Chồng đang đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ hưởng chế độ thai sản 5 ngày làm việc nếu vợ sinh thường, 7 ngày nếu vợ sinh mổ hoặc con dưới 32 tuần tuổi, 10 ngày nếu vợ sinh đôi hoặc (từ 01/07/2026) sinh con thứ hai, 14 ngày nếu sinh đôi phải mổ. Tiền hưởng bằng 100% lương bình quân đóng BHXH 6 tháng gần nhất, chia 24, nhân số ngày nghỉ.
Tóm tắt nhanh
- Đối tượng: lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc, đã đóng đủ thời gian theo luật.
- Số ngày nghỉ: 5 – 7 – 10 – 14 ngày làm việc tùy cách sinh, số con và tuổi thai.
- Từ 01/07/2026: vợ sinh con thứ hai (đang có một con đẻ còn sống), chồng nghỉ 10 ngày thay vì 5 ngày.
- Ngày bắt đầu nghỉ phải nằm trong 60 ngày kể từ ngày vợ sinh; có thể nghỉ một lần hoặc chia nhiều lần.
- Tiền thai sản = bình quân lương 6 tháng ÷ 24 × số ngày nghỉ.
- Nếu vợ không đủ điều kiện hưởng thai sản mà chồng đủ điều kiện, chồng được trợ cấp một lần 5,06 triệu đồng/con (vợ sinh từ 01/07/2026).
Vợ sinh con, chồng được nghỉ bao nhiêu ngày?
Số ngày nghỉ của chồng được quy định tại khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Dân số 2025 (hiệu lực từ 01/07/2026). Bảng dưới đây tổng hợp theo quy định hiện hành.
| Trường hợp vợ sinh | Số ngày chồng được nghỉ (ngày làm việc) |
|---|---|
| Sinh thường, một con | 5 ngày |
| Sinh mổ (phải phẫu thuật) hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi | 7 ngày |
| Sinh đôi | 10 ngày |
| Sinh con thứ hai (tại thời điểm sinh vợ có một con đẻ còn sống) – từ 01/07/2026 | 10 ngày |
| Sinh đôi phải phẫu thuật | 14 ngày |
| Sinh ba trở lên | Cộng thêm 3 ngày cho mỗi con từ con thứ ba |
| Sinh ba trở lên phải phẫu thuật | Cộng thêm 3 ngày cho mỗi con từ con thứ ba (trên mức 14 ngày) |
Trước đây, theo Luật BHXH 2014 (Điều 34), chồng chỉ được nghỉ trong 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh. Từ 01/07/2025, khung thời gian này được mở rộng thành 60 ngày, còn số ngày nghỉ theo từng trường hợp về cơ bản giữ nguyên.
Điều kiện để chồng hưởng chế độ thai sản
Để được nghỉ và hưởng tiền thai sản từ quỹ BHXH, chồng cần đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Đang tham gia BHXH bắt buộc tại thời điểm vợ sinh con (có hợp đồng lao động, đơn vị đang đóng BHXH cho bạn).
- Đủ thời gian đóng: đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước thời điểm vợ sinh con.
- Không đủ điều kiện nếu đã nghỉ việc: chỉ từng đóng BHXH trong quá khứ nhưng thời điểm vợ sinh không còn thuộc diện đóng BHXH bắt buộc thì không được hưởng chế độ nghỉ này.
Vợ không cần đi làm hay đóng BHXH. Chế độ của chồng độc lập với chế độ thai sản của vợ. Nếu vợ là lao động tự do hoặc nội trợ, chồng vẫn được nghỉ hưởng thai sản khi đủ điều kiện nêu trên.
Lưu ý: Nếu bạn vừa nghỉ việc và đang cân nhắc rút BHXH một lần, hãy tính kỹ vì việc này làm mất thời gian đóng, ảnh hưởng điều kiện hưởng thai sản và lương hưu sau này. Bạn có thể tham khảo cách tính tại bài cách tính BHXH một lần trên VssID.
Nghỉ vào thời điểm nào, nghỉ liên tục hay chia đợt?
Khung 60 ngày kể từ ngày vợ sinh
Ngày bắt đầu nghỉ hưởng thai sản phải nằm trong khoảng 60 ngày kể từ ngày vợ sinh con. Nếu bạn chia thành nhiều đợt, ngày bắt đầu của đợt nghỉ cuối cùng cũng phải còn nằm trong 60 ngày này. Tổng số ngày nghỉ không được vượt quá số ngày luật cho phép.
Cách tính ngày nghỉ
Đây là số ngày làm việc, nên khi tính lịch nghỉ bạn không nên tự cộng 5, 7 hay 10 ngày theo lịch dương. Ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ, Tết thông thường không bị tính vào số ngày được nghỉ. Hãy xác nhận lịch cụ thể với bộ phận nhân sự của đơn vị.
Có bị trừ vào phép năm không?
Không. Thời gian nghỉ hưởng thai sản không được tính nếu trùng với thời gian nghỉ hằng năm, nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương hoặc nghỉ hưởng nguyên lương theo pháp luật lao động. Nghĩa là bạn không phải dùng phép năm để nghỉ chăm vợ sinh, và ngược lại cũng không nên khai báo nhầm ngày phép thành ngày thai sản. Nếu cần nghỉ thêm ngoài số ngày luật định, bạn có thể làm đơn xin nghỉ phép riêng theo quy chế của đơn vị.
Thời gian nghỉ hưởng thai sản của chồng được tính là thời gian đóng BHXH bắt buộc, và trong thời gian đó người lao động cùng người sử dụng lao động không phải đóng BHXH.
Tiền thai sản của chồng tính thế nào?
Theo Điều 59 Luật BHXH 2024, mức hưởng được tính theo công thức:
Tiền thai sản của chồng = (Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ ÷ 24 ngày) × 100% × số ngày nghỉ.
Nếu đóng BHXH chưa đủ 6 tháng thì tính bình quân theo các tháng đã đóng. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc có mức cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu; từ 01/07/2026 mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng nên mức trần là 50,6 triệu đồng/tháng.
Ví dụ: Anh Minh có lương bình quân đóng BHXH 6 tháng gần nhất là 12 triệu đồng/tháng, đơn giá một ngày là 12.000.000 ÷ 24 = 500.000 đồng.
- Vợ sinh thường con đầu, nghỉ 5 ngày: 500.000 × 5 = 2.500.000 đồng.
- Vợ sinh mổ, nghỉ 7 ngày: 500.000 × 7 = 3.500.000 đồng.
- Vợ sinh con thứ hai (từ 01/07/2026), nghỉ 10 ngày: 500.000 × 10 = 5.000.000 đồng.
Số tiền do cơ quan BHXH chi trả. Đơn vị sử dụng lao động có thể có chính sách hỗ trợ thêm, nhưng đó là thỏa thuận riêng, không bắt buộc theo luật BHXH.
Khi nào chồng được nhận trợ cấp một lần khi vợ sinh?
Theo Điều 58 Luật BHXH 2024, trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức tham chiếu cho mỗi con. Trong giai đoạn chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Đây là khoản ưu tiên cho người mẹ; chồng chỉ nhận khi vợ không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản nhưng chồng đủ điều kiện.
| Thời điểm vợ sinh | Lương cơ sở | Trợ cấp một lần/con |
|---|---|---|
| Trước 01/07/2026 | 2,34 triệu đồng | 4.680.000 đồng |
| Từ 01/07/2026 | 2,53 triệu đồng (Nghị định 161/2026/NĐ-CP) | 5.060.000 đồng |
Trợ cấp tính theo từng con, nên vợ sinh đôi từ 01/07/2026 thì khoản này là 10.120.000 đồng. Mỗi con chỉ được nhận một khoản trợ cấp: nếu mẹ đã nhận thì chồng không nhận thêm.
Vợ sinh con thứ hai từ 01/07/2026: chồng nghỉ 10 ngày
Luật Dân số 2025 (Luật số 113/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/07/2026. Theo điểm a khoản 1 Điều 14, trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ nghỉ thai sản 7 tháng và lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Nghị định 168/2026/NĐ-CP (ban hành 15/05/2026, hiệu lực 01/07/2026) hướng dẫn chi tiết.
Bạn được áp dụng mức 10 ngày khi đồng thời thỏa mãn:
- Bạn đủ điều kiện hưởng thai sản theo pháp luật BHXH (mục trên);
- Vợ sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh, vợ đang có một con đẻ còn sống;
- Không thuộc trường hợp loại trừ theo khoản 2 Điều 52 Luật BHXH 2024.
Khi sinh con thứ ba trở đi, chồng quay lại mức thông thường (5 hoặc 7 ngày…), trừ khi thuộc trường hợp sinh đôi. Nếu vợ sinh con thứ hai và đồng thời phải mổ, nhiều đơn vị còn hỏi nên áp dụng ngày nào; bạn nên hỏi cơ quan BHXH nơi đơn vị tham gia để được hướng dẫn cụ thể.
Lưu ý: Người kê khai chịu trách nhiệm về tính chính xác của nội dung đề nghị hưởng chế độ sinh con thứ hai. Hãy cung cấp trung thực thông tin về con đẻ còn sống để tránh bị truy thu hoặc xử lý.
Các trường hợp đặc biệt
Chồng đóng BHXH tự nguyện
Từ 01/07/2025, chế độ thai sản được bổ sung cho người tham gia BHXH tự nguyện. Chồng có thời gian đóng BHXH tự nguyện (hoặc vừa bắt buộc vừa tự nguyện) từ đủ 06 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi vợ sinh thì vợ được hưởng trợ cấp thai sản 2 triệu đồng/con theo nhiều nguồn tổng hợp. Trường hợp này chồng không có số ngày nghỉ hưởng lương thai sản như lao động bắt buộc.
Vợ mất sau khi sinh
Nếu cả cha và mẹ (hoặc chỉ mẹ) tham gia BHXH bắt buộc mà mẹ chết sau khi sinh, cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ hưởng thai sản để chăm con trong thời gian còn lại của mẹ. Nếu chỉ có cha tham gia BHXH bắt buộc mà mẹ chết hoặc gặp rủi ro, không đủ sức khỏe chăm con theo xác nhận của cơ sở khám, chữa bệnh, cha được nghỉ cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi.
Chồng của người mang thai hộ
Chồng của lao động nữ mang thai hộ được nghỉ hưởng thai sản tương tự lao động nam có vợ sinh con.
Hồ sơ và thủ tục hưởng chế độ
Hồ sơ của lao động nam khi vợ sinh con được quy định tại khoản 5 Điều 61, trình tự giải quyết tại Điều 62 Luật BHXH 2024. Thành phần thường gồm:
- Bản sao giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh/trích lục khai sinh của con;
- Giấy ra viện hoặc giấy tờ y tế thể hiện sinh mổ, sinh dưới 32 tuần (nếu thuộc diện nghỉ 7 ngày);
- Với trường hợp sinh con thứ hai: ghi rõ cụm từ “Sinh con thứ hai” tại cột ghi chú của Danh sách đề nghị (mẫu 01B-HSB) do đơn vị lập.
- Bước 1: Thông báo cho đơn vị về lịch nghỉ và nộp giấy tờ của con cho bộ phận nhân sự/kế toán.
- Bước 2: Đơn vị lập danh sách đề nghị và nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH; thông thường trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ từ bạn.
- Bước 3: Cơ quan BHXH giải quyết, thông thường trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ đơn vị.
- Bước 4: Nhận tiền thai sản (qua đơn vị hoặc tài khoản cá nhân tùy hình thức đăng ký).
Nếu bạn đã thôi việc nhưng vẫn bảo lưu thời gian đóng và đủ điều kiện, bạn nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan BHXH; với trường hợp sinh con thứ hai, lập văn bản đề nghị theo mẫu 14-HSB và ghi rõ nội dung đề nghị hưởng chế độ.
Sau khi con chào đời, bạn cũng nên đăng ký người phụ thuộc để giảm trừ gia cảnh (6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc từ kỳ tính thuế 2026). Chi tiết có tại bài mức giảm trừ gia cảnh mới nhất và hướng dẫn đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
Cảnh báo: Không khai khống giấy chứng sinh hoặc thông tin sinh con để hưởng chế độ. Hành vi gian dối nhằm hưởng BHXH có thể bị buộc hoàn trả và bị xử lý theo quy định.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15) – các Điều 50, 52, 53, 58, 59, 61, 62;
- Luật Dân số 2025 (Luật số 113/2025/QH15) – Điều 14, Điều 29 (sửa đổi, bổ sung Luật BHXH 2024 và Bộ luật Lao động 2019);
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật BHXH về BHXH bắt buộc;
- Nghị định 168/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Dân số (chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai);
- Nghị định 161/2026/NĐ-CP về mức lương cơ sở từ 01/07/2026;
- Luật BHXH 2014 (Điều 34) – áp dụng trước 01/07/2025.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Vợ sinh con, chồng được nghỉ mấy ngày?
Chồng đang đóng BHXH bắt buộc được nghỉ 5 ngày làm việc nếu vợ sinh thường, 7 ngày nếu sinh mổ hoặc con dưới 32 tuần, 10 ngày nếu sinh đôi hoặc từ 01/07/2026 vợ sinh con thứ hai, và 14 ngày nếu sinh đôi phải mổ.
Chồng có phải đi làm trước rồi mới nghỉ được không?
Không có quy định như vậy. Điều kiện là bạn đang đóng BHXH bắt buộc và đã đóng đủ 06 tháng trong 12 tháng liền kề trước khi vợ sinh. Bạn có thể nghỉ ngay sau sinh hoặc nghỉ vào thời điểm khác, miễn ngày bắt đầu nghỉ nằm trong 60 ngày kể từ ngày vợ sinh.
Vợ không đi làm, chồng có được hưởng thai sản không?
Có. Chế độ của chồng chỉ phụ thuộc vào việc chồng đủ điều kiện đóng BHXH. Nếu vợ không đủ điều kiện hưởng thai sản mà chồng đủ, chồng còn được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con (5,06 triệu đồng/con với trường hợp sinh từ 01/07/2026).
Có được nghỉ chia nhiều đợt không?
Được. Bạn có thể chia số ngày nghỉ thành nhiều đợt, nhưng ngày bắt đầu của đợt cuối cùng phải nằm trong 60 ngày kể từ ngày vợ sinh và tổng số ngày không vượt mức luật cho phép.
Vợ sinh con thứ ba thì chồng nghỉ bao nhiêu ngày?
Chính sách nghỉ 10 ngày chỉ áp dụng cho con thứ hai (khi vợ có một con đẻ còn sống tại thời điểm sinh). Từ con thứ ba, chồng được nghỉ theo mức chung: 5 ngày, hoặc 7 ngày nếu sinh mổ/dưới 32 tuần, hoặc 10, 14 ngày nếu sinh đôi.
Nghỉ thai sản có được tính là thời gian đóng BHXH không?
Có. Thời gian nghỉ hưởng thai sản được tính là thời gian đóng BHXH bắt buộc, và trong thời gian này bạn cùng đơn vị không phải đóng BHXH.
Tóm lại, chế độ thai sản cho chồng khi vợ sinh con có số ngày nghỉ từ 5 đến 14 ngày làm việc, trong khung 60 ngày sau sinh, và từ 01/07/2026 vợ sinh con thứ hai thì chồng nghỉ 10 ngày. Bạn cần đang đóng BHXH bắt buộc, đủ thời gian đóng, chuẩn bị giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con và phối hợp với đơn vị để lập hồ sơ đúng hạn.
