Để xin giấy ốm hợp lệ, bạn đến khám tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giấy phép hoạt động và đề nghị bác sĩ cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội (Mẫu số 07) nếu điều trị ngoại trú. Nếu nằm viện, bạn nhận giấy ra viện. Sau đó nộp giấy cho công ty trong vòng 45 ngày kể từ ngày đi làm lại.
Tóm tắt nhanh
- Điều trị ngoại trú: xin Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Điều trị nội trú: dùng giấy ra viện.
- Giấy chỉ được cấp khi bạn thực sự đến khám và bác sĩ xác định cần nghỉ. Một lần khám cấp một giấy, tối đa 30 ngày/giấy (trường hợp thông thường).
- Mẫu hiện hành: Mẫu số 07 ban hành kèm Thông tư 25/2025/TT-BYT (từ 01/07/2025), có thể lập dưới dạng điện tử và hiển thị trên VNeID.
- Thời hạn nộp hồ sơ cho công ty: chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
- Mức hưởng: 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, chia 24 để tính theo ngày.
Giấy nghỉ ốm hưởng BHXH là gì?
Trong đời sống, mọi người hay gọi chung là “giấy ốm”, “giấy nghỉ bệnh” hay “giấy nghỉ ốm hưởng BHXH”. Về mặt pháp lý, có hai loại giấy khác nhau, tùy bạn điều trị ở đâu:
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội: cấp cho người điều trị ngoại trú (khám xong về nhà nghỉ), hoặc cấp cho cha/mẹ để chăm con ốm. Giấy xác nhận số ngày nghỉ làm căn cứ tính trợ cấp ốm đau.
- Giấy ra viện: cấp cho người điều trị nội trú. Giấy này đã đủ để làm hồ sơ hưởng chế độ, bạn không cần xin thêm giấy nghỉ ốm.
Hai loại giấy này là chứng từ để công ty lập hồ sơ đề nghị cơ quan BHXH chi trả trợ cấp ốm đau cho bạn. Nếu bạn chưa tham gia BHXH bắt buộc, giấy vẫn có thể dùng để chứng minh lý do nghỉ với công ty, nhưng bạn không được cơ quan BHXH chi trợ cấp.
Xin giấy nghỉ ốm ở đâu?
Bạn xin giấy ở cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động, gồm bệnh viện công, bệnh viện tư, phòng khám đa khoa và các cơ sở khác được phép cấp. Người ký giấy phải là người hành nghề (bác sĩ, y sĩ) làm việc tại cơ sở đó và được người đứng đầu cơ sở phân công ký. Giấy cũng phải phù hợp với phạm vi chuyên môn của cơ sở.
Từ 01/07/2025, Bộ Y tế quy định cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH và công bố danh sách trên trang thông tin điện tử. Vì vậy trước khi đi khám ở phòng khám nhỏ, bạn nên hỏi trước cơ sở đó có được cấp giấy hay không.
Lưu ý: Giấy chỉ có giá trị khi cơ sở y tế cấp đúng mẫu và đúng thẩm quyền. Giấy xác nhận “ốm” ghi tay trên giấy thường, hoặc do người không có thẩm quyền ký, sẽ không được cơ quan BHXH chấp nhận để thanh toán.
Các bước xin giấy ốm ở bệnh viện
- Bước 1 – Chuẩn bị giấy tờ: mang theo thẻ bảo hiểm y tế (hoặc thông tin trên VNeID), căn cước hoặc căn cước công dân. Nếu cần tra lại số thẻ căn cước, bạn xem bài tra số căn cước công dân online.
- Bước 2 – Đăng ký khám và khai thông tin nơi làm việc: nói rõ bạn đang đóng BHXH tại đơn vị nào để bệnh viện ghi đúng vào giấy. Trường hợp con ốm, khai tên đơn vị nơi cha hoặc mẹ đang làm việc và đóng BHXH.
- Bước 3 – Khám và trao đổi với bác sĩ: báo cho bác sĩ biết tính chất công việc và nhu cầu nghỉ. Bác sĩ căn cứ tình trạng sức khỏe thực tế để quyết định có cho nghỉ hay không và nghỉ bao nhiêu ngày.
- Bước 4 – Nhận giấy: nếu chưa có giấy ngay, cơ sở phải phát giấy hẹn ghi rõ thời gian cấp và cấp đúng hẹn. Bạn kiểm tra họ tên, đơn vị, chẩn đoán, số ngày nghỉ, ngày bắt đầu nghỉ, chữ ký và dấu.
- Bước 5 – Báo công ty và giữ giấy: thông báo cho người sử dụng lao động theo nội quy, giữ bản chính hoặc bản điện tử để nộp khi đi làm lại.
Nếu bạn cần nghỉ chỉ để xin phép công ty mà chưa cần hồ sơ BHXH, có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản.
Giấy ốm thế nào là hợp lệ?
Một giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH hợp lệ thường phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có giấy phép hoạt động cấp, người ký là người hành nghề được phân công.
- Lập theo Mẫu số 07 tại Phụ lục II Thông tư 25/2025/TT-BYT, ghi đúng hướng dẫn kèm theo (họ tên, mã số BHXH hoặc số thẻ BHYT, đơn vị làm việc, chẩn đoán, phương pháp điều trị, số ngày nghỉ).
- Nội dung chẩn đoán mô tả cụ thể tình trạng sức khỏe, có tên bệnh hoặc mã bệnh.
- Ngày bắt đầu nghỉ thường trùng với ngày bạn đến khám.
Giấy ốm điện tử có giá trị không?
Có. Theo Thông tư 25/2025/TT-BYT, nếu giấy được lập dưới dạng điện tử, đủ thông tin theo mẫu, có chữ ký số hợp lệ và đã đồng bộ lên hệ thống hoặc hiển thị trên ứng dụng VNeID thì có giá trị như bản giấy.
Giấy cấp trước 01/07/2025 còn dùng được không?
Còn. Thông tư 25/2025/TT-BYT có điều khoản chuyển tiếp: giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH và giấy ra viện đã cấp trước ngày thông tư có hiệu lực vẫn có giá trị làm cơ sở hưởng BHXH. Trước đây mẫu giấy nằm ở Phụ lục 7 Thông tư 56/2017/TT-BYT (sửa đổi bởi Thông tư 18/2022/TT-BYT); hiện nay bạn dùng Mẫu số 07 của Thông tư 25/2025/TT-BYT.
Nghỉ ốm hưởng BHXH tối đa bao nhiêu ngày?
Cần phân biệt hai giới hạn: số ngày ghi trên mỗi giấy và số ngày tối đa được hưởng trợ cấp trong một năm.
Số ngày ghi trên một giấy
- Trường hợp thông thường: tối đa 30 ngày cho một lần cấp giấy.
- Một số trường hợp thai sản (sảy thai, phá thai, thai chết lưu… từ 13 tuần tuổi trở lên): tối đa 50 ngày.
- Nếu cần nghỉ dài hơn 30 ngày, khi giấy hết hoặc sắp hết hạn bạn phải tái khám để bác sĩ xem xét cấp tiếp.
- Một lần khám chỉ được cấp một giấy. Nếu khám nhiều chuyên khoa trong cùng một ngày tại cùng cơ sở thì chỉ cấp một giấy.
Số ngày tối đa hưởng chế độ ốm đau trong năm
Theo Điều 43 Luật BHXH 2024, thời gian tối đa hưởng chế độ ốm đau được tính từ 01/01 đến 31/12, theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, Tết và nghỉ hằng tuần:
| Thời gian đã đóng BHXH bắt buộc | Làm việc điều kiện bình thường | Nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc vùng đặc biệt khó khăn |
|---|---|---|
| Dưới 15 năm | 30 ngày | 40 ngày |
| Từ đủ 15 đến dưới 30 năm | 40 ngày | 50 ngày |
| Từ đủ 30 năm trở lên | 60 ngày | 70 ngày |
Nghỉ chăm sóc con ốm
Mỗi năm, cha hoặc mẹ được nghỉ tối đa 20 ngày cho mỗi con dưới 3 tuổi và 15 ngày cho mỗi con từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi. Nếu cả hai cùng tham gia BHXH bắt buộc, mỗi người được tính thời gian nghỉ theo quy định.
Bệnh cần chữa trị dài ngày
Trước 01/07/2025, người mắc bệnh dài ngày được nghỉ tối đa 180 ngày/năm. Từ 01/07/2025, Luật BHXH 2024 bỏ mốc này: sau khi hết thời gian hưởng thông thường mà vẫn phải điều trị bệnh thuộc danh mục bệnh dài ngày do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành, bạn được hưởng tiếp với mức thấp hơn (từ 50% đến 65% tiền lương đóng BHXH, tùy số năm đã đóng).
Mức hưởng trợ cấp ốm đau
Trong thời gian nghỉ hưởng chế độ, bạn nhận trợ cấp ốm đau từ quỹ BHXH thay cho tiền lương. Mức hưởng một tháng bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ. Mức hưởng một ngày bằng mức theo tháng chia cho 24 ngày. Từ 01/07/2025, nghỉ không trọn ngày cũng được tính: dưới nửa ngày tính nửa ngày, từ nửa ngày đến dưới một ngày tính một ngày.
Ví dụ: Chị Lan đóng BHXH trên mức lương 10 triệu đồng/tháng, nghỉ 3 ngày làm việc có giấy hợp lệ. Trợ cấp một ngày = 10.000.000 × 75% ÷ 24 = 312.500 đồng. Tổng trợ cấp 3 ngày = 937.500 đồng.
Số tiền thực tế phụ thuộc mức lương đóng BHXH của bạn. Nếu bạn muốn hiểu thêm về cách tính các quyền lợi khác của quỹ BHXH, xem bài cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.
Hồ sơ và thời hạn nộp cho công ty
Hồ sơ gồm những gì?
- Điều trị nội trú: bản chính hoặc bản sao giấy ra viện, hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án, hoặc giấy tờ khác chứng minh quá trình điều trị nội trú.
- Điều trị ngoại trú: Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (bản chính hoặc bản điện tử hợp lệ). Nếu sau khi ra viện còn điều trị ngoại trú theo chỉ định, giấy ra viện có ghi thời gian điều trị ngoại trú là đủ.
- Danh sách người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau do công ty lập.
Thời hạn và quy trình
- Bạn nộp hồ sơ cho công ty: chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
- Công ty lập danh sách và nộp cho cơ quan BHXH: trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ từ bạn.
- Cơ quan BHXH giải quyết: trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ từ công ty.
Cảnh báo: Nộp trễ hạn 45 ngày không đồng nghĩa mất quyền lợi, nhưng công ty phải kèm văn bản giải trình khi nộp cho cơ quan BHXH. Hãy nộp sớm và giữ lại bản sao giấy để tránh rắc rối.
Xin giấy ốm khi không khám có được không?
Không. Bác sĩ chỉ cấp giấy khi trực tiếp khám và thấy cần nghỉ. Việc nhờ người khác “xin hộ” khi bạn không đến khám, hay trả tiền để có giấy ốm khống là vi phạm.
- Về kỷ luật lao động: công ty có thể xử lý theo nội quy lao động nếu phát hiện bạn dùng giấy tờ không đúng sự thật.
- Về BHXH: hành vi khai man để hưởng trợ cấp có thể bị xử phạt hành chính và buộc hoàn trả số tiền đã nhận.
- Về hình sự: làm hoặc sử dụng giấy tờ giả của cơ quan, tổ chức có thể bị xử lý theo Điều 341 Bộ luật Hình sự. Khoản 1 phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Tương tự, bạn không nên tìm cách mua giấy tờ y tế để xin việc; vấn đề này được phân tích ở bài mua giấy khám sức khỏe xin việc có được không. Cách làm hợp pháp là đi khám thật và trình bày rõ tình trạng sức khỏe với bác sĩ.
Lưu ý: Theo Luật BHXH 2024, một số trường hợp không được hưởng chế độ ốm đau như nghỉ việc điều trị do tự hủy hoại sức khỏe hoặc do sử dụng rượu, ma túy và chất gây nghiện. Bạn nên đối chiếu thêm nội quy lao động và hợp đồng lao động của đơn vị.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực từ 01/07/2025), đặc biệt các điều về chế độ ốm đau, hồ sơ và giải quyết hưởng trợ cấp ốm đau.
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về bảo hiểm xã hội bắt buộc.
- Thông tư 25/2025/TT-BYT ngày 30/06/2025 của Bộ Y tế (Mẫu số 07 giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, giấy ra viện, giấy chứng nhận điện tử).
- Thông tư 56/2017/TT-BYT và Thông tư 18/2022/TT-BYT (quy định cũ, đã được thay thế; giấy cấp theo quy định cũ trước 01/07/2025 vẫn có giá trị).
- Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung), Điều 341.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Đi khám ở phòng khám tư có xin được giấy nghỉ ốm hưởng BHXH không?
Được, nếu phòng khám có giấy phép hoạt động và nằm trong phạm vi được phép cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Người ký phải là người hành nghề được phân công. Bạn nên hỏi trước khi khám.
Xin giấy ốm bệnh viện mất bao lâu?
Thường bác sĩ cấp ngay sau khi khám. Nếu chưa kịp, bệnh viện phát giấy hẹn ghi rõ thời gian nhận và phải cấp đúng hẹn.
Giấy nghỉ ốm có ghi lùi ngày được không?
Không nên. Ngày bắt đầu nghỉ thường phải trùng với ngày bạn đến khám. Nếu ốm nhưng chưa đi khám ngay, bạn chỉ được nghỉ hưởng chế độ tính từ ngày bác sĩ thực khám và chỉ định.
Nghỉ ốm 1 ngày có được hưởng BHXH không?
Được, nếu bạn đủ điều kiện hưởng chế độ ốm đau và có giấy hợp lệ. Từ 01/07/2025, nghỉ không trọn ngày cũng được tính: dưới nửa ngày tính nửa ngày, từ nửa ngày đến dưới một ngày tính một ngày.
Quên nộp giấy ra viện cho công ty, quá 45 ngày thì sao?
Bạn vẫn nên nộp càng sớm càng tốt. Công ty phải gửi kèm văn bản giải trình khi nộp hồ sơ trễ hạn cho cơ quan BHXH. Việc có được chấp nhận hay không do cơ quan BHXH xem xét.
Giấy ốm điện tử trên VNeID có cần in ra nộp cho công ty không?
Nếu giấy đã đồng bộ lên hệ thống, hiển thị trên VNeID và có chữ ký số hợp lệ thì có giá trị như bản giấy. Bạn nên hỏi bộ phận nhân sự của công ty để biết đơn vị tiếp nhận hình thức nào.
Tóm lại, muốn hưởng BHXH khi nghỉ ốm, bạn cần khám thực tế tại cơ sở y tế được phép, nhận đúng giấy (giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH hoặc giấy ra viện), nộp cho công ty trong 45 ngày kể từ khi đi làm lại và theo dõi việc công ty chuyển hồ sơ sang cơ quan BHXH. Giữ giấy tờ đầy đủ và trung thực là cách bảo vệ quyền lợi của bạn tốt nhất.
