Pháp luật thuế không có “đơn xin giảm trừ gia cảnh” riêng. Từ 01/07/2026, để tính giảm trừ cho bố mẹ hoặc con, bạn đăng ký người phụ thuộc bằng tờ khai mẫu 20-ĐKT (Thông tư 90/2026/TT-BTC). Nếu ủy quyền cho công ty làm thay thì công ty dùng mẫu 20-ĐKT-TH. Bài này kèm mẫu đề nghị gửi kế toán và mẫu giấy ủy quyền để bạn sao chép.
Tóm tắt nhanh
- Mẫu chính thức: 20-ĐKT (cá nhân tự đăng ký) hoặc 20-ĐKT-TH (công ty tổng hợp khi bạn ủy quyền). Mẫu 20-ĐK-TCT và 20-ĐK-TH-TCT cũ hết hiệu lực từ 01/07/2026.
- Mức giảm trừ từ kỳ tính thuế 2026: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/người/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
- Bố mẹ: phải hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động, và thu nhập bình quân tháng không quá 3 triệu đồng.
- Con dưới 18 tuổi không xét thu nhập. Con đang học từ 18 tuổi trở lên xét ngưỡng thu nhập 3 triệu đồng/tháng.
- Mỗi người phụ thuộc chỉ đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh một lần nếu không có thay đổi.
Hiện nay dùng mẫu nào để xin giảm trừ gia cảnh?
Trước đây, nhiều người tìm “mẫu đơn xin giảm trừ gia cảnh” và dùng mẫu 07/ĐK-NPT-TNCN (theo Thông tư 111/2013), sau đó là mẫu 20-ĐK-TCT (Thông tư 86/2024). Hiện nay cả hai đều không còn là mẫu áp dụng.
Từ 01/07/2026, thủ tục đăng ký người phụ thuộc được gộp vào thủ tục đăng ký thuế/thay đổi thông tin đăng ký thuế, theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Thông tư 90/2026/TT-BTC:
| Trường hợp | Mẫu dùng | Người lập |
|---|---|---|
| Bạn tự đăng ký người phụ thuộc | Mẫu 20-ĐKT | Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công |
| Bạn ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập | Mẫu 20-ĐKT-TH (kèm giấy ủy quyền) | Công ty tổng hợp cho nhiều người lao động |
Ngoài tờ khai, nhiều công ty yêu cầu nhân viên nộp thêm một văn bản đề nghị nội bộ để kế toán tính giảm trừ ngay từ kỳ lương. Mẫu ở mục 4 phục vụ mục đích này.
Lưu ý: Mã số thuế của bạn hiện là số định danh cá nhân. Nếu chưa có hoặc chưa nhớ, bạn xem bài mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành và cách tự đăng ký mã số thuế cá nhân qua mạng trước khi khai người phụ thuộc.
Điều kiện đăng ký bố mẹ là người phụ thuộc
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Nghị định 253/2026/NĐ-CP, “bố mẹ” gồm cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ hoặc chồng, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi hợp pháp. Họ được tính là người phụ thuộc khi đáp ứng một trong hai nhóm điều kiện:
- Ngoài độ tuổi lao động: không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không quá 3 triệu đồng.
- Trong độ tuổi lao động: phải không có khả năng lao động (tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên) và thu nhập bình quân tháng không quá 3 triệu đồng.
Ngưỡng 3 triệu đồng thay cho mức 1 triệu đồng/tháng trước đây. Lương hưu, trợ cấp, tiền cho thuê nhà… đều được cộng vào để tính bình quân cả năm, không xét riêng từng tháng.
Ví dụ: Chị Lan làm kế toán ở Đà Nẵng, mẹ chị đã nghỉ hưu và nhận lương hưu 2,5 triệu đồng/tháng, ngoài ra không có thu nhập khác. Mẹ chị đã hết tuổi lao động và thu nhập bình quân không vượt 3 triệu đồng nên đủ điều kiện làm người phụ thuộc. Nếu lương hưu là 3,5 triệu đồng/tháng thì không đủ điều kiện.
Một người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong cùng kỳ. Anh chị em cùng nuôi bố mẹ cần thống nhất ai là người đăng ký.
Điều kiện đăng ký con là người phụ thuộc
Khi tìm “mẫu đơn xin giảm trừ gia cảnh cho con”, bạn cũng dùng chính tờ khai 20-ĐKT, chỉ khác phần hồ sơ chứng minh. Con gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ hoặc chồng.
- Con dưới 18 tuổi: được tính là người phụ thuộc, không xét điều kiện thu nhập.
- Con từ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật hoặc không có khả năng lao động: được tính, không xét ngưỡng thu nhập.
- Con đang học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề (kể cả con từ 18 tuổi đang học phổ thông, tính cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12): không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không quá 3 triệu đồng.
Mức giảm trừ cho mỗi con vẫn là 6,2 triệu đồng/tháng. Bạn có thể xem thêm cách tính trong bài hướng dẫn giảm trừ gia cảnh mới nhất.
Mẫu đơn đề nghị giảm trừ gia cảnh cho bố mẹ, cho con
Dưới đây là mẫu đề nghị gửi bộ phận kế toán/nhân sự, dùng chung cho cả bố mẹ và con. Bạn sao chép, xóa dòng không dùng và điền thông tin. Mẫu này là văn bản nội bộ tham khảo, không thay thế tờ khai 20-ĐKT.
MẪU ĐƠN ĐỀ NGHỊ TÍNH GIẢM TRỪ GIA CẢNH CHO NGƯỜI PHỤ THUỘC
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
—————
ĐƠN ĐỀ NGHỊ TÍNH GIẢM TRỪ GIA CẢNH CHO NGƯỜI PHỤ THUỘC
Kính gửi: Bộ phận Kế toán – Nhân sự, [Tên cơ quan, đơn vị chi trả thu nhập]
Tôi tên là: ……………………………………… Ngày sinh: ……/……/………
Số định danh cá nhân (mã số thuế): ……………………………………
Bộ phận/chức vụ: ……………………………………………………………
Địa chỉ cư trú hiện nay: ……………………………………………………
Tôi đề nghị đơn vị tính giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân đối với những người phụ thuộc sau:
| STT | Họ và tên người phụ thuộc | Ngày sinh | Số định danh cá nhân | Quan hệ với tôi | Tính giảm trừ từ tháng |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | …………… | …… | …………… | Bố/Mẹ | …/…… |
| 2 | …………… | …… | …………… | Con | …/…… |
Hồ sơ kèm theo (bản chụp): ………………………………………………………………………………
Tôi cam đoan các thông tin trên là đúng sự thật, người phụ thuộc đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân và chưa đăng ký giảm trừ ở nơi khác. Tôi xin chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã kê khai. Khi có thay đổi (người phụ thuộc không còn đủ điều kiện, thay đổi thu nhập…), tôi sẽ thông báo kịp thời cho đơn vị.
Tôi đề nghị đơn vị đăng ký người phụ thuộc với cơ quan thuế theo giấy ủy quyền kèm theo (nếu có).
……, ngày …… tháng …… năm ……
Người làm đơn
(Ký, ghi rõ họ tên)
Hướng dẫn điền mẫu 20-ĐKT
Tờ khai 20-ĐKT có các nhóm thông tin chính sau. Bạn nên đối chiếu với bản mẫu tải từ cổng thông tin của cơ quan thuế để điền đúng thứ tự các chỉ tiêu.
- Thông tin người nộp thuế: họ tên, mã số thuế (số định danh cá nhân) và địa chỉ nhận thông báo mã số người phụ thuộc.
- Nơi đăng ký giảm trừ: ghi tên tổ chức, cá nhân trả thu nhập (công ty) hoặc cơ quan thuế nếu bạn tự quyết toán.
- Thông tin từng người phụ thuộc: họ tên, ngày sinh, quốc tịch, số định danh cá nhân, quan hệ với bạn (bố, mẹ, con…).
- Thời điểm tính giảm trừ: ghi tháng bắt đầu tính (tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng) và tháng kết thúc nếu đã biết.
- Cam đoan và ký tên: ký trực tiếp hoặc xác nhận điện tử khi nộp qua mạng.
Lưu ý: Người phụ thuộc là công dân Việt Nam chỉ cần khai số định danh cá nhân, cơ quan thuế tự lấy thông tin cư trú từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Con dưới 18 tuổi không phải kê khai các chỉ tiêu về điều kiện người phụ thuộc. Nếu cần tra cứu số thẻ căn cước của bố mẹ, xem cách tra số căn cước công dân online.
Hồ sơ chứng minh cho bố mẹ và cho con
Theo Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC, hồ sơ chứng minh phụ thuộc vào đối tượng. Khi cơ quan thuế đã kết nối dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bạn có thể không phải nộp một số giấy tờ. Trường hợp cần nộp, bạn chuẩn bị bản chụp như sau.
Hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho bố mẹ
- Cha mẹ đẻ: thẻ căn cước của cha, mẹ và giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy khai sinh của bạn hoặc văn bản xác nhận quan hệ do cơ quan có thẩm quyền cấp).
- Cha mẹ vợ/chồng: thẻ căn cước của cha, mẹ; giấy khai sinh của vợ hoặc chồng; giấy chứng nhận kết hôn của bạn hoặc giấy tờ khác chứng minh quan hệ vợ chồng.
- Cha dượng, mẹ kế: thẻ căn cước; giấy khai sinh của bạn; giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa cha dượng với mẹ đẻ, mẹ kế với cha đẻ.
- Cha mẹ nuôi: thẻ căn cước và quyết định hoặc giấy chứng nhận nuôi con nuôi hợp pháp.
- Bố mẹ trong độ tuổi lao động: thêm giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động, như giấy xác nhận khuyết tật hoặc hồ sơ bệnh án theo quy định, thể hiện tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Hồ sơ giảm trừ gia cảnh cho con
- Con đẻ: giấy khai sinh (hoặc quyết định việc nhận cha, mẹ, con) và thẻ căn cước của con nếu đã được cấp.
- Con nuôi: giấy khai sinh, thẻ căn cước nếu có và quyết định/giấy chứng nhận nuôi con nuôi.
- Con riêng của vợ/chồng: giấy khai sinh, thẻ căn cước nếu có và giấy chứng nhận kết hôn của bạn.
- Con đang đi học từ 18 tuổi: thêm thẻ sinh viên hoặc giấy xác nhận của nhà trường.
- Con khuyết tật, mất năng lực hành vi dân sự: thêm giấy xác nhận khuyết tật hoặc giấy tờ chứng minh theo quy định.
Nếu cần bản chụp có chứng thực, bạn tham khảo thêm bài về nơi chứng thực giấy tờ theo quy định hiện hành. Từ 01/11/2025, chứng thực bản sao không phụ thuộc nơi cư trú.
Nộp hồ sơ ở đâu và khi nào?
Bạn có hai cách chính:
- Nộp qua công ty: bạn nộp giấy ủy quyền, bản chụp giấy tờ người phụ thuộc cho cơ quan chi trả thu nhập. Công ty lập mẫu 20-ĐKT-TH và gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
- Tự nộp: nộp mẫu 20-ĐKT cho cơ quan thuế, trực tiếp hoặc qua Cổng dịch vụ công của cơ quan thuế. Một số nơi hướng dẫn nộp tại cơ quan thuế nơi cá nhân cư trú. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, cơ quan thuế tiếp nhận là đơn vị thuế khu vực/cơ sở hiện hành, bạn nên hỏi lại nơi quản lý thuế của mình trước khi đi.
Về thời hạn, hướng dẫn hiện hành nêu bạn nên đăng ký người phụ thuộc kèm hồ sơ chứng minh trước ngày 31/12 của năm tính thuế. Nếu trong năm chưa đăng ký kịp, khi quyết toán bạn vẫn được tính giảm trừ từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, miễn là đã đăng ký và đủ hồ sơ. Sau khi đăng ký, việc giảm trừ được thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi. Nếu đổi nơi làm việc, bạn cung cấp lại hồ sơ cho đơn vị mới.
Cảnh báo: Kê khai người phụ thuộc không đủ điều kiện, hoặc cùng một người được hai người nộp thuế đăng ký, có thể bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Hãy kiểm tra thu nhập bình quân của bố mẹ, con trước khi đăng ký.
Mẫu giấy ủy quyền cho công ty đăng ký hộ
Nếu bạn muốn công ty đăng ký người phụ thuộc thay mình, bạn có thể dùng mẫu sau.
MẪU GIẤY ỦY QUYỀN ĐĂNG KÝ NGƯỜI PHỤ THUỘC
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
GIẤY ỦY QUYỀN
Tôi tên là: ………………………… Số định danh cá nhân (mã số thuế): …………………………
Đơn vị công tác: ……………………………………………………………………………
Nay tôi ủy quyền cho [Tên cơ quan, đơn vị chi trả thu nhập] thực hiện đăng ký, thay đổi thông tin người phụ thuộc của tôi với cơ quan thuế để tính giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Danh sách người phụ thuộc: (theo đơn đề nghị/tờ khai kèm theo).
Phạm vi ủy quyền: lập và nộp tờ khai đăng ký thuế mẫu 20-ĐKT-TH, nhận thông báo mã số người phụ thuộc, lưu giữ hồ sơ chứng minh và thực hiện việc giảm trừ.
Thời hạn ủy quyền: từ ngày …/…/…… đến khi tôi chấm dứt ủy quyền hoặc thôi làm việc tại đơn vị.
Tôi cam đoan thông tin cung cấp là đúng sự thật và chịu trách nhiệm về nội dung đã khai.
……, ngày …… tháng …… năm ……
Người ủy quyền
(Ký, ghi rõ họ tên)
Câu hỏi thường gặp
Mẫu đơn xin giảm trừ gia cảnh cho bố mẹ hiện nay là mẫu nào?
Từ 01/07/2026 là tờ khai đăng ký thuế mẫu 20-ĐKT khi bạn tự đăng ký, hoặc 20-ĐKT-TH khi công ty tổng hợp theo ủy quyền. Mẫu 20-ĐK-TCT và 20-ĐK-TH-TCT cũ hết hiệu lực từ ngày này.
Mẫu đơn xin giảm trừ gia cảnh cho con có khác mẫu cho bố mẹ không?
Không. Bạn dùng cùng tờ khai 20-ĐKT, chỉ khác hồ sơ chứng minh. Với con, chủ yếu là giấy khai sinh và thẻ căn cước nếu đã có, thêm giấy xác nhận học tập nếu con từ 18 tuổi đang học.
Bố mẹ có lương hưu thì có được giảm trừ gia cảnh không?
Được, nếu bố mẹ đã hết tuổi lao động và thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn, gồm cả lương hưu, không quá 3 triệu đồng. Nếu vượt mức này thì không được tính người phụ thuộc.
Một người phụ thuộc có thể đăng ký cho hai anh chị em cùng lúc không?
Không. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong cùng kỳ. Anh chị em nên thống nhất ai là người đăng ký và đảm bảo nuôi dưỡng thực tế.
Quên đăng ký người phụ thuộc đầu năm thì có mất quyền lợi không?
Theo hướng dẫn hiện hành, nếu trong năm chưa tính giảm trừ cho người phụ thuộc thì khi quyết toán bạn vẫn được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, với điều kiện đã đăng ký kèm hồ sơ trước ngày 31/12 của năm tính thuế.
Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc năm 2026 là bao nhiêu?
Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng (74,4 triệu đồng/năm). Bản thân người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026).
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
- Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh.
- Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân (Điều 47, Điều 48).
- Thông tư 87/2026/TT-BTC (Điều 4 về hồ sơ xác định người phụ thuộc).
- Thông tư 90/2026/TT-BTC về đăng ký thuế (mẫu 20-ĐKT, 20-ĐKT-TH).
- Thông tư 86/2024/TT-BTC, Thông tư 111/2013/TT-BTC (các quy định trước đây, đã được thay thế).
Tóm lại, để được giảm trừ gia cảnh cho bố mẹ hoặc con, bạn không cần “đơn xin” riêng. Bạn chỉ cần xác định người thân đủ điều kiện, chuẩn bị hồ sơ chứng minh và đăng ký bằng mẫu 20-ĐKT hoặc ủy quyền cho công ty lập mẫu 20-ĐKT-TH. Thông tin cập nhật tháng 10/2026.
