Chào bán cổ phần riêng lẻ: điều kiện, trình tự mới nhất 2026

Biên soạn:

· Cập nhật:

Chào bán cổ phần riêng lẻ: điều kiện, trình tự mới nhất 2026

Chào bán cổ phần riêng lẻ là hình thức công ty cổ phần bán thêm cổ phần cho một nhóm nhà đầu tư giới hạn, không quảng cáo qua phương tiện thông tin đại chúng. Với công ty không phải công ty đại chúng, chỉ được bán cho dưới 100 nhà đầu tư (không tính nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp) hoặc chỉ bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Tóm tắt nhanh

  • Công ty cổ phần thường: áp dụng Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020 – không chào bán qua phương tiện thông tin đại chúng, dưới 100 nhà đầu tư (không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp) hoặc chỉ bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
  • Cổ đông hiện hữu được ưu tiên mua trước, trừ trường hợp sáp nhập, hợp nhất công ty.
  • Công ty đại chúng: áp dụng thêm Luật Chứng khoán 2019 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15) và Nghị định 155/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP); phải nộp hồ sơ tới Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
  • Cổ phiếu chào bán riêng lẻ của công ty đại chúng bị hạn chế chuyển nhượng tối thiểu 3 năm (nhà đầu tư chiến lược) hoặc 1 năm (nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp).
  • Sau khi bán xong, công ty đăng ký thay đổi vốn điều lệ trong 10 ngày tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh.

Chào bán cổ phần riêng lẻ là gì?

Luật Doanh nghiệp 2020 quy định công ty cổ phần có ba hình thức chào bán cổ phần: chào bán cho cổ đông hiện hữu, chào bán riêng lẻ và chào bán ra công chúng. Chào bán riêng lẻ nằm ở giữa: công ty chủ động tìm một số nhà đầu tư cụ thể, thương lượng giá và điều kiện, nhưng không được kêu gọi rộng rãi như phát hành ra công chúng.

Tóm tắt nhanh: Chào bán cổ phần riêng lẻ: điều kiện, trình tự mới nhất 2026
Tóm tắt nhanh – Chào bán cổ phần riêng lẻ: điều kiện, trình tự mới nhất 2026

Mục đích thường gặp là tăng vốn điều lệ, đưa nhà đầu tư chiến lược vào công ty, hoặc huy động vốn từ quỹ đầu tư, tổ chức tài chính. So với chào bán ra công chúng, thủ tục nhẹ hơn, đặc biệt với công ty không phải công ty đại chúng.

Cần phân biệt hai nhóm đối tượng vì quy định khác nhau khá nhiều:

Tiêu chí Công ty cổ phần không phải công ty đại chúng Công ty đại chúng
Văn bản chính Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020 Luật Chứng khoán 2019 (sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15), Nghị định 155/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP)
Đối tượng mua Dưới 100 nhà đầu tư (không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp) hoặc chỉ nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp Chỉ nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp
Nộp hồ sơ Ủy ban Chứng khoán Không Có
Hạn chế chuyển nhượng theo luật chứng khoán Không áp dụng theo quy định này (theo điều lệ và phương án chào bán) 3 năm (chiến lược) / 1 năm (chuyên nghiệp)

Điều kiện với công ty cổ phần không phải công ty đại chúng

Khoản 1 Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020 đặt ra hai điều kiện cùng lúc:

  • Không chào bán thông qua phương tiện thông tin đại chúng. Công ty không được đăng báo, quảng cáo trên truyền hình, website, mạng xã hội để mời mua cổ phần.
  • Giới hạn số lượng nhà đầu tư. Chào bán cho dưới 100 nhà đầu tư, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; hoặc chỉ chào bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Lưu ý: Nếu vượt giới hạn trên hoặc kêu gọi qua phương tiện đại chúng, đợt chào bán có thể bị coi là chào bán ra công chúng và phải tuân thủ pháp luật chứng khoán với yêu cầu chặt chẽ hơn nhiều.

Trình tự chào bán của công ty không phải công ty đại chúng

Khoản 2 Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định trình tự cơ bản. Trên thực tế, công ty thường thực hiện theo các bước sau:

Trình tự chào bán của công ty không phải công ty đại chúng (5 bước) – Chào bán cổ phần riêng lẻ: điều kiện, trình tự mới nhất 2026
Sơ đồ: Trình tự chào bán của công ty không phải công ty đại chúng
  1. Bước 1: Quyết định phương án chào bán. Công ty ra quyết định theo thẩm quyền của Luật Doanh nghiệp và điều lệ (thường là Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị được ủy quyền). Phương án nên nêu rõ loại cổ phần, số lượng, mệnh giá, giá chào bán, đối tượng, thời hạn và cách thức thanh toán, điều kiện chuyển nhượng.
  2. Bước 2: Cho cổ đông hiện hữu thực hiện quyền ưu tiên mua. Cổ đông hiện hữu được ưu tiên mua theo quy định tại khoản 2 Điều 124 (trừ trường hợp sáp nhập, hợp nhất). Họ cũng có thể chuyển quyền ưu tiên mua cho người khác.
  3. Bước 3: Bán phần còn lại cho nhà đầu tư bên ngoài. Nếu cổ đông và người nhận chuyển quyền không mua hết, số cổ phần còn lại được bán cho người khác theo phương án, với điều kiện không thuận lợi hơn điều kiện đã chào cho cổ đông, trừ khi Đại hội đồng cổ đông chấp thuận khác.
  4. Bước 4: Ký hợp đồng, nhận tiền, ghi sổ cổ đông. Nhà đầu tư thanh toán theo phương án; công ty cập nhật sổ đăng ký cổ đông và cấp cổ phiếu hoặc xác nhận quyền sở hữu theo điều lệ.
  5. Bước 5: Đăng ký thay đổi vốn điều lệ tại cơ quan đăng ký kinh doanh (xem mục dưới).

Cảnh báo: Bước ưu tiên cho cổ đông hiện hữu là bắt buộc. Bỏ qua bước này có thể khiến nghị quyết, hợp đồng mua bán bị cổ đông khiếu nại hoặc yêu cầu tuyên vô hiệu.

Các biên bản, nghị quyết và hợp đồng thường phải ký, đóng dấu (nếu công ty sử dụng dấu) đúng thẩm quyền; bạn có thể tham khảo cách đóng dấu giáp lai khi hồ sơ có nhiều trang.

Chào bán cổ phiếu riêng lẻ của công ty đại chúng

Điều kiện chính

Với công ty đại chúng, khoản 1 Điều 31 Luật Chứng khoán 2019 (được sửa đổi bởi Luật 56/2024/QH15) đặt ra các điều kiện chủ yếu:

  • Có quyết định của Đại hội đồng cổ đông thông qua phương án phát hành và phương án sử dụng số tiền thu được; xác định rõ tiêu chí, số lượng nhà đầu tư.
  • Đối tượng tham gia chỉ gồm nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
  • Việc chuyển nhượng cổ phiếu chào bán riêng lẻ bị hạn chế tối thiểu 3 năm đối với nhà đầu tư chiến lược và 1 năm đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán (có các ngoại lệ như chuyển nhượng giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án, Trọng tài hoặc thừa kế).
  • Các đợt chào bán cổ phiếu riêng lẻ, trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ, trái phiếu kèm chứng quyền riêng lẻ phải cách nhau ít nhất 6 tháng kể từ ngày kết thúc đợt gần nhất.
  • Việc chào bán phải đáp ứng quy định về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài.

Nhà đầu tư chiến lược là nhà đầu tư được Đại hội đồng cổ đông lựa chọn theo tiêu chí về năng lực tài chính, trình độ công nghệ và có cam kết hợp tác với công ty trong thời gian tối thiểu 3 năm.

Chào bán dưới mệnh giá

Công ty đại chúng chỉ được chào bán riêng lẻ với giá thấp hơn mệnh giá khi đáp ứng điều kiện riêng tại Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Đối tượng tham gia chỉ gồm nhà đầu tư chiến lược và cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng tối thiểu 3 năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán, trừ các trường hợp theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực, quyết định của Trọng tài hoặc thừa kế.

Hồ sơ và thủ tục với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

  1. Bước 1: Đại hội đồng cổ đông thông qua phương án phát hành, phương án sử dụng vốn và tiêu chí nhà đầu tư.
  2. Bước 2: Tổ chức phát hành nộp hồ sơ đăng ký chào bán tới Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Hồ sơ theo Điều 43 Nghị định 155/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP), trong đó có Giấy đăng ký chào bán cổ phiếu riêng lẻ theo mẫu số 10 kèm Nghị định 155/2020/NĐ-CP và các tài liệu khác theo quy định.
  3. Bước 3: Sau khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có văn bản chấp thuận, tổ chức phát hành hoàn thành đợt chào bán trong thời hạn theo quy định (hiện là 90 ngày kể từ ngày có văn bản chấp thuận).
  4. Bước 4: Báo cáo kết quả chào bán, thực hiện đăng ký chứng khoán, lưu ký (nếu có) và đăng ký thay đổi vốn điều lệ.

Lưu ý: Từ khi Luật 56/2024/QH15 có hiệu lực, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có thẩm quyền đình chỉ chào bán chứng khoán riêng lẻ trong một số trường hợp vi phạm (Điều 31a bổ sung vào Luật Chứng khoán 2019). Công ty cần rà soát kỹ hồ sơ trước khi nộp.

Công ty đại chúng có ngành nghề kinh doanh có điều kiện, nơi pháp luật chuyên ngành yêu cầu chấp thuận của cơ quan quản lý về việc phát hành cổ phiếu, tăng vốn điều lệ, còn phải có chấp thuận đó khi nộp hồ sơ.

Hạn chế chuyển nhượng và nhà đầu tư nước ngoài

Hạn chế chuyển nhượng sau chào bán riêng lẻ nhằm tránh việc mua nhanh, bán nhanh. Với công ty đại chúng, hạn chế này do luật chứng khoán quy định (3 năm hoặc 1 năm như trên). Với công ty không phải công ty đại chúng, các bên nên ghi rõ điều kiện chuyển nhượng ngay trong phương án chào bán, hợp đồng mua cổ phần và điều lệ.

Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần trong đợt chào bán phải làm thủ tục mua cổ phần theo pháp luật về đầu tư. Trường hợp thuộc diện phải có chấp thuận của cơ quan đăng ký đầu tư, văn bản chấp thuận là một thành phần của hồ sơ đăng ký thay đổi vốn điều lệ. Với công ty đại chúng, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa cũng phải được tuân thủ.

Nhà đầu tư là cá nhân cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân hợp lệ. Nếu cần xác định số định danh, bạn có thể xem hướng dẫn tra cứu số thẻ căn cước công dân online; từ 01/07/2025, số định danh cá nhân cũng được dùng làm mã số thuế, xem thêm mã số thuế cá nhân theo quy định hiện hành. Khi ghi thông tin giấy tờ trong hồ sơ, bạn nên biết cách ghi nơi cấp căn cước công dân.

Đăng ký thay đổi vốn điều lệ sau khi chào bán

Chào bán cổ phần thành công làm tăng vốn điều lệ, nên công ty phải đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp. Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/07/2025, thay thế Nghị định 01/2021/NĐ-CP):

  • Nơi nộp: cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi công ty đặt trụ sở chính (Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính).
  • Thời hạn: trong 10 ngày kể từ ngày hoàn thành đợt bán cổ phần.
  • Hồ sơ thường gồm: giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp; nghị quyết hoặc quyết định và biên bản họp Đại hội đồng cổ đông/Hội đồng quản trị; tài liệu chứng minh việc bán cổ phần; văn bản chấp thuận của cơ quan đăng ký đầu tư nếu có nhà đầu tư nước ngoài.
  • Chào bán nhiều đợt: nếu Đại hội đồng cổ đông thông qua chào bán thành nhiều đợt và giao Hội đồng quản trị đăng ký tăng vốn sau mỗi đợt, hồ sơ được lập theo hướng dẫn riêng cho trường hợp này.

Lưu ý: Từ 01/07/2025 không còn cấp huyện; hồ sơ đăng ký doanh nghiệp nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (hoặc nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp). Biểu mẫu hiện hành được ban hành kèm Thông tư 68/2025/TT-BTC.

Sai sót thường gặp và ví dụ minh họa

Ví dụ: Công ty cổ phần A (không phải công ty đại chúng) có 8 cổ đông, muốn bán thêm cổ phần cho một quỹ đầu tư và 5 cá nhân. Hội đồng quản trị được Đại hội đồng cổ đông ủy quyền xây dựng phương án. Công ty gửi thông báo cho 8 cổ đông về quyền ưu tiên mua. Sau thời hạn thông báo, cổ đông mua một phần, phần còn lại được bán cho quỹ và 5 cá nhân với giá không thấp hơn giá đã chào cho cổ đông. Công ty không đăng thông tin mời mua trên mạng xã hội. Bán xong, công ty nộp hồ sơ tăng vốn điều lệ trong 10 ngày. Cách làm này phù hợp với Điều 125.

Các sai sót hay gặp:

  • Đăng bài gọi vốn công khai trên mạng xã hội, báo chí khi đang chào bán riêng lẻ.
  • Bán cho nhà đầu tư bên ngoài trước khi cổ đông hiện hữu hết thời hạn ưu tiên.
  • Bán cho nhà đầu tư với giá hoặc điều kiện thuận lợi hơn so với cổ đông mà không có chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông.
  • Với công ty đại chúng: chọn nhà đầu tư không đúng tiêu chí đã được Đại hội đồng cổ đông thông qua, hoặc chào bán đợt mới khi chưa đủ 6 tháng kể từ đợt trước.
  • Quên đăng ký thay đổi vốn điều lệ đúng hạn 10 ngày.
  • Không kiểm tra hồ sơ của nhà đầu tư nước ngoài, dẫn đến bị từ chối đăng ký.

Với khoản vay hoặc ứng vốn tạm thời giữa các bên trước khi hoàn tất chào bán, bạn nên lập giấy tờ rõ ràng; tham khảo thêm mẫu giấy ghi nợ viết tay để hiểu nội dung cơ bản của một thỏa thuận vay (đối với giao dịch lớn, nên lập hợp đồng chi tiết).

Câu hỏi thường gặp

Chào bán cổ phần riêng lẻ có phải đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước không?

Công ty cổ phần không phải công ty đại chúng không phải nộp hồ sơ cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, nhưng phải tuân thủ Điều 125 Luật Doanh nghiệp 2020. Công ty đại chúng thì phải nộp hồ sơ đăng ký chào bán và được chấp thuận trước khi thực hiện.

Chào bán cổ phần riêng lẻ được bán cho tối đa bao nhiêu nhà đầu tư?

Với công ty cổ phần không phải công ty đại chúng: dưới 100 nhà đầu tư, không tính nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Hoặc có thể chỉ bán cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, khi đó không bị giới hạn số lượng theo cách tính trên.

Cổ đông hiện hữu có được ưu tiên mua khi công ty chào bán riêng lẻ không?

Có. Cổ đông hiện hữu được thực hiện quyền ưu tiên mua theo khoản 2 Điều 124 Luật Doanh nghiệp 2020, trừ trường hợp sáp nhập, hợp nhất công ty. Phần cổ đông không mua hết mới được bán cho người khác với điều kiện không thuận lợi hơn.

Cổ phiếu mua riêng lẻ của công ty đại chúng bao lâu được bán lại?

Tối thiểu 3 năm đối với nhà đầu tư chiến lược và tối thiểu 1 năm đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, tính từ ngày hoàn thành đợt chào bán. Có một số ngoại lệ như chuyển nhượng giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp hoặc theo bản án, quyết định của Tòa án, Trọng tài, thừa kế.

Chào bán riêng lẻ xong phải làm thủ tục gì với cơ quan đăng ký kinh doanh?

Công ty đăng ký thay đổi vốn điều lệ trong 10 ngày kể từ ngày hoàn thành đợt bán cổ phần, nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Nhà đầu tư nước ngoài có được mua cổ phần chào bán riêng lẻ không?

Được, nhưng phải làm thủ tục mua cổ phần theo pháp luật về đầu tư, đồng thời tuân thủ tỷ lệ sở hữu nước ngoài và điều kiện đầu tư với ngành nghề của công ty (nếu có).

Tóm lại, chào bán cổ phần riêng lẻ là kênh huy động vốn linh hoạt nhưng có ranh giới rõ với chào bán ra công chúng: không quảng cáo đại chúng, giới hạn đối tượng, tôn trọng quyền ưu tiên của cổ đông hiện hữu và đăng ký tăng vốn đúng hạn. Công ty đại chúng chịu thêm các điều kiện chặt chẽ của pháp luật chứng khoán, nên cần kiểm tra văn bản hiện hành trước mỗi đợt chào bán.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, được biên soạn theo quy định pháp luật tại thời điểm cập nhật. Với vụ việc cụ thể, bạn nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc luật sư để được hướng dẫn chính xác. Xem miễn trừ trách nhiệm.

Ban biên tập Luật Sư X

Có thể bạn quan tâm

Xem tất cả →