“Phòng tạm giam” là cách gọi thông thường của buồng giam trong cơ sở giam giữ, cụ thể là trại tạm giam hoặc nhà tạm giữ. Người bị tạm giữ, tạm giam vẫn được bảo đảm quyền con người: được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự; được ăn, ở, chăm sóc y tế; được gặp người thân thích và người bào chữa; được khiếu nại, tố cáo. Từ 01/07/2026, các chế độ này thực hiện theo Luật số 128/2025/QH15.
Tóm tắt nhanh
- Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam năm 2015 đã hết hiệu lực từ 01/07/2026. Văn bản thay thế là Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú (Luật số 128/2025/QH15).
- Cơ sở giam giữ gồm trại tạm giam, phân trại tạm giam, nhà tạm giữ và buồng tạm giữ của một số đơn vị như Đồn Biên phòng, Vùng Cảnh sát biển, Công an đặc khu.
- Người bị tạm giữ gặp người thân thích 01 lần trong thời gian tạm giữ và 01 lần trong mỗi lần gia hạn. Người bị tạm giam gặp người thân thích 01 lần/tháng, mỗi lần không quá 01 giờ.
- Nghiêm cấm tra tấn, truy bức, dùng nhục hình và cản trở người bị giam giữ thực hiện quyền bào chữa, khiếu nại, tố cáo.
Phòng tạm giam là gì? Tạm giữ khác tạm giam thế nào?
Trong văn bản pháp luật không dùng thuật ngữ “phòng tạm giam”. Nơi người bị tạm giữ, tạm giam được quản lý là cơ sở giam giữ; bên trong có các buồng giam (thường gọi là buồng tạm giam). Vì vậy khi tìm hiểu, bạn nên dùng các cụm từ “trại tạm giam”, “nhà tạm giữ”, “buồng tạm giữ”.
Tạm giữ và tạm giam đều là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, nhưng khác nhau về đối tượng và thời hạn:
| Tiêu chí | Tạm giữ | Tạm giam |
|---|---|---|
| Đối tượng | Người bị bắt trong trường hợp khẩn cấp, bắt quả tang, người phạm tội tự thú, đầu thú; người bị bắt theo lệnh truy nã | Bị can, bị cáo; người bị kết án phạt tù đang chờ thi hành án; người bị tạm giam để dẫn độ; người bị kết án tử hình đang chờ thi hành án |
| Thời hạn | Không quá 03 ngày; có thể gia hạn tối đa 02 lần, mỗi lần không quá 03 ngày (tối đa 09 ngày) | Theo Bộ luật Tố tụng hình sự, tùy giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử và tùy loại tội phạm |
| Nơi giam giữ | Nhà tạm giữ hoặc buồng tạm giữ | Chủ yếu là trại tạm giam |
Thời hạn cụ thể do Bộ luật Tố tụng hình sự quy định, không phải do luật thi hành tạm giữ, tạm giam quy định. Luật thi hành chỉ điều chỉnh việc quản lý và chế độ của người đang bị giam giữ.
Các loại cơ sở giam giữ hiện nay
Theo Luật số 128/2025/QH15, cơ sở giam giữ bao gồm:
- Trại tạm giam và phân trại tạm giam thuộc trại tạm giam;
- Nhà tạm giữ;
- Buồng tạm giữ của Đồn Biên phòng, Biên phòng cửa khẩu cảng, Vùng Cảnh sát biển và Công an đặc khu.
Cùng với việc bỏ cấp huyện trong tổ chức chính quyền, luật mới không còn tổ chức cơ quan quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam ở cấp huyện như trước. Trại tạm giam thuộc Công an cấp tỉnh hoặc cấp quân khu; Bộ trưởng Bộ Công an quyết định thành lập, giải thể và ban hành nội quy cơ sở giam giữ trong Công an nhân dân. Do đó, những thông tin cũ về “nhà tạm giữ Công an huyện” hiện chỉ còn giá trị tham khảo lịch sử.
Quyền của người bị tạm giữ, tạm giam
Người bị tạm giữ, tạm giam là người đang bị hạn chế tự do theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, nhưng các quyền cơ bản khác không bị tước bỏ. Các quyền chính gồm:
- Được bảo vệ an toàn tính mạng, thân thể, tài sản; được tôn trọng danh dự, nhân phẩm;
- Được phổ biến quyền, nghĩa vụ và nội quy của cơ sở giam giữ;
- Được hướng dẫn, giải thích và bảo đảm quyền tự bào chữa, nhờ người bào chữa, trợ giúp pháp lý;
- Được thực hiện quyền bầu cử khi có cuộc bầu cử theo quy định;
- Được ăn, ở, mặc, chăm sóc y tế; được gửi, nhận thư, sách, báo, tài liệu và nhận quà theo quy định;
- Được gặp người thân thích, người bào chữa; người nước ngoài được tiếp xúc lãnh sự;
- Được yêu cầu trả tự do khi hết thời hạn tạm giữ, tạm giam;
- Được khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền;
- Được bồi thường nếu bị giam giữ trái pháp luật.
Quyền này gắn với nguyên tắc hiến định về bảo đảm an toàn thân thể công dân. Bạn có thể đọc thêm tại bài quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.
Chế độ ăn, ở, mặc và chăm sóc y tế
Luật gọi chung là “chế độ tạm giữ, tạm giam”: gồm chế độ quản lý giam giữ và các chế độ ăn, ở, mặc, tư trang, chăm sóc y tế, sinh hoạt tinh thần, gửi nhận thư, sách, báo, tài liệu, nhận quà, gặp người thân thích, người bào chữa.
Ăn, ở, mặc
Cơ sở giam giữ phải bảo đảm tiêu chuẩn ăn, ở, mặc tối thiểu theo quy định của Chính phủ và Bộ Công an. Người bị giam được phân loại để quản lý, thường giam riêng theo nhóm như nam – nữ, người lớn – người dưới 18 tuổi, người đang bị tạm giữ – tạm giam. Quy định này nhằm bảo đảm an toàn, phòng tránh “nhiễm” thói xấu và ngăn thông cung.
Chăm sóc y tế
Khi nhập cơ sở giam giữ, người bị giam được khám sức khỏe và lập hồ sơ quản lý. Nếu ốm đau, bệnh tật, thương tích, họ được khám, điều trị tại cơ sở y tế của nơi giam giữ. Trường hợp bệnh nặng vượt khả năng điều trị, người bị giam được chuyển đến cơ sở y tế phù hợp bên ngoài, dưới sự canh giữ của cơ sở giam giữ.
Thư, sách báo và quà
Người bị giam được gửi, nhận thư và nhận quà do người thân gửi trong phạm vi số lượng, chủng loại mà Bộ Công an hướng dẫn. Các vật dụng bị cấm như vũ khí, chất kích thích, chất ma túy, điện thoại, thiết bị liên lạc… sẽ không được đưa vào. Thư từ và tài liệu có thể bị kiểm tra theo quy định.
Thăm gặp người bị tạm giữ, tạm giam
Một tháng được gặp mấy lần?
- Người bị tạm giữ: gặp người thân thích 01 lần trong thời gian tạm giữ và 01 lần trong mỗi lần gia hạn. Nếu bị tạm giữ đủ 09 ngày thì có thể gặp tối đa 03 lần.
- Người bị tạm giam: gặp người thân thích 01 lần/tháng, mỗi lần không quá 01 giờ. Muốn tăng số lần gặp, hoặc người đến gặp không phải người thân thích, phải được cơ quan đang thụ lý vụ án đồng ý.
- Người dưới 18 tuổi: số lần thăm gặp được tăng gấp đôi so với người từ đủ 18 tuổi.
Người đến thăm cần chuẩn bị gì?
Người thân thích phải xuất trình giấy tờ tùy thân và giấy tờ chứng minh quan hệ với người bị giam. Hiện nay giấy tờ tùy thân phổ biến là thẻ căn cước hoặc căn cước công dân còn hạn; bạn có thể xem hướng dẫn tại bài làm căn cước công dân ở đâu hoặc đăng ký làm thẻ căn cước online. Cuộc gặp chịu sự giám sát của cơ sở giam giữ và không được ảnh hưởng đến hoạt động tố tụng.
Lưu ý: Cơ quan thụ lý vụ án có thể không cho gặp trong một số trường hợp để bảo đảm điều tra, và cơ sở giam giữ có thể tạm dừng thăm gặp khi có dịch bệnh hoặc sự cố an ninh. Việc cho phép gặp, thời gian gặp cụ thể do cơ sở giam giữ thông báo theo nội quy và hướng dẫn của Bộ Công an.
Người bào chữa gặp thế nào?
Người bào chữa được gặp người bị tạm giữ, tạm giam tại buồng làm việc của cơ sở giam giữ để thực hiện việc bào chữa. Người bào chữa phải xuất trình giấy tờ tùy thân và giấy tờ về việc bào chữa. Việc cản trở quyền gặp người bào chữa là hành vi bị nghiêm cấm.
Chế độ với người dưới 18 tuổi, phụ nữ, người nước ngoài
- Người dưới 18 tuổi: luật mới quy định việc giam chung với người từ đủ 18 tuổi trở lên chỉ được thực hiện khi cần bảo đảm an toàn cho chính người dưới 18 tuổi đó. Số lần thăm gặp được tăng gấp đôi.
- Phụ nữ, đặc biệt phụ nữ có thai hoặc nuôi con nhỏ: được giam riêng khỏi nam giới và được bảo đảm chế độ ăn, ở, khám thai, chăm sóc y tế phù hợp. Cơ sở giam giữ tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em còn nhỏ đi theo mẹ theo quy định.
- Người nước ngoài: ngoài các quyền chung, được tiếp xúc lãnh sự và tiếp xúc với tổ chức nhân đạo theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Nghĩa vụ và những hành vi bị nghiêm cấm
Nghĩa vụ của người bị tạm giữ, tạm giam
Người bị giam phải chấp hành quyết định, yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, chấp hành nội quy cơ sở giam giữ, tôn trọng cán bộ quản lý và những người bị giam khác, giữ gìn vệ sinh và bảo quản tài sản của cơ sở giam giữ. Vi phạm nội quy có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định, nhưng việc kỷ luật phải đúng thẩm quyền, đúng hình thức luật cho phép.
Hành vi bị nghiêm cấm đối với người thi hành
Luật nghiêm cấm các hành vi:
- Giam, giữ người trái pháp luật;
- Tra tấn, truy bức, dùng nhục hình hoặc đối xử xâm phạm danh dự, nhân phẩm;
- Cản trở người bị tạm giữ, tạm giam thực hiện quyền gặp người thân thích, quyền bào chữa, trợ giúp pháp lý, tiếp xúc lãnh sự, khiếu nại, tố cáo;
- Tổ chức trốn, đánh tháo người bị giam giữ.
Cảnh báo: Người đưa vật cấm vào cơ sở giam giữ, giúp người bị giam trốn hoặc cung cấp thông tin sai sự thật để “chạy” thủ tục thăm gặp đều có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Mọi yêu cầu thăm gặp, gửi quà cần thực hiện đúng quy định của cơ sở giam giữ.
Khiếu nại, tố cáo và bồi thường khi bị giam giữ trái luật
Người bị tạm giữ, tạm giam có quyền khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền. Viện kiểm sát có nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định.
- Bước 1: Viết đơn khiếu nại hoặc tố cáo, nêu rõ hành vi vi phạm, thời gian, người thực hiện (nếu biết).
- Bước 2: Gửi đơn cho thủ trưởng cơ sở giam giữ, cơ quan quản lý cấp trên hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền kiểm sát việc giam giữ. Cơ sở giam giữ phải chuyển đơn theo đúng quy định, không được giữ lại.
- Bước 3: Theo dõi kết quả giải quyết; nếu không đồng ý có thể tiếp tục khiếu nại lên cấp cao hơn theo pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
Nếu bị giam giữ trái pháp luật và có căn cứ được xác định theo luật, người bị thiệt hại có thể yêu cầu Nhà nước bồi thường theo pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Cần phân biệt: người bị tạm giữ, tạm giam là đang bị áp dụng biện pháp ngăn chặn, chưa chắc đã bị kết tội. Ví dụ, một người bị bắt quả tang vì nghi trồng cây có chất ma túy có thể bị tạm giữ để điều tra; mức xử lý phụ thuộc số lượng cây và tính chất hành vi, bạn xem thêm bài trồng bao nhiêu cây cần sa thì bị bắt.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú số 128/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026), thay thế Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam số 94/2015/QH13.
- Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung).
- Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017.
- Các thông tư hướng dẫn của Bộ Công an về chế độ quản lý giam giữ, thăm gặp có hiệu lực từ 01/07/2026.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Phòng tạm giam có phải là trại tạm giam không?
Không hoàn toàn. “Phòng tạm giam” là cách gọi dân gian chỉ buồng giam. Pháp luật dùng các thuật ngữ trại tạm giam, nhà tạm giữ, buồng tạm giữ; đây đều là cơ sở giam giữ theo Luật số 128/2025/QH15.
Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam 2015 còn hiệu lực không?
Không. Luật số 94/2015/QH13 hết hiệu lực từ 01/07/2026 và được thay bằng Luật số 128/2025/QH15, đồng thời bổ sung cả biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.
Người bị tạm giam được gặp người thân mấy lần?
Người bị tạm giam được gặp người thân thích 01 lần/tháng, mỗi lần không quá 01 giờ. Muốn tăng số lần gặp hoặc để người không phải người thân thích gặp thì cần cơ quan đang thụ lý vụ án đồng ý.
Người bị tạm giữ có được nhờ luật sư không?
Có. Người bị tạm giữ, tạm giam có quyền tự bào chữa và nhờ người bào chữa, được hướng dẫn, giải thích và bảo đảm thực hiện các quyền này. Người bào chữa được gặp họ tại buồng làm việc của cơ sở giam giữ.
Bị đánh đập trong trại tạm giam thì khiếu nại ở đâu?
Tra tấn, dùng nhục hình bị nghiêm cấm. Người bị giam, người đại diện hoặc người thân có thể khiếu nại, tố cáo tới thủ trưởng cơ sở giam giữ, cơ quan quản lý cấp trên hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền kiểm sát việc giam giữ.
Tóm lại, “phòng tạm giam” chỉ là nơi thi hành một biện pháp ngăn chặn, không làm mất các quyền con người cơ bản. Từ 01/07/2026, chế độ ăn ở, thăm gặp, y tế, khiếu nại của người bị tạm giữ, tạm giam được thực hiện theo Luật số 128/2025/QH15; khi cần áp dụng vào một vụ việc cụ thể, bạn nên đối chiếu với nội quy cơ sở giam giữ và các văn bản hướng dẫn mới nhất của Bộ Công an.
