Các bên được thỏa thuận chia lợi nhuận cố định trong hợp đồng hợp tác kinh doanh, nhưng phải cẩn trọng. Hợp tác kinh doanh bản chất là cùng góp vốn, cùng hưởng lợi, cùng chịu rủi ro. Nếu một bên nhận khoản tiền cố định bất kể lãi hay lỗ, hợp đồng dễ bị xem là vay tiền hoặc thuê tài sản, kéo theo hậu quả về lãi suất và thuế.
Tóm tắt nhanh
- Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) không thành lập doanh nghiệp mới; các bên giữ nguyên tư cách pháp lý của mình.
- Luật Đầu tư 2025 (hiệu lực từ 01/03/2026) quy định BCC giữa các nhà đầu tư trong nước thực hiện theo pháp luật dân sự.
- Chia lợi nhuận cố định không bị cấm, nhưng nếu không phụ thuộc kết quả kinh doanh thì bản chất có thể bị xác định lại là vay hoặc thuê tài sản.
- Nếu bản chất là vay, lãi suất vượt 20%/năm thì phần vượt bị vô hiệu; cho vay lãi quá cao còn có thể bị xử lý hình sự.
- Cách an toàn: gắn khoản chia với kết quả kinh doanh thực tế, hoặc dùng mô hình “mức tối thiểu + thưởng theo hiệu quả”, ghi rõ vai trò và quyền kiểm soát.
Hợp đồng hợp tác kinh doanh là gì?
Theo Luật Đầu tư, hợp đồng hợp tác kinh doanh (hợp đồng BCC) là hợp đồng ký giữa các nhà đầu tư để hợp tác kinh doanh, phân chia lợi nhuận hoặc sản phẩm mà không thành lập tổ chức kinh tế. Bộ luật Dân sự 2015 cũng có chế định “hợp đồng hợp tác”: các bên cùng đóng góp tài sản, công sức để làm một công việc nhất định, cùng hưởng lợi và cùng chịu trách nhiệm. Hợp đồng này phải lập thành văn bản.

Luật Đầu tư 2025 (Luật số 143/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/03/2026 và thay thế Luật Đầu tư 2020. Hợp đồng BCC giữa các nhà đầu tư trong nước thực hiện theo pháp luật dân sự và pháp luật liên quan. Nếu có nhà đầu tư nước ngoài, bạn phải làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Các bên cũng phải thỏa thuận lập ban điều phối để tổ chức thực hiện hợp đồng.
Chia lợi nhuận cố định có hợp pháp không?
Pháp luật không có điều khoản cấm các bên thỏa thuận một mức chia cố định (ví dụ 3%/tháng trên số vốn góp hoặc một số tiền nhất định mỗi quý). Nguyên tắc tự do thỏa thuận trong Bộ luật Dân sự vẫn áp dụng, miễn không vi phạm điều cấm và không trái đạo đức xã hội.
Vấn đề nằm ở bản chất giao dịch. Khi nhìn vào hợp đồng, Tòa án, cơ quan thuế hay kiểm toán không chỉ đọc tên “hợp tác kinh doanh” mà xem các bên có thật sự cùng kinh doanh, cùng chia lãi và gánh lỗ hay không. Chuẩn mực kế toán hướng dẫn rõ: nếu một bên hưởng lợi ích cố định, không phụ thuộc kết quả kinh doanh, thì phải xét theo bản chất của hợp đồng (thường là thuê tài sản hoặc giao dịch tài chính), dù hình thức là BCC.
Lưu ý: Hợp đồng “góp vốn hợp tác, cam kết lãi cố định, bảo đảm hoàn vốn” thực chất không còn là hợp tác. Bên góp vốn không chịu rủi ro nào, giống người cho vay hơn là đối tác.
Rủi ro pháp lý khi chia lợi nhuận cố định
Bị xác định lại là hợp đồng vay tài sản
Nếu bên nhận tiền cam kết trả gốc và lãi định kỳ, không liên quan đến lãi lỗ, quan hệ có thể bị xem là vay. Theo Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất theo thỏa thuận không được vượt 20%/năm của khoản vay; phần vượt quá không có hiệu lực. Ví dụ: bạn góp 500 triệu đồng và được cam kết 3%/tháng (36%/năm). Khi tranh chấp, Tòa chỉ bảo vệ phần lãi đến mức 20%/năm.
Bị xác định là thuê tài sản
Nếu bên góp mặt bằng, máy móc, thương hiệu và nhận một khoản cố định hằng tháng, đó thường là tiền thuê. Khi đó hợp đồng phải tuân theo quy định về hợp đồng thuê, kể cả hóa đơn và thuế.
Rủi ro hình sự trong trường hợp cực đoan
Cho vay với lãi suất gấp nhiều lần mức pháp luật cho phép, mang tính chất thường xuyên, có thể cấu thành tội cho vay lãi nặng trong hoạt động tín dụng theo Bộ luật Hình sự. Còn nếu dùng hợp đồng “hợp tác” để huy động tiền rồi chiếm đoạt hoặc sử dụng sai mục đích, người vi phạm có thể bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc các tội liên quan. Đây là rủi ro của hành vi lợi dụng hợp đồng, không phải của người ký hợp đồng ngay tình.
Cảnh báo: Lời mời “góp vốn hợp tác, lãi cố định cao, rút vốn bất cứ lúc nào” thường là dấu hiệu của huy động vốn trái phép hoặc lừa đảo. Hãy kiểm tra tư cách pháp lý của đối tác, mục đích sử dụng vốn và tài sản bảo đảm trước khi chuyển tiền.
Các cách chia lợi nhuận an toàn hơn
Nếu bạn muốn có mức thu nhập ổn định mà vẫn giữ đúng bản chất hợp tác, có thể chọn một trong các cách sau.
| Cách chia | Nội dung | Đánh giá |
|---|---|---|
| Chia theo tỷ lệ vốn góp | Lãi/lỗ chia theo tỷ lệ góp thực tế (ví dụ 60/40) | Đúng bản chất hợp tác, ít rủi ro nhất |
| Chia theo doanh thu | Mỗi bên nhận một tỷ lệ % trên doanh thu thực tế | Có biến động theo kết quả; cần đối soát doanh thu minh bạch |
| Mức tối thiểu + thưởng | Một khoản tối thiểu trả định kỳ, phần vượt chia theo hiệu quả | Cân bằng; nên ghi rõ khoản tối thiểu là tạm ứng trừ vào lợi nhuận |
| Chia cố định hoàn toàn | Số tiền cố định bất kể lãi/lỗ | Rủi ro bị xác định là vay hoặc thuê tài sản |
Với mô hình “mức tối thiểu + thưởng”, bạn nên ghi khoản trả định kỳ là tạm chia lợi nhuận và chốt quyết toán theo kỳ (quý hoặc năm). Nếu kỳ đó lỗ, hợp đồng nêu rõ cách xử lý phần đã nhận để tránh tranh chấp.
Nội dung cần có trong hợp đồng
Hợp đồng nên có tối thiểu các nội dung sau:
- Thông tin các bên: tên, địa chỉ, số định danh hoặc mã số doanh nghiệp, người đại diện.
- Mục tiêu, phạm vi, địa điểm và thời hạn hợp tác.
- Đóng góp của mỗi bên (tiền, tài sản, công sức), cách định giá tài sản góp.
- Phương thức, tỷ lệ hoặc mức chia lợi nhuận, thời điểm chia.
- Cách xử lý khi lỗ, khi không đủ lợi nhuận để chia.
- Quyền, nghĩa vụ; ai đại diện, ai quản lý tài khoản và sổ sách.
- Ban điều phối hoặc cơ chế ra quyết định chung.
- Rút khỏi hợp đồng, chấm dứt, giải quyết tranh chấp.
Các bên cần ký đầy đủ, đóng dấu nếu là tổ chức có con dấu. Bạn có thể tham khảo cách đóng dấu giáp lai cho hợp đồng nhiều trang. Hợp đồng không bắt buộc công chứng, trừ khi có tài sản góp thuộc diện phải công chứng như quyền sử dụng đất hoặc nhà ở theo luật chuyên ngành.
Mẫu điều khoản chia lợi nhuận cố định
Dưới đây là mẫu điều khoản tham khảo cho mô hình “mức tối thiểu + chia theo kết quả”. Bạn điều chỉnh theo thỏa thuận thực tế.
MẪU ĐIỀU KHOẢN PHÂN CHIA LỢI NHUẬN TRONG HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
HỢP ĐỒNG HỢP TÁC KINH DOANH
Số: …/…/HĐHT
Hôm nay, ngày … tháng … năm …, tại …, chúng tôi gồm:
BÊN A (Bên góp vốn): …………………………………
Số định danh/Mã số doanh nghiệp: …………… Địa chỉ: ……………
Đại diện: …………… Chức vụ: …………… Điện thoại: ……………
BÊN B (Bên tổ chức kinh doanh): …………………………………
Số định danh/Mã số doanh nghiệp: …………… Địa chỉ: ……………
Đại diện: …………… Chức vụ: …………… Điện thoại: ……………
Hai bên thống nhất ký hợp đồng hợp tác kinh doanh với các điều khoản sau:
Điều 1. Mục tiêu, phạm vi hợp tác. Hai bên hợp tác kinh doanh …………… (lĩnh vực, địa điểm) trong thời hạn … tháng/năm, kể từ ngày …. Hợp đồng này không thành lập pháp nhân mới; mỗi bên tự chịu trách nhiệm về tư cách pháp lý của mình.
Điều 2. Đóng góp của các bên. 2.1. Bên A góp …………… đồng bằng tiền mặt/chuyển khoản, tương ứng …% tổng vốn hợp tác, giao trong … ngày kể từ ngày ký. 2.2. Bên B góp …………… (mặt bằng, máy móc, thương hiệu, công sức quản lý), trị giá …………… đồng theo biên bản định giá đính kèm.
Điều 3. Phân chia lợi nhuận. 3.1. Hằng tháng/quý, Bên B tạm chia cho Bên A một khoản tối thiểu là …………… đồng (hoặc …% trên số vốn góp). Khoản này là khoản tạm chia lợi nhuận, được trừ vào phần lợi nhuận của Bên A khi quyết toán kỳ. 3.2. Kết thúc mỗi quý/năm, hai bên đối soát doanh thu, chi phí, xác định lợi nhuận sau thuế. Phần lợi nhuận vượt mức đã tạm chia được chia theo tỷ lệ Bên A …% – Bên B …%. 3.3. Nếu lợi nhuận kỳ đó thấp hơn khoản đã tạm chia hoặc hoạt động bị lỗ, Bên A hoàn lại/được bù trừ vào kỳ sau phần chênh lệch (hoặc: chịu lỗ theo tỷ lệ …%). 3.4. Mọi khoản chia được chuyển vào tài khoản của Bên A số …………… tại …………… trước ngày … của tháng/quý kế tiếp.
Điều 4. Quản lý, kiểm soát. Hai bên lập Ban điều phối gồm … đại diện mỗi bên. Bên B giữ sổ sách kế toán, lập báo cáo doanh thu – chi phí hằng tháng gửi Bên A trước ngày …. Bên A có quyền kiểm tra sổ sách, chứng từ khi có thông báo trước … ngày. Các việc sau cần sự đồng ý bằng văn bản của cả hai bên: …………….
Điều 5. Thuế, hóa đơn. Bên B là đại diện xuất hóa đơn, ghi nhận doanh thu, chi phí và kê khai theo quy định. Mỗi bên tự thực hiện nghĩa vụ thuế đối với phần thu nhập của mình.
Điều 6. Rút khỏi hợp đồng, chấm dứt. Bên muốn rút phải báo trước … ngày, sau khi quyết toán đến thời điểm rút. Hợp đồng chấm dứt khi hết hạn, khi hai bên thỏa thuận hoặc khi một bên vi phạm nghiêm trọng theo Điều …. Việc thanh lý tài sản và chia lợi nhuận được thực hiện trong … ngày.
Điều 7. Trách nhiệm do vi phạm, giải quyết tranh chấp. Bên vi phạm bồi thường thiệt hại thực tế phát sinh. Tranh chấp được thương lượng; nếu không thành, đưa ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền nơi bị đơn cư trú/đặt trụ sở hoặc theo thỏa thuận hợp pháp.
Điều 8. Điều khoản chung. Hợp đồng gồm … trang, lập thành … bản, mỗi bên giữ … bản có giá trị như nhau, có hiệu lực từ ngày ký.
ĐẠI DIỆN BÊN A (ký, ghi rõ họ tên, đóng dấu nếu có) ĐẠI DIỆN BÊN B (ký, ghi rõ họ tên, đóng dấu nếu có)
Hướng dẫn điền nhanh

- Bước 1: Điền đúng thông tin pháp lý, lấy theo giấy đăng ký doanh nghiệp hoặc thẻ căn cước.
- Bước 2: Ghi rõ giá trị và cách định giá tài sản góp, kèm biên bản bàn giao.
- Bước 3: Điều 3 là phần quan trọng nhất: xác định khoản tối thiểu là “tạm chia”, nêu cách quyết toán và xử lý khi lỗ.
- Bước 4: Thiết lập quyền kiểm tra sổ sách của bên góp vốn để thể hiện đồng kiểm soát.
- Bước 5: Ký, đóng dấu, lưu bản gốc và chứng từ chuyển tiền của từng lần góp, từng lần chia.
Nếu hai bên có phát sinh việc ghi nhận khoản góp là khoản vay, bạn có thể tham khảo thêm mẫu giấy ghi nợ viết tay để hiểu nội dung cần có của một giao dịch vay.
Thuế, hóa đơn và kế toán
Với các bên là doanh nghiệp, kế toán của hợp đồng BCC phải căn cứ vào bản chất của hợp đồng. Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC nêu rõ: các bên có thể thỏa thuận chia doanh thu, chia sản phẩm, chia lợi nhuận sau thuế theo kết quả BCC, hoặc hưởng lợi ích cố định không phụ thuộc kết quả. Với trường hợp cố định, kế toán xử lý theo bản chất của giao dịch chứ không theo tên gọi hợp đồng.
Thực tế cần lưu ý:
- Các bên nên cử một bên đại diện xuất hóa đơn, ghi nhận doanh thu, chi phí và xác định lợi nhuận để chia.
- Mỗi bên tự kê khai và nộp thuế đối với phần thu nhập được chia của mình, tùy tư cách là doanh nghiệp, hộ kinh doanh hay cá nhân.
- Từ 01/07/2026, hóa đơn thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP; với bán lẻ, xem thêm mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ.
- Cá nhân nhận thu nhập từ hợp tác nên có mã số thuế; từ 01/07/2025 mã số thuế cá nhân là số định danh cá nhân. Xem quy định về mã số thuế cá nhân và cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
Lưu ý: Chính sách thuế đối với từng loại thu nhập (doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân) đã có thay đổi lớn từ 2025–2026. Trước khi ký, bạn nên đối chiếu quy định thuế hiện hành hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý để xác định cách kê khai phù hợp.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Dân sự 2015 (chế định hợp đồng hợp tác; quy định về lãi suất vay tài sản).
- Luật Đầu tư 2025 (Luật số 143/2025/QH15), hiệu lực từ 01/03/2026 – quy định hợp đồng BCC.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025) – các tội liên quan lãi suất, lừa đảo.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp.
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026) và văn bản hướng dẫn.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ (hiệu lực 01/07/2026).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Bài viết mang tính tham khảo chung, không thay thế ý kiến pháp lý đối với từng vụ việc cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng hợp tác kinh doanh chia lợi nhuận cố định có hợp pháp không?
Không có quy định cấm, nhưng nếu khoản cố định không phụ thuộc lãi lỗ thì hợp đồng có thể bị xác định lại là vay hoặc thuê tài sản. Khi đó các quy định về lãi suất, thuế và hóa đơn của loại giao dịch thực chất sẽ được áp dụng.
Chia lợi nhuận cố định hàng tháng bao nhiêu phần trăm là hợp lý?
Luật không quy định mức chia cố định cho hợp tác kinh doanh. Tuy nhiên nếu bị coi là vay thì lãi vượt 20%/năm không được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, mức cố định nên được gắn với hiệu quả kinh doanh thực tế và được quyết toán theo kỳ.
Hợp đồng hợp tác kinh doanh có cần công chứng không?
Không bắt buộc công chứng, nhưng phải lập thành văn bản. Công chứng cần thiết khi tài sản góp là quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc tài sản khác mà pháp luật chuyên ngành yêu cầu.
Nếu kinh doanh thua lỗ, bên được chia cố định có phải chịu lỗ không?
Phụ thuộc vào điều khoản đã ký. Bản chất hợp tác là cùng chịu rủi ro, nên hợp đồng cần ghi rõ cách chịu lỗ hoặc hoàn trả khoản tạm chia. Nếu hợp đồng bảo đảm hoàn vốn và lãi, quan hệ dễ bị xem là vay.
Cá nhân với cá nhân có được ký hợp đồng hợp tác kinh doanh không?
Được. Cá nhân, pháp nhân đều có thể thỏa thuận hợp tác theo Bộ luật Dân sự. Hợp đồng BCC theo Luật Đầu tư dành cho quan hệ giữa các nhà đầu tư; mỗi bên tự thực hiện nghĩa vụ thuế với phần thu nhập của mình.
Tranh chấp về chia lợi nhuận giải quyết ở đâu?
Các bên thương lượng trước; nếu không được, khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền (hoạt động từ 01/07/2025) hoặc thực hiện theo thỏa thuận trọng tài hợp lệ. Chứng từ góp vốn, sổ sách, biên bản đối soát là chứng cứ quan trọng.
Hợp đồng hợp tác kinh doanh chia lợi nhuận cố định chỉ an toàn khi vẫn giữ được tinh thần hợp tác: có đóng góp thật, có cơ chế kiểm soát, có quyết toán theo kết quả. Soạn rõ điều khoản chia lợi nhuận, lưu đầy đủ chứng từ và nắm chắc nghĩa vụ thuế sẽ giúp bạn hạn chế phần lớn tranh chấp.











