Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, khi qua đường giao nhau, xe ưu tiên đi trước theo thứ tự: (1) xe chữa cháy; (2) xe quân sự, công an, kiểm sát làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe có CSGT dẫn đường; (3) xe cứu thương; (4) xe hộ đê, xe cứu nạn – cứu hộ, xe làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp; (5) đoàn xe tang.
Tóm tắt nhanh
- Căn cứ chính: Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, có hiệu lực từ 01/01/2025, thay các quy định về xe ưu tiên của Luật Giao thông đường bộ 2008.
- Xe ưu tiên gồm 5 nhóm xếp theo thứ tự từ trên xuống dưới; riêng nhóm xe quân sự, công an, kiểm sát và đoàn xe CSGT dẫn đường được xếp chung một bậc.
- Bốn nhóm đầu phải có tín hiệu ưu tiên (đèn nhấp nháy và còi) và được hưởng đặc quyền như không bị hạn chế tốc độ, không phụ thuộc đèn tín hiệu.
- Đoàn xe tang xếp cuối, không có tín hiệu ưu tiên và không được hưởng các đặc quyền đó.
- Không nhường đường cho xe ưu tiên: xe máy phạt 4–6 triệu đồng, ô tô phạt 6–8 triệu đồng, cùng bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe.
Xe ưu tiên gồm những xe nào?
Khoản 1 Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định xe ưu tiên gồm:
- Xe chữa cháy của Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; xe chữa cháy của các lực lượng khác được huy động đi làm nhiệm vụ chữa cháy.
- Xe của lực lượng quân sự, công an và kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp.
- Đoàn xe có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường.
- Xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu.
- Xe hộ đê đi làm nhiệm vụ; xe đi làm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh; xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật.
- Đoàn xe tang.
Lưu ý: Xe chỉ được coi là xe ưu tiên khi đang thực hiện đúng nhiệm vụ nêu trên. Xe cứu thương chạy không có bệnh nhân cấp cứu, hay xe công an đi việc thường ngày, không đương nhiên được hưởng quyền ưu tiên.
Thứ tự xe ưu tiên khi qua đường giao nhau
Khoản 2 Điều 27 quy định xe ưu tiên được quyền đi trước xe khác khi qua đường giao nhau, từ bất kỳ hướng nào tới, theo thứ tự từ trên xuống dưới như sau:
| Thứ tự | Loại xe ưu tiên |
|---|---|
| 1 | Xe chữa cháy của Cảnh sát PCCC và CNCH, xe chữa cháy của lực lượng khác được huy động đi chữa cháy |
| 2 | Xe của lực lượng quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp; đoàn xe có xe CSGT dẫn đường |
| 3 | Xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu |
| 4 | Xe hộ đê đi làm nhiệm vụ; xe cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh; xe làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp |
| 5 | Đoàn xe tang |
Hiểu đơn giản: nếu hai xe ưu tiên cùng đến một giao lộ, xe ở bậc trên đi trước. Ví dụ, xe cứu thương và xe chữa cháy cùng tới ngã tư, xe chữa cháy đi trước. Nếu hai xe cùng một bậc, hai bên chủ động giảm tốc, quan sát và nhường nhau để bảo đảm an toàn.
Lưu ý: Bài viết cũ hoặc tài liệu theo Luật Giao thông đường bộ 2008 (Điều 22) có thể xếp thứ tự và gọi tên khác một chút. Từ 01/01/2025, bạn áp dụng Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Màu đèn và tín hiệu nhận biết xe ưu tiên
Bốn nhóm xe đầu tiên (điểm a đến d khoản 2) phải có tín hiệu ưu tiên theo quy định. Đoàn xe tang là ngoại lệ, không bắt buộc có tín hiệu này. Màu đèn nhấp nháy phân biệt như sau:
| Loại xe | Đèn nhấp nháy |
|---|---|
| Xe chữa cháy; xe quân sự đi làm nhiệm vụ khẩn cấp; xe cứu thương đang cấp cứu | Màu đỏ |
| Xe công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp; xe CSGT dẫn đường | Màu xanh và đỏ |
| Xe hộ đê; xe cứu nạn, cứu hộ, khắc phục thiên tai, dịch bệnh; xe làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp | Màu xanh |
Ngoài đèn, xe ưu tiên còn dùng còi ưu tiên. Xe quân sự có thêm cờ hiệu quân sự, xe CSGT dẫn đường có thêm cờ hiệu công an. Yêu cầu kỹ thuật chi tiết của thiết bị phát tín hiệu nằm trong Nghị định 151/2024/NĐ-CP. Muốn biết thêm về trang phục, dấu hiệu nhận biết lực lượng công an, bạn có thể xem quy định trang phục công an nhân dân.
Xe ưu tiên được hưởng những quyền gì?
Khoản 4 Điều 27 quy định các xe ưu tiên ở bốn nhóm đầu, khi làm nhiệm vụ:
- Không bị hạn chế tốc độ.
- Được phép đi không phụ thuộc vào tín hiệu đèn giao thông.
- Được đi vào đường ngược chiều và các đường khác có thể đi được.
- Trên đường cao tốc chỉ được đi ngược chiều trên làn dừng xe khẩn cấp.
Đoàn xe tang không nằm trong nhóm được hưởng các quyền này. Đoàn xe tang vẫn phải tuân thủ tốc độ, đèn tín hiệu và biển báo như xe thông thường.
Cảnh báo: Chỉ xe được quyền ưu tiên mới được lắp và sử dụng thiết bị phát tín hiệu ưu tiên, và phải đúng quy định, có giấy phép còn hiệu lực. Xe không được quyền ưu tiên mà lắp, dùng còi hụ, đèn ưu tiên sẽ bị phạt tiền và bị tịch thu thiết bị theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Người tham gia giao thông phải làm gì khi gặp xe ưu tiên?
Khoản 5 Điều 27 quy định: khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường. Trạm thu phí cũng phải ưu tiên cho xe ưu tiên qua trạm trong mọi tình huống.
- Bước 1: Nghe còi hoặc thấy đèn nhấp nháy, bạn giữ bình tĩnh, giảm tốc độ, không phanh gấp, không đánh lái đột ngột.
- Bước 2: Đi sát lề phải, hoặc dừng hẳn nếu đường hẹp. Quan sát gương và phía sau để không gây va chạm.
- Bước 3: Tại giao lộ có đèn đỏ, bạn chỉ nhích lên, rẽ hoặc tránh khi thật sự cần để mở đường và bảo đảm an toàn. Không lao nhanh qua giao lộ.
- Bước 4: Chờ xe ưu tiên đi qua rồi mới tiếp tục. Không bám đuôi xe ưu tiên để đi nhanh hơn.
Ví dụ: Bạn dừng chờ đèn đỏ ở ngã tư, phía sau có xe cứu thương bật còi. Bạn có thể nhích sang phải hoặc tiến lên sát vạch để nhường lối. Trong trường hợp đó, nhiều hướng dẫn pháp lý cho rằng việc này nhằm nhường đường, không phải cố ý vượt đèn đỏ. Tuy vậy, bạn nên quan sát kỹ và chỉ làm khi an toàn. Nếu bị lập biên bản, bạn có thể trình bày và đề nghị xem xét theo quy định.
Mức phạt không nhường đường cho xe ưu tiên
Hành vi không nhường đường hoặc gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu đi làm nhiệm vụ bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP:
| Phương tiện | Mức phạt tiền | Trừ điểm GPLX |
|---|---|---|
| Ô tô và các loại xe tương tự ô tô | 6.000.000 – 8.000.000 đồng | Trừ 4 điểm |
| Xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự | 4.000.000 – 6.000.000 đồng (trước đây chỉ 1–2 triệu đồng) | Trừ 4 điểm |
| Xe mô tô, xe gắn máy nếu gây tai nạn giao thông | 10.000.000 – 14.000.000 đồng | Theo quy định |
Với xe đạp, xe đạp máy và xe thô sơ, mức phạt được nhiều nguồn nêu là 3–5 triệu đồng, tăng lên 14–16 triệu đồng nếu gây tai nạn. Điều khoản chi tiết nằm ở Điều 6, 7, 8 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Lưu ý: Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Nội dung sửa đổi chủ yếu tập trung vào một số nhóm hành vi khác, chẳng hạn trẻ em đi ô tô, biển số, vận tải hành khách. Bạn nên đối chiếu văn bản hợp nhất mới nhất trước khi áp dụng mức phạt cụ thể.
Ngoài việc nhường đường, bạn cũng cần tuân thủ các quy tắc khác trên đường. Có thể tham khảo thêm mức phạt ô tô chạy quá tốc độ từ 10–20 km/h hoặc mức phạt khi lái xe máy không có bằng lái.
Thứ tự ưu tiên khi qua phà, cầu phao
Nhiều người tìm “thứ tự xe ưu tiên” thực ra muốn hỏi về thứ tự qua phà, cầu phao. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định các xe phải xếp hàng, không cản trở giao thông, và qua theo thứ tự ưu tiên từ trên xuống dưới như sau:
- Xe ưu tiên theo quy định tại Điều 27.
- Xe chở thư báo.
- Xe chở thực phẩm tươi sống.
- Xe chở khách công cộng.
Các xe cùng thứ tự ưu tiên thì xe đến trước qua trước. Khi xuống phà, xe cơ giới và xe máy chuyên dùng xuống trước, xe thô sơ và người đi bộ xuống sau. Khi lên bến, người đi bộ lên trước, các phương tiện lên sau theo hướng dẫn của người điều khiển giao thông.
Căn cứ pháp lý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2025), đặc biệt Điều 27 về xe ưu tiên.
- Nghị định 151/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (thiết bị phát tín hiệu ưu tiên).
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/08/2026).
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
Câu hỏi thường gặp
Xe nào được ưu tiên đi trước nhất?
Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ chữa cháy được xếp thứ nhất. Sau đó là xe quân sự, công an, kiểm sát làm nhiệm vụ khẩn cấp và đoàn xe CSGT dẫn đường, rồi đến xe cứu thương.
Xe cứu thương có được vượt đèn đỏ không?
Có, khi đang làm nhiệm vụ cấp cứu và bật tín hiệu ưu tiên (đèn nhấp nháy đỏ và còi). Luật cho phép xe ưu tiên đi không phụ thuộc vào tín hiệu đèn giao thông, nhưng người lái vẫn phải quan sát để bảo đảm an toàn.
Đoàn xe tang có phải xe ưu tiên không?
Có, đoàn xe tang nằm trong danh sách xe ưu tiên và xếp thứ tự cuối khi qua đường giao nhau. Tuy nhiên đoàn xe tang không có tín hiệu ưu tiên và không được hưởng các đặc quyền như không hạn chế tốc độ hay vượt đèn đỏ.
Xe ưu tiên không bật còi, đèn có được quyền ưu tiên không?
Không. Bốn nhóm xe đầu phải có tín hiệu ưu tiên theo quy định thì mới được hưởng quyền ưu tiên. Người khác chỉ có nghĩa vụ nhường đường khi có tín hiệu của xe ưu tiên.
Không nhường đường cho xe ưu tiên bị phạt bao nhiêu?
Xe máy bị phạt 4–6 triệu đồng, ô tô bị phạt 6–8 triệu đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, và đều bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe. Nếu gây tai nạn, mức phạt còn cao hơn.
Xe máy muốn nhường đường xe ưu tiên có được đi lên vỉa hè không?
Bạn nên giảm tốc, đi sát lề phải hoặc dừng lại, không nên leo lên vỉa hè hay đi ngược chiều vì dễ gây nguy hiểm. Vỉa hè dành cho người đi bộ. Nếu không còn cách nào khác thì phải thật thận trọng và chỉ làm khi bảo đảm an toàn.
Tóm lại, thứ tự xe ưu tiên hiện hành được xếp theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024: xe chữa cháy, xe quân sự – công an – kiểm sát và đoàn xe CSGT dẫn đường, xe cứu thương, xe hộ đê – cứu nạn – khẩn cấp, cuối cùng là đoàn xe tang. Khi nghe còi hoặc thấy đèn ưu tiên, bạn giảm tốc, đi sát lề phải hoặc dừng lại để nhường đường, vừa tránh bị phạt vừa giúp xe làm nhiệm vụ đến nơi nhanh nhất.
