Để đăng ký tạm trú, bạn cần chứng minh mình ở tại một chỗ ở hợp pháp. Giấy tờ thường dùng nhất là hợp đồng thuê nhà, văn bản cho mượn hoặc cho ở nhờ của chủ nhà. Các văn bản này không cần công chứng, chứng thực. Nếu không có giấy tờ nào, bạn có thể nộp văn bản cam kết về chỗ ở thuộc quyền sử dụng của mình. Trường hợp cơ quan cư trú tự khai thác được dữ liệu thì bạn không phải nộp.
Tóm tắt nhanh
- Nơi nộp hồ sơ: Công an cấp xã (xã, phường, đặc khu) nơi bạn sẽ tạm trú, hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia và VNeID.
- Giấy tờ chứng minh phổ biến: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở; hợp đồng thuê, mượn, ở nhờ nhà; giấy tờ của cơ sở lưu trú, ký túc xá, khu nhà ở người lao động.
- Không có giấy tờ nào: dùng văn bản cam kết của chính bạn về chỗ ở thuộc quyền sử dụng của mình, không tranh chấp, sinh sống ổn định lâu dài.
- Được miễn nộp khi cơ quan đăng ký cư trú khai thác được thông tin từ căn cước điện tử, VNeID hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia.
- Sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy đã hết giá trị từ 01/01/2023, không còn là giấy tờ để chứng minh.
Khi nào phải đăng ký tạm trú và vì sao cần chứng minh chỗ ở?
Theo Luật Cư trú, bạn đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú, để lao động, học tập hoặc vì mục đích khác, từ 30 ngày trở lên thì phải đăng ký tạm trú. Thời hạn tạm trú tối đa là 02 năm và có thể gia hạn nhiều lần.
Hồ sơ đăng ký tạm trú gồm hai phần chính: tờ khai thay đổi thông tin cư trú (mẫu CT01) và giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp. Chỗ ở hợp pháp là nơi bạn có quyền sở hữu, hoặc được chủ sở hữu cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ theo đúng pháp luật. Chính phủ quy định chi tiết các loại giấy tờ này tại Nghị định 154/2024/NĐ-CP (Điều 5), được sửa đổi bởi Nghị định 58/2026/NĐ-CP từ 15/03/2026.
Lưu ý một thay đổi về thẩm quyền: từ 01/07/2025 không còn cấp huyện, và theo Luật sửa đổi Luật Cư trú có hiệu lực từ 01/07/2026, cơ quan đăng ký cư trú là Công an cấp xã. Những bài hướng dẫn cũ ghi “Công an phường, thị trấn” hay “Công an quận, huyện” nay cần hiểu là Công an cấp xã.
Các loại giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký tạm trú
Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 154/2024/NĐ-CP (đã sửa đổi), giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký tạm trú là một trong các nhóm sau.
Nhóm 1: Giấy tờ về nhà ở, đất ở (theo khoản 2 Điều 5)
Đây là các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp. Tùy trường hợp, bạn dùng giấy tờ của chính mình hoặc của chủ nhà nơi bạn thuê, mượn.
| Loại giấy tờ | Ví dụ cụ thể | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giấy tờ về quyền sử dụng đất, sở hữu nhà ở | Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất | Dùng khi bạn là chủ nhà hoặc người được thừa kế, tặng cho |
| Giấy tờ về xây dựng, mua bán nhà | Giấy phép xây dựng nhà ở (đã hoàn công); hợp đồng mua nhà ở thương mại hoặc giấy tờ nhận bàn giao nhà từ chủ đầu tư | Dùng cho nhà chưa kịp cấp giấy chứng nhận |
| Giấy tờ về giao dịch nhà ở | Giấy tờ mua, bán, tặng cho, thừa kế, góp vốn, đổi nhà ở phù hợp pháp luật đất đai, nhà ở | Cần đúng hình thức mà luật yêu cầu với từng loại giao dịch |
| Quyết định, bản án | Giấy tờ của Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho được sở hữu nhà ở, đã có hiệu lực | Thường gặp trong tranh chấp thừa kế, ly hôn |
| Xác nhận của UBND cấp xã | Xác nhận nhà ở, đất ở sử dụng ổn định, không tranh chấp (theo mẫu số 02) | Dùng khi không có giấy tờ sở hữu rõ ràng |
Nhóm 2: Hợp đồng, văn bản thuê, mượn, ở nhờ
Nếu bạn thuê trọ, thuê nhà hoặc ở nhờ người quen, giấy tờ cần có là văn bản cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ chỗ ở hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân. Nghị định 58/2026/NĐ-CP khẳng định rõ văn bản này không phải công chứng hoặc chứng thực.
Ví dụ: chủ nhà trọ A cho bạn thuê phòng bằng hợp đồng thuê viết tay có chữ ký hai bên, ghi rõ địa chỉ, thời hạn, thông tin chủ nhà. Hợp đồng này đủ để làm hồ sơ tạm trú, dù chưa công chứng. Tuy nhiên, chủ nhà cho thuê cần có quyền sở hữu hoặc quyền cho thuê hợp pháp đối với căn nhà đó.
Nhóm 3: Giấy tờ của cơ sở lưu trú, nơi ở tập trung
- Giấy tờ của chủ sở hữu cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở khác có chức năng lưu trú cho phép bạn đăng ký tạm trú tại đó.
- Giấy tờ của cơ quan, tổ chức quản lý công trình, công trường xây dựng, ký túc xá, làng nghề, cơ sở sản xuất kinh doanh cho phép người lao động đăng ký tạm trú tại chỗ ở thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của họ.
- Với người sống trên phương tiện (tàu, thuyền…): giấy tờ về phương tiện và xác nhận nơi thường xuyên đậu, đỗ theo quy định.
Nhóm 4: Văn bản cam kết của công dân
Dùng khi bạn không có bất kỳ giấy tờ nào ở trên. Nội dung chi tiết xem ở mục dưới đây.
Lưu ý: Danh mục trên là các nhóm chính. Từng địa phương có thể yêu cầu bản chụp, bản điện tử hoặc đối chiếu bản chính, nên bạn hãy kiểm tra thông báo của Công an cấp xã nơi nộp hồ sơ.
Trường hợp không phải nộp giấy tờ chứng minh chỗ ở
Bạn không phải tự nộp giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp trong các trường hợp sau.
- Cơ quan khai thác được dữ liệu: khi nộp hồ sơ, bạn chỉ cần cung cấp thông tin về chỗ ở. Cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm tìm trong căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú và các cơ sở dữ liệu khác. Chỉ khi không khai thác được, bạn mới phải nộp bản sao, bản chụp hoặc bản điện tử giấy tờ.
- Về ở với người thân và được chủ nhà đồng ý: khi bạn đăng ký tạm trú tại chỗ ở của người có quan hệ gia đình, và chủ hộ hoặc chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý, bạn không phải xuất trình giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp. Thông tư 116/2026/TT-BCA (hiệu lực 01/07/2026) tiếp tục hướng dẫn nội dung này.
Ý kiến đồng ý của chủ hộ, chủ sở hữu có thể thể hiện bằng cách ghi rõ nội dung đồng ý, ký và ghi họ tên vào tờ khai CT01, hoặc xác nhận qua ứng dụng VNeID, hoặc bằng văn bản riêng không bắt buộc công chứng, chứng thực.
Không có giấy tờ nào thì làm thế nào?
Nếu bạn không có giấy tờ thuộc các nhóm trên, pháp luật cho phép dùng văn bản cam kết của công dân. Nội dung cam kết phải khẳng định ba điều:
- Điều 1: chỗ ở đó thuộc quyền sử dụng của bạn.
- Điều 2: chỗ ở không có tranh chấp về quyền sử dụng.
- Điều 3: bạn đang sinh sống ổn định, lâu dài tại chỗ ở đó.
Văn bản cam kết ghi đầy đủ họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân; nơi cư trú; thông tin chỗ ở đề nghị đăng ký tạm trú; và nội dung cam kết.
Cảnh báo: Cam kết sai sự thật hoặc dùng giấy tờ giả để được đăng ký cư trú là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính và trong trường hợp nghiêm trọng bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Luật Cư trú sửa đổi còn cấm cơ quan đăng ký cho đăng ký khi biết rõ người đó không sinh sống tại chỗ ở đã khai, trừ trường hợp trẻ em dưới 6 tuổi về với cha, mẹ hoặc người giám hộ.
Nếu nhà bạn ở là nhà, đất mua bán bằng giấy viết tay chưa sang tên, bạn có thể tham khảo thêm cách xử lý ở bài cách làm giấy tờ mua bán đất viết tay theo quy định pháp luật.
Hồ sơ và nơi nộp đăng ký tạm trú hiện nay
Hồ sơ gồm những gì?
- Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (mẫu CT01 ban hành kèm Thông tư 116/2026/TT-BCA). Người chưa thành niên cần có ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.
- Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp (trừ trường hợp được miễn như trên).
- Căn cước hoặc căn cước công dân để đối chiếu, định danh.
Nộp ở đâu và nộp bằng cách nào?
- Bước 1: Chuẩn bị tờ khai CT01 và giấy tờ chứng minh chỗ ở. Nếu dùng mẫu xác nhận tình trạng chỗ ở của UBND cấp xã, hãy dùng mẫu số 02 mới ban hành kèm Nghị định 58/2026/NĐ-CP (thay mẫu cũ từ 15/03/2026).
- Bước 2: Nộp hồ sơ trực tiếp tại Công an cấp xã nơi bạn dự kiến tạm trú, hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID.
- Bước 3: Cơ quan đăng ký cư trú kiểm tra, cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo kết quả cho bạn.
Muốn làm trên mạng, bạn xem hướng dẫn tại bài đăng ký tạm trú online được thực hiện như thế nào. Với thủ tục trực tiếp, bạn cần mang theo thẻ căn cước; nếu chưa có, xem thêm bài đi làm căn cước công dân ở đâu theo quy định.
Lưu ý để hồ sơ không bị trả lại
- Không còn dùng sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy: trước đây, chủ nhà phải có sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú để đồng ý cho bạn tạm trú. Sổ hộ khẩu đã hết giá trị từ 01/01/2023, thông tin cư trú nay quản lý bằng dữ liệu điện tử.
- Không đăng ký tạm trú mới tại nơi bị cấm: Luật Cư trú không cho đăng ký tạm trú mới tại một số địa điểm như chỗ ở nằm trong khu vực cấm, chỗ ở bị tranh chấp hoặc vi phạm pháp luật về xây dựng. Xem kỹ Điều 23 Luật Cư trú.
- Chuyển chỗ ở thì đăng ký lại: khi bạn thay đổi chỗ ở ngoài nơi đã đăng ký tạm trú, bạn phải đăng ký tạm trú mới theo Thông tư 116/2026/TT-BCA.
- Bản chụp, bản quét phải rõ nét: nếu nộp bản điện tử, giấy tờ phải đầy đủ, toàn vẹn nội dung, còn giá trị sử dụng.
- Không đăng ký đúng hạn có thể bị phạt: hành vi không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, tạm trú có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Giấy tờ chứng minh nhân thân của người ở cùng cũng đôi khi cần đến, bạn có thể xem mẫu giấy xác nhận nhân thân. Trường hợp cần kiểm tra thông tin trên thẻ, xem tra cứu số thẻ căn cước công dân online.
Căn cứ pháp lý
- Luật Cư trú số 68/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 154/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú (Điều 5 về giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp).
- Nghị định 58/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/03/2026) sửa đổi, bổ sung Nghị định 154/2024/NĐ-CP, thay mẫu số 02.
- Thông tư 116/2026/TT-BCA ngày 29/06/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 282/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
- Trước đây: Nghị định 62/2021/NĐ-CP và Thông tư 55/2021/TT-BCA (đã được thay thế).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng thuê nhà có cần công chứng để đăng ký tạm trú không?
Không. Văn bản cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ chỗ ở hợp pháp của cá nhân, tổ chức dùng để đăng ký tạm trú không bắt buộc công chứng hoặc chứng thực. Bạn chỉ cần hợp đồng có đủ thông tin các bên, địa chỉ và chữ ký.
Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký thường trú và tạm trú có giống nhau không?
Gần giống nhưng không hoàn toàn. Đăng ký tạm trú có thêm nhóm giấy tờ của cơ sở lưu trú, ký túc xá, nơi ở tập trung của người lao động và có thể dùng văn bản cam kết của công dân. Đăng ký thường trú đòi hỏi chặt hơn, như điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu theo quy định của từng tỉnh.
Ở nhà người thân thì cần giấy tờ gì để đăng ký tạm trú?
Nếu chủ hộ hoặc chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý, bạn không phải xuất trình giấy tờ chứng minh chỗ ở. Chủ nhà thể hiện sự đồng ý trên tờ khai CT01, trên VNeID hoặc bằng văn bản riêng. Cách này áp dụng cho người có quan hệ gia đình theo hướng dẫn tại Thông tư 116/2026/TT-BCA.
Có thể dùng giấy viết tay của chủ nhà không?
Có thể, nếu đó là văn bản cho thuê, cho mượn hoặc cho ở nhờ có nội dung rõ ràng và chữ ký của người có quyền cho thuê, cho ở. Nội dung nên gồm họ tên, số định danh của chủ nhà, địa chỉ chỗ ở, thời hạn và người được ở.
Đăng ký tạm trú nộp ở đâu sau khi bỏ cấp huyện?
Bạn nộp tại Công an cấp xã (xã, phường, đặc khu) nơi dự kiến tạm trú, hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia và VNeID. Không còn nộp tại Công an quận, huyện như trước đây.
Không đăng ký tạm trú có bị phạt không?
Có. Hành vi không thực hiện đúng quy định về đăng ký tạm trú có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, ngoài ra có thể bị buộc thực hiện đăng ký theo quy định.
Tóm lại, giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký tạm trú rất đa dạng: từ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng thuê, mượn nhà đến văn bản cam kết. Nhờ dữ liệu điện tử và VNeID, nhiều người không còn phải nộp giấy tờ này. Trước khi nộp, bạn nên xác định mình thuộc nhóm nào và đối chiếu với hướng dẫn của Công an cấp xã nơi tạm trú.
