Có được đỗ xe máy trên vỉa hè không? Quy định và mức phạt 2026

Bạn không được đỗ xe máy trên vỉa hè nếu nơi đó không có biển báo, vạch kẻ hoặc văn bản của cơ quan có thẩm quyền cho phép. Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, vỉa hè dành cho người đi bộ. Đỗ, để xe máy trên vỉa hè trái phép bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Luật quy định thế nào về việc đỗ xe trên vỉa hè?

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ 01/01/2025) thay thế Luật Giao thông đường bộ 2008. Luật nêu hai nguyên tắc liên quan trực tiếp đến câu hỏi của bạn:

• Vỉa hè dành cho người đi bộ. Điều 77 của Luật quy định lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông, còn vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ. Cơ quan, tổ chức, cá nhân muốn dùng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào việc khác phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
• Dừng, đỗ xe phải đúng chỗ, đúng cách. Điều 18 của Luật quy định khi dừng, đỗ trên đường phố, xe phải sát lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi. Bánh xe gần nhất không được cách lề đường, vỉa hè quá 0,25 m. Xe không được gây cản trở hoặc nguy hiểm cho người và phương tiện khác.

Cần phân biệt hai việc dễ nhầm. Đỗ xe sát mép đường, sát lề là cách đỗ đúng khi đường cho phép đỗ. Còn đưa xe lên hẳn vỉa hè để đỗ là hành vi bị xử phạt nếu nơi đó không được phép.

Đỗ xe máy trên vỉa hè bị phạt bao nhiêu?

Hành vi này được quy định tại điểm d khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự bị phạt tiền từ 400.000 đến 600.000 đồng khi đỗ, để xe ở lòng đường, vỉa hè trái phép. Mức phạt này cũng áp dụng cho hành vi dừng, đỗ xe ở lòng đường gây cản trở giao thông và tụ tập từ 3 xe trở lên ở lòng đường, trong hầm đường bộ.

Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026) sửa đổi một số điều của Nghị định 168/2024. Các nội dung được đưa tin nhiều gồm an toàn cho trẻ em trên xe, vận tải hành khách theo hợp đồng và thẩm quyền xử phạt. Theo các nguồn đã đối chiếu, mức phạt đỗ xe máy trên vỉa hè vẫn giữ nguyên. Khi bị xử lý, bạn nên xem biên bản xử phạt để biết điều khoản được áp dụng.

Trường hợp nào được đỗ xe máy trên vỉa hè?

Bạn chỉ được đỗ xe máy trên vỉa hè khi thuộc một trong các trường hợp sau:

• Khu vực vỉa hè có biển báo cho phép đỗ xe.
• Vỉa hè có vạch sơn, vạch kẻ chỉ rõ khu vực đỗ xe.
• Nơi đó đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận bằng văn bản cho sử dụng một phần vỉa hè làm chỗ đỗ, với điều kiện không cản trở người đi bộ.

Nếu không có biển, vạch hoặc văn bản cho phép, bạn nên coi vỉa hè là nơi cấm đỗ. Việc cửa hàng, quán xá “cho khách để xe tạm” không có căn cứ pháp lý nếu chưa được cấp phép sử dụng vỉa hè.

Đi xe máy lên vỉa hè bị xử lý ra sao?

Đây là lỗi khác với lỗi đỗ xe và mức phạt cao hơn nhiều. Theo khoản 7 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe máy đi trên vỉa hè bị phạt từ 4.000.000 đến 6.000.000 đồng. Theo một số nguồn tin, lỗi này còn bị trừ điểm giấy phép lái xe.

Các tình huống thường gặp:

• Dắt hoặc chạy xe qua vỉa hè để vào nhà, vào cơ quan: không bị phạt.
• Đưa xe lên vỉa hè rồi đỗ ở nơi được phép: không bị phạt.
• Lên vỉa hè để tránh kẹt xe, giao hàng, nghe điện thoại, ghé quán mua đồ: bị coi là biến vỉa hè thành đường hoặc chỗ đỗ, có thể bị xử phạt.

Ví dụ: anh Minh dừng xe trước cửa hàng tiện lợi, đưa bánh trước lên vỉa hè để mua nước trong năm phút. Nếu khu vực đó không có biển hoặc vạch cho phép đỗ, hành vi này vẫn là đỗ xe trên vỉa hè trái phép.

Xe đỗ không có người trông có bị phạt không?

Có. Lực lượng Cảnh sát giao thông có thể ghi hình xe máy để trên vỉa hè hoặc lòng đường khi không có chủ xe và xử lý theo quy định. Hình thức này thường gọi là “phạt nguội”. Hiện nay, thẩm quyền xử phạt thuộc Cảnh sát giao thông, Công an cấp xã và một số chức danh khác theo Nghị định 168/2024 (đã sửa đổi bởi Nghị định 238/2026). Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 37.500.000 đồng.

Từ 01/07/2025, bộ máy chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp (tỉnh và xã/phường), không còn cấp huyện. Vì vậy, khi nhận thông báo xử phạt hoặc cần làm việc về xe bị tạm giữ, bạn liên hệ đơn vị Công an ghi trong thông báo hoặc biên bản.

Nếu xe vi phạm là xe của bạn, hãy giữ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu như giấy đăng ký xe. Trường hợp mới mua xe cũ, bạn nên xem giấy tờ cần có khi mua xe máy cũ và mẫu giấy bán xe máy cá nhân để sang tên đúng hạn, tránh phát sinh rắc rối khi xe bị xử phạt.

Cách đỗ xe máy đúng luật

1. Bước 1: Tìm bãi giữ xe, điểm trông giữ xe được cấp phép hoặc khu vực có vạch sơn, biển báo cho phép đỗ xe máy.
2. Bước 2: Nếu đỗ ở lòng đường nơi được phép, đỗ sát lề phải theo chiều đi. Bánh xe gần nhất cách lề không quá 0,25 m.
3. Bước 3: Quan sát biển “Cấm đỗ xe”, “Cấm dừng và đỗ xe” và các vị trí cấm như phần đường dành cho người đi bộ qua đường, đầu dốc, đường cong.
4. Bước 4: Khi ra, vào vị trí đỗ, có tín hiệu báo cho người tham gia giao thông khác và đảm bảo không gây cản trở người đi bộ.
5. Bước 5: Nếu bạn kinh doanh và muốn dùng vỉa hè, hãy xin phép cơ quan có thẩm quyền, chỉ dùng đúng mục đích được cho phép.

Lưu ý thêm: nếu bạn điều khiển xe máy mà chưa có giấy phép lái xe, mức xử phạt sẽ khác và nặng hơn. Bạn có thể tham khảo mức phạt không có bằng lái xe máy. Còn khi mua xe mới, bạn nên tính trước lệ phí trước bạ xe máy để dự trù chi phí đăng ký.

Các lỗi giao thông khác cũng được xử lý theo cùng Nghị định 168/2024, chẳng hạn chạy quá tốc độ từ 10 đến 20 km/h. Bạn nên đối chiếu mức phạt theo loại phương tiện trước khi nộp phạt.

Căn cứ pháp lý

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại, vỉa hè là nơi dành cho người đi bộ nên bạn chỉ nên đỗ xe máy ở bãi giữ xe hoặc khu vực có biển báo, vạch sơn cho phép. Đỗ, để xe trái phép bị phạt 400.000–600.000 đồng, còn chạy xe máy trên vỉa hè bị phạt cao gấp nhiều lần.