Sàn thương mại điện tử (trước đây gọi là sàn giao dịch thương mại điện tử) là nền tảng trực tuyến cho phép nhiều tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để giới thiệu, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ ngay trên đó. Từ 01/07/2026, pháp luật gọi mô hình này là “nền tảng thương mại điện tử trung gian” và quản lý theo Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15.
Tóm tắt nhanh
- Sàn thương mại điện tử có chủ quản không trực tiếp bán hàng, mà cung cấp “chợ trực tuyến” cho nhiều người bán.
- Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026, thay thế khung pháp lý cũ là Nghị định 52/2013/NĐ-CP và Nghị định 85/2021/NĐ-CP.
- Luật chia nền tảng thương mại điện tử thành 4 loại: kinh doanh trực tiếp, trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử và nền tảng tích hợp.
- Nền tảng trung gian phải đăng ký và được Bộ Công Thương xác nhận trước khi vận hành; website bán hàng trực tiếp có chức năng đặt hàng thì thực hiện thủ tục thông báo.
- Người bán trên sàn phải được xác thực danh tính điện tử trước khi được phép bán hàng.
Sàn thương mại điện tử là gì theo quy định hiện hành?
Trước 01/07/2026, Nghị định 52/2013/NĐ-CP dùng thuật ngữ “sàn giao dịch thương mại điện tử”. Đó là website thương mại điện tử cho phép các bên không phải chủ sở hữu website thực hiện một phần hoặc toàn bộ quá trình mua bán hàng hóa, dịch vụ trên đó.
Hiện nay, Luật Thương mại điện tử 2025 không còn dùng riêng khái niệm “sàn”. Luật xây dựng khái niệm rộng hơn là nền tảng thương mại điện tử: nền tảng số được thiết lập để thực hiện hoạt động thương mại điện tử. Trong đó, mô hình mà người dùng quen gọi là sàn thương mại điện tử tương ứng với nền tảng thương mại điện tử trung gian: nền tảng cho phép tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để giới thiệu, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên chính nền tảng đó.
Nói đơn giản, chủ sàn giống người cho thuê mặt bằng trong một trung tâm thương mại trực tuyến. Người bán là bên mở gian hàng, ký hợp đồng với người mua. Chủ sàn cung cấp hạ tầng, công cụ đặt hàng, thanh toán, đánh giá và quy chế hoạt động.
Bốn loại nền tảng thương mại điện tử
Luật Thương mại điện tử 2025 phân loại nền tảng theo mô hình và chức năng hoạt động:
| Loại nền tảng | Đặc điểm | Ví dụ mô hình |
|---|---|---|
| Kinh doanh trực tiếp | Do tổ chức, cá nhân thiết lập để tự bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ | Website, ứng dụng bán hàng của một cửa hàng, thương hiệu |
| Trung gian | Cho phép tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để bán hàng, cung ứng dịch vụ trên nền tảng | Sàn mở gian hàng cho nhiều người bán, sàn đấu giá trực tuyến |
| Mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử | Mạng xã hội có ít nhất một chức năng: liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng để hỗ trợ giao kết hợp đồng | Mạng xã hội có tích hợp giỏ hàng hoặc livestream bán hàng |
| Tích hợp | Cho phép tích hợp các nền tảng thương mại điện tử khác trên chính nền tảng đó | Ứng dụng đa dịch vụ kết nối nhiều nền tảng |
Lưu ý: Một nền tảng có thể mang nhiều chức năng cùng lúc. Việc nó thuộc loại nào quyết định thủ tục phải làm (thông báo hay đăng ký) và nghĩa vụ phải tuân thủ.
Sàn thương mại điện tử khác website bán hàng như thế nào?
Hai mô hình này khác nhau ở chỗ ai là bên bán.
- Website/ứng dụng bán hàng (kinh doanh trực tiếp): chủ website tự bán sản phẩm của mình. Họ chịu trách nhiệm trực tiếp trước người mua.
- Sàn thương mại điện tử (trung gian): chủ sàn mở chỗ cho nhiều người bán. Người bán chịu trách nhiệm về hàng hóa của mình, còn chủ sàn chịu trách nhiệm về việc quản lý, vận hành nền tảng, xác thực người bán, kiểm soát thông tin và xử lý vi phạm.
Ví dụ: Chị Lan lập website riêng để bán mỹ phẩm do công ty chị nhập về. Đó là nền tảng kinh doanh trực tiếp. Còn một doanh nghiệp dựng ứng dụng để hàng trăm cửa hàng mỹ phẩm khác đăng ký mở gian hàng thì ứng dụng đó là nền tảng trung gian, tức sàn thương mại điện tử theo cách gọi quen thuộc.
Chủ sàn phải đăng ký, thông báo với cơ quan nào?
Từ 01/07/2026, thủ tục thực hiện theo Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định 248/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 hướng dẫn luật. Cơ quan tiếp nhận là Bộ Công Thương, hồ sơ nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
| Loại nền tảng | Thủ tục | Thời điểm |
|---|---|---|
| Kinh doanh trực tiếp có chức năng đặt hàng trực tuyến | Thông báo | Phải được xác nhận thông báo trước khi vận hành |
| Trung gian (sàn), mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, nền tảng tích hợp | Đăng ký, có Đề án hoạt động thương mại điện tử | Phải được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký trước khi vận hành |
Điều kiện vận hành đối với nhóm phải đăng ký bao gồm có nhân sự chuyên trách, có Đề án hoạt động mô tả mô hình, tính năng, quy trình xử lý vi phạm (kèm quy chế livestream bán hàng nếu có), và có cơ chế quản lý, đối soát, thanh toán tiền cho người bán trong trường hợp nền tảng giữ tiền. Nghị định 248/2026/NĐ-CP cũng quy định riêng về hồ sơ sửa đổi, bổ sung và chấm dứt đăng ký.
Trách nhiệm của chủ quản sàn
Luật mới tăng đáng kể trách nhiệm của chủ quản nền tảng. Một số nghĩa vụ chính:
- Xác thực danh tính người bán: chủ quản nền tảng trung gian phải xác thực điện tử danh tính người bán trước khi cho phép bán hàng, theo pháp luật về định danh và xác thực điện tử (qua VNeID đối với công dân Việt Nam). Người bán nước ngoài xác thực bằng giấy tờ hợp pháp.
- Công khai thông tin: công khai điều kiện hoạt động, điều kiện giao dịch và thông tin của người bán theo quy định.
- Kiểm soát nội dung: rà soát, xử lý thông tin hàng hóa, dịch vụ vi phạm; phối hợp với cơ quan chức năng khi có tranh chấp, khiếu nại, điều tra.
- Minh bạch thuật toán: nếu dùng thuật toán để ưu tiên hoặc hạn chế hiển thị hàng hóa, dịch vụ thì phải công khai các tiêu chí chính đang áp dụng.
- Báo cáo định kỳ: nền tảng thuộc diện “nền tảng số lớn” theo pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phải báo cáo trực tuyến hằng tháng về hoạt động thương mại điện tử, trước ngày 15 của tháng sau.
Người bán trên sàn cần lưu ý gì?
Luật áp dụng với cả doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên môi trường số. Nếu bạn bán hàng trên sàn, hãy chú ý:
- Bước 1: Chuẩn bị tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức phù hợp để được sàn xác thực danh tính. Bạn có thể xem thêm hướng dẫn làm thẻ căn cước online nếu chưa có giấy tờ cập nhật.
- Bước 2: Cung cấp thông tin hàng hóa trung thực, đầy đủ: nguồn gốc, xuất xứ, giá, điều kiện giao hàng, bảo hành. Không bán hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Bước 3: Thực hiện nghĩa vụ thuế. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dùng số định danh cá nhân làm mã số thuế từ 01/07/2025; bạn có thể tham khảo bài mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành và cách đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng.
- Bước 4: Lập hóa đơn, chứng từ khi bán hàng theo quy định về hóa đơn điện tử hiện hành. Tham khảo thêm mẫu hóa đơn bán lẻ hợp lệ.
Cảnh báo: Bán hàng giả, hàng cấm hoặc cung cấp thông tin sai lệch trên sàn có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ. Tài khoản bán hàng cũng có thể bị khóa theo quy chế của sàn.
Sàn thương mại điện tử nước ngoài
Nền tảng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam cũng thuộc phạm vi điều chỉnh của luật. Theo Nghị định 248/2026/NĐ-CP, nền tảng nước ngoài phải đăng ký với Bộ Công Thương khi thuộc một trong hai trường hợp:
- Có ngôn ngữ tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền “.vn”: phải đăng ký trước khi vận hành.
- Đạt từ 100.000 lượt giao dịch với người mua tại Việt Nam trở lên trong một năm dương lịch: phải đăng ký trong vòng 60 ngày kể từ khi đạt ngưỡng.
Quy định chuyển tiếp với sàn đã đăng ký theo luật cũ
Các website, ứng dụng thương mại điện tử đã được xác nhận thông báo hoặc đăng ký theo Nghị định 52/2013/NĐ-CP (sửa đổi) không phải làm lại từ đầu. Tuy nhiên, các chủ quản có thời hạn đến hết ngày 30/06/2027 để sửa đổi, bổ sung hồ sơ thông báo, đăng ký theo quy định mới.
Lưu ý: Mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại điện tử đang được rà soát theo Luật mới; Bộ Công Thương dự kiến hoàn thiện nghị định sửa đổi quy định xử phạt trong quý IV/2026. Bạn nên kiểm tra văn bản xử phạt có hiệu lực tại thời điểm áp dụng thay vì dựa vào các mức phạt cũ trong tài liệu năm 2020–2022.
Câu hỏi thường gặp
Sàn thương mại điện tử là gì, cho ví dụ dễ hiểu?
Đó là nền tảng trực tuyến nơi nhiều người bán cùng mở gian hàng để bán cho người mua, còn chủ sàn đứng giữa cung cấp hạ tầng và quy chế. Ví dụ: một ứng dụng mua sắm cho hàng nghìn cửa hàng khác nhau đăng ký bán. Pháp luật hiện hành gọi mô hình này là nền tảng thương mại điện tử trung gian.
Sàn giao dịch thương mại điện tử và nền tảng thương mại điện tử có phải một không?
Không hoàn toàn. “Sàn giao dịch thương mại điện tử” là thuật ngữ của Nghị định 52/2013/NĐ-CP. Luật Thương mại điện tử 2025 dùng thuật ngữ rộng hơn là “nền tảng thương mại điện tử” gồm 4 loại, trong đó sàn tương ứng với nền tảng trung gian.
Mạng xã hội có bán hàng có được coi là sàn thương mại điện tử không?
Luật xếp riêng loại “mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử” nếu mạng xã hội có tích hợp ít nhất một chức năng liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến hoặc livestream bán hàng. Loại này vẫn thuộc diện đăng ký với Bộ Công Thương, giống nền tảng trung gian.
Lập sàn thương mại điện tử có phải đăng ký không?
Có. Chủ quản nền tảng trung gian phải đăng ký và được Bộ Công Thương xác nhận trước khi đưa nền tảng vào vận hành. Hồ sơ gồm tờ khai đăng ký và Đề án hoạt động thương mại điện tử, nộp trực tuyến.
Người bán cá nhân trên sàn có cần xác thực danh tính không?
Có. Trước khi được bán hàng trên nền tảng trung gian, người bán phải được chủ quản nền tảng xác thực điện tử danh tính theo luật thương mại điện tử và pháp luật về định danh, xác thực điện tử.
Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực khi nào?
Luật số 122/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Nghị định 248/2026/NĐ-CP hướng dẫn luật có hiệu lực cùng ngày.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/07/2026).
- Nghị định 248/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử.
- Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử, sửa đổi bởi Nghị định 85/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi sau đó (áp dụng trước 01/07/2026, nay được thay thế).
- Luật Căn cước 2023 và pháp luật về định danh, xác thực điện tử (xác thực người bán).
- Pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quản lý thuế và hóa đơn điện tử hiện hành.
Tóm lại, sàn thương mại điện tử là nền tảng trung gian để nhiều người bán cùng kinh doanh, và từ 01/07/2026 được quản lý chặt chẽ hơn theo Luật Thương mại điện tử 2025: chủ sàn phải đăng ký với Bộ Công Thương, xác thực người bán và chịu trách nhiệm kiểm soát nội dung. Người bán cần chuẩn bị định danh điện tử, mã số thuế và chứng từ hợp lệ trước khi mở gian hàng.
Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
