạy cho cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân: bổ sung điều khoản theo Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT nếu là hợp đồng thỉnh giảng.
Lưu ý trước khi ký và khi có tranh chấp
- Đọc kỹ điều khoản thù lao và thuế: làm rõ số tiền thỏa thuận là trước hay sau thuế để biết số thực nhận.
- Xác định đúng người ký: bên thuê phải là pháp nhân hoặc người có thẩm quyền đại diện; hợp đồng nên có chữ ký và đóng dấu nếu đơn vị có con dấu.
- Quy định về học viên là trẻ em: với lớp học cho học sinh, cần thỏa thuận rõ về an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quy tắc ứng xử của nhà giáo.
- Lưu bằng chứng: giữ hợp đồng, bảng chấm giờ, tin nhắn xác nhận lịch dạy, chứng từ thanh toán.
- Khi tranh chấp: trước hết thương lượng; nếu là tranh chấp lao động thì có thể qua hòa giải viên lao động hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền; tranh chấp hợp đồng dịch vụ giải quyết theo tố tụng dân sự.
Ngoài ra, việc ký kết hợp đồng thường kèm hồ sơ cá nhân như sơ yếu lý lịch. Bạn có thể xem thêm hướng dẫn chứng thực sơ yếu lý lịch ở đâu theo quy định hiện hành.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Dân sự 2015 (quy định chung về hợp đồng và hợp đồng dịch vụ).
- Bộ luật Lao động 2019.
- Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026).
- Luật Giáo dục 2019 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 123/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026).
- Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng (hiệu lực từ 01/09/2026).
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025).
- Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi (Luật số 109/2025/QH15, hiệu lực từ 01/07/2026) và Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Nội dung mang tính tham khảo chung, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng hồ sơ cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng giảng dạy có bắt buộc phải lập bằng văn bản không?
Hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản, trừ một số trường hợp pháp luật cho phép thỏa thuận bằng lời nói (như công việc tạm thời dưới 01 tháng). Hợp đồng dịch vụ có thể không bắt buộc văn bản, nhưng nên lập văn bản để có chứng cứ khi tranh chấp.
Dạy theo hợp đồng dịch vụ có phải đóng thuế không?
Có. Thù lao giảng dạy là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Đơn vị chi trả khấu trừ tại nguồn khi đủ điều kiện, và bạn quyết toán lại theo thu nhập cả năm để được hoàn phần nộp thừa nếu có.
Giáo viên đang là viên chức có được ký hợp đồng thỉnh giảng ở nơi khác không?
Có thể, nhưng phải đáp ứng điều kiện theo quy định về viên chức và Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT, không ảnh hưởng nhiệm vụ tại đơn vị đang công tác. Cán bộ, công chức chỉ được thỉnh giảng qua hợp đồng dịch vụ và phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đứng đầu cơ quan, đơn vị.
Hợp đồng giảng dạy có được tính thời gian đóng bảo hiểm xã hội không?
Chỉ khi bạn ký hợp đồng lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và được đơn vị đóng. Với hợp đồng dịch vụ, bạn không thuộc diện bắt buộc nhưng có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Đơn vị không trả thù lao đúng hạn thì làm gì?
Bạn gửi yêu cầu thanh toán bằng văn bản, kèm hợp đồng và chứng cứ đã dạy. Nếu không được giải quyết, có thể khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền; tranh chấp lao động có thể qua hòa giải viên lao động trước.
Tóm lại, hợp đồng giảng dạy đúng luật bắt đầu từ việc xác định đúng bản chất quan hệ: lao động hay dịch vụ. Sau đó, hai bên ghi rõ nội dung dạy, thời gian, thù lao, thuế, sở hữu trí tuệ và điều kiện chấm dứt. Với nhà giáo thỉnh giảng, hãy đối chiếu thêm Luật Nhà giáo 2025 và Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT trước khi ký.











