Từ ngày 01/01/2024, theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, văn bản cho phép bác sĩ hành nghề không còn gọi là “chứng chỉ hành nghề” mà gọi là giấy phép hành nghề. Mỗi người chỉ có một giấy phép, dùng trên toàn quốc, thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp mới, cấp lại, gia hạn hoặc điều chỉnh. Chứng chỉ hành nghề cấp theo luật cũ vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng.
Tóm tắt nhanh
- Tên gọi hiện hành: giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (thay cho chứng chỉ hành nghề trước đây).
- Mỗi người hành nghề chỉ được cấp 01 giấy phép, có giá trị toàn quốc, thời hạn 05 năm.
- Giấy phép hành nghề của cá nhân khác với giấy phép hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và khác với chứng chỉ hành nghề dược.
- Từ 01/07/2026, Bộ Y tế không còn trực tiếp cấp giấy phép hành nghề; thẩm quyền được phân cấp theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP.
- Hành nghề khi chưa có giấy phép, hoặc dùng giấy phép giả, có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí xử lý hình sự.
Chứng chỉ hành nghề bác sĩ hiện nay là gì?
Trước năm 2024, người muốn khám bệnh, chữa bệnh phải có chứng chỉ hành nghề theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009. Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 (Luật số 15/2023/QH15), có hiệu lực từ 01/01/2024, đã đổi cách quản lý: cá nhân được cấp giấy phép hành nghề, còn cơ sở được cấp giấy phép hoạt động.
Vì vậy khi người dân hay đồng nghiệp nói “chứng chỉ hành nghề bác sĩ”, về mặt pháp lý hiện nay là giấy phép hành nghề với chức danh chuyên môn bác sĩ. Hai cách gọi này vẫn được dùng song song trong đời sống, nhưng văn bản mới cấp từ 2024 trở đi mang tên giấy phép.
Chứng chỉ hành nghề cấp trước 01/01/2024 còn giá trị không?
Còn. Luật 2023 có quy định chuyển tiếp để chứng chỉ hành nghề đã cấp theo luật cũ tiếp tục được sử dụng, bạn không bắt buộc đổi sang mẫu giấy phép mới chỉ vì đổi tên. Khi cần điều chỉnh phạm vi hành nghề, cấp lại do mất hoặc hư hỏng, bạn làm thủ tục theo quy định hiện hành. Nếu có thắc mắc về trường hợp cụ thể của mình, hãy hỏi Sở Y tế nơi bạn hành nghề.
Các loại giấy phép, chứng chỉ hành nghề y
Nhiều người nhầm lẫn giữa các loại giấy tờ trong ngành y. Bảng dưới đây giúp bạn phân biệt.
| Loại giấy tờ | Cấp cho ai | Căn cứ chính | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh | Cá nhân: bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y… | Luật KBCB 2023; NĐ 96/2023/NĐ-CP | Thời hạn 5 năm, có giá trị toàn quốc |
| Chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (cấp theo luật cũ) | Cá nhân đã được cấp trước 01/01/2024 | Luật KBCB 2009 và quy định chuyển tiếp | Vẫn tiếp tục sử dụng theo quy định chuyển tiếp |
| Giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh | Cơ sở: bệnh viện, phòng khám, trạm y tế… | Luật KBCB 2023 | Không thay được giấy phép hành nghề của người hành nghề |
| Chứng chỉ hành nghề dược | Dược sĩ, người phụ trách chuyên môn cơ sở kinh doanh dược | Luật Dược | Thuộc lĩnh vực dược, khác hoàn toàn với giấy phép hành nghề của bác sĩ |
| Chứng chỉ, chứng nhận cập nhật kiến thức y khoa liên tục | Người đã được cấp giấy phép hành nghề | Điều 22 Luật KBCB 2023 | Là điều kiện để gia hạn giấy phép, không phải giấy phép hành nghề |
Lưu ý: Bằng tốt nghiệp bác sĩ, chứng chỉ chuyên khoa, chứng chỉ siêu âm hay chứng chỉ đào tạo ngắn hạn chỉ chứng minh trình độ đào tạo. Chúng không thay thế giấy phép hành nghề.
Những chức danh được cấp giấy phép hành nghề
Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 áp dụng chế độ cấp giấy phép hành nghề cho nhiều chức danh chuyên môn, gồm: bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện, tâm lý lâm sàng và lương y. Người có bài thuốc gia truyền hoặc phương pháp chữa bệnh gia truyền cũng có hình thức cấp phép riêng.
Giấy phép hành nghề ghi rõ chức danh và phạm vi hành nghề. Bạn chỉ được khám, chữa bệnh trong phạm vi đã ghi. Muốn mở rộng, thay đổi phạm vi hành nghề thì phải làm thủ tục điều chỉnh.
Điều kiện và hồ sơ cấp giấy phép hành nghề bác sĩ
Điều kiện chung
- Có văn bằng chuyên môn phù hợp với chức danh bác sĩ.
- Đã hoàn thành thời gian thực hành khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở đủ điều kiện (với bác sĩ là 12 tháng) và có xác nhận quá trình thực hành.
- Có đủ sức khỏe để hành nghề.
- Không thuộc trường hợp bị cấm hành nghề, đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang bị hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quy định.
Lưu ý: Luật có lộ trình áp dụng việc kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề trước khi cấp giấy phép, bắt đầu với bác sĩ. Bạn nên theo dõi thông báo của Bộ Y tế và Sở Y tế để biết thời điểm áp dụng chính thức.
Hồ sơ thường gặp
- Đơn đề nghị cấp giấy phép hành nghề theo mẫu quy định tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
- Bản sao văn bằng chuyên môn.
- Giấy xác nhận quá trình thực hành.
- Giấy khám sức khỏe còn hiệu lực do cơ sở được phép cấp. Bạn cần khám thật, không thể “mua” giấy tờ này; xem thêm mua giấy khám sức khỏe có được không.
- Giấy tờ tùy thân (thẻ căn cước/CCCD, hoặc hộ chiếu), ảnh chân dung và các giấy tờ khác theo từng trường hợp.
Giấy tờ cá nhân đi kèm hồ sơ có thể cần bản sao có chứng thực. Bạn có thể tham khảo chứng thực sơ yếu lý lịch ở đâu theo quy định hiện hành để chuẩn bị đúng nơi, đúng thẩm quyền.
Thủ tục cấp mới, gia hạn và cơ quan có thẩm quyền
Ai cấp giấy phép hành nghề hiện nay?
Từ 01/07/2026, Bộ Y tế không còn cấp giấy phép và chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh. Theo Nghị quyết 21/2026/NQ-CP ngày 29/04/2026 của Chính phủ về phân cấp thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế, việc này được phân cấp xuống địa phương. Trên thực tế, bạn nên nộp hồ sơ tại Sở Y tế của tỉnh, thành phố nơi bạn hành nghề hoặc cư trú và hỏi cơ quan này nếu có điểm chưa rõ.
Quy trình cấp mới
- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo Điều 14 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
- Bước 2: Nộp 01 bộ hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc môi trường điện tử, kèm phí theo quy định.
- Bước 3: Cơ quan tiếp nhận xem xét; trong giai đoạn áp dụng Nghị quyết 21/2026/NQ-CP (đến hết 31/12/2026), thời hạn cấp là 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
- Bước 4: Nhận giấy phép hành nghề; nếu không cấp, cơ quan phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Gia hạn giấy phép hành nghề
Giấy phép hết hạn thì phải gia hạn. Điều kiện gia hạn gồm: đáp ứng yêu cầu cập nhật kiến thức y khoa liên tục, có đủ sức khỏe để hành nghề, và nộp hồ sơ trước ngày hết hạn. Luật quy định nộp hồ sơ ít nhất 60 ngày trước khi giấy phép hết hạn; trong giai đoạn áp dụng Nghị quyết 21/2026/NQ-CP đến hết 31/12/2026, thời hạn này được rút xuống tối thiểu 40 ngày làm việc. Bạn nên nộp sớm hơn để tránh gián đoạn hành nghề.
Cảnh báo: Giấy phép hành nghề hết hạn mà chưa được gia hạn thì bạn không được tiếp tục khám bệnh, chữa bệnh. Hãy theo dõi ngày hết hạn ghi trên giấy phép và chủ động hoàn thành các giờ cập nhật kiến thức y khoa liên tục.
Hành nghề không có giấy phép bị xử lý thế nào?
Khám bệnh, chữa bệnh khi chưa có giấy phép hành nghề, hành nghề quá phạm vi cho phép hoặc khi giấy phép đã hết hạn là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy tính chất và hậu quả, người vi phạm có thể bị:
- Xử phạt hành chính theo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, kèm biện pháp khắc phục hậu quả.
- Xử lý hình sự nếu gây thiệt hại nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng người bệnh, theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025).
Việc làm giả, mua bán, sử dụng giấy phép hành nghề giả còn có thể bị xử lý về tội làm giả hoặc sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức (Điều 341 Bộ luật Hình sự; khoản 1 phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm). Cách hợp pháp duy nhất là học đủ, thực hành đủ và nộp hồ sơ xin cấp giấy phép tại cơ quan có thẩm quyền.
Ví dụ: Anh A tốt nghiệp bác sĩ, vừa hoàn thành 12 tháng thực hành tại bệnh viện. Anh chuẩn bị văn bằng, xác nhận thực hành, giấy khám sức khỏe, nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền để được cấp giấy phép trước khi nhận khám tại phòng khám. Nếu chưa có giấy phép, anh chỉ được tiếp tục thực hành dưới sự hướng dẫn, không được tự khám độc lập.
Căn cứ pháp lý
- Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2024).
- Nghị định số 96/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
- Nghị quyết số 21/2026/NQ-CP ngày 29/04/2026 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền trong lĩnh vực y tế.
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026. Quy định có thể được sửa đổi, hướng dẫn thêm; bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan y tế địa phương khi làm hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ hành nghề bác sĩ có thời hạn bao lâu?
Giấy phép hành nghề cấp theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 có thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp mới, cấp lại, gia hạn hoặc điều chỉnh. Hết hạn bạn phải gia hạn mới được tiếp tục hành nghề.
Chứng chỉ hành nghề bác sĩ cũ có phải đổi sang giấy phép không?
Chứng chỉ hành nghề cấp trước 01/01/2024 vẫn tiếp tục có giá trị theo quy định chuyển tiếp, bạn không bắt buộc đổi chỉ vì đổi tên gọi. Khi điều chỉnh hay cấp lại thì làm theo quy định mới.
Một bác sĩ có thể có nhiều giấy phép hành nghề không?
Không. Mỗi người hành nghề chỉ được cấp 01 giấy phép hành nghề, có giá trị trên phạm vi toàn quốc. Nếu muốn làm thêm ở cơ sở khác hay mở rộng phạm vi chuyên môn, bạn làm thủ tục điều chỉnh chứ không xin giấy phép mới.
Phòng khám tư nhân có giấy phép hoạt động thì bác sĩ có cần giấy phép hành nghề không?
Có. Giấy phép hoạt động cấp cho cơ sở, còn giấy phép hành nghề cấp cho từng cá nhân. Người trực tiếp khám bệnh, chữa bệnh phải có giấy phép hành nghề phù hợp chức danh và phạm vi chuyên môn.
Chứng chỉ hành nghề dược có giống chứng chỉ hành nghề bác sĩ không?
Không. Chứng chỉ hành nghề dược thuộc lĩnh vực dược, theo Luật Dược, dành cho người làm trong cơ sở kinh doanh dược. Giấy phép hành nghề của bác sĩ thuộc lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh.
Có dùng căn cước công dân khi nộp hồ sơ không?
Có thể dùng thẻ căn cước hoặc CCCD còn hạn làm giấy tờ tùy thân. Nếu cần kiểm tra thông tin trên thẻ, bạn xem thêm hướng dẫn tra số căn cước công dân online.
Tóm lại, “chứng chỉ hành nghề bác sĩ” hiện nay chính là giấy phép hành nghề 5 năm theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, tách biệt với giấy phép hoạt động của cơ sở và chứng chỉ hành nghề dược. Bạn nên chuẩn bị hồ sơ sớm, theo dõi thời hạn gia hạn và chỉ hành nghề trong phạm vi đã được cấp phép. Khi cần giấy tờ hỗ trợ như bản sao có chứng thực, bạn có thể tham khảo thêm mẫu sơ yếu lý lịch công chứng để chuẩn bị hồ sơ đúng quy cách.
