Người lao động nghỉ ốm có giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH hoặc giấy ra viện được cơ quan BHXH trả trợ cấp bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước khi nghỉ. Tiền một ngày nghỉ được tính bằng mức theo tháng chia 24. Ví dụ lương đóng BHXH 10 triệu đồng, nghỉ 5 ngày được khoảng 1.562.500 đồng.
Tóm tắt nhanh
- Công thức: (Lương đóng BHXH tháng liền kề ÷ 24) × 75% × số ngày nghỉ được hưởng.
- Thời gian nghỉ tối đa mỗi năm: 30 – 60 ngày (điều kiện bình thường) hoặc 40 – 70 ngày (nặng nhọc, độc hại, vùng khó khăn), tùy số năm đóng BHXH.
- Chăm con ốm dưới 7 tuổi: tối đa 20 ngày/năm (con dưới 3 tuổi) hoặc 15 ngày/năm (từ đủ 3 đến dưới 7 tuổi), mức hưởng cũng là 75%.
- Bệnh cần chữa trị dài ngày: hết thời gian tối đa vẫn được hưởng tiếp với mức 50% – 65% tùy số năm đóng.
- Nộp hồ sơ cho công ty chậm nhất 45 ngày kể từ ngày đi làm lại.
Công thức tính tiền nghỉ ốm hưởng BHXH
Từ ngày 01/7/2025, chế độ ốm đau thực hiện theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn (Nghị định 158/2025/NĐ-CP, Thông tư 12/2025/TT-BNV). Mức trợ cấp được tính theo tháng, căn cứ vào tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước tháng nghỉ việc.

Với trường hợp thông thường, công thức là:
Mức hưởng = (Tiền lương đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ ÷ 24 ngày) × 75% × Số ngày nghỉ được hưởng
- Tiền lương đóng BHXH là mức lương làm căn cứ đóng BHXH, không phải toàn bộ thu nhập thực nhận. Nếu bạn nghỉ ngay trong tháng đầu tiên tham gia BHXH hoặc tháng đầu quay lại làm việc thì lấy lương đóng BHXH của chính tháng đó.
- Chia cho 24 ngày là quy ước chung, không phụ thuộc công ty làm 5 hay 6 ngày một tuần.
- Số ngày nghỉ tính theo ngày làm việc, không tính ngày nghỉ lễ, Tết và nghỉ hằng tuần.
- Nghỉ không trọn ngày: dưới nửa ngày tính là nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày tính là một ngày.
- Đối tượng đặc thù: quân nhân, công an, người làm công tác cơ yếu hưởng mức cao hơn, bằng 100% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Ví dụ tính cụ thể
Ví dụ 1 – Nghỉ ốm thông thường. Chị Lan có mức lương đóng BHXH tháng 9/2026 là 10.000.000 đồng, nghỉ ốm 5 ngày làm việc trong tháng 10/2026 và có giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH.
- Tiền một ngày: 10.000.000 ÷ 24 × 75% = 312.500 đồng.
- Tiền 5 ngày: 312.500 × 5 = 1.562.500 đồng.
Ví dụ 2 – Nghỉ nửa ngày. Anh Hùng lương đóng BHXH 12.000.000 đồng, đi khám buổi sáng, bác sĩ cho nghỉ nửa ngày. Tiền một ngày là 12.000.000 ÷ 24 × 75% = 375.000 đồng; nửa ngày được 187.500 đồng.
| Lương đóng BHXH/tháng | Tiền 1 ngày nghỉ ốm (75%) | Nghỉ 3 ngày | Nghỉ 10 ngày |
|---|---|---|---|
| 6.000.000 đồng | 187.500 đồng | 562.500 đồng | 1.875.000 đồng |
| 8.000.000 đồng | 250.000 đồng | 750.000 đồng | 2.500.000 đồng |
| 10.000.000 đồng | 312.500 đồng | 937.500 đồng | 3.125.000 đồng |
| 15.000.000 đồng | 468.750 đồng | 1.406.250 đồng | 4.687.500 đồng |
Lưu ý: Khoản này do quỹ BHXH chi trả. Công ty không bắt buộc trả thêm lương cho những ngày bạn đã hưởng trợ cấp ốm đau, trừ khi hợp đồng, thỏa ước hoặc quy chế công ty có thỏa thuận riêng. Mức hưởng cũng được điều chỉnh khi Chính phủ điều chỉnh mức lương cơ sở, mức tham chiếu hoặc lương tối thiểu vùng theo quy định hiện hành.
Nghỉ ốm hưởng BHXH tối đa bao nhiêu ngày?
Thời gian hưởng tối đa được tính trong một năm dương lịch (từ 01/01 đến hết 31/12) và phụ thuộc số năm đã đóng BHXH, điều kiện làm việc.
| Số năm đã đóng BHXH | Làm việc điều kiện bình thường | Nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số từ 0,7 trở lên |
|---|---|---|
| Dưới 15 năm | 30 ngày/năm | 40 ngày/năm |
| Từ đủ 15 đến dưới 30 năm | 40 ngày/năm | 50 ngày/năm |
| Từ đủ 30 năm trở lên | 60 ngày/năm | 70 ngày/năm |
Nghỉ chăm con dưới 7 tuổi bị ốm
Mỗi người con, bạn được nghỉ tối đa 20 ngày/năm nếu con dưới 3 tuổi và tối đa 15 ngày/năm nếu con từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi. Nếu cả cha và mẹ cùng đóng BHXH bắt buộc, mỗi người đều có quyền nghỉ chăm con ốm theo quy định (có thể luân phiên). Mức hưởng là 75% lương đóng BHXH, tính theo công thức như trên. Khi cần nghỉ chăm con mà chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp, bạn có thể tham khảo mẫu đơn xin nghỉ phép đơn giản để xin nghỉ theo chế độ khác của công ty.
Mức hưởng khi mắc bệnh cần chữa trị dài ngày
Nếu bạn mắc bệnh thuộc Danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành, hết thời gian tối đa trong bảng trên mà vẫn phải điều trị thì được hưởng tiếp chế độ ốm đau. Giai đoạn đầu (trong số ngày tối đa) vẫn là 75%. Sau đó mức hưởng giảm theo số năm đóng BHXH:
- Đã đóng BHXH từ đủ 30 năm trở lên: 65% tiền lương đóng BHXH.
- Đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm: 55%.
- Đã đóng dưới 15 năm: 50%.
Trước đây (Luật BHXH 2014), người bệnh dài ngày được nghỉ tối đa 180 ngày mỗi năm ở mức 75%. Từ 01/7/2025, cách tính này không còn; thời gian và mức hưởng được xác định như trên.
Ví dụ: Anh Nam đóng BHXH 10 năm, lương đóng 12.000.000 đồng, mắc bệnh thuộc danh mục bệnh dài ngày. Sau khi hết 30 ngày hưởng 75%, nếu nghỉ tiếp đủ một tháng (24 ngày làm việc) thì được: 12.000.000 ÷ 24 × 50% × 24 = 6.000.000 đồng.
Điều kiện và các trường hợp không được hưởng
Bạn được hưởng chế độ ốm đau khi đang tham gia BHXH bắt buộc và phải nghỉ việc vì điều trị bệnh không phải bệnh nghề nghiệp, tai nạn không phải tai nạn lao động, hoặc nghỉ chăm con dưới 7 tuổi bị ốm, kèm xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh.
Các trường hợp không được hưởng gồm:
- Tự gây thương tích hoặc tự gây tổn hại sức khỏe;
- Sử dụng chất ma túy, tiền chất ma túy (trừ trường hợp dùng thuốc theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh);
- Nghỉ việc lần đầu để điều trị, phục hồi chức năng do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (thuộc chế độ khác);
- Thời gian nghỉ ốm trùng với thời gian nghỉ theo pháp luật lao động như nghỉ phép năm, nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương.
Lưu ý: Nếu bạn ốm trong những ngày đang nghỉ phép năm thì những ngày đó không được tính hưởng trợ cấp ốm đau BHXH. Bạn nên báo công ty để thống nhất cách tính ngày nghỉ ngay từ đầu.
Hồ sơ, thủ tục và thời hạn nhận tiền
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Điều trị nội trú: bản sao giấy ra viện (hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án, giấy tờ khác của cơ sở y tế chứng minh quá trình điều trị nội trú). Nếu người bệnh tử vong tại cơ sở y tế thì thay bằng giấy báo tử.
- Điều trị ngoại trú: bản chính giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH do cơ sở khám chữa bệnh cấp. Nếu giấy ra viện đã ghi chỉ định nghỉ thêm để điều trị ngoại trú thì dùng giấy ra viện.
- Nghỉ chăm con ốm: giấy tờ y tế của con, kèm giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH của người nghỉ chăm sóc.
- Doanh nghiệp lập danh sách người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau (mẫu 01B-HSB hoặc mẫu hiện hành do BHXH hướng dẫn) gửi kèm hồ sơ.
Các bước thực hiện

- Bước 1: Khám bệnh, xin giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH hoặc giấy ra viện tại cơ sở khám chữa bệnh hợp pháp.
- Bước 2: Nộp giấy tờ cho người sử dụng lao động chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
- Bước 3: Doanh nghiệp lập hồ sơ và nộp cho cơ quan BHXH (trực tiếp, qua cổng dịch vụ công/phần mềm BHXH điện tử hoặc bưu chính).
- Bước 4: Cơ quan BHXH giải quyết và chi trả. Luật BHXH 2024 quy định thời hạn giải quyết tối đa 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ; quy trình nội bộ của BHXH có thể ngắn hơn. Nếu từ chối, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Thủ tục này không mất lệ phí. Tiền thường được chuyển qua doanh nghiệp hoặc trả trực tiếp vào tài khoản của bạn, tùy phương thức đã đăng ký. Bạn cũng có thể theo dõi quá trình đóng BHXH trên ứng dụng VssID; nếu quan tâm đến các quyền lợi khác khi nghỉ việc, xem thêm bài cách tính BHXH một lần trên VssID.
Lưu ý về giấy tờ y tế
Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH chỉ có giá trị khi do cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền cấp, đúng thông tin bệnh, thời gian nghỉ và đúng người bệnh. Giấy nghỉ ốm viết tay của bác sĩ không đóng dấu cơ sở y tế thường không được cơ quan BHXH chấp nhận.
Cảnh báo: Mua bán, nhờ làm giả hoặc sử dụng giấy chứng nhận nghỉ ốm, giấy ra viện không có thật để hưởng BHXH là hành vi vi phạm pháp luật. Người vi phạm có thể bị xử lý kỷ luật (kể cả sa thải), bị truy thu số tiền đã nhận và tùy mức độ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự (làm giả, sử dụng giấy tờ giả; gian lận BHXH). Điều 341 Bộ luật Hình sự quy định khung phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm đối với tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức ở khoản 1. Tương tự, bạn cần hiểu rõ rủi ro khi mua giấy khám sức khỏe không qua khám thực tế.
Cách làm đúng là khám tại cơ sở y tế hợp pháp, trình bày đúng tình trạng bệnh để được cấp giấy phù hợp. Nếu chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp (ví dụ chưa tham gia BHXH bắt buộc), hãy trao đổi với công ty về hình thức nghỉ phép hoặc nghỉ không lương. Với người chưa đủ tuổi lao động hoặc cần kiểm tra tư cách tham gia BHXH, bạn có thể đọc bài về độ tuổi lao động tối thiểu theo quy định mới nhất.
Căn cứ pháp lý
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025) – các quy định về chế độ ốm đau (thời gian, mức hưởng, hồ sơ, giải quyết).
- Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về bảo hiểm xã hội bắt buộc.
- Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Nghỉ ốm có giấy hưởng BHXH được bao nhiêu phần trăm lương?
Mức thông thường là 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước khi nghỉ. Riêng quân nhân, công an, người làm công tác cơ yếu hưởng 100%. Bệnh dài ngày sau giai đoạn đầu hưởng 50%, 55% hoặc 65% tùy số năm đóng.
Nghỉ ốm 1 ngày có được hưởng BHXH không?
Có, nếu bạn đủ điều kiện và có giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH hoặc giấy ra viện hợp lệ. Luật không đặt ra thời gian nghỉ tối thiểu; mức hưởng một ngày bằng lương đóng BHXH chia 24, nhân 75%.
Lương thực nhận bao nhiêu khi nghỉ ốm hưởng BHXH?
Bạn nhận trợ cấp từ quỹ BHXH theo công thức trên, thường thấp hơn lương làm việc bình thường. Công ty không bắt buộc trả lương cho những ngày này trừ khi có thỏa thuận riêng.
Bao lâu thì nhận được tiền nghỉ ốm?
Bạn nộp hồ sơ cho công ty trong 45 ngày kể từ ngày đi làm lại. Sau đó công ty nộp hồ sơ cho BHXH, cơ quan BHXH giải quyết trong tối đa 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo Luật BHXH 2024. Thực tế thời gian chuyển tiền còn phụ thuộc phương thức chi trả.
Ốm trong thời gian nghỉ phép năm có được hưởng BHXH không?
Không. Thời gian nghỉ ốm trùng với nghỉ phép năm, nghỉ việc riêng hoặc nghỉ không hưởng lương không được hưởng chế độ ốm đau.
Nghỉ ốm hưởng BHXH có bị trừ vào phép năm không?
Nghỉ ốm có giấy xác nhận để hưởng BHXH là chế độ riêng, không mặc nhiên trừ vào ngày phép năm. Tuy nhiên công ty cần ghi nhận đúng loại nghỉ, nên bạn trao đổi trước để tránh nhầm lẫn khi chốt công.
Tóm lại, tiền nghỉ ốm hưởng BHXH được tính bằng 75% lương đóng BHXH, chia 24 ngày rồi nhân với số ngày nghỉ hợp lệ. Hãy giữ đầy đủ giấy tờ y tế hợp pháp và nộp hồ sơ cho công ty trong vòng 45 ngày sau khi đi làm lại để quyền lợi được giải quyết đúng hạn.











