Người độc thân được pháp luật Việt Nam cho phép nhận con nuôi, miễn là đáp ứng điều kiện của Luật Nuôi con nuôi 2010: đủ năng lực hành vi dân sự, hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên, có sức khỏe, kinh tế, chỗ ở và tư cách đạo đức tốt. Nhận con nuôi “có tốt không” còn tùy hoàn cảnh của bạn và lợi ích của đứa trẻ. Việc nhận nuôi phải được đăng ký tại UBND cấp xã.
Tóm tắt nhanh
- Luật hiện hành không cấm người độc thân (chưa kết hôn, đã ly hôn hoặc góa) nhận con nuôi.
- Điều kiện chính: đủ năng lực hành vi dân sự, hơn con nuôi từ 20 tuổi, có điều kiện sức khỏe – kinh tế – chỗ ở, đạo đức tốt.
- Hồ sơ nộp tại UBND cấp xã; từ 01/07/2025 không còn cấp huyện xử lý hồ sơ này.
- Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) mới đang trong quá trình trình Quốc hội, dự kiến hiệu lực từ 01/03/2027 – chưa áp dụng ở thời điểm tháng 10/2026.
- Nhận nuôi “không giấy tờ” không tạo ra quan hệ cha mẹ – con hợp pháp và có thể kéo theo rủi ro pháp lý.
Nhận con nuôi có tốt không?
Pháp luật không đánh giá việc nhận nuôi là “tốt” hay “xấu”. Mục đích của chế độ nuôi con nuôi là xác lập quan hệ cha mẹ – con lâu dài, vì lợi ích tốt nhất của trẻ. Với trẻ mồ côi hoặc bị bỏ rơi, một gia đình ổn định có thể mang lại sự chăm sóc và giáo dục mà cơ sở nuôi dưỡng khó thay thế hoàn toàn.

Với người nhận nuôi, đó là một cam kết dài hạn. Bạn nên tự đặt ra vài câu hỏi trước khi làm hồ sơ:
- Kinh tế và thời gian: Bạn có đủ thu nhập và thời gian chăm sóc, nuôi dạy trẻ ổn định nhiều năm không?
- Sức khỏe và chỗ ở: Luật yêu cầu bảo đảm điều kiện sức khỏe, kinh tế, chỗ ở. UBND cấp xã sẽ xác minh các điều kiện này.
- Sự đồng thuận của gia đình: Người thân trong nhà có chấp nhận đứa trẻ không? Điều này ảnh hưởng lớn đến sự hòa nhập của trẻ.
- Tâm lý của trẻ: Trẻ lớn hơn có thể cần thời gian thích nghi. Từ đủ 9 tuổi, trẻ còn phải được hỏi ý kiến đồng ý về việc làm con nuôi.
- Quyền lợi pháp lý: Nhận nuôi đúng luật mới tạo ra quyền, nghĩa vụ, quyền thừa kế và thủ tục khai sinh, cư trú đầy đủ cho cả hai bên.
Lưu ý: Nhận nuôi hợp pháp là việc có đăng ký, có Giấy chứng nhận nuôi con nuôi. “Nhận nuôi miệng”, nhận qua trung gian hoặc qua mạng xã hội không bảo vệ được cả bạn lẫn đứa trẻ.
Độc thân có được nhận con nuôi không?
Có. Luật Nuôi con nuôi 2010 quy định nguyên tắc: một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợ chồng. Như vậy, người độc thân đủ điều kiện hoàn toàn có thể là cha hoặc mẹ nuôi. “Độc thân” ở đây gồm người chưa kết hôn, người đã ly hôn và người có vợ/chồng đã chết. Trường hợp đã ly hôn, bạn có thể xem thêm điều kiện ly hôn đơn phương để hiểu về giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân sau này.
Người đang có vợ/chồng thì nhận nuôi chung với vợ/chồng. Ngoại lệ là các trường hợp cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng.
Điều kiện đối với người nhận con nuôi
Theo Điều 14 Luật Nuôi con nuôi 2010, người nhận con nuôi phải đáp ứng đủ bốn điều kiện sau:
| Điều kiện | Nội dung |
|---|---|
| Năng lực | Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ |
| Độ tuổi | Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên |
| Điều kiện bảo đảm | Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở để chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi |
| Đạo đức | Có tư cách đạo đức tốt |
Với trường hợp cha dượng, mẹ kế nhận con riêng của vợ/chồng, hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu, luật có quy định riêng. Các trường hợp này không bắt buộc đáp ứng một số điều kiện và được miễn giấy xác nhận hoàn cảnh gia đình, chỗ ở, điều kiện kinh tế.
Về trẻ được nhận làm con nuôi: theo luật hiện hành, đó là người dưới 16 tuổi. Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi chỉ được nhận nuôi nếu được cha dượng, mẹ kế hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận.
Những trường hợp không được nhận con nuôi
Dù độc thân hay có gia đình, bạn sẽ không được nhận con nuôi nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đang bị hạn chế một số quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
- Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở chữa bệnh.
- Đang chấp hành hình phạt tù.
- Chưa được xóa án tích về một số tội nghiêm trọng, như xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; ngược đãi, hành hạ người thân; dụ dỗ, ép buộc hoặc chứa chấp người dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật; mua bán, chiếm đoạt trẻ em.
Cảnh báo: Lợi dụng việc nuôi con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động, xâm hại hoặc mua bán trẻ em là hành vi bị nghiêm cấm. Tùy tính chất, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc môi giới, kết nối cho – nhận con nuôi trái luật, kể cả qua mạng xã hội, cũng bị nghiêm cấm.
Hồ sơ nhận con nuôi trong nước
Hồ sơ của người nhận con nuôi
- Đơn xin nhận con nuôi (theo mẫu).
- Bản sao giấy tờ tùy thân: thẻ căn cước, căn cước công dân còn hạn hoặc hộ chiếu. Nếu cần nhắc lại cách ghi, xem cách ghi nơi cấp căn cước công dân trong hồ sơ.
- Phiếu lý lịch tư pháp.
- Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân (trường hợp độc thân).
- Giấy khám sức khỏe do cơ quan y tế có thẩm quyền cấp. Bạn phải đi khám thật, không “xin” hoặc mua giấy. Vì sao không nên làm vậy, xem bài mua giấy khám sức khỏe có được không.
- Văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, tình trạng chỗ ở, điều kiện kinh tế do UBND cấp xã nơi bạn thường trú cấp. Giấy này có giá trị nếu cấp chưa quá 6 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ.
Từ ngày 08/01/2025, Nghị định 06/2025/NĐ-CP đã sửa quy định về hồ sơ, thủ tục nuôi con nuôi. Nếu cơ quan đăng ký tra cứu được thông tin nhân thân và tình trạng hôn nhân từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bạn không phải nộp bản giấy một số loại giấy tờ.
Nếu nơi thường trú khác nơi đang ở, UBND cấp xã nơi thường trú có thể tự xác minh hoặc đề nghị UBND cấp xã nơi bạn đang sinh sống phối hợp xác minh. Việc đăng ký cư trú đúng nơi giúp bạn tránh vướng mắc này, xem thêm đăng ký tạm trú online.
Hồ sơ của trẻ được giới thiệu làm con nuôi
- Giấy khai sinh.
- Giấy khám sức khỏe.
- Hai ảnh toàn thân, nhìn thẳng, chụp không quá 6 tháng.
- Biên bản xác nhận trẻ bị bỏ rơi (nếu có) do UBND hoặc công an cấp xã nơi phát hiện lập.
- Giấy tờ, ý kiến đồng ý của cha mẹ đẻ, người giám hộ hoặc cơ sở nuôi dưỡng, tùy trường hợp.
Thủ tục đăng ký và nơi nộp hồ sơ
Từ 01/07/2025 chính quyền địa phương còn hai cấp (tỉnh và xã). Việc đăng ký nuôi con nuôi trong nước do UBND cấp xã giải quyết. Hồ sơ nộp tại UBND cấp xã nơi người được giới thiệu làm con nuôi thường trú hoặc nơi người nhận con nuôi thường trú. Nếu trẻ ở cơ sở nuôi dưỡng, UBND cấp xã nơi có trụ sở cơ sở đó thực hiện đăng ký.

- Bước 1: Xin xác nhận hoàn cảnh gia đình, chỗ ở, điều kiện kinh tế tại UBND cấp xã nơi thường trú.
- Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ của bạn và hồ sơ của trẻ, nộp tại UBND cấp xã có thẩm quyền (có thể nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công; nếu nộp nhầm nơi, cơ quan tiếp nhận hỗ trợ chuyển đến đúng nơi).
- Bước 3: UBND cấp xã kiểm tra, xác minh, tư vấn cho người đồng ý cho làm con nuôi về quyền và nghĩa vụ sau khi nhận nuôi.
- Bước 4: Nếu đủ điều kiện, UBND cấp xã tổ chức đăng ký, trao Giấy chứng nhận nuôi con nuôi và tổ chức giao nhận con nuôi trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày có ý kiến đồng ý của các bên liên quan. Việc nuôi con nuôi được ghi vào sổ hộ tịch.
Lưu ý: Nếu hồ sơ cần xác nhận giấy tờ nhân thân, bạn có thể tham khảo thêm mẫu giấy xác nhận nhân thân. Thành phần hồ sơ thực tế vẫn theo hướng dẫn của UBND cấp xã. Trước khi nộp, bạn nên liên hệ trực tiếp bộ phận tiếp nhận để biết hồ sơ và lệ phí hiện hành.
Quan hệ pháp lý sau khi nhận nuôi
- Quan hệ cha mẹ – con: Từ ngày đăng ký, giữa cha mẹ nuôi và con nuôi phát sinh quyền, nghĩa vụ như giữa cha mẹ đẻ và con đẻ.
- Thừa kế: Theo Bộ luật Dân sự 2015, cha mẹ nuôi và con nuôi thuộc hàng thừa kế thứ nhất của nhau.
- Quan hệ với cha mẹ đẻ: Quyền, nghĩa vụ giữa con nuôi và cha mẹ đẻ chấm dứt kể từ khi việc nuôi con nuôi được đăng ký, trừ trường hợp luật có quy định khác.
- Chấm dứt nuôi con nuôi: Chỉ thực hiện theo quyết định của Tòa án trong các trường hợp luật quy định, như cha mẹ nuôi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hoặc có hành vi ngược đãi con nuôi.
Luật Nuôi con nuôi sửa đổi: có gì mới?
Luật Nuôi con nuôi 2010 vẫn là văn bản áp dụng ở thời điểm tháng 10/2026. Dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến ngày 27/8/2026 và dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Nếu được thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ 01/03/2027 và thay thế Luật 2010.
Một số điểm đáng chú ý trong dự thảo, có thể thay đổi trước khi thông qua:
- Người nhận con nuôi vẫn là người độc thân hoặc cặp vợ chồng được pháp luật Việt Nam công nhận. Ngoại lệ là nhận con riêng của vợ/chồng.
- Đề xuất thêm giới hạn khoảng cách tuổi: hơn con nuôi ít nhất 20 tuổi và nhiều nhất 50 tuổi, có ngoại lệ vì lợi ích tốt nhất của trẻ.
- Trẻ được nhận làm con nuôi thu hẹp về trẻ có hoàn cảnh đặc biệt (bị bỏ rơi, mồ côi cả cha mẹ, không nơi nương tựa), trừ nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình.
- Người đang chấp hành án tù hoặc đang hưởng án treo không được nhận con nuôi. Quy định cấm theo hướng “đã từng bị kết án” về một số nhóm tội, thay cho “chưa được xóa án tích”.
- UBND cấp xã thực hiện việc “ghép trẻ”, có sự tham gia của người làm công tác xã hội.
- Giảm độ tuổi lấy ý kiến của trẻ từ đủ 9 tuổi xuống đủ 7 tuổi.
Lưu ý: Đây mới là nội dung dự thảo, chưa phải quy định đang có hiệu lực. Bạn đang làm thủ tục thì áp dụng Luật Nuôi con nuôi 2010 và Nghị định hướng dẫn hiện hành.
Căn cứ pháp lý
- Luật Nuôi con nuôi số 52/2010/QH12.
- Nghị định 19/2011/NĐ-CP hướng dẫn Luật Nuôi con nuôi (đã được hợp nhất, sửa đổi bởi Nghị định 24/2019/NĐ-CP và Nghị định 06/2025/NĐ-CP).
- Bộ luật Dân sự 2015 (quy định về thừa kế).
- Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; chính quyền địa phương hai cấp từ 01/07/2025.
- Dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) – đang trong quá trình xây dựng, chưa có hiệu lực.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Người độc thân là nam có được nhận con nuôi không?
Có. Luật Nuôi con nuôi 2010 không phân biệt nam hay nữ độc thân. Điều kiện chung vẫn là đủ năng lực hành vi dân sự, hơn con nuôi từ 20 tuổi, có điều kiện sức khỏe, kinh tế, chỗ ở và đạo đức tốt.
Người đã ly hôn hoặc góa có được nhận con nuôi không?
Có. Họ được xem là người độc thân và đăng ký nhận nuôi như người chưa kết hôn. Bạn cần giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân theo yêu cầu của UBND cấp xã.
Nhận con nuôi nộp hồ sơ ở đâu sau khi bỏ cấp huyện?
Nộp tại UBND cấp xã nơi người được giới thiệu làm con nuôi thường trú hoặc nơi người nhận con nuôi thường trú. Trẻ ở cơ sở nuôi dưỡng thì nộp tại UBND cấp xã nơi có trụ sở cơ sở đó.
Nhận con nuôi không đăng ký có bị phạt không?
Nhận nuôi không đăng ký thì không có quan hệ cha mẹ – con nuôi hợp pháp. Nếu việc đó liên quan đến mua bán, chiếm đoạt hoặc lợi dụng trẻ em thì có thể bị xử phạt hành chính hoặc xử lý hình sự theo quy định.
Luật Nuôi con nuôi mới có làm người độc thân mất quyền nhận nuôi không?
Theo dự thảo hiện nay thì không. Người độc thân vẫn là một trong hai nhóm được nhận con nuôi. Tuy nhiên, điều kiện về tuổi, tiền án và đối tượng trẻ có thể chặt chẽ hơn khi luật mới có hiệu lực, dự kiến từ 01/03/2027.
Tóm lại, người độc thân vẫn được nhận con nuôi nếu đáp ứng điều kiện pháp luật và đăng ký đúng thủ tục tại UBND cấp xã. Nhận nuôi tốt hay không phụ thuộc vào khả năng chăm sóc lâu dài của bạn và lợi ích tốt nhất của đứa trẻ. Bạn nên theo dõi tiến trình của Luật Nuôi con nuôi sửa đổi, vì một số điều kiện có thể thay đổi từ năm 2027.











