Khi phát hiện thuế GTGT đầu vào đã kê khai khấu trừ ở kỳ trước bị sai, bạn điều chỉnh giảm tại chỉ tiêu [37] của tờ khai 01/GTGT kỳ phát hiện, nếu sai sót chỉ làm giảm số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau. Về sổ sách, kế toán ghi giảm TK 133 và chuyển phần thuế không được khấu trừ vào giá trị tài sản hoặc chi phí tương ứng.
Tóm tắt nhanh
- Chỉ tiêu [37] là điều chỉnh giảm, chỉ tiêu [38] là điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước.
- Hai chỉ tiêu này chỉ dùng cho thuế GTGT đầu vào, không dùng để sửa thuế GTGT đầu ra.
- Nếu sai sót làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn thì phải khai bổ sung vào kỳ phát sinh sai sót, nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp.
- Về hạch toán: phần thuế bị giảm khấu trừ được ghi Có TK 133, đối ứng Nợ TK hàng tồn kho, tài sản hoặc chi phí.
Điều chỉnh tăng, giảm thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước là gì?
Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ lấy thuế đầu ra trừ thuế đầu vào. Nếu thuế đầu vào lớn hơn thuế đầu ra, phần chênh lệch được chuyển sang kỳ sau (hoặc đề nghị hoàn thuế nếu đủ điều kiện). Đó là “số thuế GTGT còn được khấu trừ”.

Trong quá trình kê khai, kế toán có thể kê khai nhầm hóa đơn, khấu trừ hóa đơn chưa đủ điều kiện hoặc bỏ sót hóa đơn. Khi phát hiện, số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau của các kỳ đã khai sẽ lệch so với thực tế. Tờ khai 01/GTGT có hai chỉ tiêu để xử lý phần chênh lệch này:
| Chỉ tiêu | Nội dung | Tác động |
|---|---|---|
| [37] | Điều chỉnh giảm số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước | Làm giảm số thuế được khấu trừ ở kỳ hiện tại |
| [38] | Điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước | Làm tăng số thuế được khấu trừ ở kỳ hiện tại |
Hai chỉ tiêu này chỉ điều chỉnh thuế GTGT đầu vào. Sai sót ở thuế GTGT đầu ra không xử lý bằng chỉ tiêu [37], [38].
Khi nào điều chỉnh ở kỳ hiện tại, khi nào phải khai bổ sung?
Đây là điểm kế toán hay nhầm nhất. Nhiều người hiểu rằng mọi sai sót đều có thể sửa ngay ở kỳ phát hiện. Thực tế, cách xử lý phụ thuộc vào việc sai sót làm thay đổi số thuế phải nộp hay chỉ thay đổi số thuế chuyển kỳ sau. Điều kiện chung là bạn tự phát hiện và điều chỉnh trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra.
| Tình huống sai sót ở kỳ trước | Cách xử lý |
|---|---|
| Làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn (ví dụ kỳ đó đã có thuế phải nộp) | Khai bổ sung (mẫu 01/KHBS) vào kỳ có sai sót; nộp đủ số thuế tăng thêm và tiền chậm nộp (nếu có). |
| Chỉ làm giảm số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, chưa đề nghị hoàn | Điều chỉnh giảm tại chỉ tiêu [37] của kỳ phát hiện, không phải nộp thêm tiền thuế ở kỳ cũ. |
| Vừa làm tăng thuế phải nộp, vừa làm giảm thuế còn được khấu trừ | Khai bổ sung, nộp chênh lệch tăng thêm cùng tiền chậm nộp; phần chênh lệch giảm khấu trừ điều chỉnh vào chỉ tiêu [37] kỳ hiện tại. |
| Làm tăng số thuế còn được khấu trừ (bỏ sót hóa đơn đầu vào hợp lệ) | Có thể khai bổ sung hoặc điều chỉnh tăng tại chỉ tiêu [38] kỳ hiện tại, tùy hướng dẫn áp dụng cho từng trường hợp. |
Lưu ý: Số thuế đã nộp thừa do khai bổ sung giảm thuế phải nộp được doanh nghiệp tự theo dõi để bù trừ vào kỳ sau, hoặc đề nghị hoàn nếu đủ điều kiện. Phần đã đề nghị hoàn thì không điều chỉnh theo chỉ tiêu [37] như trường hợp chưa hoàn.
Cách kê khai chỉ tiêu [37], [38] trên tờ khai 01/GTGT
![Cách kê khai chỉ tiêu [37], [38] trên tờ khai 01/GTGT (5 bước) – Hạch toán điều chỉnh giảm thuế GTGT được khấu trừ kỳ trước](https://luatsux.vn/wp-content/uploads/2026/11/dieu-chinh-tang-giam-thue-gtgt-con-duoc-khau-tru-cua-cac-ky-truoc-cac-buoc.webp)
- Bước 1: Xác định kỳ có sai sót và bản chất sai sót: sai về hóa đơn đầu vào, về điều kiện khấu trừ (ví dụ chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt), hay sai về số liệu kê khai.
- Bước 2: Lập bảng đối chiếu: số đã kê khai, số đúng, chênh lệch tăng hoặc giảm. Nếu cần khai bổ sung, lập tờ khai 01/KHBS và bảng giải trình khai bổ sung.
- Bước 3: Kiểm tra kết quả trên tờ khai bổ sung. Nếu chênh lệch về số thuế còn được khấu trừ là số âm (giảm), ghi giá trị tuyệt đối vào chỉ tiêu [37] của tờ khai kỳ hiện tại. Nếu là số dương (tăng), đưa vào chỉ tiêu [38].
- Bước 4: Lập tờ khai 01/GTGT của kỳ hiện tại với chỉ tiêu [37] hoặc [38] đã điền; tờ khai tự tính lại số thuế phải nộp hoặc số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau.
- Bước 5: Nộp hồ sơ qua cổng thuế điện tử, lưu bảng đối chiếu và chứng từ làm căn cứ giải trình.
Ví dụ thực tế: Quý 1/2026, công ty A kê khai khấu trừ 10 triệu đồng thuế GTGT của một hóa đơn mua hàng, nhưng giá trị thanh toán trên ngưỡng phải chuyển khoản mà chưa có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Quý đó công ty A vẫn còn thuế được khấu trừ chuyển kỳ sau, không phát sinh thuế phải nộp. Đến quý 3/2026 kế toán phát hiện. Công ty ghi 10 triệu đồng vào chỉ tiêu [37] của tờ khai quý 3 mà không phải nộp thêm tiền thuế cho quý 1. Sau này, khi có chứng từ thanh toán hợp lệ, công ty được kê khai khấu trừ lại phần thuế này vào chỉ tiêu [38] của kỳ có chứng từ.
Lưu ý: Mẫu tờ khai 01/GTGT và cách ghi các chỉ tiêu đã được hướng dẫn lại trong thông tư mới về tờ khai thuế (Thông tư 89/2026/TT-BTC). Bạn nên dùng đúng mẫu đang được áp dụng trên phần mềm kê khai tại thời điểm nộp.
Hạch toán điều chỉnh giảm thuế GTGT được khấu trừ
Từ 01/01/2026, doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, còn doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp tục áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC theo lựa chọn. Với Tài khoản 133, nguyên tắc chung là phải theo dõi riêng thuế đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ. Nếu tại thời điểm phát sinh chưa xác định được thuế có được khấu trừ hay không, toàn bộ thuế đầu vào ghi vào TK 133, cuối kỳ mới tách.
Định khoản khi thuế đầu vào bị giảm khấu trừ
Khi xác định một phần thuế GTGT đầu vào đã ghi nhận trên TK 133 không được khấu trừ, kế toán kết chuyển phần đó vào giá trị hàng hóa, tài sản hoặc chi phí tương ứng:
ĐỊNH KHOẢN ĐIỀU CHỈNH GIẢM THUẾ GTGT ĐƯỢC KHẤU TRỪ
Nợ TK 152, 153, 156, 211, 627, 632, 641, 642… (tùy mục đích sử dụng)
Có TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ
(Số tiền = thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ)
Với ví dụ công ty A ở trên (10 triệu đồng, hàng đã bán hết trong kỳ), bút toán điều chỉnh ở kỳ phát hiện là Nợ TK 632 (hoặc TK hàng tồn kho nếu hàng còn) 10 triệu đồng, Có TK 133 10 triệu đồng. Bút toán này khớp với số điền vào chỉ tiêu [37] trên tờ khai.
Hạch toán tiền chậm nộp nếu phải khai bổ sung
Nếu sai sót làm phát sinh thuế phải nộp thêm, doanh nghiệp nộp số thuế tăng thêm và tiền chậm nộp tính từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ có sai sót đến ngày liền kề trước ngày nộp tiền. Khoản tiền chậm nộp là khoản bị phạt chậm nộp nên ghi nhận vào chi phí khác (TK 811) và không được tính là chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp. Tiền thuế nộp thêm hạch toán qua các tài khoản thuế phải nộp tương ứng.
Hạch toán khi hàng mua trả lại hoặc được giảm giá
Khi doanh nghiệp trả lại hàng hoặc được người bán giảm giá, thuế đầu vào của phần đó cũng giảm theo. Định khoản phổ biến: Nợ TK 111, 112, 331 (hoặc TK 138); Có TK 152, 156 (giá mua chưa có thuế); Có TK 133 (thuế GTGT đầu vào tương ứng). Phần này thường đi kèm hóa đơn điều chỉnh hoặc chứng từ của bên bán (xem mục sau).
Hạch toán điều chỉnh tăng thuế GTGT được khấu trừ
Điều chỉnh tăng xảy ra khi bạn bỏ sót hóa đơn đầu vào hợp lệ, hoặc bổ sung được điều kiện khấu trừ (ví dụ có thêm chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt). Lúc này kế toán ghi nhận ngược lại với trường hợp giảm:
ĐỊNH KHOẢN ĐIỀU CHỈNH TĂNG THUẾ GTGT ĐƯỢC KHẤU TRỪ
Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ
Có TK 152, 156, 632, 642… (khoản mục trước đó đã tính phần thuế này vào giá trị hoặc chi phí)
Trường hợp bỏ sót hoàn toàn hóa đơn chưa hạch toán, kế toán ghi nhận cả giá trị hàng hóa, dịch vụ và thuế đầu vào: Nợ TK hàng tồn kho/chi phí, Nợ TK 133; Có TK 111, 112, 331. Sau đó kê khai điều chỉnh tăng tại chỉ tiêu [38] hoặc khai bổ sung theo từng tình huống.
Cảnh báo: Chỉ điều chỉnh tăng khi hóa đơn và chứng từ thanh toán đủ điều kiện khấu trừ theo Luật Thuế GTGT 2024. Từ 01/07/2025, ngưỡng thanh toán bắt buộc không dùng tiền mặt để được khấu trừ đã hạ xuống từ 20 triệu đồng còn 5 triệu đồng cho mỗi lần thanh toán. Khấu trừ khi chưa đủ điều kiện sẽ bị truy thu và xử phạt.
Trường hợp nhận hóa đơn điều chỉnh, hóa đơn thay thế
Người bán lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế khi hóa đơn gốc sai sót, trả lại hàng hoặc chiết khấu thương mại. Với bên mua đã kê khai hóa đơn gốc, cách xử lý như sau:
- Nếu hóa đơn điều chỉnh/thay thế chỉ làm tăng hoặc giảm số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, hoặc làm giảm số thuế phải nộp: kê khai hóa đơn điều chỉnh vào kỳ nhận hóa đơn, không phải lập tờ khai bổ sung cho kỳ đã kê khai hóa đơn gốc.
- Nếu việc điều chỉnh làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn của kỳ gốc: khai bổ sung cho kỳ đó như mục 2.
Hóa đơn điện tử từ 01/07/2026 thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP (thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP). Bạn có thể tham khảo thêm cách lập chứng từ bán hàng ở bài mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ.
Những lưu ý để tránh bị truy thu, phạt
- Tự phát hiện trước khi bị kiểm tra: điều chỉnh sau khi có quyết định kiểm tra, thanh tra thuế sẽ không còn được áp dụng cách xử lý tự điều chỉnh như trên.
- Không dùng chỉ tiêu [37], [38] cho thuế đầu ra hoặc cho các sai sót làm tăng số thuế phải nộp.
- Số liệu sổ sách phải khớp tờ khai: số phát sinh trên TK 133 cần đối chiếu với các chỉ tiêu thuế đầu vào trên tờ khai. Bút toán điều chỉnh ở kỳ nào thì tờ khai ghi ở kỳ đó.
- Lưu hồ sơ giải trình: bảng đối chiếu, hóa đơn, hợp đồng, chứng từ thanh toán, biên bản hủy hoặc điều chỉnh hóa đơn.
- Khai thuế khi có thay đổi quản lý: Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/07/2026, nên với kỳ khai thuế và sai sót phát sinh sau thời điểm này cần đối chiếu quy định mới về khai bổ sung, tiền chậm nộp.
- Thông tin người nộp thuế: mã số thuế của cá nhân kinh doanh hiện dùng số định danh cá nhân; nếu cần tìm hiểu, xem bài mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành và cách tự đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
Với lao động và chủ hộ kinh doanh cần khai thuế thu nhập cá nhân đi kèm, bạn có thể xem mức giảm trừ mới tại bài hướng dẫn tra cứu giảm trừ gia cảnh mới nhất.
Lưu ý: Bài viết mang tính chất thông tin phổ thông. Mỗi doanh nghiệp có chế độ kế toán, phương pháp tính thuế và hồ sơ khác nhau, nên cần đối chiếu văn bản hướng dẫn hiện hành và hướng dẫn của cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi điều chỉnh.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2025) và Nghị định hướng dẫn thi hành.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026); Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các văn bản hướng dẫn đối với kỳ khai thuế trước thời điểm này.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (hiệu lực từ 01/01/2026); Thông tư 133/2016/TT-BTC (chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa).
- Thông tư 89/2026/TT-BTC và các thông tư hướng dẫn về khai thuế, mẫu tờ khai 01/GTGT, 01/KHBS đang áp dụng.
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ (hiệu lực từ 01/07/2026).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ tiêu 37 và 38 trên tờ khai 01/GTGT khác nhau thế nào?
Chỉ tiêu [37] điều chỉnh giảm, chỉ tiêu [38] điều chỉnh tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước. Cả hai chỉ áp dụng cho thuế GTGT đầu vào và được ghi ở tờ khai của kỳ phát hiện hoặc kỳ đủ điều kiện kê khai.
Phát hiện kê khai thừa thuế đầu vào của kỳ trước thì có phải nộp tiền chậm nộp không?
Nếu sai sót chỉ làm giảm số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau và kỳ đó không phát sinh thuế phải nộp, bạn điều chỉnh giảm tại chỉ tiêu [37] và thường không phát sinh tiền chậm nộp. Nếu kỳ đó phát sinh thuế phải nộp thêm thì phải nộp thuế và tiền chậm nộp.
Điều chỉnh giảm thuế GTGT được khấu trừ thì hạch toán vào tài khoản nào?
Ghi Có TK 133 và ghi Nợ vào tài khoản phản ánh nơi ghi nhận giá trị hàng hóa, tài sản hoặc chi phí tương ứng (như TK 156, 211, 632, 642). Đối với hàng mua trả lại hoặc giảm giá, ghi giảm cả giá mua và thuế đầu vào.
Đã nộp tờ khai bổ sung rồi có phải điều chỉnh thêm ở chỉ tiêu 37 không?
Có thể. Khi tờ khai bổ sung làm giảm số thuế còn được khấu trừ mà bạn chưa đề nghị hoàn thuế, số chênh lệch giảm này được đưa vào chỉ tiêu [37] của tờ khai kỳ hiện tại để số liệu chuyển kỳ sau khớp thực tế.
Hóa đơn đầu vào chưa có chuyển khoản thì có được khấu trừ không?
Hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị thanh toán từ mức quy định trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ. Từ 01/07/2025, mức này là từ 5 triệu đồng mỗi lần thanh toán. Khi bổ sung được chứng từ, bạn khấu trừ lại ở kỳ có chứng từ.
Điều chỉnh tăng, giảm thuế GTGT còn được khấu trừ của các kỳ trước cần làm đúng ở ba điểm: xác định sai sót ảnh hưởng thuế phải nộp hay chỉ ảnh hưởng số chuyển kỳ sau, ghi đúng chỉ tiêu [37], [38], và hạch toán TK 133 khớp với tờ khai. Giữ đầy đủ hồ sơ đối chiếu giúp bạn giải trình thuận lợi khi cơ quan thuế kiểm tra.











