Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần: thời gian nộp và giải quyết 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần: thời gian nộp và giải quyết 2026

Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần gồm sổ BHXH (hoặc BHXH điện tử), đơn đề nghị theo mẫu 14-HSB và giấy tờ chứng minh theo từng trường hợp. Người đã đóng BHXH trước 01/07/2025 chỉ được nộp khi đã đủ 12 tháng liên tục không đóng. Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH giải quyết tối đa 7 ngày làm việc theo Luật BHXH 2024.

Tóm tắt nhanh

  • Khi nào được nộp: đã có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025, đủ 12 tháng liên tục không đóng BHXH bắt buộc lẫn tự nguyện và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
  • Hồ sơ: sổ BHXH (hoặc BHXH điện tử trên VNeID/VssID), đơn mẫu 14-HSB, giấy tờ bổ sung nếu thuộc trường hợp đặc biệt.
  • Thời hạn giải quyết: tối đa 7 ngày làm việc theo Luật BHXH 2024; thủ tục hành chính do BHXH Việt Nam công bố ghi tối đa 5 ngày làm việc.
  • Người bắt đầu đóng từ 01/07/2025: không còn được rút chỉ vì nghỉ việc đủ 12 tháng.

Thời gian nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần: nghỉ việc bao lâu?

Trước đây (Luật BHXH 2014), người nghỉ việc đủ 12 tháng mà chưa đủ 20 năm đóng là được rút BHXH 1 lần. Hiện nay, quy tắc 12 tháng chỉ còn áp dụng cho người có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025 (ngày Luật BHXH 2024 có hiệu lực). Điều kiện này được hướng dẫn tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Tóm tắt nhanh: Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần: thời gian nộp và giải quyết 2026
Tóm tắt nhanh – Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần: thời gian nộp và giải quyết 2026

Mốc 12 tháng được tính theo tháng, liên tục đến tháng liền kề trước tháng cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ. Những tháng bạn không thuộc diện phải đóng BHXH bắt buộc theo quy định riêng thì không bị tính vào khoảng thời gian này.

Ví dụ: Chị Lan đóng BHXH bắt buộc đến hết tháng 9/2025 rồi nghỉ việc, không đóng thêm BHXH tự nguyện. Khoảng 12 tháng không đóng là từ tháng 10/2025 đến tháng 9/2026. Từ tháng 10/2026, chị có thể nộp hồ sơ. Nếu giữa chừng chị đóng lại BHXH (kể cả tự nguyện), mốc 12 tháng sẽ phải tính lại.

Ai được hưởng BHXH 1 lần từ 01/07/2025?

Theo Luật BHXH 2024, người đã chấm dứt tham gia BHXH mà có đề nghị thì được hưởng BHXH 1 lần trong các trường hợp chính sau:

  • Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
  • Ra nước ngoài để định cư.
  • Đang mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
  • Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
  • Trường hợp chuyển tiếp: có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025, đủ 12 tháng không tham gia BHXH và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm.

Cảnh báo: Người bắt đầu tham gia BHXH từ 01/07/2025 trở đi không được hưởng BHXH 1 lần chỉ vì đã nghỉ việc đủ 12 tháng. Nhóm này chỉ được rút khi thuộc các trường hợp như đủ tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ năm đóng, định cư nước ngoài, bệnh hiểm nghèo… Bạn nên cân nhắc kỹ vì rút một lần đồng nghĩa mất thời gian đóng để tính lương hưu sau này.

Nếu chưa muốn rút, bạn có thể bảo lưu thời gian đã đóng và cộng nối khi tham gia trở lại để tính hưu trí, tử tuất.

Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần gồm những gì?

Thành phần hồ sơ được hướng dẫn tại quy trình của BHXH Việt Nam, đã sửa đổi bởi Quyết định 313/QĐ-BHXH (áp dụng từ 01/04/2026). Về cơ bản, bạn cần:

Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần gồm những gì? (4 bước) – Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần: thời gian nộp và giải quyết 2026
Sơ đồ: Hồ sơ hưởng BHXH 1 lần gồm những gì?
  1. Sổ BHXH: có thể dùng sổ BHXH điện tử trên VNeID/VssID, không bắt buộc phải có sổ giấy.
  2. Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần: mẫu số 14-HSB theo Quyết định 313/QĐ-BHXH, thay cho mẫu cũ ban hành kèm Quyết định 2222/QĐ-BHXH.
  3. Giấy ủy quyền (nếu nhờ người khác nhận thay): mẫu 13-HSB.
  4. Giấy tờ chứng minh đối tượng đặc biệt (nếu có): tùy trường hợp, như phần bên dưới.

Giấy tờ bổ sung theo từng trường hợp

Trường hợp Giấy tờ chứng minh thường cần
Nghỉ việc đủ 12 tháng (chuyển tiếp) Thường chỉ cần sổ BHXH và đơn 14-HSB; BHXH tra cứu quá trình đóng trên hệ thống
Định cư nước ngoài Hộ chiếu nước ngoài, thị thực ghi rõ mục đích định cư hoặc giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam (kèm bản dịch tiếng Việt được chứng thực/công chứng nếu cần)
Bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS) Bản sao hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện, xác nhận của cơ sở y tế theo quy định
Suy giảm khả năng lao động từ 81%, khuyết tật đặc biệt nặng Biên bản giám định y khoa hoặc giấy xác nhận mức độ khuyết tật
Có thời gian phục vụ trong Quân đội trước 01/01/2007 tại địa bàn có phụ cấp khu vực Bản khai cá nhân mẫu 04B-HBQP nếu sổ BHXH chưa thể hiện

Lưu ý: Danh mục giấy tờ có thể được BHXH Việt Nam điều chỉnh. Trước khi nộp, bạn nên đối chiếu với thông báo mới nhất trên Cổng Dịch vụ công hoặc hỏi trực tiếp bộ phận một cửa của cơ quan BHXH.

Thông tin trên sổ BHXH phải khớp với thẻ căn cước/CCCD. Nếu bạn còn giấy tờ ghi sai, hãy xem cách ghi nơi cấp căn cước công dân trong hồ sơ và tra số thẻ căn cước công dân online để điền đúng.

Nộp hồ sơ ở đâu, bằng cách nào?

Thủ tục này có thể thực hiện ở cả ba hình thức: nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH, qua giao dịch điện tử (Cổng Dịch vụ công, ứng dụng VssID/VNeID) hoặc qua dịch vụ bưu chính. Thủ tục được xếp mức dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Từ 01/07/2025, chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh – xã/phường), không còn cấp huyện; BHXH cũng tổ chức lại theo mô hình mới. Vì vậy bạn nên hỏi hoặc tra cứu địa chỉ điểm tiếp nhận của BHXH tại tỉnh/thành phố nơi bạn thường trú hoặc tạm trú. Nếu đang ở nơi khác với nơi thường trú, bạn có thể đăng ký tạm trú online để có thông tin cư trú rõ ràng khi làm thủ tục.

Các bước nộp online cơ bản:

  1. Bước 1: đăng nhập Cổng Dịch vụ công hoặc ứng dụng bằng tài khoản định danh điện tử.
  2. Bước 2: chọn thủ tục giải quyết hưởng BHXH một lần, kê khai thông tin, đính kèm giấy tờ chứng minh (nếu có).
  3. Bước 3: chọn hình thức nhận tiền (chuyển khoản hoặc tiền mặt) và gửi hồ sơ.
  4. Bước 4: theo dõi thông báo; khi có kết quả, nhận quyết định hưởng, bản quá trình đóng BHXH và tiền trợ cấp.

Bao lâu được giải quyết và nhận tiền?

Theo khoản 3 Điều 79 Luật BHXH 2024, cơ quan BHXH phải giải quyết hồ sơ hưởng BHXH 1 lần trong 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Trước đây, Luật BHXH 2014 quy định 10 ngày. Nếu không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Trong thực tế, thủ tục hành chính do BHXH Việt Nam công bố ghi thời hạn rút ngắn còn tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Vì vậy phần lớn hồ sơ đúng và đủ có kết quả trong khoảng 5 – 7 ngày làm việc.

Giai đoạn Thời gian
Chờ đủ điều kiện (người đóng trước 01/07/2025) 12 tháng liên tục không đóng BHXH
Chuẩn bị hồ sơ Thường 1 – 2 ngày
Cơ quan BHXH giải quyết Tối đa 7 ngày làm việc (Luật BHXH 2024); thủ tục công bố ghi tối đa 5 ngày làm việc
Nhận tiền Theo hình thức đã chọn trong đơn (tài khoản ngân hàng hoặc tiền mặt)

Lưu ý: Thời hạn chỉ bắt đầu tính từ khi hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. Nếu thiếu giấy tờ, sai mẫu hoặc thông tin không khớp, bạn phải bổ sung và thời hạn tính lại từ lúc đủ hồ sơ.

Mức hưởng BHXH 1 lần tính thế nào?

Mức hưởng phụ thuộc số năm đóng và mức bình quân tiền lương (hoặc thu nhập) tháng đóng BHXH, có áp dụng hệ số trượt giá theo năm:

  • Mỗi năm đóng trước năm 2014: 1,5 tháng mức bình quân.
  • Mỗi năm đóng từ năm 2014: 2 tháng mức bình quân.
  • Đóng chưa đủ 1 năm: bằng 22% tổng số tiền đã đóng, tối đa 2 tháng mức bình quân.

Với người đóng BHXH tự nguyện, phần Nhà nước hỗ trợ không được tính vào mức hưởng. Hệ số trượt giá năm 2026 được BHXH Việt Nam hướng dẫn tại Công văn 340/BHXH-CSXH. Để ước tính cụ thể, bạn xem hướng dẫn tính bảo hiểm xã hội 1 lần trên VssID.

Lỗi thường gặp khiến hồ sơ bị trả lại

  • Nộp sớm hơn mốc 12 tháng hoặc đếm sai tháng, nhất là khi giữa chừng có đóng BHXH tự nguyện.
  • Thông tin cá nhân không khớp: họ tên, ngày sinh, số định danh trên sổ BHXH khác với căn cước. Bạn cần điều chỉnh thông tin trước. Nếu chưa có thẻ căn cước mới, xem nơi làm căn cước hoặc đăng ký làm thẻ căn cước online.
  • Dùng mẫu đơn cũ: từ 01/04/2026 áp dụng mẫu 14-HSB mới theo Quyết định 313/QĐ-BHXH.
  • Giấy tờ nước ngoài chưa có bản dịch được chứng thực hoặc công chứng.
  • Số tài khoản nhận tiền sai hoặc không chính chủ.

Câu hỏi thường gặp

Nghỉ việc bao lâu thì được nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần?

Nếu bạn có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025, bạn phải đủ 12 tháng liên tục không đóng BHXH bắt buộc và tự nguyện, đồng thời tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Mốc này tính theo tháng đến tháng liền kề trước tháng nộp hồ sơ.

Nộp hồ sơ rút BHXH 1 lần bao lâu thì nhận được tiền?

Luật BHXH 2024 quy định tối đa 7 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Thủ tục hành chính của BHXH Việt Nam ghi tối đa 5 ngày làm việc. Thời điểm tiền về còn phụ thuộc hình thức nhận.

Rút BHXH 1 lần có cần giấy xác nhận nghỉ việc hoặc sổ hộ khẩu không?

Hồ sơ thông thường gồm sổ BHXH (hoặc BHXH điện tử) và đơn mẫu 14-HSB; sổ hộ khẩu đã hết giá trị từ 01/01/2023 và thông tin cư trú được xác thực qua dữ liệu dân cư. Bạn nên xác nhận lại danh mục giấy tờ tại cơ quan BHXH trước khi nộp.

Người mới đi làm từ sau 01/07/2025 có rút được BHXH 1 lần không?

Không rút được chỉ vì nghỉ việc đủ 12 tháng. Bạn chỉ được rút khi thuộc các trường hợp như đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm đóng, định cư nước ngoài, mắc bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.

Có thể nhờ người khác nộp hồ sơ và nhận tiền thay không?

Có. Bạn lập giấy ủy quyền theo mẫu 13-HSB và nộp kèm hồ sơ. Người được ủy quyền cần mang giấy tờ tùy thân khi làm việc với cơ quan BHXH.

Hồ sơ bị trả lại thì thời hạn giải quyết tính thế nào?

Thời hạn chỉ tính từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp không giải quyết, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do để bạn bổ sung.

Tóm lại, hồ sơ hưởng BHXH 1 lần khá gọn nhưng điều kiện đã thay đổi từ 01/07/2025. Hãy kiểm tra bạn thuộc nhóm đóng trước hay sau mốc này, tính đúng 12 tháng, dùng mẫu 14-HSB mới. Khi đó thời gian giải quyết thường chỉ 5 – 7 ngày làm việc sau khi hồ sơ đầy đủ.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →