Để lãnh (rút) bảo hiểm xã hội một lần, bộ hồ sơ cơ bản gồm: sổ bảo hiểm xã hội (bản giấy hoặc sổ điện tử) và đơn đề nghị hưởng BHXH một lần theo mẫu 14-HSB. Khi nộp trực tiếp, bạn mang thêm căn cước hoặc CCCD để đối chiếu. Một số trường hợp như định cư nước ngoài, mắc bệnh hiểm nghèo hay ủy quyền cần thêm giấy tờ riêng.
Tóm tắt nhanh
Hồ sơ cơ bản: sổ BHXH + đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (mẫu 14-HSB) + giấy tờ tùy thân để đối chiếu.
Định cư nước ngoài: thêm giấy tờ chứng minh việc định cư (hộ chiếu, thị thực, thẻ thường trú… kèm bản dịch chứng thực/công chứng).
Bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81%: thêm hồ sơ bệnh án hoặc biên bản giám định y khoa.
Nhờ người khác làm thay: giấy ủy quyền mẫu 13-HSB có chứng thực chữ ký hoặc hợp đồng ủy quyền công chứng.
Không cần giấy tạm trú, không cần quyết định nghỉ việc; nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.
Ai được lãnh BHXH một lần hiện nay?
Trước khi chuẩn bị giấy tờ, bạn cần xác định mình có thuộc diện được hưởng hay không. Từ 01/07/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực và điều kiện hưởng BHXH một lần được quy định tại Điều 70. Người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH mà có đề nghị thì được hưởng một lần nếu thuộc một trong các trường hợp chính sau:
Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH (người này cũng có thể chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định).
Ra nước ngoài để định cư.
Đang mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
Có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025, đã qua 12 tháng không thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc, không đóng BHXH tự nguyện và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
Điểm cần nhớ: diện “nghỉ việc đủ 12 tháng” là quy định chuyển tiếp, chỉ dành cho người đã có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025. Người bắt đầu tham gia từ ngày này về cơ bản chỉ được hưởng một lần trong các trường hợp đặc biệt nêu trên.
Lưu ý: 12 tháng không đóng được tính liên tục đến tháng liền kề trước tháng cơ quan BHXH tiếp nhận đề nghị. Ví dụ: tháng đóng BHXH cuối cùng của bạn là 03/2025 thì từ tháng 04/2026 bạn đủ 12 tháng và có thể nộp hồ sơ (nếu chưa đóng lại và chưa đủ 20 năm đóng).
Hồ sơ cơ bản gồm những giấy tờ gì?
Theo Điều 78 Luật BHXH 2024, hồ sơ hưởng BHXH một lần của đa số người lao động chỉ gồm hai thành phần:
Sổ bảo hiểm xã hội: bản chính nếu bạn còn sổ giấy. Nếu đã chuyển sang sổ BHXH điện tử trên VNeID hoặc VssID thì không bắt buộc phải có sổ giấy.
Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần: theo mẫu số 14-HSB do cơ quan BHXH ban hành. Bạn có thể xin mẫu tại nơi tiếp nhận hoặc điền trực tuyến khi nộp online.
Ngoài hai thành phần trên, khi nộp trực tiếp bạn cần mang căn cước hoặc CCCD (còn hạn) để cán bộ đối chiếu danh tính. Đây là giấy tờ xuất trình, không phải thành phần hồ sơ phải nộp bản sao. Nếu quên số căn cước, bạn có thể xem cách tra số căn cước công dân online.
Những giấy tờ bạn không bị yêu cầu trong trường hợp thông thường: quyết định nghỉ việc, giấy xác nhận thôi việc, giấy tạm trú hay sổ hộ khẩu (sổ hộ khẩu đã hết giá trị từ 01/01/2023).
Giấy tờ bổ sung theo từng trường hợp
Trường hợp
Giấy tờ cần thêm ngoài hồ sơ cơ bản
Nghỉ việc đủ 12 tháng, đóng chưa đủ 20 năm (đã tham gia trước 01/07/2025)
Không cần thêm; chỉ cần hồ sơ cơ bản.
Đủ tuổi hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng
Không cần thêm; BHXH đối chiếu tuổi và thời gian đóng trên dữ liệu.
Ra nước ngoài định cư
Bản sao giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam, hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực/công chứng của một trong các giấy tờ: hộ chiếu nước ngoài, thị thực cho phép nhập cảnh để định cư, thẻ thường trú dài hạn, hoặc giấy tờ hợp pháp khác thể hiện việc định cư.
Mắc bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS
Bản chính hoặc bản sao có chứng thực tóm tắt hồ sơ bệnh án do cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền cấp.
Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, bệnh khác theo quy định
Biên bản giám định y khoa của Hội đồng giám định y khoa kèm chứng từ thu phí giám định và bảng kê nội dung giám định (nếu có).
Khuyết tật đặc biệt nặng
Bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng.
Cần chứng minh thời gian phục vụ trong quân đội
Bản khai cá nhân theo mẫu 04B-HBQP hoặc giấy tờ liên quan.
Danh mục bệnh và thẩm quyền xác nhận do Bộ Y tế hướng dẫn. Nếu hồ sơ của bạn thuộc diện bệnh, hãy hỏi cơ sở y tế đang điều trị về loại giấy xác nhận được chấp nhận trước khi nộp để tránh phải bổ sung nhiều lần.
Lưu ý: Bản sao nộp cho cơ quan BHXH có thể được xác nhận đối chiếu với bản chính ngay tại nơi tiếp nhận. Bạn nên mang theo bản chính để đối chiếu. Giấy tờ bằng tiếng nước ngoài phải kèm bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng.
Nhờ người khác lãnh thay cần giấy tờ gì?
Pháp luật cho phép bạn ủy quyền cho người khác làm thủ tục hưởng BHXH một lần. Khi đó, người được ủy quyền nộp thêm:
Giấy ủy quyền theo mẫu 13-HSB có chứng thực chữ ký của người ủy quyền, hoặc hợp đồng ủy quyền lập tại tổ chức hành nghề công chứng;
Sổ BHXH và đơn đề nghị mẫu 14-HSB (hồ sơ cơ bản);
Căn cước hoặc giấy tờ tùy thân có ảnh của chính người được ủy quyền để xuất trình.
Về chứng thực chữ ký, từ 01/11/2025 việc chứng thực bản sao, chữ ký theo Nghị định 23/2015/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 280/2025/NĐ-CP) không còn phụ thuộc nơi cư trú của người yêu cầu. Bạn có thể xem thêm hướng dẫn nơi chứng thực giấy tờ theo quy định hiện hành.
Cảnh báo: Chỉ ủy quyền cho người thân tin cậy và ghi rõ phạm vi (nộp hồ sơ, nhận tiền). Không đưa sổ BHXH, mật khẩu VNeID, mã OTP hoặc căn cước cho người lạ hay các nhóm “làm hộ” trên mạng — đã có nhiều vụ lừa đảo chiếm đoạt tiền BHXH theo cách này.
Nộp hồ sơ ở đâu, bằng cách nào?
Bạn có ba cách nộp chính:
Trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc nơi tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính (một cửa) có tiếp nhận hồ sơ BHXH.
Qua dịch vụ bưu chính công ích, gửi hồ sơ giấy về cơ quan BHXH.
Trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công BHXH, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 hoặc VssID. Hồ sơ giấy không chuyển được sang điện tử thì gửi qua bưu chính.
Bạn không bị ràng buộc phải về nơi đăng ký hộ khẩu cũ hay có giấy tạm trú: có thể chọn cơ quan BHXH thuận tiện nơi bạn đang sinh sống. Nếu đang ở nơi khác với nơi thường trú, bạn có thể tham khảo thêm cách đăng ký tạm trú online, dù đây không phải thủ tục bắt buộc để rút BHXH.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính 2025, địa chỉ và tên gọi các điểm tiếp nhận có thể thay đổi theo địa bàn tỉnh mới. Hãy tra cứu điểm tiếp nhận gần nhất trên cổng thông tin của BHXH địa phương trước khi đến.
Các bước làm thủ tục
Bước 1 – Kiểm tra điều kiện và dữ liệu: xem quá trình đóng trên ứng dụng VssID hoặc VNeID để chắc chắn thời gian đóng, lương đóng và đơn vị đã chốt sổ đầy đủ. Việc xem nhanh số tiền dự kiến có thể thực hiện theo hướng dẫn tính BHXH một lần trên VssID.
Bước 2 – Chuẩn bị hồ sơ: sổ BHXH, đơn mẫu 14-HSB và giấy tờ bổ sung (nếu thuộc trường hợp đặc biệt).
Bước 3 – Nộp hồ sơ: trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến. Khi nộp trực tiếp, xuất trình căn cước để đối chiếu.
Bước 4 – Chọn hình thức nhận tiền: chuyển khoản vào tài khoản cá nhân (nên chọn) hoặc nhận tiền mặt tại cơ quan BHXH theo hướng dẫn.
Bước 5 – Nhận kết quả: cơ quan BHXH giải quyết trong khoảng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; nộp qua bưu điện thì cộng thêm thời gian vận chuyển.
Theo Điều 70 Luật BHXH 2024, mức hưởng một lần tính theo số năm đã đóng và tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, cụ thể:
Mỗi năm đóng trước năm 2014: bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi: bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Thời gian đóng chưa đủ một năm: bằng số tiền đã đóng nhưng tối đa 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng.
Với người đóng BHXH tự nguyện, phần ngân sách nhà nước hỗ trợ không được tính vào mức hưởng. Thời gian đã hưởng BHXH một lần sẽ không được cộng dồn để tính lương hưu sau này.
Ví dụ: Anh Minh đóng BHXH bắt buộc 6 năm, toàn bộ từ năm 2016, nghỉ việc và không đóng lại, đủ 12 tháng thì nộp hồ sơ. Mức hưởng ước tính là 6 năm x 2 tháng = 12 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Số liệu thực tế do cơ quan BHXH tính, có thể có điều chỉnh theo quy định.
Lỗi thường gặp và lưu ý
Hồ sơ trả lại vì sổ chưa chốt: đơn vị cũ chưa báo giảm lao động hoặc chưa đóng đủ. Hãy liên hệ đơn vị cũ xử lý trước.
Sai thông tin cá nhân: họ tên, ngày sinh, số định danh trên sổ BHXH không khớp với căn cước. Cần điều chỉnh trước khi nộp. Khi điền nơi cấp, bạn xem thêm cách ghi nơi cấp căn cước trong hồ sơ.
Ủy quyền không đúng mẫu: giấy ủy quyền thiếu chứng thực chữ ký hoặc không đúng mẫu 13-HSB sẽ bị từ chối.
Nhận nhầm mẫu cũ: luôn dùng mẫu 14-HSB đang áp dụng, tải từ nguồn chính thức của cơ quan BHXH.
Cân nhắc kỹ trước khi rút: lãnh một lần đồng nghĩa mất thời gian đóng đã hưởng; bạn cũng mất quyền lợi hưu trí, BHYT khi nghỉ hưu. Trường hợp gần đủ 15 năm, đóng BHXH tự nguyện thêm có thể có lợi hơn.
Lưu ý: Mẫu biểu và quy trình nghiệp vụ có thể được cơ quan BHXH điều chỉnh. Hãy đối chiếu lại tại nơi tiếp nhận hoặc cổng dịch vụ công trước khi nộp. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Căn cứ pháp lý
Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025), đặc biệt Điều 70 và Điều 78.
Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc (Điều 14 về điều kiện hưởng BHXH một lần).
Quy trình giải quyết chế độ BHXH và mẫu biểu (mẫu 14-HSB, 13-HSB) do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành.
Thông tư của Bộ Y tế hướng dẫn việc xác định bệnh được hưởng BHXH một lần.
Nghị định 23/2015/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 280/2025/NĐ-CP) về cấp bản sao, chứng thực bản sao, chữ ký.
Câu hỏi thường gặp
Lãnh bảo hiểm xã hội một lần có cần mang sổ hộ khẩu hay giấy tạm trú không?
Không. Sổ hộ khẩu đã hết giá trị từ 01/01/2023 và hồ sơ rút BHXH một lần không yêu cầu giấy tạm trú. Bạn chỉ cần sổ BHXH, đơn mẫu 14-HSB và căn cước để đối chiếu.
Có cần quyết định nghỉ việc khi rút BHXH một lần không?
Thông thường không bắt buộc. Cơ quan BHXH căn cứ dữ liệu đóng để xác định bạn đã nghỉ và đủ 12 tháng không đóng. Nếu dữ liệu chưa được đơn vị cũ cập nhật, bạn cần nhờ đơn vị chốt sổ trước.
Không còn sổ BHXH giấy thì có rút được không?
Được. Bạn có thể dùng sổ BHXH điện tử trên VNeID hoặc VssID, hoặc đề nghị cơ quan BHXH cấp lại, đối chiếu dữ liệu quá trình đóng. Bạn nên mang căn cước để xác thực thông tin.
Người đi làm sau 01/07/2025 có được rút BHXH một lần khi nghỉ việc không?
Người bắt đầu tham gia từ 01/07/2025 không còn được rút theo diện nghỉ việc đủ 12 tháng. Họ chỉ được hưởng một lần ở các trường hợp đặc biệt như đủ tuổi hưu chưa đủ 15 năm đóng, định cư nước ngoài, bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Nhờ người thân đi lãnh thay thì cần giấy tờ gì?
Cần giấy ủy quyền mẫu 13-HSB có chứng thực chữ ký (hoặc hợp đồng ủy quyền công chứng), sổ BHXH, đơn mẫu 14-HSB và căn cước của người được ủy quyền để xuất trình.
Rút BHXH một lần mất bao lâu thì nhận được tiền?
Cơ quan BHXH giải quyết trong khoảng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu nhận qua tài khoản ngân hàng, tiền thường về sau khi có quyết định hưởng; nộp qua bưu điện thì thời gian dài hơn.
Tóm lại, hồ sơ lãnh BHXH một lần của đa số người lao động khá gọn: sổ BHXH, đơn mẫu 14-HSB và căn cước để đối chiếu; chỉ các trường hợp định cư nước ngoài, bệnh hiểm nghèo hoặc ủy quyền mới cần thêm giấy tờ. Hãy kiểm tra điều kiện theo Luật BHXH 2024, rà soát dữ liệu đóng trên VssID và cân nhắc quyền lợi hưu trí dài hạn trước khi quyết định rút.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.
Ban biên tập Luật Sư X biên soạn, rà soát và cập nhật thông tin pháp luật phổ thông theo văn bản hiện hành, giúp người dân hiểu đúng quyền và nghĩa vụ của mình.
