Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch đầu tiên và là căn cứ pháp lý gốc xác nhận việc bạn được sinh ra: họ tên, ngày sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch, quê quán và thông tin cha mẹ. Mọi giấy tờ khác như căn cước, hồ sơ học tập, bảo hiểm đều phải thống nhất với giấy khai sinh. Giấy khai sinh không có thời hạn sử dụng.
Tóm tắt nhanh
- Giấy khai sinh do Chủ tịch UBND cấp xã ký cấp khi đăng ký khai sinh; thông tin trên đó là thông tin hộ tịch gốc của cá nhân.
- Giấy khai sinh bản chính cấp một lần và không có thời hạn. Mất bản chính thì xin cấp bản sao trích lục khai sinh, có giá trị sử dụng thay bản chính.
- Đăng ký khai sinh trong 60 ngày kể từ ngày sinh; đăng ký muộn không bị phạt tiền nhưng ảnh hưởng quyền lợi của trẻ.
- Tẩy xóa, sửa chữa hoặc khai sai sự thật để làm giấy khai sinh có thể bị phạt 1–5 triệu đồng, nghiêm trọng hơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Luật Hộ tịch 2026 có hiệu lực từ 01/03/2027; đến thời điểm này (tháng 10/2026) vẫn áp dụng Luật Hộ tịch 2014 và các nghị định hướng dẫn.
Giấy khai sinh là gì?
Theo Luật Hộ tịch 2014, giấy khai sinh là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho cá nhân khi được đăng ký khai sinh. Nội dung gồm các thông tin cơ bản về cá nhân mà luật quy định, như họ, chữ đệm, tên; ngày, tháng, năm sinh; giới tính; dân tộc; quốc tịch; quê quán; nơi sinh; thông tin về cha, mẹ.
Khi đăng ký khai sinh, cá nhân còn được cấp số định danh cá nhân. Số này gắn với bạn suốt đời và về sau được dùng trên thẻ căn cước, và từ 01/07/2025 còn được dùng làm mã số thuế cá nhân. Bạn có thể xem thêm về mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành.
Giá trị pháp lý của giấy khai sinh
Là giấy tờ hộ tịch gốc
Giấy khai sinh là căn cứ pháp lý xác nhận sự kiện sinh của bạn. Thông tin ghi trong giấy khai sinh là thông tin hộ tịch gốc, nên khi các giấy tờ khác ghi khác đi thì thông tin trong giấy khai sinh được dùng làm cơ sở để đối chiếu, điều chỉnh.
Xác lập quyền nhân thân và tư cách chủ thể
Có giấy khai sinh, bạn được Nhà nước ghi nhận là một cá nhân với đầy đủ họ tên, quốc tịch và quan hệ gia đình. Từ đó phát sinh quyền được học tập, chăm sóc sức khỏe, hưởng bảo hiểm y tế, quyền thừa kế, quyền được cấp dưỡng và các quyền công dân khác.
Chứng minh tuổi và quan hệ cha mẹ – con
Ngày sinh trên giấy khai sinh quyết định nhiều mốc pháp lý: tuổi đi học, độ tuổi lao động tối thiểu, tuổi kết hôn, tuổi chịu trách nhiệm hình sự, độ tuổi nghĩa vụ quân sự. Phần thông tin cha mẹ là chứng cứ quan trọng khi giải quyết thừa kế, quyền nuôi con hoặc cấp dưỡng, chẳng hạn trong hồ sơ ly hôn có con chung.
Không có thời hạn sử dụng
Giấy khai sinh là giấy tờ gốc, cấp một lần và không hết hạn. Bạn chỉ phải cấp lại, trích lục hoặc điều chỉnh khi mất, hư hỏng hoặc có thay đổi, cải chính thông tin theo quy định.
Lưu ý: Giấy khai sinh không thay thế được giấy tờ tùy thân. Để chứng minh nhân thân hằng ngày, bạn dùng thẻ căn cước (hoặc căn cước công dân còn hạn), căn cước điện tử trên VNeID hoặc hộ chiếu.
Giấy khai sinh dùng để làm gì?
| Việc cần làm | Vai trò của giấy khai sinh |
|---|---|
| Đăng ký thường trú, tạm trú cho trẻ | Chứng minh quan hệ và thông tin nhân thân của trẻ; hiện nay thủ tục liên thông khai sinh – thường trú – bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi được thực hiện theo hướng điện tử |
| Nhập học các cấp | Chứng minh họ tên, ngày sinh để lập hồ sơ học sinh |
| Làm thẻ căn cước, hộ chiếu | Đối chiếu thông tin gốc; xem thêm hướng dẫn đăng ký làm thẻ căn cước online |
| Bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội | Thông tin trên sổ, thẻ phải khớp với giấy khai sinh |
| Đăng ký kết hôn, ly hôn, nhận cha mẹ con | Chứng minh tuổi, quan hệ huyết thống – pháp lý |
| Thừa kế, cấp dưỡng, giám hộ | Chứng cứ về quan hệ cha mẹ – con, anh chị em |
| Thủ tục ở nước ngoài (visa, nhập quốc tịch, du học) | Thường yêu cầu bản dịch, hợp pháp hóa lãnh sự theo từng nước |
Bản chính, bản sao và trích lục khai sinh
Giấy khai sinh bản chính
Bản chính được cấp ngay sau khi đăng ký khai sinh, do Chủ tịch UBND cấp xã ký. Mẫu giấy khai sinh hiện hành được ban hành kèm Thông tư 04/2020/TT-BTP.
Trích lục khai sinh – bản sao từ sổ hộ tịch gốc
Khi muốn có thêm giấy khai sinh hoặc đã mất bản chính, bạn xin cấp bản sao trích lục khai sinh từ sổ hộ tịch gốc hoặc từ cơ sở dữ liệu hộ tịch. Bản sao được cấp từ sổ gốc có giá trị sử dụng thay cho bản chính trong các giao dịch, trừ trường hợp luật có quy định khác. Bạn có thể xin trích lục không phụ thuộc nơi cư trú và có thể nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng dịch vụ công.
Bản photo có chứng thực
Bản photo giấy khai sinh chỉ có giá trị khi được chứng thực từ bản chính. Từ 01/11/2025 (Nghị định 280/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 23/2015/NĐ-CP), việc chứng thực bản sao từ bản chính không còn phụ thuộc nơi cư trú của người yêu cầu. Cách tiến hành tương tự thủ tục chứng thực giấy tờ tại UBND cấp xã.
Cảnh báo: Không tự tẩy xóa, ghi thêm hoặc sửa nội dung trên giấy khai sinh, kể cả bản sao. Giấy tờ bị sửa chữa làm sai lệch nội dung sẽ không còn giá trị và người sửa có thể bị xử phạt.
Đăng ký khai sinh ở đâu, trong bao lâu?
Ví dụ: chị Lan sinh con ngày 10/9/2026 tại bệnh viện. Chị cần đăng ký khai sinh cho con chậm nhất đến ngày 09/11/2026 (60 ngày), tại UBND xã, phường nơi chị hoặc chồng chị cư trú.
- Bước 1: Chuẩn bị giấy chứng sinh, giấy tờ tùy thân của người đi đăng ký, giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ (nếu có) và tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu hiện hành.
- Bước 2: Nộp hồ sơ trực tiếp tại UBND cấp xã có thẩm quyền hoặc nộp trực tuyến trên Cổng dịch vụ công.
- Bước 3: Công chức tư pháp – hộ tịch kiểm tra hồ sơ, ghi vào sổ hộ tịch, cập nhật cơ sở dữ liệu và lấy số định danh cá nhân cho trẻ.
- Bước 4: Chủ tịch UBND cấp xã ký cấp giấy khai sinh; bạn kiểm tra kỹ nội dung trước khi nhận.
Hiện nay, Luật Hộ tịch 2014 quy định cha hoặc mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con trong 60 ngày kể từ ngày sinh. Nếu cha mẹ không thể thực hiện thì ông bà, người thân thích khác hoặc cá nhân, tổ chức đang nuôi dưỡng trẻ có trách nhiệm đăng ký. Sau sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp từ 01/07/2025, việc đăng ký khai sinh trong nước do UBND cấp xã thực hiện, không còn UBND cấp huyện. Đăng ký khai sinh đúng hạn được miễn lệ phí.
Nếu gia đình chưa có nơi thường trú ổn định, bạn có thể đăng ký tạm trú trước cho thuận tiện, xem hướng dẫn đăng ký tạm trú online.
Sai sót, thay đổi thông tin trên giấy khai sinh
Thông tin trong giấy khai sinh là thông tin gốc nên không thể tự ý sửa. Khi có sai sót hoặc thay đổi, bạn làm thủ tục tại cơ quan đăng ký hộ tịch theo từng trường hợp:
- Cải chính hộ tịch: khi thông tin ghi sai so với thực tế lúc đăng ký (ví dụ ghi nhầm ngày sinh, nhầm họ tên cha mẹ). Bạn cần có giấy tờ chứng minh thông tin đúng.
- Thay đổi hộ tịch: khi thay đổi họ, tên theo quy định hoặc xác định lại một số nội dung như dân tộc, giới tính theo điều kiện luật định.
- Bổ sung hộ tịch: khi thông tin còn thiếu, như bổ sung thông tin cha mẹ sau khi công nhận cha, mẹ, con.
- Đăng ký lại khai sinh: khi sổ hộ tịch và bản chính đều đã mất, không còn căn cứ để trích lục.
Sau khi hộ tịch được điều chỉnh, bạn cần đề nghị cập nhật thông tin ở các giấy tờ liên quan như căn cước, bảo hiểm, hồ sơ học tập. Khi nộp hồ sơ, người yêu cầu xuất trình hộ chiếu, thẻ căn cước, căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước hoặc giấy tờ có ảnh còn giá trị sử dụng; cơ quan hộ tịch được khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia để giảm giấy tờ phải nộp (theo Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 123/2015/NĐ-CP).
Vi phạm về giấy khai sinh bị xử lý thế nào?
Đăng ký khai sinh muộn có bị phạt không?
Quy định phạt cảnh cáo đối với việc đăng ký khai sinh quá hạn đã được bỏ từ Nghị định 82/2020/NĐ-CP. Hiện nay, hành vi chỉ đăng ký muộn đơn thuần không bị phạt tiền. Tuy vậy, chậm đăng ký sẽ khiến trẻ chậm có số định danh, bảo hiểm y tế và các quyền lợi khác, nên bạn vẫn nên làm sớm.
Mức phạt hành chính khi gian dối
Nghị định 109/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 18/05/2026) quy định xử phạt trong lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình. Với đăng ký khai sinh, mức phạt gồm:
| Hành vi | Mức phạt |
|---|---|
| Tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp để làm thủ tục đăng ký khai sinh | 1.000.000 – 3.000.000 đồng |
| Cam đoan, làm chứng sai sự thật về việc sinh | 3.000.000 – 5.000.000 đồng |
| Cung cấp thông tin, tài liệu sai sự thật về nội dung khai sinh | 3.000.000 – 5.000.000 đồng |
| Sử dụng giấy tờ của người khác để làm thủ tục đăng ký khai sinh | 3.000.000 – 5.000.000 đồng |
Ngoài phạt tiền, người vi phạm có thể bị buộc nộp lại bản chính giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa cho cơ quan đã cấp.
Làm giả giấy khai sinh
Hành vi làm giả giấy tờ của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng giấy tờ giả có thể bị xử lý theo Điều 341 Bộ luật Hình sự; khoản 1 điều này có mức phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Bạn không nên nhờ hay mua bán giấy tờ hộ tịch ngoài cơ quan có thẩm quyền, vì cả người làm giả và người sử dụng đều có thể bị xử lý. Tương tự, việc mua giấy tờ không qua thủ tục hợp pháp cũng tiềm ẩn rủi ro pháp lý.
Điểm mới cần biết đến tháng 10/2026
- Luật Hộ tịch 2026 (Luật số 03/2026/QH16): Quốc hội thông qua ngày 23/04/2026, có hiệu lực từ 01/03/2027. Luật cho phép đăng ký khai sinh tại UBND cấp xã bất kỳ, không phụ thuộc nơi cư trú; công nhận giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch điện tử; ưu tiên trả kết quả bản điện tử; có cơ chế UBND cấp xã chủ động đăng ký khai sinh khi dữ liệu từ cơ sở khám chữa bệnh được kết nối đủ điều kiện (lộ trình thống nhất cả nước chậm nhất từ 01/01/2031).
- Nghị định 18/2026/NĐ-CP: sửa đổi Nghị định 123/2015/NĐ-CP, cập nhật giấy tờ tùy thân (thẻ căn cước, căn cước điện tử…) và cho phép khai thác dữ liệu thay cho giấy tờ giấy.
- Nghị định 301/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/09/2026): sửa quy định liên thông điện tử về đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi.
Lưu ý: Trước 01/03/2027, bạn vẫn thực hiện theo Luật Hộ tịch 2014. Nếu thủ tục của bạn kéo dài sang thời điểm luật mới có hiệu lực, hãy hỏi công chức hộ tịch tại UBND cấp xã về quy định chuyển tiếp.
Nếu cần kiểm tra thông tin căn cước của mình sau khi có giấy khai sinh, bạn có thể tham khảo cách tra cứu số thẻ căn cước công dân online.
Câu hỏi thường gặp
Giấy khai sinh có thời hạn sử dụng không?
Không. Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc, cấp một lần và có giá trị suốt đời, trừ khi bị cải chính, thay đổi nội dung theo quy định. Một số cơ quan có thể yêu cầu bản sao trích lục được cấp trong một khoảng thời gian gần đây, tùy hướng dẫn riêng của thủ tục đó.
Mất giấy khai sinh bản chính phải làm gì?
Bạn không phải làm lại giấy khai sinh. Chỉ cần xin cấp bản sao trích lục khai sinh từ sổ hộ tịch gốc hoặc cơ sở dữ liệu hộ tịch. Bản sao này có giá trị sử dụng thay bản chính. Chỉ khi cả sổ hộ tịch cũng không còn thông tin thì mới cần đăng ký lại khai sinh.
Bản photo giấy khai sinh có giá trị pháp lý không?
Bản photo thông thường không có giá trị nếu chưa được chứng thực. Bạn có thể mang bản chính đến UBND cấp xã để chứng thực bản sao, hoặc xin cấp bản sao trích lục khai sinh trực tiếp từ cơ quan hộ tịch.
Khai sinh muộn có bị phạt không?
Hiện nay chỉ đăng ký muộn hơn 60 ngày thì không bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên nếu cung cấp thông tin sai sự thật, cam đoan hoặc làm chứng sai để đăng ký khai sinh thì có thể bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng.
Có thể đăng ký khai sinh ở xã, phường khác nơi cư trú không?
Theo quy định hiện hành, thẩm quyền thuộc UBND cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ. Từ 01/03/2027, khi Luật Hộ tịch 2026 có hiệu lực, người dân được đăng ký khai sinh tại UBND cấp xã bất kỳ trên toàn quốc.
Giấy chứng sinh có thay được giấy khai sinh không?
Không. Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp, chỉ là giấy tờ xác nhận sự kiện sinh và là hồ sơ để đăng ký khai sinh. Giấy khai sinh mới là giấy tờ hộ tịch có giá trị pháp lý.
Căn cứ pháp lý
- Luật Hộ tịch 2014 (số 60/2014/QH13).
- Luật Hộ tịch 2026 (số 03/2026/QH16), hiệu lực từ 01/03/2027.
- Nghị định 123/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hộ tịch, được sửa đổi bởi Nghị định 18/2026/NĐ-CP.
- Thông tư 04/2020/TT-BTP hướng dẫn mẫu giấy tờ hộ tịch.
- Nghị định 23/2015/NĐ-CP về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực, được sửa đổi bởi Nghị định 280/2025/NĐ-CP.
- Nghị định 63/2024/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 301/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/09/2026).
- Nghị định 109/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình (hiệu lực 18/05/2026).
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025), Điều 341.
Giấy khai sinh là nền tảng pháp lý của mỗi công dân: từ đây phát sinh số định danh, quyền nhân thân và hầu hết các giấy tờ về sau. Bạn nên đăng ký khai sinh đúng hạn, kiểm tra kỹ nội dung khi nhận, cất giữ bản chính cẩn thận và dùng bản sao trích lục hoặc bản chứng thực cho các giao dịch thông thường. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
