Giảm trừ gia cảnh là gì? Các trường hợp được giảm trừ 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Giảm trừ gia cảnh là gì? Các trường hợp được giảm trừ 2026

Giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký hợp lệ.

Tóm tắt nhanh

  • Mức giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
  • Mức giảm trừ mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.
  • Người phụ thuộc phải đăng ký với cơ quan thuế và có giấy tờ chứng minh; mỗi người chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế.
  • Người phụ thuộc thuộc nhóm có điều kiện về thu nhập thì thu nhập bình quân tháng không vượt quá 3 triệu đồng.
  • Hạn đăng ký người phụ thuộc kèm hồ sơ chứng minh cho kỳ tính thuế 2026: trước ngày 31/12/2026.

Giảm trừ gia cảnh là gì?

Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ khỏi thu nhập chịu thuế trước khi áp biểu thuế. Mục đích là bảo đảm phần thu nhập tối thiểu để người nộp thuế lo cho bản thân và những người họ có trách nhiệm nuôi dưỡng. Nhờ vậy, thu nhập tính thuế thấp đi và số thuế phải nộp giảm theo.

Tóm tắt nhanh: Giảm trừ gia cảnh là gì? Các trường hợp được giảm trừ 2026
Tóm tắt nhanh – Giảm trừ gia cảnh là gì? Các trường hợp được giảm trừ 2026

Khoản giảm trừ này được quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026). Nó gồm hai phần:

  • Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế.
  • Giảm trừ cho người phụ thuộc mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng.

Lưu ý: Giảm trừ gia cảnh áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Bạn không “nhận” khoản tiền này. Đây chỉ là phần được trừ ra khi tính thuế.

Muốn biết cách tra cứu và kiểm tra thông tin giảm trừ, bạn xem thêm bài hướng dẫn tra cứu giảm trừ gia cảnh mới nhất.

Mức giảm trừ gia cảnh qua các thời kỳ

Mức giảm trừ đã tăng từ kỳ tính thuế năm 2026 theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15. Trước đó, giai đoạn 2020–2025 áp dụng mức thấp hơn.

Đối tượng Kỳ tính thuế 2020–2025 (trước đây) Từ kỳ tính thuế 2026 (hiện nay)
Bản thân người nộp thuế 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm) 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)
Mỗi người phụ thuộc 4,4 triệu đồng/tháng 6,2 triệu đồng/tháng

Khi quyết toán thuế TNCN năm 2025 (nộp trong năm 2026), bạn vẫn áp dụng mức cũ và quy định cũ của kỳ 2025. Mức mới chỉ áp dụng cho thu nhập phát sinh từ kỳ tính thuế 2026. Luật cũng cho phép Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ khi giá cả, thu nhập biến động.

Các trường hợp được giảm trừ gia cảnh

Khi tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công, bạn có thể được giảm trừ gia cảnh trong các trường hợp sau.

Trường hợp 1: Giảm trừ cho bản thân

Mọi cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công đều được trừ 15,5 triệu đồng/tháng. Bạn không cần đăng ký người phụ thuộc để hưởng khoản này. Nếu cùng lúc có thu nhập tại nhiều nơi, bạn chỉ chọn một nơi trả thu nhập để tính giảm trừ cho bản thân trong cùng một thời điểm.

Nếu trong năm bạn chưa được giảm trừ hoặc chưa đủ 12 tháng, khi quyết toán thuế bạn được tính đủ 12 tháng.

Trường hợp 2: Giảm trừ cho người phụ thuộc

Mỗi người phụ thuộc đủ điều kiện và đã đăng ký được trừ 6,2 triệu đồng/tháng. Bạn có thể đăng ký nhiều người phụ thuộc nếu đủ điều kiện. Quy định “chỉ tính một lần” nghĩa là một người phụ thuộc không được tính cho hai người nộp thuế cùng lúc. Nó không giới hạn số người bạn được đăng ký.

Trường hợp 3: Giảm trừ từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng

Nếu trong năm bạn chưa tính giảm trừ cho người phụ thuộc thì được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, miễn là bạn đăng ký trước hạn. Ví dụ: con sinh tháng 5 thì bạn được tính giảm trừ cho con từ tháng 5.

Trường hợp 4: Nhiều người cùng nuôi một người phụ thuộc

Khi nhiều người nộp thuế cùng có trách nhiệm nuôi một người (ví dụ hai anh em cùng nuôi mẹ), họ tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ vào một người trong năm tính thuế. Nếu đổi thỏa thuận, việc thay đổi áp dụng từ kỳ tính thuế tiếp theo.

Người phụ thuộc là ai, điều kiện thế nào?

Người phụ thuộc là người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng. Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết các nhóm sau.

Nhóm người phụ thuộc Điều kiện chính
Con dưới 18 tuổi (con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ hoặc chồng) Không đòi hỏi điều kiện về thu nhập
Con từ đủ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự, là người khuyết tật hoặc không có khả năng lao động Đáp ứng điều kiện riêng về tình trạng sức khỏe. Nghị định quy định “không có khả năng lao động” là suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên
Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề, kể cả con từ 18 tuổi trở lên đang học phổ thông Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ mọi nguồn không vượt quá 3 triệu đồng
Vợ hoặc chồng Ngoài độ tuổi lao động: thu nhập bình quân tháng không quá 3 triệu đồng. Trong độ tuổi lao động: phải thuộc diện khuyết tật hoặc không có khả năng lao động và đáp ứng điều kiện thu nhập
Cha mẹ (đẻ, của vợ/chồng, nuôi hợp pháp) Điều kiện như nhóm vợ, chồng ở trên
Anh chị em ruột, ông bà, cô dì chú bác ruột, cháu ruột và cá nhân khác không nơi nương tựa mà bạn trực tiếp nuôi dưỡng Điều kiện như nhóm vợ, chồng ở trên; phải thực tế bạn đang nuôi dưỡng

Thế nào là “trong độ tuổi lao động”?

Độ tuổi lao động được xác định theo pháp luật lao động. Bạn có thể xem thêm bài về độ tuổi lao động theo quy định mới nhất để biết khi nào cha, mẹ hoặc người thân được coi là ngoài độ tuổi lao động.

Ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc là bao nhiêu?

Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, ngưỡng thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn của người phụ thuộc là không quá 3 triệu đồng, áp dụng cho các nhóm đòi hỏi điều kiện thu nhập. Trước đây, ngưỡng này chỉ là 1 triệu đồng/tháng theo Nghị định 65/2013/NĐ-CP. Mức 1 triệu vẫn dùng cho kỳ tính thuế 2025 trở về trước.

Cảnh báo: Bạn tự đăng ký số lượng người phụ thuộc và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin cũng như thu nhập của người phụ thuộc. Kê khai người không đủ điều kiện có thể bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Nguyên tắc giảm trừ cần nhớ

  • Phải đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc. Chưa đăng ký thì chưa được tính giảm trừ cho người phụ thuộc.
  • Mỗi người phụ thuộc chỉ tính một lần cho một người nộp thuế trong năm tính thuế.
  • Tạm tính khi đăng ký: bạn được tạm tính giảm trừ trong năm kể từ khi đăng ký người phụ thuộc (tính đủ theo tháng).
  • Ổn định nhiều năm: nếu thông tin không đổi, việc đăng ký được áp dụng cho các năm sau.
  • Nhiều nguồn thu nhập: bạn được chọn nơi đăng ký giảm trừ cho người phụ thuộc, nhưng mỗi người chỉ tính ở một nơi.

Cách đăng ký người phụ thuộc

Từ năm 2026, việc đăng ký người phụ thuộc được gộp vào thủ tục đăng ký thuế, không còn là một thủ tục riêng như trước. Người phụ thuộc cũng được cấp mã số thuế, thường là số định danh cá nhân. Bạn có thể xem thêm về mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành.

Cách đăng ký người phụ thuộc (4 bước) – Giảm trừ gia cảnh là gì? Các trường hợp được giảm trừ 2026
Sơ đồ: Cách đăng ký người phụ thuộc
  1. Bước 1: Bảo đảm bạn đã có mã số thuế. Nếu chưa, xem hướng dẫn tự đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
  2. Bước 2: Chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ nuôi dưỡng (giấy khai sinh, giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân hoặc huyết thống, xác nhận khuyết tật, giấy xác nhận đang học…). Hồ sơ cụ thể theo từng nhóm được hướng dẫn tại Thông tư 87/2026/TT-BTC.
  3. Bước 3: Đăng ký người phụ thuộc cùng hồ sơ chứng minh qua nơi chi trả thu nhập (nếu bạn ủy quyền), qua cổng dịch vụ thuế điện tử, ứng dụng VNeID hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan thuế.
  4. Bước 4: Hoàn tất trước ngày 31/12 của năm tính thuế. Với kỳ tính thuế 2026, hạn là trước ngày 31/12/2026.

Lưu ý: Nếu cơ quan thuế đã khai thác được thông tin người phụ thuộc từ cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bạn không phải nộp lại giấy tờ chứng minh. Bạn nên tra số định danh của người thân trước khi khai. Tham khảo cách tra số căn cước công dân online.

Các khoản giảm trừ khác khi tính thuế

Ngoài giảm trừ gia cảnh, khi xác định thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công bạn còn được trừ một số khoản sau, nếu có đủ chứng từ hợp lệ:

  • Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp) và một số khoản bảo hiểm, quỹ hưu trí theo quy định.
  • Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học theo quy định.

Mức và điều kiện chi tiết của từng khoản nằm trong Luật Thuế TNCN và Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Nếu bạn quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm khi nghỉ việc, xem bài cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.

Ví dụ tính thuế có giảm trừ gia cảnh

Tình huống 1: Chị Lan có thu nhập 24 triệu đồng/tháng, nuôi 1 con nhỏ đã đăng ký người phụ thuộc. Bảo hiểm bắt buộc 10,5% là 2,52 triệu đồng. Tổng các khoản được trừ gồm: 15,5 + 6,2 + 2,52 = 24,22 triệu đồng, lớn hơn thu nhập. Thu nhập tính thuế bằng 0, chị chưa phải nộp thuế.

Tình huống 2: Anh Nam có thu nhập 35 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc 10,5% (3,675 triệu đồng) và nuôi 1 người phụ thuộc. Giả sử toàn bộ là thu nhập chịu thuế và không có khoản miễn trừ nào khác:

  • Thu nhập tính thuế = 35 − 3,675 − 15,5 − 6,2 = 9,625 triệu đồng/tháng.
  • Khoản này nằm trong bậc đầu của biểu thuế lũy tiến mới (thuế suất 5%, áp dụng đến 10 triệu đồng/tháng), nên thuế khoảng 481.000 đồng/tháng.

Đây chỉ là ví dụ minh họa. Số thuế thực tế còn phụ thuộc loại thu nhập, mức đóng bảo hiểm và các khoản giảm trừ khác của từng người.

Câu hỏi thường gặp

Giảm trừ gia cảnh là gì?

Đây là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế TNCN đối với tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Giảm trừ gồm phần cho bản thân và phần cho từng người phụ thuộc đã đăng ký.

Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 là bao nhiêu?

Mức giảm trừ bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm). Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Không đăng ký người phụ thuộc có được giảm trừ không?

Bạn vẫn được giảm trừ cho bản thân. Với người phụ thuộc, bạn chỉ được tính giảm trừ khi đã đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc. Hạn đăng ký cho kỳ tính thuế 2026 là trước ngày 31/12/2026.

Người phụ thuộc có thu nhập bao nhiêu thì vẫn được giảm trừ?

Với nhóm có điều kiện về thu nhập, thu nhập bình quân tháng trong năm từ mọi nguồn không được vượt quá 3 triệu đồng. Riêng con dưới 18 tuổi không bị áp điều kiện thu nhập này.

Hai vợ chồng có thể cùng đăng ký một người con làm người phụ thuộc không?

Không. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế. Hai vợ chồng thỏa thuận để đăng ký con vào một người. Nếu đổi thỏa thuận, việc đổi áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.

Cá nhân không cư trú có được giảm trừ gia cảnh không?

Theo luật, giảm trừ gia cảnh áp dụng cho người nộp thuế là cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Cá nhân không cư trú không áp dụng khoản giảm trừ này.

Tóm lại, giảm trừ gia cảnh giúp giảm thu nhập tính thuế TNCN. Từ kỳ tính thuế 2026, bạn được trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc đã đăng ký hợp lệ. Hãy kiểm tra điều kiện của từng người thân, đăng ký đúng hạn trước ngày 31/12 và giữ đầy đủ giấy tờ chứng minh để không bị truy thu khi quyết toán.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →