Hiện nay pháp luật chưa có một khoản trợ cấp hằng tháng riêng, áp dụng chung toàn quốc cho mọi người mắc bệnh hiểm nghèo hay ung thư. Bạn chỉ có thể nhận trợ cấp xã hội hằng tháng nếu thuộc một diện chung (ví dụ khuyết tật nặng, đặc biệt nặng) hoặc nếu tỉnh, thành phố nơi bạn cư trú đã có nghị quyết riêng. Ngoài ra, người có tham gia BHXH có thể xét hưởng BHXH một lần.
Tóm tắt nhanh
- Không có trợ cấp hằng tháng riêng toàn quốc cho người bệnh hiểm nghèo; Bộ Y tế đã xác nhận điều này khi trả lời cử tri.
- Người bệnh được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng khi được xác định là người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng, hoặc thuộc diện khác như người nhiễm HIV/AIDS thuộc hộ nghèo.
- Mức chuẩn trợ giúp xã hội từ 01/07/2026 là 540.000 đồng/tháng (Nghị định 335/2026/NĐ-CP, hiệu lực 05/10/2026); mức trợ cấp = mức chuẩn × hệ số.
- Một số địa phương (như Đà Nẵng) đã đưa người mắc bệnh hiểm nghèo vào diện hưởng trợ cấp hằng tháng theo nghị quyết HĐND.
- Người đã tham gia BHXH và mắc ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS có thể xét hưởng BHXH một lần theo Luật BHXH 2024.
Có chế độ trợ cấp hàng tháng riêng cho người mắc bệnh hiểm nghèo không?
Chưa có. Khi trả lời kiến nghị của cử tri về việc trợ cấp hằng tháng cho người bị ung thư, suy thận, Bộ Y tế cho biết pháp luật hiện hành chưa có chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng dành riêng cho người mắc bệnh hiểm nghèo. Bộ cũng ghi nhận đề xuất mở rộng đối tượng và sẽ nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách trợ giúp xã hội.
Nghĩa là “trợ cấp bệnh hiểm nghèo” trên thực tế là tập hợp nhiều chính sách khác nhau: trợ cấp xã hội theo diện chung, chính sách riêng của tỉnh, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các khoản hỗ trợ khẩn cấp. Bạn cần xác định mình thuộc nhóm nào.
Lưu ý: Trước đây, trợ cấp xã hội hằng tháng được quy định tại Nghị định 20/2021/NĐ-CP (sửa đổi năm 2024). Hiện nay, Nghị định 335/2026/NĐ-CP ngày 21/08/2026 quy định chính sách trợ giúp xã hội, có hiệu lực từ 05/10/2026. Người đang hưởng chế độ theo Nghị định 20/2021 được chuyển sang mức tương ứng từ 01/07/2026 và không phải làm lại hồ sơ.
Những trường hợp người bệnh được hưởng trợ cấp hằng tháng
1. Người bệnh được xác định là khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng
Đây là con đường phổ biến nhất. Người mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư giai đoạn cuối, suy thận mãn, tai biến…) nếu được Hội đồng xác định mức độ khuyết tật kết luận là khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng thì được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng theo Luật Người khuyết tật và quy định về trợ giúp xã hội. Việc có bệnh không đương nhiên được coi là khuyết tật; mức độ khuyết tật phải được Hội đồng xác định.
2. Người nhiễm HIV/AIDS thuộc hộ nghèo
Người nhiễm HIV/AIDS thuộc diện hộ nghèo, không có tiền lương, tiền công, lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng nằm trong nhóm được trợ cấp xã hội hằng tháng theo Nghị định 335/2026/NĐ-CP.
3. Các diện khác không gắn với bệnh
Người bệnh đồng thời là người cao tuổi thuộc hộ nghèo không nơi nương tựa, người đơn thân nghèo nuôi con hoặc thuộc diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội cũng có thể được hưởng theo các diện này. Nếu thuộc nhiều diện với các hệ số khác nhau, bạn chỉ được hưởng một mức cao nhất, trừ một số trường hợp luật quy định riêng.
4. Diện do địa phương quy định
Nghị định về trợ giúp xã hội cho phép UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định thêm đối tượng khó khăn khác chưa được quy định ở trung ương, và mức chuẩn hoặc mức trợ giúp cao hơn. Người mắc bệnh hiểm nghèo thuộc nhóm này ở một số địa phương (xem mục dưới).
Mức trợ cấp xã hội hằng tháng năm 2026
Từ 01/07/2026, mức chuẩn trợ giúp xã hội là 540.000 đồng/tháng (trước đây 500.000 đồng). Trợ cấp thực tế được tính bằng mức chuẩn nhân với hệ số của từng nhóm đối tượng, nên không có một mức cố định cho tất cả. Theo các văn bản hướng dẫn, mức trợ cấp hằng tháng hiện dao động từ 540.000 đến 1.620.000 đồng tùy nhóm.
| Nội dung | Quy định hiện hành |
|---|---|
| Mức chuẩn trợ giúp xã hội (toàn quốc) | 540.000 đồng/tháng, áp dụng từ 01/07/2026 |
| Công thức | Mức trợ cấp = mức chuẩn × hệ số của nhóm đối tượng |
| Khoảng mức trợ cấp hằng tháng | Từ 540.000 đến 1.620.000 đồng tùy nhóm |
| Mức chuẩn của một số thành phố | Hà Nội 650.000 đồng/tháng từ 01/01/2026; TP.HCM 650.000 đồng/tháng từ tháng 9/2025 |
Hệ số cụ thể của từng nhóm (khuyết tật nặng, đặc biệt nặng, HIV/AIDS…) khác nhau; bạn hỏi UBND xã, phường nơi cư trú để được xác định chính xác mức mình được hưởng.
Trợ cấp bệnh hiểm nghèo theo chính sách địa phương
Do pháp luật cho phép tỉnh, thành phố mở rộng đối tượng, chế độ cho người bệnh hiểm nghèo khác nhau giữa các nơi. Ví dụ tại Đà Nẵng, từ 01/01/2026 chính sách trợ giúp xã hội theo Nghị quyết 41/2025/NQ-HĐND có nhóm người mắc bệnh hiểm nghèo trong danh mục theo quy định của cấp có thẩm quyền, không có tiền lương, lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp xã hội hằng tháng hay trợ cấp hưu trí xã hội. Nhóm này được trợ cấp theo mức chuẩn nhân hệ số, được cấp thẻ bảo hiểm y tế và hỗ trợ mai táng phí.
Trước đó, Đà Nẵng cũng có quyết định trợ cấp 500.000 đồng/người/tháng cho người thuộc hộ nghèo bị ung thư hoặc suy thận mãn chạy thận nhân tạo có giấy chứng nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền.
Cảnh báo: Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính (còn 34 tỉnh, thành), nhiều nghị quyết, quyết định của địa phương được ban hành thay thế hoặc điều chỉnh. Đừng dựa vào một bài viết cũ; hãy kiểm tra văn bản đang có hiệu lực của tỉnh, thành phố nơi bạn thường trú. Thông tin ở trên chỉ là ví dụ minh họa.
Chế độ trợ cấp hàng tháng cho người mắc bệnh ung thư
Người mắc ung thư không có trợ cấp hằng tháng riêng trên toàn quốc. Tùy hoàn cảnh, bạn có thể xem xét các hướng sau:
- Trợ cấp xã hội hằng tháng nếu được xác định khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng, hoặc thuộc diện khác như người cao tuổi hộ nghèo không nơi nương tựa.
- Chính sách của địa phương nếu tỉnh, thành phố có quy định riêng cho người bệnh ung thư, suy thận.
- BHXH một lần nếu đã tham gia BHXH và đã chấm dứt tham gia (xem mục dưới).
- Bảo hiểm y tế và hỗ trợ viện phí: nhiều tỉnh có nghị quyết hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh cho người mắc ung thư, chạy thận nhân tạo, mổ tim thuộc diện khó khăn.
Ví dụ: Bà Lan, 58 tuổi, thuộc hộ nghèo, đang điều trị ung thư, không có lương hưu. Bà nên hỏi UBND phường nơi cư trú xem địa phương có chính sách riêng không, đồng thời đề nghị xác định mức độ khuyết tật nếu sức khỏe suy giảm nặng. Nếu bà từng đóng BHXH nhiều năm, bà cũng có thể tính phương án nhận BHXH một lần.
BHXH một lần khi mắc bệnh hiểm nghèo
Đây không phải trợ cấp hằng tháng, nhưng là khoản hỗ trợ tài chính đáng kể cho người từng đóng BHXH. Theo Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH mà đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu đang mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
So với quy định cũ của Luật BHXH 2014, danh mục đã thay đổi: bệnh phong không còn trong danh mục và “xơ gan cổ chướng” được thay bằng “xơ gan mất bù”. Thời hạn giải quyết hồ sơ BHXH một lần được rút xuống còn 7 ngày làm việc kể từ khi cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Hồ sơ thường gồm đơn đề nghị hưởng BHXH một lần, bản tóm tắt hồ sơ bệnh án và giấy xét nghiệm do cơ sở y tế điều trị cấp. Muốn ước tính số tiền, bạn xem hướng dẫn cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.
Lưu ý: Rút BHXH một lần làm mất thời gian đóng đã hưởng, ảnh hưởng quyền lợi lương hưu và BHYT về sau. Hãy cân nhắc kỹ, nhất là khi gần đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Thủ tục đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng
Thủ tục cụ thể thay đổi theo diện hưởng và địa phương. Quy trình chung như sau:
- Bước 1: Xác định diện hưởng (khuyết tật nặng, HIV hộ nghèo, diện địa phương…) và chuẩn bị giấy tờ: tờ khai đề nghị hưởng chế độ, giấy tờ tùy thân, giấy xác nhận bệnh của cơ sở y tế, giấy xác nhận khuyết tật (nếu có), giấy chứng nhận hộ nghèo (nếu thuộc diện này).
- Bước 2: Nộp hồ sơ tại UBND xã, phường nơi cư trú. Nếu bạn chưa cập nhật nơi ở, xem hướng dẫn đăng ký tạm trú online. Giấy tờ tùy thân là thẻ căn cước hoặc CCCD còn hạn; nếu cần làm mới, xem làm căn cước công dân ở đâu.
- Bước 3: Hội đồng xét duyệt (nếu có) và Chủ tịch UBND cấp xã ra quyết định hưởng trợ cấp. Từ 01/07/2025 không còn cấp huyện nên việc này do cấp xã thực hiện, một số bước do cơ quan cấp tỉnh hỗ trợ.
- Bước 4: Nhận trợ cấp hằng tháng qua tài khoản hoặc hình thức chi trả địa phương quy định. Bạn không nhận tiền liên tục từ 03 tháng trở lên thì có thể bị tạm dừng hưởng.
Nếu cần giấy tờ chứng minh hoàn cảnh, bạn có thể tham khảo mẫu giấy xác nhận nhân thân, nhưng nên hỏi cán bộ xã xem hồ sơ cần mẫu nào theo hướng dẫn tại địa phương.
Căn cứ pháp lý
- Nghị định 335/2026/NĐ-CP ngày 21/08/2026 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội (hiệu lực 05/10/2026; mức chuẩn 540.000 đồng áp dụng từ 01/07/2026).
- Nghị định 20/2021/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 76/2024/NĐ-CP) – quy định trước đây về chính sách trợ giúp xã hội, áp dụng chuyển tiếp đối với người đang hưởng.
- Luật Người khuyết tật 2010.
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực 01/07/2025), Điều 70 về hưởng BHXH một lần.
- Nghị quyết 41/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố Đà Nẵng (hiệu lực 01/01/2026) – ví dụ chính sách địa phương.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Người mắc bệnh hiểm nghèo có được trợ cấp hàng tháng không?
Không có trợ cấp riêng toàn quốc. Bạn được trợ cấp xã hội hằng tháng nếu thuộc một diện chung như khuyết tật nặng, đặc biệt nặng, hoặc nếu địa phương có nghị quyết riêng cho người mắc bệnh hiểm nghèo.
Người mắc bệnh ung thư được hưởng trợ cấp hàng tháng bao nhiêu?
Không có mức chung cho mọi người bệnh ung thư. Nếu thuộc diện trợ cấp xã hội, mức bằng 540.000 đồng nhân hệ số của nhóm đối tượng. Một số địa phương có mức riêng; bạn hỏi UBND xã, phường để biết chính xác.
Danh mục bệnh hiểm nghèo do ai quy định?
Chính sách địa phương thường dẫn chiếu “danh mục bệnh hiểm nghèo theo quy định của cấp có thẩm quyền”. Với BHXH một lần, Luật BHXH 2024 liệt kê ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS. Mỗi chính sách có phạm vi bệnh riêng, bạn cần đối chiếu từng văn bản.
Mắc ung thư có được rút BHXH một lần không?
Có, nếu bạn đã chấm dứt tham gia BHXH và đang mắc ung thư theo Điều 70 Luật BHXH 2024. Bạn nộp hồ sơ kèm giấy tờ y tế chứng minh bệnh tại cơ quan BHXH.
Nộp hồ sơ xin trợ cấp xã hội hằng tháng ở đâu?
Thông thường nộp tại UBND xã, phường nơi cư trú, vì chính quyền địa phương hiện có hai cấp (tỉnh, xã). Người đã có tờ khai đủ điều kiện sẽ được Chủ tịch UBND cấp xã xem xét ra quyết định.
Người đang hưởng trợ cấp có phải làm lại hồ sơ khi mức chuẩn tăng lên 540.000 đồng không?
Không. Người đang hưởng theo Nghị định 20/2021 được chuyển sang mức tương ứng theo Nghị định 335/2026 từ 01/07/2026 mà không phải làm lại hồ sơ.
Nói tóm lại, trợ cấp hàng tháng cho người mắc bệnh hiểm nghèo hiện phụ thuộc vào diện bạn thuộc và chính sách của địa phương, còn BHXH một lần là hướng hỗ trợ bổ sung với người từng đóng BHXH. Bạn nên rà soát hoàn cảnh của mình theo từng nhóm ở trên và hỏi UBND xã, phường để biết quy định đang áp dụng.
