Sáp nhập doanh nghiệp: điều kiện, thủ tục mới nhất 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Sáp nhập doanh nghiệp: điều kiện, thủ tục mới nhất 2026

Sáp nhập doanh nghiệp là hình thức tổ chức lại, trong đó một hoặc nhiều công ty chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang một công ty khác rồi chấm dứt tồn tại. Để sáp nhập hợp pháp, các công ty cần có hợp đồng sáp nhập, được chủ sở hữu hoặc cơ quan quản trị thông qua, thông báo cho chủ nợ và người lao động, thông báo tập trung kinh tế nếu thuộc ngưỡng quy định, rồi đăng ký thay đổi tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Tóm tắt nhanh

  • Sáp nhập áp dụng cho các công ty (TNHH, cổ phần, hợp danh) theo Điều 201 Luật Doanh nghiệp 2020; doanh nghiệp tư nhân phải chuyển đổi loại hình trước.
  • Công ty nhận sáp nhập kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ; công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại.
  • Hợp đồng sáp nhập phải gửi cho chủ nợ và thông báo cho người lao động trong 15 ngày kể từ ngày thông qua.
  • Từ 01/07/2026, ngưỡng thông báo tập trung kinh tế (doanh nghiệp thông thường) là 6.000 tỷ đồng tài sản, 6.000 tỷ đồng doanh thu, 2.000 tỷ đồng giá trị giao dịch hoặc 20% thị phần kết hợp.
  • Hồ sơ đăng ký nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi công ty nhận sáp nhập đặt trụ sở, theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Sáp nhập doanh nghiệp là gì?

Theo Điều 201 Luật Doanh nghiệp 2020, một hoặc một số công ty (công ty bị sáp nhập) có thể sáp nhập vào một công ty khác (công ty nhận sáp nhập). Toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp được chuyển sang công ty nhận sáp nhập, đồng thời công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại.

Tóm tắt nhanh: Sáp nhập doanh nghiệp: điều kiện, thủ tục mới nhất 2026
Tóm tắt nhanh – Sáp nhập doanh nghiệp: điều kiện, thủ tục mới nhất 2026

Dưới góc độ pháp luật cạnh tranh, sáp nhập doanh nghiệp còn là một trong các hình thức tập trung kinh tế (Điều 29 Luật Cạnh tranh 2018). Vì vậy, một thương vụ sáp nhập chịu sự điều chỉnh của hai nhóm quy định: Luật Doanh nghiệp (thủ tục nội bộ, đăng ký) và Luật Cạnh tranh (kiểm soát tác động lên thị trường).

Ví dụ: Công ty A và Công ty B cùng kinh doanh phân phối vật liệu xây dựng. Hai bên thỏa thuận A sáp nhập vào B. Sau khi hoàn tất, B vẫn hoạt động, kế thừa hợp đồng, tài sản, người lao động và khoản nợ của A; A không còn tồn tại.

Điều kiện sáp nhập doanh nghiệp hiện nay

Điều kiện sáp nhập có thể chia thành bốn nhóm sau.

1. Điều kiện về chủ thể

  • Các bên tham gia phải là công ty đang hoạt động hợp pháp: công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh.
  • Doanh nghiệp tư nhân không thuộc phạm vi sáp nhập theo Điều 201. Chủ doanh nghiệp tư nhân muốn tham gia cần chuyển đổi sang loại hình công ty trước.
  • Công ty bị sáp nhập không đang trong quá trình giải thể hoặc bị tạm dừng, đình chỉ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, và không bị cấm theo quy định chuyên ngành.

2. Điều kiện về nội dung và thông qua nội bộ

Các bên phải lập hợp đồng sáp nhập và dự thảo Điều lệ của công ty nhận sáp nhập. Hợp đồng sáp nhập cần có các nội dung chủ yếu:

  • tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty nhận sáp nhập và công ty bị sáp nhập;
  • thủ tục và điều kiện sáp nhập;
  • phương án sử dụng lao động;
  • cách thức, thủ tục, thời hạn và điều kiện chuyển đổi tài sản, phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty bị sáp nhập thành phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty nhận sáp nhập;
  • thời hạn thực hiện sáp nhập.

Hợp đồng và điều lệ phải được thông qua theo thẩm quyền: chủ sở hữu (công ty TNHH một thành viên), Hội đồng thành viên (công ty TNHH hai thành viên trở lên) hoặc Đại hội đồng cổ đông (công ty cổ phần). Theo Luật Doanh nghiệp 2020, quyết định tổ chức lại thường cần tỷ lệ biểu quyết cao hơn quyết định thông thường (khoảng 75% vốn góp dự họp với công ty TNHH, 65% số phiếu dự họp với công ty cổ phần), trừ khi điều lệ quy định mức cao hơn. Bạn nên đối chiếu thêm điều lệ của từng công ty.

3. Điều kiện về bảo vệ chủ nợ và người lao động

Hợp đồng sáp nhập phải được gửi đến các chủ nợ và thông báo cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày thông qua. Phương án sử dụng lao động là nội dung bắt buộc của hợp đồng.

4. Điều kiện về cạnh tranh

Luật Cạnh tranh 2018 cấm tập trung kinh tế gây hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đáng kể trên thị trường Việt Nam, trừ trường hợp được xem xét miễn trừ. Quy định cũ về mức thị phần 30%–50% hay trên 50% (Luật Cạnh tranh 2004) đã không còn là tiêu chí thông báo hiện hành. Hiện nay, bạn xác định nghĩa vụ thông báo theo ngưỡng thông báo ở phần dưới.

Lưu ý: Một số ngành (ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, công ty niêm yết, doanh nghiệp có vốn nhà nước, doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài, ngành nghề có điều kiện) còn phải tuân thủ thêm thủ tục chấp thuận riêng theo luật chuyên ngành, đồng thời cập nhật giấy phép, giấy chứng nhận liên quan sau sáp nhập.

Khi nào phải thông báo tập trung kinh tế?

Doanh nghiệp tham gia sáp nhập phải nộp hồ sơ thông báo đến Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trước khi thực hiện nếu thuộc ngưỡng thông báo. Ngưỡng này trước đây quy định tại Điều 13 Nghị định 35/2020/NĐ-CP; từ 01/07/2026 được điều chỉnh theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ (ban hành 18/05/2026). Với doanh nghiệp không phải tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, công ty chứng khoán, ngưỡng như sau:

Tiêu chí Ngưỡng cũ (trước 01/07/2026) Ngưỡng mới (từ 01/07/2026)
Tổng tài sản trên thị trường Việt Nam 3.000 tỷ đồng 6.000 tỷ đồng
Tổng doanh thu bán ra/doanh số mua vào tại Việt Nam 3.000 tỷ đồng 6.000 tỷ đồng
Giá trị giao dịch tập trung kinh tế 1.000 tỷ đồng 2.000 tỷ đồng
Thị phần kết hợp trên thị trường liên quan từ 20% từ 20% (giữ nguyên)

Chỉ cần đạt một trong các tiêu chí là phát sinh nghĩa vụ thông báo. Các chỉ tiêu tài sản, doanh thu tính theo năm tài chính liền kề trước năm dự kiến thực hiện, và tính cho cả nhóm doanh nghiệp liên kết. Hồ sơ thông báo nộp trước 01/07/2026 tiếp tục được xem xét theo ngưỡng cũ. Ngưỡng riêng cho tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm, công ty chứng khoán không thuộc phạm vi điều chỉnh nói trên.

Cảnh báo: Thực hiện sáp nhập khi thuộc ngưỡng mà chưa thông báo, hoặc không tuân thủ điều kiện kèm theo quyết định của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh. Mức phạt tính theo tỷ lệ phần trăm doanh thu nên có thể rất lớn. Doanh nghiệp cần rà soát ngưỡng ngay từ giai đoạn đàm phán.

Nếu giao dịch thuộc diện thông báo, hồ sơ gồm các tài liệu theo Điều 34 Luật Cạnh tranh 2018 (như dự thảo thỏa thuận sáp nhập, thông tin thị phần, phương án khắc phục khả năng hạn chế cạnh tranh, báo cáo tác động tích cực). Tài liệu tiếng nước ngoài phải kèm bản dịch tiếng Việt. Thời hạn thẩm định gồm giai đoạn sơ bộ và, khi cần, giai đoạn chính thức.

Trình tự, thủ tục sáp nhập công ty

Trình tự, thủ tục sáp nhập công ty (6 bước) – Sáp nhập doanh nghiệp: điều kiện, thủ tục mới nhất 2026
Sơ đồ: Trình tự, thủ tục sáp nhập công ty
  1. Bước 1 – Thỏa thuận và soạn hợp đồng: các bên lập hợp đồng sáp nhập và dự thảo Điều lệ công ty nhận sáp nhập.
  2. Bước 2 – Thông qua nội bộ: chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông của từng công ty thông qua hợp đồng, điều lệ; bầu hoặc bổ nhiệm các chức danh quản lý của công ty nhận sáp nhập (nếu có thay đổi).
  3. Bước 3 – Gửi chủ nợ, thông báo người lao động: trong 15 ngày kể từ ngày thông qua hợp đồng.
  4. Bước 4 – Thông báo tập trung kinh tế (nếu thuộc ngưỡng): nộp hồ sơ đến Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và chỉ được thực hiện sáp nhập khi đã có kết quả phù hợp.
  5. Bước 5 – Đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp: công ty nhận sáp nhập nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc cơ quan cấp tỉnh nơi đặt trụ sở (sau khi bỏ cấp huyện, đây là đầu mối đăng ký duy nhất ở địa phương), có thể nộp trực tuyến; hồ sơ điện tử có giá trị tương đương bản giấy theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
  6. Bước 6 – Hoàn tất sau sáp nhập: công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại, cơ quan đăng ký cập nhật tình trạng pháp lý; công ty nhận sáp nhập xử lý tài sản, hợp đồng, thuế, hóa đơn, lao động, giấy phép.

Hồ sơ sáp nhập doanh nghiệp gồm những gì?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký thay đổi của công ty nhận sáp nhập gồm các giấy tờ tương ứng với nội dung thay đổi (thông báo thay đổi, điều lệ sửa đổi, danh sách thành viên hoặc cổ đông, thông tin chủ sở hữu hưởng lợi nếu có thay đổi…) và các giấy tờ riêng cho sáp nhập:

  • Hợp đồng sáp nhập theo Điều 201 Luật Doanh nghiệp;
  • Nghị quyết hoặc quyết định và biên bản họp thông qua hợp đồng sáp nhập của công ty nhận sáp nhập;
  • Nghị quyết hoặc quyết định và biên bản họp thông qua hợp đồng sáp nhập của từng công ty bị sáp nhập, trừ trường hợp pháp luật cho phép không phải nộp;
  • Giấy tờ chứng minh đã hoàn tất thủ tục liên quan (như văn bản chấp thuận theo luật chuyên ngành) nếu có.

Hợp đồng sáp nhập, nghị quyết hoặc quyết định thông qua phải thể hiện đầy đủ nội dung bắt buộc. Hợp đồng nhiều trang nên được đóng dấu giáp lai để tránh thay trang; bạn có thể xem thêm cách đóng dấu giáp lai trên văn bản.

Hệ quả pháp lý sau sáp nhập

Quyền và nghĩa vụ tài sản

Công ty nhận sáp nhập kế thừa toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ, các khoản nợ, hợp đồng và cam kết của công ty bị sáp nhập. Tài sản phải đăng ký quyền sở hữu (đất đai, xe, tài sản trí tuệ…) cần làm thủ tục chuyển tên theo pháp luật chuyên ngành.

Người lao động

Công ty nhận sáp nhập kế thừa quyền và nghĩa vụ về lao động theo Bộ luật Lao động 2019, phải xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động. Trường hợp không thể tiếp tục sử dụng hết lao động, các bên phải giải quyết chế độ theo luật. Quyền lợi bảo hiểm xã hội của người lao động được bảo lưu; nếu bạn là người lao động muốn tìm hiểu quyền lợi khi nghỉ việc, xem cách tính bảo hiểm xã hội một lần trên VssID.

Thuế và hóa đơn

Mã số thuế của công ty bị sáp nhập chấm dứt hiệu lực sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế và các thủ tục theo pháp luật quản lý thuế; công ty nhận sáp nhập chịu trách nhiệm đối với nghĩa vụ thuế còn lại. Hóa đơn tồn và báo cáo sử dụng hóa đơn xử lý theo quy định hóa đơn hiện hành (Nghị định 254/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/07/2026); bạn có thể tham khảo mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ khi rà soát chứng từ. Với cá nhân là chủ sở hữu hoặc người đại diện, mã số thuế cá nhân hiện dùng số định danh cá nhân; xem thêm về mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành.

Phân biệt sáp nhập, hợp nhất và mua lại

Hình thức Công ty tham gia Kết quả
Sáp nhập Một hoặc nhiều công ty vào một công ty khác Công ty bị sáp nhập chấm dứt; công ty nhận sáp nhập vẫn tồn tại
Hợp nhất Hai hoặc nhiều công ty cùng loại hình Các công ty cũ chấm dứt; hình thành công ty mới
Mua lại Doanh nghiệp mua toàn bộ hoặc một phần tài sản, vốn của doanh nghiệp khác Doanh nghiệp bị mua lại có thể vẫn tồn tại độc lập

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp tư nhân có sáp nhập được không?

Điều 201 Luật Doanh nghiệp 2020 áp dụng cho công ty, không áp dụng trực tiếp cho doanh nghiệp tư nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân cần chuyển đổi sang loại hình công ty rồi mới tham gia sáp nhập, hoặc lựa chọn phương án chuyển nhượng, mua lại phù hợp.

Sáp nhập doanh nghiệp nộp hồ sơ ở đâu?

Công ty nhận sáp nhập nộp hồ sơ đăng ký thay đổi tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc cơ quan cấp tỉnh nơi công ty đặt trụ sở chính. Bạn có thể nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Sáp nhập có bắt buộc thông báo cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia không?

Chỉ bắt buộc khi giao dịch đạt một trong các ngưỡng thông báo. Từ 01/07/2026, doanh nghiệp thông thường thuộc diện thông báo nếu tổng tài sản hoặc tổng doanh thu tại Việt Nam từ 6.000 tỷ đồng, giá trị giao dịch từ 2.000 tỷ đồng hoặc thị phần kết hợp từ 20%.

Sau sáp nhập, công ty bị sáp nhập còn nợ thì ai chịu trách nhiệm?

Công ty nhận sáp nhập kế thừa và chịu trách nhiệm về các khoản nợ, hợp đồng, nghĩa vụ tài sản của công ty bị sáp nhập. Vì vậy hợp đồng sáp nhập phải được gửi đến các chủ nợ trong thời hạn luật định.

Sáp nhập công ty có phải đóng thuế không?

Công ty bị sáp nhập phải hoàn thành nghĩa vụ thuế còn tồn đọng trước khi chấm dứt mã số thuế. Việc chuyển tài sản trong sáp nhập có thể phát sinh nghĩa vụ thuế, lệ phí (như lệ phí trước bạ khi sang tên tài sản) tùy loại tài sản và quy định từng sắc thuế tại thời điểm thực hiện.

Thủ tục sáp nhập mất bao lâu?

Thời gian phụ thuộc vào việc thông qua nội bộ, thông báo chủ nợ, người lao động, thẩm định tập trung kinh tế (nếu có) và xử lý hồ sơ tại cơ quan đăng ký. Khâu thẩm định cạnh tranh thường kéo dài nhất khi giao dịch thuộc ngưỡng thông báo.

Tóm lại, sáp nhập doanh nghiệp hợp pháp cần ba lớp điều kiện: thủ tục nội bộ và hợp đồng sáp nhập theo Luật Doanh nghiệp, bảo vệ chủ nợ và người lao động, và kiểm soát tập trung kinh tế theo Luật Cạnh tranh với ngưỡng mới từ 01/07/2026. Hãy rà soát đồng thời các lớp này ngay từ đầu để tránh phải làm lại hồ sơ hoặc bị xử phạt.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →